Makabayan (PSSLC)

2002 KURIKULUM SA BATAYANG EDUKASYON SA LEVEL SEKONDARI Departmento ng EdukasyonKAWANIHAN NG EDUKASYONG SEKONDARI DepEd Complex, Meralco Ave., Pasig City

PANIMULA Ang handbuk na ito ay naglalayong makapagbigay ng pagkalahatangpananaw tungkol sa programa ng Makabayan sa level secondari. Magsisilbinggabay din ito sa pagpapatupad ng kurikulum, sa pagpapabatid ng mga patakaranat gabay sa mga dapat isagawa at isakatuparan. Sa madaling kabatiran at pag-unawa, ang handbuk ay naglalaman ngmga sumusunod: - Ang deskripsyon na kung saan tinitiyak ang focus at empasis ng larangan ng pagkatuto at ang wikang panturo na gagamitin. - Ang yunit kredit na nagpapakita ng bilang ng yunit na nakalaan sa larangan ng pagkatuto na nakabatay sa apatnapung (40) minuto bawat yunit kredit at siyang gagamitin sa pag-eebalweyt ng mga mag-aaral tungo sa susunod na level. - Ang laang oras panklasrum na tumitiyak sa bilang ng minuto o oras ng pagtuturo sa bawat araw o bawat linggo. - Ang mga inaasahang bunga na naglalahat sa mga pangkalahatang kasanayan sa pagkatuto na dapat taglayin ng mga mag-aaral pagkatapos ng ng bawat taon. - Ang saklaw na pagkakasunod-sunod ng mga aralin at kontent at ang lawak ng larangan ng pagkatuto batay sa mga konsepto at paksa. - Ang mga mungkahing istratehiya na kinakailangang gamitin upang higit na madevelop agn kontent, mapataas ang mga antas ng kasanayan at maipakita ang pinagsanib na pagkatuto. - Ang mga kagamitan na kinabibilangan ng mga inaprubahang gamitin sa pagturo. Kabilang din ang kagamitang tutulong sa paglalapat ng ”information and communication technology” kung kinakailangan. - Ang batayan ng pagmamarka na tumitiyak kung paano susukatin ang kinalabasan ng pagkatuto at mga tiyak na kakayahan ng mga mag- aaral na dapat lapatan ng marka. - Ang mga kasanayan sa pagkatuto na tumitiyak sa mga kaalaman, kasanayan, gawi at mga pagpapahalagang kinakailangang madevelop at matamo sa proseso ng pagtuturo at pagkatuto.

- Ang hulwarang banghay-aralin na nagpapamalas ng proseso ng makabuluhang pagtuturo at pagkatuto sa pamamagitan ng paggamit na iba’t ibang paraan ng integrasyon ng paglalapat ng mga kinakailangang mga kasanayang pangpamuhay (life skills) at kasanayan sa mataas na antas ng pag-iisip (higher order thinking skills), pagpapakita ng pagpoproseso ng mga pagpapahalaga ( valuing process ) ng iba’t ibang interaktiv na gawaing tutugon sa mga pangangailangan sa pagkatuto ng mga mag-aaral. Ang handbuk ay binuo bilang gabay at hindi upang gawing de-kahon angoperasyonalisasyon ng kurikulum. Hindi rin ito binuo upang gumawa ngrestriksyon kung paano ang gagawing pagpapatupad ng kurikulum. Angpappapasya kung paano higit na mapaghuhusay ang level ng pagkatuto aynakasalalay pa rin sa mga paaralan, mga punongguro at mga guro. Sila ang higitna nakaaalam ng tamang direksyong dapat nilang tahakin at kung paano nila itomararating.

NILALAMANAraling Panlipunan …………………………………………………….. 1Teknolohiya at Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan ……………………………………………… 39Musika, Sining at Edukasyong Pangkatawan at Pangkalusugan ………………………………………………. 136Edukasyong sa Pagpapahalaga ……………………………………… 200

ARALING PANLIPUNAN

NILALAMANPanimula - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - iDeskripsyon - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 1Yunit Kredit - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 1Laang Oras Pangklasrum - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 1Mga Inaasahang Bunga - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 2Saklaw at Pagkakasunod-sunod - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 3Mga Mungkahing Istratehiya at Kagamitan - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 9Batayan sa Pagmamarka - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 10Mga Kasanayan sa Pagkatuto - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 11 iii

DESKRIPSYON Ang Araling Panlipunan, na itinuturo batay sa Pilipinong pananaw ay binubuo ng mga sumusunod: • Araling Panlipunan I ay pinamagatang Kasaysayan at Pamahalaan ng Pilipinas. Ang kurso ay tumatalakay sa ugnayan ng heyograpiya, ekonomiya, sosyolohiya, agham pulitikal sa mga mahahalagang pangyayaring naganap sa kasaysayan ng Pilipinas simula sa mga sinaunang pamayanan hanggang sa kasalukuyang panahon. Masusi ring tinatalakay ang istruktura ng pamahalaang Pilipinas upang maipokus sa pag-aaral ang pagkamamamayan, demokrasya, mabuting pamumuno at pagpapabuti ng kapakanang pambayan. • Araling Panlipunan II ay may pamagat na Pag-aaral ng mga Bansang Asyano. Tinatalakay ng aralin kung paano ang heyograpiya, kasaysayan, pamahalaan at kultural na aspeto ng bansang Asyano na nakaaapekto sa pagsulong at pag-unlad ng mga bansa. • Araling Panlipunan III ay may pamagat na Kasaysayan ng Daigdig. Iniuugnay ng heyograpiya sa mga pangyayari ng kasaysayan ng mga bansa sa aspetong pulitikal, sosyal at ekonomiko ng bansa. • Araling Panlipunan IV ay ang pag-aaral ng Ekonomiks. Batay sa mga batayang prinsipyo ng ekonomiks ang mga pagsusuring ginagawa sa mga isyung-pulitiko at pangkabuhayan ng bansa.YUNIT KREDIT/LAANG ORAS PANGKLASRUM: See DepEd Order No. 37, s. 2003, “ Revised Implementing Guidelines of the2003 Secondary Education Curriculum Effective School 2003-2004”

MGA INAASAHANG BUNGA Pagkatapos ng apat na taon, ang mag-aaral ay inaasahang may sapat na kaalaman, kasanayan at pananagutan upang aktibong makalahok bilang isang mamamayan ng isang malaya, maunlad at mapayapang bansa at daigdig. Pagkatapos ng ikatlong taon, ang mag-aaral ay inaasahang aktibongmakatatalakay ng mga kasalukuyang kalagayan ng daigdig batay sa kasaysayan atmga doktrinang sosyo-pulitiko-ekonomiks tungo sa pandaigdigang kaayusan, partikularang globalisasyon at abot-kayang pag-unlad. Pagkatapos ng ikalawang taon, maipamamalas ng mag-aaral ang pag-unawa,paggalang at pakikilahok ng Pilipinas sa mga kalapit na bansa sa Asya batay sa kulturaat pagpapahalagang Asyano, tungo sa ikapagtatamo ng panrehiyon at pandaigdigangkaayusan at kapayapaan. Pagkatapos ng unang taon, inaasahang magpapahalaga ng mag-aaral angpamana ng lahi bilang pundasyon sa pagganap ng mga karapatan at tungkulin ng isangmabuting mamamayan; pakikibahagi sa pagpapanatili ng kapayapaan at kaunlaran ngsariling pamayanan; at pagmamalaki sa pagka-Pilipino.

SAKLAW AT PAGKAKASUNOD-SUNOD NG MGA ARALIN Ang Kasaysayan at Pag-aaral ng mga Bansang Ang Kasaysayan ng Daigdig Ekonomiks Pamahalaan ng Pilipinas AsyanoKahulugan at Batayan ng Katangiang Pisikal ng Bawat Simula ng Pag-unlad Kahulugan kasaysayan ng Pilipinas Rehiyon sa Asya Heograpiya ng Daigdig Kaugnayan sa ibang disiplinaKahulugan ng Kasaysayan * Teorya ng Pinagmulan Dibisyon ng Ekonomiks Bilang Disiplinang Yamang tao sa Asya Panlipunan Mga Unang Tao KahalagahanHeograpiyang Pisikal at * Teorya ng Pinagmulan Paghahati ng Ekonomiks Kasaysayan ng Pilipinas Batayang Konsepto ng EkonomiksYamang-Tao Mga Sinaunang MaykroekonomiksMga Sinaunang Pamayanan KabihasnanPagdating at paglaganap ng Demand Islam * SalikPakikipag-ugnayan sa ibang Elastisidad ng Demand BansaKolonisasyon at Ebangheli- Suplay sasyon * SalikKonsolidasyon at Elastisidad ng Suplayintegrasyon Pamilihan Ebalwasyon at ImersyonReksyon ng mga Pilipino Katutubong kasaysayan ng Ang Daigdig sa Panahon Uri ng Pamilihan laban sa kolonyalismo mga rehiyon ng Asya ng Transisyon Ganap na KumpetisyonPilipino Laban sa Ibang Da- yuhan Di- ganap na KumpetisyonPagsilang ng Nasyonalismo Sinaunang Kabihasnan Kabihasnang Klasikal sa Monopolyo sa Pilipinas Mediterano * Imperyong Griyego Monopolistic CompetitionPropaganda Unang Yugto ng Paglaganap * Helenistikong Kultura Oligopolyo ng Kanluran sa Asya * Imperyong RomanoKatipunan * Imperyong ByzantineHimagsikang Pilipino MakroekonomiksPagpupunyagi sa Kabila ng Ikalawang Yugto ng Imperya- Kabihasnang Klasikal sa Paikot na Daloy ng Pagsupil lismo sa Asya Aprika at Amerika Ekonomiya * Kabihasnang Ekolohikal sa Aprika Saklaw ng Makroekonomiks * Kabihasnang Klasikal sa Pag-unlad (growth) Pasipiko at Amerika Pambansang Kita (GNP, GDP)

Ang Kasaysayan at Pag-aaral ng mga Bansang Ang Kasaysayan ng Daigdig Ekonomiks Pamahalaan ng Pilipinas AsyanoPagkabalam ng Kalayaan Ang Nasyonalismo sa Asya Pag-usbong ng Europa Employment Paghina ng Imperyong Ang Neo-kolonyalismo ng Romano ImplasyonMga hamon ng Kalayaan Hapon at Estados Unidos Pagkabuo ng Holy Roman Ng Amerika sa Asya Empire Epekto ng ImplasyonPilipinas sa ilalim ng Batas Paglakas ng Simbahang Gampanin ng Pamahalaan Militar Katoliko Kaugnay ng Implasyon Paglaganap ng IslamPanunumbalik ng Krusada Ebalwasyon at Imersyon Demokrasya Piyudalismo Paglaganap ng mga BayanPeople Power I at LungsodHamon sa Bagong MilenyoPeople Power IIAng Estado Ang Sistemang Pampulitika Pag-igting ng Ugnayang Pan Fiscal Policy sa Asya daigdig at Pagtatatag ngAng Saligang Batas Ang Lipunang Asya mga "Nation-States" Monetary Policy - proseso, paraan ng pag- Bangko Sentral ng Pilipinas babago Paglakas ng mga (kasaysayan) BourgeoisePamahalaang Nasyonal Ang Ekonomiya ng Asya Pagsilang ng Merkantilismo Mga Bangko Pagtatatag ng Natl Uri ng BangkoMga Sangay ng Pamahalaan Monarchy RenaissancePamahalaang Lokal Ang Sining at Palakasan sa Repormasyon Kooperatiba Asya Savings and LoanBadyet Paglawak ng Kapangyarihan Association ng Europa Pawnshop Kolonisasyon (UnangPakikipag-ugnayang Pan- Yugto) Pananalapi labas Rebolusyong Industriyal Rebolusyong Siyentipiko Epekto ng Pananalapi sa: Rebolusyong Pampulitika Investment at Panlipunan Savings Kolonisasyon (Ikalawang Yugto) Pambansang Badyet Pagkamulat Foreign Exchange Nasyonalismo Demand at Suplay Kahalagahan Tunggalian ng Interes Suliranin Gampanin ng Pamahalaan Unang Digmaang Pandaigdig Impormal na Sektor ng Eko. kalawang Digmaang Ebalwasyon at Imersyon Pandaigdig

Ang Kasaysayan at Pag-aaral ng mga Bansang Ang Kasaysayan ng Daigdig Ekonomiks Pamahalaan ng Pilipinas AsyanoPagkamamamayan Mga Sigalot sa Asya (cold Ang Daigdig Ngayon at sa Mga Industriya, Pangingisda, - tungkulin at pananagutan war) Hinaharap Pagmimina at Panggugubat ng mamamayan - katarungang panlipunan Mga Ideolohiyang Pulitikal Industriya at Pangangalakal - karapatang pantao Pagtutulungang Asyano * Demokrasya * Komunismo Impormal na Sektor * Anarkismo Mga Pangunahing Isyu at * Indibidwalismo Serbisyo at Paglilingkod* Mga interesadong pangkat Pagmamalasakit * Pasismo * Nasismo* Lipunang Sibil Kalakalang Panlabas Doktrinang Sosyo-*Mga Isyu: Katiwalian sa Mga Pangkasalukuyang Ekonomiko Mga Pangkasalukuyang Isyu Pamahalaan Isyung may Kinalaman sa * Kapitalismo Kaugnay ng Pambansang Pakikipag-ugnayan ng Asya * Sosyalismo Ekonomiya at Pag-unlad sa Kapwa Bansang Asyano at sa mga Bansa sa Daigdig Cold War Kababaihan-bilang Neo-Kolonyalismo Manggagawa Pagpaparami ng Armas Populasyon at Pag-unlad Kawalan ng hanapbuhay Teknolohiya at Kalagayang Migrasyon Ekolohikal Karapatang Pantao Prostitusyon Mga Pangkasalukuyang Isyung Kinakaharap ng mga Bansa sa Daigdig

MGA MUNGKAHING ISTRATEHIYA AT KAGAMITAN Upang maging kawili-wili ang pagtutro ng Araling Panlipunan, maaring gamitin ng guro ang mga sumusunod: 1. “Ano ang mangyayari kung . . . . . . . ?” Simulan ang aralin sa pamamagitan ng tanong na “Ano ang mangyayari kung. . .? Sa pamamagitan ng katanungang ito, maaring makapanghula ang mag- aaral ng maaaring mangyari sa isang ibinigay na sitwasyon. 2. Pagsasagawang Antropolohiya Isalarawan ang ilang halimbawa ng mga antigo o lumang mga bagay. Bayaang makabuo ang mag-aaral ng kultura ng mga tao batay sa mga lumang bagay na nabanggit. 3. Mga Pangitaing Paghihinuha Bumuo ng isang senaryo at mga kaakibat na paghihinuha. Papiliin at papaliwanagin ang mag-aaral sa pinakaangkop na hinuha na mapipili. 4. Paghahanay ng mga Isyu Magtala ng mga isyu. Pagsunod-sunurin ayon sa kahalagahan. 5. Ugnayan ng mga Kards Sa pamamagitan ng mga makikitid na piraso ng kartolina, tataluntunin (trace) ng mga mag-aaral ang mga sanhi at ugnayan ng mga pangyayari- 6. Pagtatalo Maaring gamitin ang istratehiya ng pagtatalo sa mga isyung kontrobersyal 7. Pagsasatao Pagganap ng mga tao sa isang sitwasyon upang makatulong sa paglutas ng suliranin. 8. Paghahambing ng mga Ulat (accounts) Mag-ulat ng mga sinabi ng mga manunulat o awtor tungkol sa isang partikular na pangyayari. Paghambingin ang mga datos at mga pagpapaliwanag. Magbigay ng konklusyon. 9. “Kung Sila’y Naririto” Pagbahaginin ang mga mag-aaral ng mga katanungang nais nilang itanong kung nasa harapan na nila ang nga taong may partisipasyon sa kasaysayan at iba pang mahahalagang pangyayari. 10. Pag-uulat Mula sa Hukuman (Courtroom) Epektibong pamamaraan sa nga temang kontrobersyal

Ang mga sumusunod na kagamitan ay makatutulong upang malinang ng lubusanang mga inaasahang kasanayan: • Batayang Aklat • Magazines at iba’t ibang polyeto • Mapa at Globo • Mga larawan • Video tapes, slidesBATAYAN SA PAGMAMARKA See DepEd Order No. 37, s. 2003, “ Revised Implementing Guidelines of the2003 Secondary Education Curriculum Effective School 2003-2004”

MGA KASANAYAN SA PAGKATUTO Unang Taon Kasaysayan at Pamahalaan ng Pilipinas Mga Pangkalahatan at Tiyak na Kakayahan Pagkatapos ng isang taong pag-aaral sa antas na ito ng mataas na paaralan,ang bawat mag-aaral ay inaasahang makapagpapamalas ng sumusunod nakakayahan.I. Ang Pag-aaral ng Kasaysayan 1. Napahahalagahan ang pag-aaral ng kasaysayan Kahalagahan ng Kasaysayan Naiuugnay ang kasaysayan sa iba pang disiplinang panlipunan.II. Ang Simula ng Bansa Heograpiya at Kasaysayan 1. Napahahalagahan ang kaugnayan ng heograpiya sa paglinang ng kabihasnang Pilipino 1.1 Naipaliliwanag ang iba’t ibang teorya tungkol sa pinagmulan ng kapuluan 1.2 Naituturo sa mapa ang mga hangganan ng pambansang teritoryo ng Pilipinas ayon sa Saligang Batas ng 1987 1.3 Naipaliliwanag ang mga probisyon ng Doktrinang Pangkapuluan (Archipelagic Doctrine) at ng Exclusive Economic Zone 1.4 Nasusuri ang katangiang pisikal ng Pilipinas tulad ng lokasyon, hugis, anyo, sukat, lawak at klima 1.5 Napatutunayang may mga likas na yaman at likas na kagandahan ang bansa na nangangailangan ng wastong paggamit at pangangalaga 1.6 Natatalakay ang mga layunin at dahilan ng rehiyonalisasyon ng Pilipinas

1.7 Nasusuri ang epekto ng pisikal na heyograpiya sa mga pag-uugali at kamalayang pangkapaligiranYamang-tao 1.8 Naipaliliwanag ang balangkas ng populasyon sa Pilipinas sa iba’t ibang panahon ayon sa: • Dami ng tao • Kasarian • Gulang • Bilis ng paglaki • Bahagdan ng marunong bumasa at sumulat • Edukasyon • Uri ng hanapbuhay • Bilang ng may hanapbuhay • Kita ng bawat tao 1.9 Nasusuri ang mga implikasyon ng balangkas ng populasyon sa bansaSinaunang Pamayanan 1.10 Nasusuri ang mga teorya tungkol sa pinagmulan ng mga unang tao sa Pilipinas 1.11 Naipagmamalaki ang pagkakaroon ng kultura ng mga sinaunang pamayananPaglaganap ng Islam 1.12 Nasusuri ang mga katangian ng kulturang Muslim.Pakikipag-ugnayan 1.13 Napahahalagahan ang mga impluwensiya mula sa mga Asyano

III. Paglinang sa Kamalayang Pilipino1. Napahahalagahan ang mga pagsisikap ng mga Pilipino na malinang ang kamalayang Pilipino Kolonisasyon at Ebanghelisasyon 1.1 Nasusuri ang mga layunin ng Espanya sa pagtungo at pagsakop sa Pilipinas 1.2 Nabibigyang-puna kung paano ginamit ang krus at espada upang maisagawa ang pananakop sa mga Pilipino 1.3 Naipaliliwanag ang mga patakarang kolonyal ng mga Kastila 1.4 Naipaliliwanag kung paanong ang katutubong kultura ay naging kasangkapan sa pananakop 1.5 Masusuri ang iba’t ibang epekto ng kolonisasyon at ebanghelisasyon 1.6 Naipaliliwanag ang blangkas ng pamahalaang kolonyal sa Pilipinas Konsolidasyon at Integrasyon 1.7 Nasusuri ang mga pangunahing katangian ng pamahalaang kolonyal 1.6 Nasusuri ang patakarang pangkabuhayan na ipinatupad ng pamahalaan 1.7 Nasusuri ang mga pagbabagong kultural na naganap sa panahon ng Kastila 1.8 Nabibigyang-puna ang kalagayan ng mga karapatan ng mga Pilipino sa panahong kolonyal. Reaksyon ng mga Pilipino 1.9 Naipaliliwanag ang paraan ng pakikitungo at pagtutol ng mga Pilipino sa mga mananakop

1.10 Naipahahayag ang pagpapahalaga sa kagitingan ng mga Muslim at ng mga katutubo sa bulubundukin ng Hilagang Luzon at iba pang pamayanan sa buong kapuluan Pilipino Laban sa Ibang Dayuhan 1.11 Nabibigyang-puna ang reaksyon ng mga Pilipino sa ibang dayuhang nagtangkang manakop ditoIV. Pagsibol at Pag-unlad ng Nasyonalismong Pilipino1. Napahahalagahan ang pagsibol at pag-unlad ng nasyonalismong Pilipino Pagsilang ng Nasyonalismo 1.1 Nasusuri ang epekto ng patakarang kolonyal sa pag-usbong ng nasyonalismo Kilusang Propaganda 1.2 Natataya ang kilusang Propaganda batay sa uri ng pamumuno, mga nagawa at kinahinatnan nito 1.3 Napahahalagahan ang pagsisikap ng mga propagandista upang magkaroon ng reporma sa mapayapang pamamaraan Katipunan 1.4 Nailalahad ang pangyayaring nagbigay-daan sa pagtatatag ng Katipunan 1.5 Napahahalagahan ang paniindigan ng mga Katipunero na makamit ang kalayaan Himagsikang Pilipino 1.6 Napag-uugnay-ugnay ang mahahalagang pangyayaring naganap sa panahon ng himagsikan 1.7 Nahihinuha ang implikasyon ng kawalan ng pagkakaisa sa himagsikan

1.8 Nabibigyang-kahulugan ang itinatadhana ng kasunduan sa Biak-na-Bato 1.9 Nabibigyang-puna ang pagtatatag ng pamahalaan ng mga Pilipino noong 1898 1.10 Naipahahayag ang damdamin hinggil sa proklamasyon ng kasarinlan ng Pilipinas 1.11 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng Kongreso ng Malolos 1.12 Nabubuod ang mahahalagang probisyon ng Saligang-Batas ng Malolos 1.13 Nabibigyang-halaga ang mga nagawa ng Republikang itinatag sa Malolos. 1.14 Nabibigyang-halaga ang pagtatatag ng Iglesia Independiente ng Pilipinas 1.15 Natatalakay ang mga dahilan at epekto ng Digmaang Pilipino-AmerikanoV. Paghadlang sa Nasyonalismong Pilipino1. Napahahalagahan ang pagsisikap ng mga Pilipino na makapagsarili sa kabila ng pagkakatatag ng pamahalaang Amerikano Paghadlang sa Nasyonalismong Pilipino 1.1 Nasusuri ang mga layunin ng pananakop ng Estados Unidos sa Pilipinas 1.2 Naipamamalas ang matalinong pagsusuri sa mga pangyayaring sumupil sa nasyonalismong Pilipino 1.3 Nasusuri ang patakarang pampulitika, pang-ekonomiya, panlipunan at pangkultura na pinairal ng mga Amerikano Pagpupunyagi sa Kabila ng Pagsupil 1.4 Natatalakay ang mga patakaran at batas na may kinalaman sa pagsasarili ng mga Pilipino 1.5 Nasusuri ang mga nilalaman ng batas na ginawa ng Komisyon ng Pilipinas 1.6 Nasusuri ang kahalagahan ng pagkakatatag ng Asemblea Filipina

1.7 Naipaliliwanag ang bahaging ginagampanan ng mga Misyong Pangkalayaan tungo sa pagsasarili 1.8 Nasusuri ang kahalagahan ng Batas Hare-Hawes-Cutting at Tydings- McDuffie sa pagsasarili 1.9 Nabubuod ang mga pangunahing probisyon ng Saligang-Batas ng 1935 1.10 Natatalakay ang anyo at balangkas ng pamahalaang Komonwelt 1.11 Natataya ang mga pagbabago sa panahon ng Komonwelt 1.12 Napahahalagahan ang likhaing-kultural na nagpasulong sa adhikaing pagsasarili Pagkabalam ng Kalayaan 1.13 Naipagmamalaki ang ipinakitang kagitingan ng mga Pilipino upang mapalayang muli ang Pilipinas 1.14 Natatalakay ang pagbabalik ng pamahalaang Komonwelt matapos ang pagkakatapon dahil sa digmaan 1.15 Naipaliliwanag na ang digmaan ay walang naidudulot na kabutihan at kapakinabangan sa bansaVI. Pagtataguyod ng Kalayaan1. Napahahalagahan ang mabubuting nagawa ng iba’t ibang pangasiwaan mula nang makalaya ang bansa Mga Hamon sa Kalayaan 1.1 Naihahambing ang palatuntunan ng pamahalaan, paraan ng pangangasiwa, paglutas ng mga suliranin at repormang ipinatupad mula kay Roxas hanggang sa kasalukuyan 1.2 Nabibigyang-halaga ang kalakasan at kahinaan ng mga nagawa ng iba’t ibang pangasiwaan mula kay Roxas hanggang sa kasalukuyang administrasyon

Ang Pilipinas sa Ilalim ng Batas Militar 1.3 Nasusuri ang mga dahilan ng pagdedeklara ng Batas Militar 1.4 Naipaliliwanag ang mga pagbabagong naganap sa panahon ng awtoritaryanismong konstitusyunal 1.4 Nailalahad ang mga pangyayaring nagbigay-daan sa pagwawakas ng awtoritaryanismong konstitusyonal sa Pilipinas Panunumbalik ng Demokrasya 1.5 Nailalahad ang mga pangyayaring nagbigay-daan sa pagpapanumbalik ng demokrasya sa Pilipinas 1.6 Naibibigay ang kahulugan ng salitang demokrasya 1.7 Nasusuri ang “people powers” sa EDSA 1.8 Nailalahad ang palatuntunan ng pamahalaan, paraan ng pangangasiwa, paglutas ng mga suliranin at repormang ipinatupad ng pamahalaan mula sa panunungkulan ni Pangulong Aquino hanggang sa Pangulong Arroyo Kultura sa Pagtataguyod ng Demokrasya 1.9 Napahahalagahan ang bahaging ginampanan ng sining, literatura at midya sa lipunanVII. Ang Pamahalaan at ang Mamamayan 1. Napahahalagahan na ang pamamahala ay magkabalikat na gawain ng pamahalaan at mamamayan Ang Estado 1.1 Naipaliliwanag ang elemento ng isang Estado 1.2 Naipaliliwanag ang kaibhan ng nasyon sa Estado 1.3 Nailalapat sa Pilipinas ang konsepto ng Estado

Saligang Batas1.4 Nasusuri ang uri, mga bahagi, mga katangian at kahalagahan ng Saligang-Batas1.5 Nailalahad ang proseso ng pagbabalangkas ng Saligang-Batas ng Pilipinas1.6 Naihahambing ang mahahalagang probisyon ng iba’t ibang Saligang- Batas ng PilipinasPagkamamamayan1.7 Nakikilala kung sino ang mamamayang Pilipino1.8 Nasusuri ang mga karapatan at tungkulin ng isang mamamayan1.9 Napahahalagahan ang mga karapatan ng bata, kababaihan at manggagawa1.10 Naipaliliwanag ang iba’t ibang pakikilahok ng mamamayan sa mga prosesong pampulitikaAng Pamahalaan1.11 Nakabubuo ng sariling kahulugan ng salitang pamahalaan1.12 Nauuri ang mga pamahalaan1.13 Nasusuri ang mga tungkulin at gawain ng pamahalaan1.14 Naipahahayag ang kahalagahan ng pagkakaroon ng matatag na pamahalaan1.15 Naipaliliwanag ang mga limitasyon ng mga sangay ng pamahalaan

Mga Sangay ng Pamahalaang NasyonalTagapagpaganap1.16 Napaghahambing ang mga kwalipikasyon, tungkulin at kapangyarihan ng Pangulo at Pangalawang Pangulo1.17 Nasusuri ang komposisyon at tungkulin ng GabineteTagapagbatas1.18 Natatalakay ang katangian, tungkulin at kapangyarihan ng Kongreso1.19. Naipaliliwanag ang mga hakbang kung paano nagiging batas ang isang panukalang-batasHukuman1.20 Natatalakay ang organisasyon, tungkulin, at saklaw na kapangyarihan ng mga hukuman sa bansa1.21 Natutunton ang prosesong panghukuman1.22 Naipahahayag ang kahalagahan ng isang malaya, makatarungan at matatag na sistema ng paghuhukomKomisyong Konstitusyonal1.23 Natatalakay ang organisasyon, tungkulin at saklaw na kapangyarihan ng mga Komisyong KonstitusyonalPamahalaang Lokal1.24 Natatalakay ang balangkas, tungkulin at kapangyarihan ng pamahalaang lokal batay sa Local Government Code1.25 Nasusuri ang relasyon ng pamahalaang lokal sa pamahalaang pambansa1.26 Napahahalagahan ang bahaging ginagampanan ng pamahalaang lokal

Badyet1.27 Naibibigay ang kahulugan ng pambansang badyet1.28 Naipaliliwanag ang pinanggagalingan ng pondo ng pamahalaan1.29 Nasusuri ang pinagkakagastusan ng pamahalaan1.30 Nabibigyang-puna ang paraan ng paggugol ng pamahalaan1.31 Naipaliliwanag ang pangangalaga ng pamahalaan sa pananalapi ng bayanPakikipag-ugnayang Panlabas1.32 Nasusuri ang kahulugan ng patakarang panlabas ng bansa1.33 Nasusuri ang mga suliraning panlabas na kasalukuyang hinaharap ng bansa1.34 Nabibigyang-halaga ang mga paraang ginagamit sa pagharap sa mga suliraning panlabas katulad ng extradition treaty, terorismo at iba pa

Ikalawang Taon Pag-aaral ng mga Bansang Asyano Mga Pangkalahatan at Tiyak na Kakayahan Pagkatapos ng isang taong pag-aaral sa antas na ito sa mataas na paaralan,ang bawat mag-aaral ay inaasahang magpakita ng sumusunod na kakayahan: I. Heograpiya ng Asya 1. Naipamamalas ang pag-unawa at pagpapahalaga sa kaugnayan ng heograpiya sa kultura at kasaysayan ng mga tao sa mga bansang Asyano Katangiang Pisikal ng Asya 1.1 Naipaliliwanag ang mga batayan sa paghahating-heograpiko: Hilagang Asya, Silangang Asya, Timog - Silangang Asya , Timog Asya, Timog – Kanlurang Asya 1.2 Naipaliliwanag ang kinaroroonan, hugis, sukat, anyo at klima ng mga rehiyon 1.3 Natataya ang mga implikasyon ng mga katangiang pisikal sa pamumuhay ng mga tao sa mga bansang Asyano 1.4 Nasusuri ang mga dahilan at epekto ng mga suliraning pangkapaligiran ng Asya Yamang Tao sa Asya 1.5 Nasusuri ang grap/talahanayan ng datos sa populasyon ng mga bansa sa Asya batay sa • dami ng tao sa bawat kilometrong parisukat • komposisiyon ayon sa gulang • inaasahang haba ng buhay (life expectancy) • kasarian • bilis ng paglaki • uri ng hanapbuhay • bilang ng may hanapbuhay • kita ng bawat tao • antas ng urbanisasyon • bahagdan ng marunong bumasa at sumulat

1.6 Naipahahayag ang kahalagahan ng yamag-tao sa pambansang kaunlaran 1.7 Nailalarawan ang antas ng teknolohiya ng ilang bansa sa Asya at ang kaugnayan nito sa pagpapa-unlad ng kabuhayan 1.8 Nasusuri ang antas ng kabuhayan ng mga bansang Asyano batay sa uri ng paglilingkod na panlipunan at pangkabuhayanII. Ang Asya sa Iba’t ibang Panahon 1. Naipamamalas ang kritikal na pagsusuri sa mga mahahalagang pangyayari sa kasaysayan ng Asya Sinaunang Kabihasnan sa Asya 1.1 Naiuulat ang mga teorya ng bayolohikal na ebolusyon ng mga sinaunang taong nanirahan sa Asya 1.2 Nailalarawan ang kaanyuan ng “proto – human” at modernong tao 1.3 Nailalarawan ang kaparaanan ng kabuhayan, teknolohiya at organisasyon noong panahong neolitiko, paleolitiko at metal 1.4 Natatalakay ang mga kaisipan at pandaigdigang pananaw ng mga Asyano (sinocentrism, Divine Origin, Threrava Buddhism at iba pa.) 1.5 Naiuugnay ang pandaigdigang pananaw ng mga Asyano sa daloy ng kanilang kasaysayan 1.6 Napapagsunod-sunod ang mahahalagang pangyayari sa pag-unlad ng sinaunang kabihasnan sa Asya (500B.C) 1.7 Naipapahayag ang pagpuri at pagmamalaki sa mga kontribusyon sa sangkatauhan ng mga sinaunang kabihasnang Asyano Ang Asya at ang mga Kanluranin 1.8 Naiuugnay ang mahahalagang pangyayaring naganap sa Asya sa pagitan ng 500 BC at 1500 sa pagpasok ng mga taga-kanluran 1.9 Nasusuri ang mga pangyayaring pulitko-ekonomiko ng nagbibigay-daan sa pagdating ng mga Europeo noong ika-16 hanggang ika-19 na dantaon 1.10 Nailalarawan ang kolonyalismo ng Kanluran na itinatag sa mga rehiyon ng Asya

1.11 Naipaliliwanag ang tugon ng pagsang-ayon o pagtutol sa naitatag na kolonyalismo sa Asya 1.12 Natataya ang mga epekto ng kolonyalismo sa rehiyong Asyano 1.13 Naibibigay ang mga dahilan na pagpapatuloy ng emperyalismong Europeo sa Asya Nasyonalismo sa Asya 1.14 Nasusuri ang mga pangyayaring nagbigay-daan sa pagsibol at pag- unlad ng nasyonalismo sa iba’t ibang rehiyon ng Asya 1.15 Naipaliliwanag ang iba’t ibang mainipestasyon ng nasyonalismo 1.16 Naipaliliwanag ang kaugnayan ng komunismo sa nasyonalismo 1.17 Naipahahayag ang pagpapahalaga sa bahaging ginampanan ng nasyonalismo sa pagbibigay-wakas sa imperyalismo sa Asya 1.18 Naibibigay ang mga anyo ng neo-kolonyalismo sa Asya simula 1945 hanggang sa kasalukuyan 1.19 Nailalarawan ang imperyalismong kultura at ekonomiko 1.20 Nasusuri ang tugon ng mga Asyano sa neo-kolonyalismoIII. Ang Kulturang Asyano 1. Naipamamalas ang pag-unawa at pagpapahalaga sa mga katangian ng sistemang pampulitika, lipunan, pangkabuhayan at kultura ng mga bansa sa Asya sa pagdaraan ng panahon Sistemang Pampulitika sa Asya 1.1 Naihahambing ang balangkas ng pamahalaan ng ilang bansang Asyano 1.2 Napaninindigan ang karapatang magkaroon ng mabuting pamahalaan Lipunang Asyano 1.3 Nailalawaran ang mga pamilya sa Asya 1.4 Nabibigyang-puna ang mga pagbabago sa pamilyang Asyano

1.5 Naipaliliwanag ang pagbabago sa pakikitungo sa katayuan ng kababaihan sa Asya 1.6 Nabubuo ang konklusyon tungkol sa pamilyang Asyano 1.7 Naipakikita ang pangangalaga sa katatagan ng pamilya bilang batayang yunit ng lipunan 1.8 Nasusuri ang kinalaman ng edukasyon sa pamumuhay ng mga Asyano 1.9 Natataya ang bahaging ginagampanan ng relihiyon sa halos lahat ng aspeto ng pamumuhay ng mga Asyano 1.10 Nailalarawan ang mga katangian ng ekonomiya ng Asya 1.11 Nasusuri ang pagkakaiba-iba ng antas ng pagsulong at pag-unlad sa Asya 1.12 Nasusuri ang mga pagbabagong naganap sa ekonomiya sa pagdaraan ng panahonMga Kontribusyong ng mga Asyano 1.13 Nakikilala ang mga nagawa ng mga Asyano sa iba’t ibang larangan: • Panitikan • Musika at Sayaw • Arkitektura • Pagpipinta • Iskultura • Teatro • Palakasan 1.14 Naipakikita ang pagmamalaki sa mga kontribusyon ng mga Asyano sa daigdig ng humanidades at palakasanIV. Ang Asya sa Pangkasalukuyang Panahon 1. Napahahalagahan ang mga pangyayaring nagaganap sa kasalukuyang panahon sa larangan ng pulitika,lipunan at pangkabuhayan 1.1 Nailalahad ang mga sigalot na kaugnay sa “cold war”, relihiyon-pulitikal at mga alitang pang-etniko

1.2 Napapangatwiranan ang kaangkupan ng isang natatanging hakbang sa paglutas ng sigalot1.3 Nakikilala ang mga samahang pangrehiyon sa Asya1.4 Naiisa-isa ang bahaging ginagampanan ng mga samahang pangrehiyon1.5 Naitataguyod ang pagtutulungang pangrehiyon ng mga Asyano1.6 Naipaliliwanag ang pangunahing isyu at pagmamalasakit (concerns) na kinakaharap ng Pilipinas dala ng kasalukuyang pagbabagong pulitikal at sosyo-ekonomiko sa Asya (terorismo, kahirapan, pagkasira ng kapaligiran, pang-aabuso sa karapatang pantao, at iba pa.)1.7 Nasusuri ang kaisipan at kamalayang Asyano na bumabalot at gumagabay sa katauhan ng mga Asyano (hal. “resiliency”)1.8 Napahahalagahan ang angking kakayahan ng Asya sa pagkikihalubilo at pakikitungo sa galaw ang mga bansa sa buong mundo

Ikatlong Taon Kasaysayan ng Daigdig Mga Pangkalahatan at Tiyak na Layunin Pagkatapos ng isang taong pag-aaral sa antas na ito sa mataas na paaralan,ang bawat mag-aaral ay inaasahang magpapakita ng sumusunod na kakayahan: Ang Simula ng Pag-unlad Naipamamalas ang pag-unawa sa kimalaman ng heograpiya sa pamumuhay ng mga sinaunang daigdig Heograpiya ng Daigdig 1.1 Nasusuri ang teorya tungkol sa pinagmulan ng daigdig 1.2 Nailalarawan ang katangiang pisikal ng daigdig bilang tirahan ng tao 1.3 Naipaliiwanag ang kahalagahan ng heograpiya sa kasaysayan 1.4 Nasusuri ang kaugnayan ng heograpiya sa mga pandaigdigang penomena (global warming, el niño, la niña at iba pa.) Mga Unang Tao 1.5 Naipahahayag ang iba’t ibang teorya tungkol sa pinagmulan ng tao 1.6 Nasusuri ang katangian ng mga yugto ng pag-unlad ng kultura ng mga sinaunang tao Mga Unang Kabihasnan 1.7 Nasusuri ang kahalagahan ng Rebolsuyong Neolitiko (pasimula ng agrikultura) 1.8 Naiuugnay ang heograpiyang pisikal sa paglinang ng mga unang kabihasnan 1.9 Nasusuri ang pagsulong ng mga kabihasnang Minoan at Mycenean mula sa mga unang sentro ng kabihasnan 1.10 Natatalakay ang kontribusyon ng mga unang kabihasnan sa kultura ng daigdig

Ang Daigdig sa Panahon ng Transisyon Napahahalagahan ang pagkabuo ng mga imperyo at ang pag-usbong ng isang malakas na Europa bunga ng ugnayang komersyal sa relihiyon Kabihasnang Klasikal sa Mediterano 1.1 Nailalarawan ang pagkabuo ng imperyong Griyego 1.2 Nailalahad ang pagyabong ng Helenistikong kultura 1.3 Natatalakay ang pagkabuo ng kulturang Romano 1.4 Natatalakay ang pakabuo ang imperyong Byzantine 1.5 Naipaliliwanag kung paanong ang kabihasnang Islamiko ay naging daan sa ugnayang Kanluran at Silangan Kabihasnang Klasikal sa Aprica at Amerika 1.6 Natatalakay ang pagkabuo ng mga kabihasnan sa mga rehiyong ekolohikal sa Aprica (Songhei, Mali at iba pa.) 1.7 Natatalakay ang pagkabuo ang kabihasnang Amerika 1.8 Nailalarawan ang mga kaganapan sa mga pulo ng Pasipiko 1.9 Napahahalagahan ang kontribusyon ng Aprika at Amerika Pag-usbong ng Europa 1.10 Natatalakay ang mga salik na nagbigay-daan sa paghina ng Imperyong Romano 1.11 Naiuugnay ang pagbaksak ng Imperyong Romano sa pagpasok ng Gitnang Panahon 1.12 Natatalakay ang pagkabuo ng “Holy Roman Empire” 1.13 Natatalakay ang paglakas ng Simbahang Katoliko bilang isang makapangyarihang institusyon sa Gitnang Panahon 1.14 Natatalakay ang naganap na krusada sa Gitnang Panahon 1.15 Nasusuri ang paglaganap ng piyudalismo at manoryalismo sa Europa

1.16 Nasusuri ang pagsisimula at paglaganap ng mga bayan at lungsod Pag-igting ng Ugnayang Pandaigdig at Patatatag ng mga “Nation – States” Naipamamalas ang mapanuring pag-aaral sa mga kaganapan sa daigdig na humantong sa pagtatatag ng mga “nation – states”Paglakas ng Europa 1.1 Natatalakay ang paglakas ng nga “burgeoisie” 1.2 Natatalakay ang pagsilang nga merkantilismo 1.3 Natatalakay ang pagtatatag ng “national monarchy” 1.4 Natatalakay ang mga salik na nagbigay - daan sa “renaissance” 1.5 Napahahalagahan ang kontribusyon ng “renaissance” sa daigdig 1.6 Nasusuri ang bahaging ginampanan ng Simbahang Katoliko sa paglakas ng Europa 1.7 Natutunton ang simula at paglaganap ng repormasyon Paglawak ng Kapangyarihan ng Europa 1.8 Nailalahad ang mga dahilan, uri at lawak ng unang yugto ng kolonisasyon at ang epekto sa mga lupang sakop 1.9 Nasusuri ang epekto ng Rebolusyong Industriyal 1.10 Nasusuri ang epekto ng Rebolusyong Sayentipiko 1.11 Natatalakay ang Rebolusyong Pampulitika at Panlipunan sa Europa at AmerikaPananaig ng Kapangyarihang Kanluranin 1.12 Nasusuri angmga dahilan, uri, lawak at epekto ng ikalawang yugto ng Kolonisasyon

Pagkamulat1.13 Naiuugnay ang Rebolusyong Pangkaisipan sa Rebolusyong Pranses at Amerika1.14 Naihahambing ang nasyonalismong nalinang sa Europa at sa mga kolonya1.15 Naiuugnay ang Rebolusyong Pangkaisipan sa pag-unlad ng nasyonalismo sa mga bansang sakop1.16 Naipahahayag ang pagpapahalaga sa nasyonalismo sa iba’t ibang bahagi ng daigdigTunggalian ng Interes1.17 Nailalahad ang mga pangyayaring ngabigay-daan sa Unang Digmaang Pandaigdig1.18 Natatalakay ang mga kahalagahan ng mga kritikal na pangyayari noong Unang Digmaang Pandaigdig1.19 Nasusuri ang epekto ng Unang Digmaang Pandaigdig1.20 Nabibigyang-puna ang mga pagsisikap ng mga bansa na magkaroon ng kapayapaang pandaigdig sa pagwawakas ng digmaan1.21 Nailalahad ang mga pangyayaring bagbigay-daan sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig1.22 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng mga pangunahing pangyayari noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig1.23 Nasusuri ang papel na ginampanan ng Estados Unidos at Hapon sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig1.24 Nasusuri ang epekto ng Ikalawang Digmaaang Pandaigdig sa Europa, Asya, Aprika at mga kolonya1.25 Naiuugnay sa pagwawakas ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang pagkakatatag ng Nagkaisang Bansa

Ang Daigdig Ngayon at sa Hinaharap Naipamamalas ang mapanuring pag-aaral sa mga isyu at suliraning pandaigdig sa kasalukuyan Mga Ideolohiyang Laganap 1.1 Nailalahad ang mga idolohiyang sinusunod ng mga bansa 1.2 Naipaliliwanag ang bahaging ginagampanan ng pwersang demokrasya at komunismo sa kalagayan ng mga tao 1.3 Naiuugnay ang mga pwersang pangkabuhayan sa kalagayang pulitikal ng bansa 1.4 Napahahalagahan ang makatwiran at bukas na isipan ng mga bansa lalo na sa Pilipinas sa pagpili ng mga ideolohiyang yayakapin Cold War at Neo-kolonyalismo 1.5 Nailalahad ang mahahalagang kaganapan sa daigdig na nagpapawalang-saysay sa “cold war” 1.6 Nabibgiyang-halaga ang mga epekto ng neo-kolonyalismo Pagpaparami ng Armas 1.7 Natataya ang mga epekto ng pagpaparami ng armas sa iba’t ibang panig ng daigdig 1.8 Nabibigyang-puna ang mga pulong at kasunduan tungkol sa mga sandatang nukleyar Populasyong at Pag-unlad 1.9 Natatalakay ang mga isyung kaugnay ng mga suliraning pampopulasyon 1.10 Nabibigyang-halaga ang mga programang pampopulasyon sa daigdig Teknolohiya at Kalagayang Ekolohikal 1.11 Nasusuri ang mga isyu at suliraning may kinalaman sa paggamit ng teknolohiya (isyu at suliraning ekolohikal, paglilipat ng teknolohiya at iba pa.)

Mga Karapatang Pantao 1,12 Naipaliliwanag ang mga anyo ng paglabag sa mga karapatang pantao 1.13 Nasusuri ang mga epekto ng paglabag sa mga karapatang pantao Mga Napapanahong Isyu 1.14 Naiuugnay ang mga pangkasalukuyang isyu na kinakaharap ng daigdig tungo sa pandaigdigang pagkakaisa, kapayapaan at kaunlaran.

Ikaapat na Taon Ekonomiks Mga Pangkalahatan at Tiyak na Kakayahan Pagkatapos ng isang taong pag-aaral sa antas na ito sa mataas na paaralan,ang bawat mag-aaral ay inaasahang magpapakita ng sumusunod na kakayahan;I. Mga Saligan ng Pag-aaral ng Ekonomiya 1. Naipamamalas ang pag-unawa sa mga batayang kaisipan at pamamaraan sa ekonomiks Ang Ekonomiks Bilang Isang Agham 1.1 Naibibigay ang kahulugan ng ekonomiks 1.2 Naipaliliwanag ang sariling pagkaunawa sa ekonomiks bilang isang agham panlipunan 1.3 Natatalakay ang saklaw/dibisyon ng ekonomiks 1.4 Napangangatwiranan sa pamamagitan ng pag-aaral ng pag-aaral ng kalagayan sa Pilipinas ang kahalagahan ng ekonomiksPinagkukunang-Yaman 1.4 Nauuri ang pinagkukunang-yaman ng Pilipinas 1.5 Nasusuri ang mga datos hinggil sa yamang likas ng Pilipinas 1.6 Naipaliliwanag ang kahulugan ng yamang napapalitan (renewable) at di napapalitan (non-renewable) 1.7 Natatalakay ang bumubuo sa yamang-tao ng Pilipinas 1.7.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng balangkas ng populasyon ng Pilipinas sa ekonomiya ng bansa - nasusuri ang katangian ng balangkas ng populasyon ng Pilipinas ayon sa kasarian, edad, bilang ng may trabaho/walang trabaho, edukasyon, relihiyon

- napag-iisa-isa ang pangangailangan ng populasyon sa Pilipinas - nahihinuha ang epekto ng iba’t-ibang katangian ng balangkas ng populasyon 1.7.2 Natatalakay ang uri, dami, kalidad at kahalagahan ng lakas-paggawa (labor force) 1.7.3 Nagkakaroon ng pagnanais na mapaunlad ang sarili 1.8 Nasusuri ang kasapatan ng mga pinagkukunang-yaman ng bansa 1.9 Naipaliliwanag ang mga salik na lumilimita sa lubusang paggamit ng mga pinagkukunang-yaman 1.10 Naitatangi ang mga wastong pagpapahalagang Pilipino sa paggamit ng pinagkukunang yaman sa pamamagitan ng pagsunod sa mga batas sa konserbasyon, kapaligiran at likas-kayang paggamit (sustainable use)KAKAPUSAN 1.11 Nakikilala ang mga palatandaan ng kakapusan bilang isang suliraning panlipunan 1.12 Naipaliliwanag ang kaibahan ng kakapusan sa kakulanganAlokasyon 1.13 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng paggawa ng tamang desisyon sa paggamit ng limitadong pinagkukunang-yaman 1.14 Naihahambing ang mga pamamaraan at mekanismo ng alokasyon sa ilalim ng iba’t-ibang sistemang pang-ekonomiyaKagustuhan at Pangangailangan 1.15 Nakikilala ang kaibahan ng kagustuhan (wants) sa pangangailangan (needs) 1.16 Nasusuri ang mga teorya ng pangangailangan 1.17 Nagagawa ang pamantayan sa pagsusunod-sunod ng mga kagustuhan ayon sa kahalagahan

Pagkonsumo 1.18 Naipaliliwanag ang konsepto ng pagkonsumo 1.19 Nakagagawa ng pamantayan ng pagkonsumo batay sa aspekto ng kulturang Pilipino 1.20 Naipaliliwanag ang mga epekto ng paanunsyo sa pagkonsumo ng mga tao 1.21 Napatutunayan ang talino sa pagkonsumo sa pamamagitan ng paggamit ng pamantayan sa pamimili 1.22 Naipagtatanggol ang mga karapatan at nagagampanan ang mga tungkulin ng mamimili 1.23 Nabibigyang-halaga ang pagiging mabisa o hindi ng mga batas ukol sa proteksyon ng mamimiliProduksyon 1.24 Naibibigay ang kahulugan ng produksyon 1.25 Nauuri ang mga salik (factors) ng produksyon at ang mga bumubuo nito 1.26 Naipaliliwanag ang gamit ng bawat salik ng produksyon 1.27 Naihahambing ang iba’t-ibang organisasyon ng negosyo ayon sa pakikisapi at pananagutan ng bawat kasapi 1.28 Naipaliliwanag ang mahalagang papel ng “entrepreneurship” sa ekonomiya at sa produksyon II Pagsusuri ng Ekonomiya 1. Naipamamalas ang pag-unawa sa saklaw ng maykro-ekonomiks at makro- ekonomiks Maykroekonomiks 1.1 Naipaliliwanag ang saklaw ng maykro-ekonomiks 1.2 Naibibigay ang sariling pakahulugan sa demand

1.3 Nasusuri ang mga salik na nakaaapekto sa demand 1.4 Nasusuri ang epekto ng presyo at salik na di-presyo (non-price) sa demand ng kalakal at paglilingkod 1.5 Naibibigay ang sariling pakahulugan sa suplay 1.6 Nasusuri ang mga salik ng produksyon na nakaaapekto sa suplay 1.7 Nasusuri ang epekto ng presyo at non-price sa suplay ng kalakal at paglilingkod 1.8 Nakapagkukwenta ng elastisidad ng suplay 1.9 Naipaliliwanag ang epekto ng elastisidad ng demand sa presyo 1.10 Naipaliliwanag ang epekto ng elastisidad ng suplay sa presyo 1.11 Naipaliliwanag ang kahulugan ng pamilihan (market system) 1.11.1 Naiuugnay ang gastos (cost sa produksyon ng suplay). 1.12 Naipaliliwanag ang interaksyon ng suplay at demand sa kalagayan ng presyo at ng pamilihan 1.13 Nasusuri ang ang mga epekto ng kakulangan at kalabisan sa presyo at dami ng kalakal at paglilingkod sa pamilihan 1.14 Naimumungkahi ang paraan ng pagtugon/kalutasan sa mga suliraning dulot ng kakulangan at kalabisan 1.15 Nauuri at nailalarawan ang iba’t-ibang anyo ng pamilihan 1.16 Nasusuri ang bahaging ginagampanan ng pamahalaan sa pagtatakda ng presyoMakroekonomiks 1.17 Natatalakay ang saklaw ng makro-ekonomiks 1.17.1 Nabibigyang-kahulugan ang kalakaran ng empleyo, presyo at pag-unlad (economic growth) bilang pangunahing kaisipan sa makro-ekonomiks

1.17.2 Natatalakay ang papel na ginagampanan at epekto ng sambahayan, bahay-kalakal, pamahalaan at panlabas na sektor sa sumusunod: • implasyon • disempleyo • pamumuhunan 1.18 Naipaliliwanag ang pambansang produkto (GNP-GDP) bilang isang masiglang ekonomiya 1.18.1 Nakikilala ang mga pamamaraan ng pagsukat ng pambansang produkto 1.18.2 Nasusuri ang kahalagahan ng pagsukat ng pambansang kita sa ekonomiya 1.19 Nailalahad ang mga salik na nakaaapekto sa pambansang kita at pambansang produkto (GNP)Implasyon 1.20 Natatalakay ang kahulugan ng implasyon 1.21 Nakikilala ang palatandaan ng implasyon (CPI) 1.22 Natutukoy ang dahilan at epekto ng Implasyon 1.23 Nahihinuha ang paraan ng paglutas ng implasyon Patakarang Piskal (Fiscal Policy) 1.24 Nauunawaan ang kahulugan ng patakarang piskal sa ekonomiya 1.25 Naipaliliwanag ang layunin ng patakarang piskal 1.26 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng wastong pagbabayad ng buwis 1.27 Naipaliliwanag ang mga epekto ng patakarang piskal sa pambansang ekonomiya Patakarang Pananalapi (Monetary Policy) 1.28 Nauunawaan ang kahulugan ng patakarang (monetary) pananalapi 1.29 Naipaliliwanag ang layunin ng patakarang pananalapi 1.29.1 Natataya ang epekto ng pag-iimpok at pamumuhunan sa daloy ng kalakal at paglilingkod

1.29.2 Nakikilala ang bumubuo ng sektor ng pananalapi 1.29.3 Nasusuri ang bahaging/tungkuling ginagampanan ng institusyon ng pananalapi sa ekonomiya 1.29.4 Naipaliliwanag ang uri at gamit ng salapi 1.29.5 Nasusuri ang dahilan at epekto ng pagbabago ng halaga ng salapi 1.29.6 Natatalakay ang mga paraan at patakaran ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) upang mapatatag ang halaga ng salapi 1.29.7 Nabubuod ang kaalaman tungkol sa kinalaman ng pandaigdig na sistema sa pambansang sistema ng pananalapi 1.29.8 Naipahahayag ang pagsang-ayon o pagtutol sa bahaging ginagampanan ng mga pandaigdig na institusyon ng pananalapi tulad ng International Monetary Fund at World Bank sa pananalapi ng bansa III Mga Sektor ng Ekonomiya 1. Naipamamalas ang pag-unawa at pagpapahalaga sa bahaging ginagampanan ng iba’t-ibang sektor ng ekonomiya para sa kapakanang panlahatSektor ng Agrikultura (Pangingisda, Pagmimina at Paggugubat) 1.1 Nakikilala ang bumubuo ng sektor ng agrikultura, pangingisda, pagmimina at paggugubat sa bansa 1.2 Nasusuri ang bahaging ginagampanan ng pagmimina, agrikultura, pangingisda at paggugubat 1.3 Nasusuri ang mga dahilan at epekto ng suliranin ng industriya, agrikultura, pangingisda, pagmimina at paggugubat 1.4 Natatalakay ang mga institusyon at programa na nakatutulong sa sektor ng agrikultura (industriya ng agrikultura, pangingisda, pagmimina at paggugubat) 1.5 Naitataguyod ang mga repormang pansakahan

Industriya at Paglilingkod 1.6 Nakikilala ang bumubuo ng sektor ng industriya at pangangalakal 1.7 Nasusuri ang bahaging ginagampanan ng sektor ng industriya at paglilingkod 1.8 Naipahahayag ang opinyon tungkol sa nasyonalisasyon ng ilang korporasyon at pagsasapribado ng korporasyong pamahalaan 1.9 Naipahahayag ang paninindigan tungkol sa pagpasok sa bansa ng mga korporasyong multi-nasyonal 1.10 Natataya ang kahalagahan ng teknolohiya sa pagsulong ng ekonomiya 1.11 Napag-uugnay ang bahaging ginagampanan ng sektor ng agrikultura at ng industriya sa pagsulong ng ekonomiya 1.12 Nasusuri ang mga dahilan at epekto ng suliranin ng sektor ng industriya at ng pangangalakal 1.13 Natatalakay ang mga institusyon at mga programang nakatutulong sa sektor ng industriya at ng pangangalakal 1.14 Naibibigay ang reaksyon tungkol sa batas sa nasyonalisasyon ng kalakalang pagtitingi 1.15 Natataya ang kabutihan at di-kabutihan ng pakikipagkalakalan 1.16 Naitataguyod ang pangangailangan sa mataas na pamantayan ng kalakal at paglilingkodImpormal na Sektor 1.17 Nailalahad ang iba’t-ibang anyo ng impormal na sektor ng ekonomiya 1.18 Naipaliliwanag kung bakit may underground economy o impormal na sektor 1.19 Nasusuri ang kaugnayan ng impormal na sektor sa ekonomiya ng bansa

Ang Pamahalaan at Ekonomiya 1.20 Nasusuri ang bahaging ginagampanan ng pamahalaan sa ekonomiya 1.21 Napangangatwiranan ang pangangailangan ng pakikialam at regulasyon ng pamahalaan sa ilang gawaing pangkabuhayan 1.22 Naipaliliwanag ang mga pinagkukunan ng pananalapi ng pamahalaan 1.23 Nauuri ang mga buwis at ang pagbabayad nito 1.24 Natataya ang mga dahilan at epekto ng paglabag sa mga batas ng pagbubuwis 1.25 Nasusuri ang badyet at ang kalakaran ng paggasta ng pamahalaan 1.26 Naipahahayag ang pagsang-ayon o pagtutol sa mga paggugol ng pamahalaanKalakalang Panlabas 1.27 Naipaliliwanag ang batayan ng kalakalang panlabas ng bansa 1.28 Natataya ang kalakaran ng kalakalang panlabas ng bansa 1.29 Natitimbang ang epekto ng mga patakaran at programa sa kalakalang panlabas ng bansa 1.30 Nasusuri ang kaugnayan ng exchange rate sa kalakalang panlabas ng bansa 1.31 Natatalakay ang kalagayan ng kalakalang panlabas ng bansa sa pamamagitan ng balance of payment 1.32 Naitatangi ang mga kabutihan at di-kabutihan ng kalakalang panlabas 1.33 Natatangkilik ang mga lokal na kalakal at paglilingkod 1.34 Naitatangi ang wastong saloobin sa paggawa at pagtangkilik ng sariling produkto

TEKNOLOHIYA atEDUKASYONG PANTAHANAN at PANGKABUHAYAN

NILALAMANPanimula…………………………………………………..…… iDeskripsyon…………………………………………………… 39Yunit Kredit……………………………………………………. 39Laang Oras Pangklasrum…………………………………… 40Mga Inaasahang Bunga Bawat Taon……………………… 40Saklaw at Pagkakasunud-sunod ng mga Aralin…………. 42Mga Mungkahing Istratehiya at Kagamitang Pampagtuturo…………………………. 55Batayan ng Pagmamarka………………………………….. 57Mga Kasanayang Pampagkatuto…………………………. 58

DESKRIPSYON Ang programang Technology and Livelihood Education (TLE), dating Technologyand Home Economics (THE) ay inihahain sa mga mag-aaral upang makalinang ng mgakaalaman, kasanayan, pagpapahalaga at saloobin na makatutulong sa kanilangpaghahanda sa pagpasok sa mas mataas na antas ng pag-aaral o sa larangan ngpaggawa. Dahil dito, ang sabjek ay naglalaan ng mga karanasang pangklasrum atpraktikal na gawaing tutulong sa kanilang umunawa at magkakaroon ng mgakakayahang magagamit sa iba’t ibang gawaing pangkabuhayan habang nakikiugnaysila sa apat na mga pangunahing lawak: Sining Pantahanan, Sining Pang-Agrikultura,at Pangisdaan, Sining Pang-Industriya at Entreprenyursyip. Sumasaklaw ang Sining Pantahanan sa pamumuhay sa tahanan at pamilya,pamamahay, pangkabuhayang pampamilya, pagkain, gamiting nutrisyon at batayangpananamit. Ang mga praktikal na gawaing pangkaranasan ay kinapapalooban ngpamamahala ng sambahayan, pangangalaga sa bata at maysakit, paghahanda atpagpoproseso ng pagkain, simpleng pagsisilbi ng pagkain, pananahi, pagpapaunlad sasarili at iba pang kaugnay na gawain. Sakop ng Sining Pang-Agrikultura at Pangisdaan ang pag-aaral ngproduksyon ng pananim/halaman, paghahayupan at pagpaparami ng isda. Ang mgapraktikal na gawaing pangkaranasan ay binubuo ng paggamit ng teknolohiya sapangangalaga ng mga hayop, mga gawain sa pagtatanim, pamimili ng mga produktongkailangan sa taniman at pag-aalaga ng mga isda sa pangisdaan. Ang Sining Pang-Industriya naman ay sumasaklaw sa drafting, mga gawaingkahoy, elektrisidad, repridjereysyon/Air-kondisyoning, awtomekaniks, mga gawaingmetal, handikraft, elektroniks at iba pang gawaing pang-industriya sa komunidad.Binibigyang-diin ng mga gawaing praktikal ang aplikasyon ng teknolohiya sapagpoproseso ng materyales, pagkumpuni at pangangalaga ng mga kagamitan atkasangkapan, paggawa o fabrikasyon ng mga bagay na mapakikinabangan at pag-aayos/pagkukumpuni ng mga sirang aplayanses. Tumutukoy ang Entreprenyursyip sa mga simulain at praktis sa pagtatayo ngmaliit na pagkakakitaan/hanapbuhay sa mga proseso at pamamaraan sa pamamahalang negosyo. Nakatuon ang mga praktikal na gawaing pangkaranasan sa pag-unawa samga simpleng feasibility studies na pangnegosyo, pagtatayo ng tingiang tindahan (retailstore), pagtatago ng mga rekord, pagpoprograma ng kompyuter at pagsasagawa ngmga gawaing pang-opisina. Sa Ikatlo at Ikaapat na Taon, ang pagpapakadalubhasaan ay TeknolohiyangPantahanan, Teknolohiyang Pang-Agrikultura at Pangisdaan, TeknolohiyangPangkahoy/Sibil, Elektrisidad, Mekanikal at Teknolohiyang Pangnegosyo na kung saaninaasahan ang malalim na talakayan ng mga konsepto, pagtatamo atpagsasakatuparan ng mga kasanayang pangmatagalan na magagamit sa pagpasok sa

mataas na antas ng edukasyon o kaya ay sa pakikipagsapalaran sa kapaki-pakinabangna paghahanapbuhay. Ang mga iskemang nasambit ay ipinatutupad upang matiyak na ang mga gawainay napalalalim at ang kinalabasan ng pagkatuto ay napatitibay. Ang mga mag-aaral aymaaari pang magtamo ng higit pang kasanayan ng mga karagdagang kaalaman,tumiyak at mabago ng kanilang pagpapahalaga batay sa mga pangangailangansapagkat ang mga gawain at mga karanasang pampagkatuto ay magsisilbing batayangsandata sa mapanuring pag-iisip, pakikipagtalastasan, paggawa at pagdama. YUNIT KREDIT/LAANG ORAS PANGKLASRUM See DepEd Order No. 37, s. 2003, “ Revised Implementing Guidelines of the2003 Secondary Education Curriculum Effective School 2003-2004”

MGA INAASAHANG BUNGA Ikaapat na Taon (Paggamit ng mga kanais-nais na KSA)Nakagagamit ng mga kanais-nais na kaalaman, kasanayan at saloobin nakinakailangan sa pagtatamo nang mataas na antas ng pag-aaral o sa pagpasok salarangan ng paggawa Ikatlong Taon (Pagpapasya/Pagpapahalaga sa Asignaturang Pagpapakadalubhasaan)Nakapagpapakita ng kanais-nais na kaalaman, kasanayan at saloobin sa paggawa ng“matalinong pagpili” ng posibleng oportunidad sa paggawa sa harap ng magkaibanglawak ng kadalubhasaan/ispesyalisasyon upang maging produktivong kasapi ngpamilya at komunidad Ikalawang Taon (Pagkahilig sa Apat na Bahaging Nasasaklaw)Nakapagpapakita ng tiyak na interes sa alinmang bahaging nasasaklawkaugnay ng Sining Pantahanan, Sining Pang-Agrikultura at Pangisdaan, Sining Pang-Industriya at Entreprenyursyip Unang Taon (Kamalayan sa Apat na Bahaging Nasasaklaw)Nakapagpapakita ng kamalayan sa mga batayan ng konseptong teoretikal atnakauunawa sa mga kakayahan, pamamaraan at kasanayan sa Sining Pantahanan,Sining Pang-Agrikultura at Pangisdaan, Sining Pang-Industriya at Entreprenyursyip

SAKLAW AT PAGKAKASUNUD-SUNOD Sining PantahananMARKA- UNANG TAON IKALAWANG TAON HAN 1 Ang tahanan at buhay pam- Ang tahanan at buhay pampamilya pamilya Pagbuo ngisang kasiya-siyang Mga developmental tasks ng pananaw sa buhay isang tin-edger Mga tungkulin para sa sarili at sa Pakikipag-ugnayan ng tin-edger pamilya sa mga kasapi ng pamilya at Pagpapahalaga ng isang aydiyal mga kaibigan na pamilyang Pilipino Paglutas sa mga karaniwang Tungkulin ng responsableng suliranin ng isang tin-edger magulang Pamamahay at pangkabuha- Tungkulin bilang isang responsa- yang pampamilya bleng kasapi ng pamilya Mga salik na makakaimpluwen- Produktibong gawaing panli- siya sa pamamahala ng bangan ng pamilya tahanan Responsibilidad sa pagharap sa Pamamahala ng sariling oras, di inaasahan lakas at panahon Pamamahay at pangkabuha- Personal at pampamilyang pag- yang pampamilya babadyet Aplikasyon ng mga simulain ng Pagkain at Aplayd Nutrisyon sining at disenyo sa pagpili at Pagkaing kailangan ng ibat pag-aayos ng bahay ibang Mga paraan sa pagpapagaan ng grupo ng tao mga gawain sa bahay Mga minumungkahing sukatan Plano sa pagpapanatili ng kalini- ng kailangang pagkain san at kaayusan sa bahay Pagpaplano ng pagkain para sa Simpleng pagkukumpuni sa tanghalian/hapunan at ispesyal tahanan na okasyon Pagkain at Aplayd Nutrisyon Panuntunan para sa Kahalagahan ng kalusugan at paghahanda wastong nutrisyon ng pagkain Mga mahahalagang simulain ng Paghahanda ng pagkain para sa wastong nutrisyon at tanghalian/hapunan at ispesyal pagpaplano na okasyon ng balanseng pagkain Pag-aayos ng mesa para sa Wastong panimula at pag-iimbak tanghalian/hapunan at ispesyal ng pagkain na okasyon

MARKA- UNANG TAON IKALAWANG TAON HAN Pagpaplano at paghahanda ng Pag-eebalweyt ng inihandang simpleng almusal pagkain sa tanghalian/hapunan Batayang Pananahi ng Damit at ispesyal na okasyon Kagamitang panahi at ekwipment Batayan sa Pananahi Simpleng pagkukumpuni at Tamang pagkuha ng sukat ng panga- katawan ngalaga ng makina Paggawa ng padron ayon sa Ibat ibang uri ng tela at palamuti tailors square method para sa sa pananamit short pants Etika sa pananahi Pagkopya ng commercial pattern Pananahi ng short pants Pananahi ng shirt na walang Pagpapahalaga sa isang manggas at kwelyo istandard na short pants na mahusay ang akop at pagkatahi SINING PANG-AGRIKULTURA SINING PANG-AGRIKULTURA 2 AT PANGISDAAN AT PANGISDAAN Produksyon ng halaman Produksyon ng prutas at mga Paghahayupan tree crop Produksyon ng isda Paghahayupan (pagmamanukan at paghahayupan sa sariling looban Produksyon ng isda * paghuhuli ng isda * pagkukultura ng isda SINING INDUSTRIYAL SINING INDUSTRIYAL 3 Drafting Elektrisidad Batayan kaalaman sa drafting Batayan kaalaman sa Handikraft (Kawayan, Yantok, elektrisidad Produktong Abaka, Katad at iba Gawaing-metal pang Katutubong Materyales) Batayan kaalaman at kasanayan Batayan kaalaman sa handikraft sa gawaing-metal Gawaing Kahoy Elektroniks Batayan kaalaman sa gawaing Batayan kaalaman sa radio Kahoy mekaniks

MARKA- UNANG TAON IKALAWANG TAON HAN 4 ENTREPRENYURSYIP ENTREPRENYURSYIP Konsepto ng entreprenyursyip Mga kakayahang entreprenyuryal Pagnenegosyo sa personal na Pagkamalikhain: gamit sa pag-unlad paglutas Mga uri ng gawaing ng suliranin ng entreprenyur entreprenyuryal Mga kasanayang manejerial Pagiging malikhain sa pagmama- Mga teoryang pampamamahala nufaktura Batayan ng pagmamay-ari ng Kailanganin ng karerang negosyo entreprenyuryal Mga gawaing entreprenyuryal Introduksyon sa edukasyong Pagsisimula sa pagmamakinilya pangkompyuter at pagkokumpyuter

Teknolohiyang PantahananMARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN 1 PAMAMAHALANG PANTAHA- NARSING PANTAHANAN NAN AT PAG-AALAGA NG BATA Pakikipag-ugnayan ng mga tin- Kahalagahan ng kaalaman sa edyer sa may ibang kasarian pagnanarsing Ang pag-aasawa at ang Mga karaniwang sakit at lunas pamilyang Mga wastong teknik sa pagna- Pilipino narsing Tungo sa responsableng pagpa- Pangangalaga ng may sakit sa pamilya tahanan Paghahanda sa pagiging ina Mga oportunidad sa trabaho Ang bagong silang na sanggol Ang lumalaking bata 2 KULINARI ARTS PANGANGASIWA SA PAGSE- SERBISYO NG PAGKAIN Mga salik sa matagumpay na Simulain at pamamaraan sa pagbibeyk pagseserbisyo ng pagkain Pagbibeyk ng keyks Bagong kalakaran sa industriya Pagbibeyk ng pies at pastries sa Paggawa ng tinapay at noodles pagseserbisyo ng pagkain Ibat ibang dairy products Tungo sa ligtas, malinis at Paghahanda ng karne magandang pagsisilbi ng Paghahanda at pagluluto ng isda pagkain Paghahanda at pagluluto ng Ibat ibang lay-out ng kusina gulay Pagpaplano ng menu at prutas Pagbili, pagtanggap, pag-iimbak Ibat ibang katutubong kakanin at pamamahagi ng suplay ng Mga alternatibong sangkap sa pagkain pagluluto Paghahanda ng silid kainan Inobatibong pagluluto Pagsisilbi sa hapag-kainan Maramihang paghahanda Bartending Negosyo ng pagkain ukol sa pangongontrata sa pagpapakain Mga oportunidad sa trabaho

MARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN 3 PANANAHI NG DAMIT PAGTATAHI NG DAMIT Pagkuha ng sukat ng katawan Paggawa ng padron para sa Paggawa ng batayang padron kwelyo, manggas at neklayn Padrong pang-estilo para sa Pananahi ng princess cut na may blusa mandarin collar na sport shirt na may manggas at Pananahi ng long pants na may baligtarang kwelyo at pencil cut continental pocket na palda Pangangasiwa ng isang patahian Ibat-ibang uri ng pagtatahi, Paggawa ng isang project paglili- proposal lip ng bukasan ng damit Pagpili ng angkop na tela paghahanda at paggupit ng tela Pananahi ng pencil cut na palda Pananahi ng sport shirt na may baligtarang kwelyo Pagpapahalaga sa isang maayos ang pagkakatahing palda at blusa 4 RELATED KRAFTS AT KOSMETOLOHIYA PAGRERESAYKEL Mga katutubong gawaing kamay Pagpapaunlad sa sarili at materyales Pagpapaganda ng sarili Pagbuburda sa pamamagitan ng Pangangalaga sa anit at buhok kalado, cross stitch at smocking Paggupit ng buhok Pagreresaykel Pag-aayos at pag-eestilo ng Pagbabalot ng regalo buhok Marketability ng mga produkto Paglikha ng nababagay na ayos ng buhok Oportunidad sa trabaho

Teknolohiyang Agrikultural at PangisdaanMARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN 1 PRODUKSYON NG HALAMAN PAGHAHALAMAN Kultura at pamamahala ng mga Pangrekadong pananim (Paminta, halamang cereal Bawang, Sibuyas at iba pa) Kaalaman sa mga simulain, gawi Mga komersyal na pananim at paraan sa produksyon ng hala- (Manga, Niyog, Saging at iba pa) mang ugat Produksyon ng oil crops Simulain, gawi at teknik sa (Sunflower, pagpa- Castor oil plant, atbp.) palaki ng halamang-buto 2 PAGHAHAYUPAN Produksyon ng mga fiber crops Aspekto ng produksyon at pama- (Abaka, Pinya, Ramie, at iba pa) mahala sa pagpaparami ng Produksyon ng Cutflower (Orchids, broiler Rosas, Chrysanthemum, Gladiola, Produksyon ng mga itlog at African Daisy, Anthurium, atbp.) paraan PAGHAHAYUPAN AT PAGMA- ng pagpaparami nito MANUKAN Pag-iitikan (Duck raising) Pag-aalaga ng pugo 3 Sistema ng pagpapabahay Pag-aalaga ng kalapati Pagpapasimula ng proyekto sa Pag-aalaga ng baka at kambing produksyon ng itlog Pangangasiwa ng breeding Pamamahala ng proyekto sa Sistema sa pagbebenta ng hayop pagpapalaki ng baboy 4 PANGISDAAN PRODUKSYON NG ISDA Kaalaman sa maritime spike Uri ng bangka para sa seamanship mangingisda Pamamahala at paggawa at ang pagmementina nito kaugnay Pagpaparami at pagkukultura ng sa pagkultura ng isda mga isda Pagpoproseso ng isda at iba Preserbasyon ng isda pang Pagdedelata ng mga produktong produktong pangisdaan isda

SibilMARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN Drafting Gawaing Kahoy 1 Pagle-letering Mga instrumento sa pagle-letering Hakbang pangkaligtasan habang Katanggap-tanggap na mga nagtatrabaho gawain Mga kasangkapan at ekwipment sa letering sa gawaing kahoy Konstruksyong geometrikal Batayang operasyon sa gawaing Linyang gamit sa drafting kahoy Line, angles, at polygon Pag-aasembol at pagkakabit ng mga dugtungan Pagbuo ng karaniwang dugtungan ng kahoy 2 Sining Komersyal Pagpaplano ng proyekto Kasanayan sa disenyo at pagdi- Nilalaman dibuho Planong pamproyekto Pagkakaiba ng letering, poster, Halaga ng materyales logo at monogram desayning Wood Finishing Lay-out sa sign printing, adbertis- Materyales sa wood finishing ment at imprentang silkcreen Angkop na finishing 3 Angkop na color harmony Pagbasa ng plano ng bahay/ Pag-iimprenta ng T-shirts gusali Bahagi ng bahay/gusali ayon sa Drowing Mekanikal klasifikasyon ng konstruksyon Kaalaman at kasanayan sa deve- Pagsesemento, rebar, elektrikal, lopment ng padron pagtutubero at sanidad, Prodyeksyong orotgrapiko at ng balangkas drowing na oblik (oblique) at sanidad, balangkas ng bahay, pundasyon, pamakuan ng bubong at pagtatapos ng bahay 4 Pagmamason Drowing na isometric sa prodyek- Kasangkapan at ekwipment sa syong ortograpik pagmamason Linyang dimensyon (dimension Komposisyon ng kongkreto line) Pagle-layout ng briks, bato at Working drowing bloke Kongkretong paletada (plastering) Pagkakabit ng tiles

ElektrikalMARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN 1 Instrumentong panukat Pagmemekaniko ng radyo Simulain at teorya sa testing at Batayan kaalaman sa elektroniks aplikasyon ng mga instrumentong Ugnayan ng voltahe, kuryente at ng mga instrumentong panukat at resistans ang pangangalaga nito Sorsis ng elektrisidad Simbolo at daglat (abbr.) pang- elektroniks Teknik sa paghinang 2 Mga gamit elektrikal at mga Pagsubok sa elektroniks aksesori Kasanayan sa paggamit ng mga Uri ng lighting fixtures instrumentong pansubok- Flourescent lamp fixtures elektroniks Pagsasaayos sa mga elektrikal Mga komponent sa elektroniks lighting fixtures at mga aksesori Pagsusuri ng komponent Kabuuang resistans sa serye, paralel at kombinasyong serye- parallel 3 Instalasyon ng kawad ng Kapasitans at voltahe ng kuryente kapasitor Paraan at praktis sa mga Analisis ng sirkit residens- Batayang anyo ng sirkit yal at komersyal na instalasyon Dayagram na iskematik ng ibat National Building and Electrical ibang uri ng sirkit Code Operasyon ng radio receiver Istandard na simbolong ginagamit Bahagi ng radio receiver sa instalasyon ng kuryente Mga paraan ng pagkabit ng kuryente 4 Koneksyong pangsignal at Karaniwang Amplifier Stages pang-alarma Operasyon sa ibat ibang karani- Teorya at aplikasyong pangsignal wang amplifier Koneksyon sa bel at buzer sirkit Stages ng radio receiver Koneksyong pangsignal Trouble-shooting Kasanayan sa pagkukumpuni/ serbisyo kaugnay ng radio receiver

MARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN 1 Refrigeration at Air-Kondisyoning Batayang teorya at simulain Refrigeration system Komponent ng isang refrigeration system Refrigeration cycle 2 Service Equipment Paggamit ng panukat ng presyur (gauge manifold) Operasyon ng vacuum pump Mga payping at fiting Kasangkapan sa paggamit ng copper tubing Elektrikal Mga simpleng koneksyong elektrikal 3 Mga prinsipyo ng Air- Kondisyoning Simulain at teorya ng air- Kondisyoning Batayang sistemang pang Air- Kondisyoning 4 Trouble-shooting ng Refrigeration at Air-Kondisyoning Kondenser at evaporeytor Rubber grommet at spring Tagas De koryenteng motor at kontrol motor terminal ng kompresor Mga gawaing panserbisyo

MekanikalMARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN 1 Gawaing Pang-Metal Mekanikal (Awto-Mekaniks) Teknikal Drowing Mga batayang kaalaman sa Kaalaman at kasanayan sa awtomotiv teknikal na drowing Klasifikasyong pang-makina Konstruksyong geometrikal Sistemang daluyan ng makina Points, lines, angles, polygon at (fuel system) solid Pagpapadulas ng makina Paggawa ng padron (lubricating system) Working drowing 2 Sheet Metalworks Sistemang pantambutso Kaalaman at kasanayan sa sheet (exhaust system) metal work Sistemang pang-elektrikal Kasangkapang pangkamay (electrical system) (handtools) sa sheet metal work Sistemang pagpapaandar Pamaraan sa pagdugtong ng (starting system) metal sheet Hakbang pangkaligtasan sa paggawa 3 Benchwork Sistemang pang-ignisyon Kaalaman at kasanayan sa metal (ignition system) arc welding Sistemang pagkakarga Kagamitang pangkamay, ekwip- (charging system) ment at makinang gamit Sistemang pangbusina Welding joint at mga simbolo (horn system) Teknik sa paghubog ng arko Sistemang pag-iilaw Halaga ng materyal sa (lighting system) proyektong Pagwewelding 4 Pagsusukat (Metrology) Sistemang pam-power Kaalaman at kasanayan sa (power train system) pagsusukat Clutch assembly

MARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN Transmisyon (transmission) 4 Tiyak na kagamitang panukat at Asembleyang diferensyal at ang semi-precision measuring pang- tools axel (Differential and axle Pagbubutas assembly) Kaalaman at kasanayan sa pag- Sistemang pang-manibela bubutas (steering system) Kagamitan sa work holding, Sistemang pang-suspensyon aksesori at ekwipment sa (suspension system) pagbubutas Sistemang pang-preno (brake system) Mga wils at gulong (wheels and tires)

Teknolohiyang PangnegosyoMARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN 1 Ginagampanang papel ng Pagkilala sa mga oportunidad entreprenyursyip sa paglago na pangnegosyo ng ekonomiya Teorya kung paano lumalago Personal na katangiang entre- ang prenyuryal upang matukoy ang ekonomiya ng isang bansa prospectiv at ideyang pampro- Benepisyong sosyo-ekonomiko yekto sa entreprenyursyip Pagkamalikhain at inobasyon sa Entreprenyuryal Self-assess- pagtukoy sa mga ideyang ment pangnegosyo Pagtataya ng personal entre- Ugnayan ng mga industriya prenyuryal characteristics ng Ugnayan sa pag-iisip ng mga ng isang matagumpay na proyekto entreprenyur Paraan o estratehiya upang Pagpaplano ng Negosyo mapabuti ang potensyal ng Paghahanda ng isang simpleng isang indibidwal planong pagnenegosyo Pagseset-up ng isang negosyo 2 Mga katangiang Siklo ng Bookkeeping entreprenyuryal Responsibilidad ng isang Kakayahang masukat ang sarili bukkiper sa larangang pang- Terminolohiya at anyo ng entreprenyuryal bukkiping o pagnenegosyo Gawain ng bukkiping Mapayaman ang potensyal ng Tsart ng mga akawnt isang indibidwal Tagumpay at pagbagsak ng Katangian ng isang entreprenyur sariling negosyo sa hinaharap Pagtukoy sa mga oportunidad o pagkakataong makapag- negosyo sa paligid Environmental scanning Mga problema, hindi matustusang pangangailangan, resources at trends

MARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN 3 Planong pagnenegosyo Introduksyon sa Fisibiliti ng proyekto Komponents ng isang planong Gamit istatistikal ng panganga- pagnenegosyo ilangan at suplay Market survey Pag-aaral ng pamilihan Planong pang-organisasyon Pag-aaral teknikal Pangangailangang pinansyal Pagpili ng instrukturang organi- Planong pangnegosyo sasyonal Panloob na instruktura at isang timetable na pamproyekto Kakailanganing pangkapital at hanguan ng kapital Kapakipakinabang, likwid at mapanatili Pag-aaral finansyal Mga teorya ng pamamahala Proponent o manunulat ng mga filosopiyang pamamahala Ibat ibang konsepto at teorya pamamahala Teorya sa pamamahala sa ibat ibang gawain sa isang organisasyong pangnenegosyo Pamamahala sa ika-21 siglo empowerment, flexibility, creativity, stewardship 4 Pagbuo ng simpleng gawaing Mga tungkuling pampama- entreprenyuryal mahala Responsibilidad ng pagpaplano Pangunahing batayan sa pag- bilang tungkulin sa aari pamamahala ng negosyo Lawak ng pag-organisa Pagbuo ng legal na negosyo organisasyong fleksibol Suporta ng pamahalaan sa tsart ng organisasyonal maliliit antas ng pamamahala na negosyo Lawak ng staffing, pagdirek at Kailangang fixed assets na pagkontrol seleksyon at dapat rekrutment ng tauhang may matugunan

MARKA- IKATLONG TAON IKAAPAT NA TAON HAN tamang mindset Pagkukunan ng pondo pagtataya sa performans Pagpili ng lokasyon ng negosyo motibasyon at pamumuno Pagkuha at pagsasanay ng tauhan Mga patakaran at regulasyong Simpleng gawaing pangnegosyo nakaaapekto sa maliit na negosyo taxation, value added tax patakaran at regulasyon suporta ng pamahalaan sa pagsulong at pagdevelop ng ng maliit na negosyo

MGA MUNGKAHING ISTRATEHIYA AT KAGAMITANG PAMPAGTUTURO Upang lubusang makamit ang mga inaasahang bunga, maaaring gamitin angsumusunod na mga istratehiya at pamamaraan:• Pangkatang Pagtuturo (Team Teaching) Samahan ito ng mga guro (iba pang dalubhasa/mahuhusay na mga tao) at mga mag-aaral, upang ang dalawa o higit pang mga guro ay magkatuwang sa pagsasabalikat ng mga dapat sundin ng isang pangkat ng mga mag-aaral.• Panggagaya o Simulasyon (Simulation) Ito’y pagbibigay ng mga halimbawang sitwasyon, pangyayari o kaganapan sa tunay na buhay. Binibigyan nito ng pagkakataon ang mga mag-aaral na tularan o gayahin ang mga halimbawang sitwasyon, pangyayari o kaganapan sa pamamagitan ng paligsahan, pakikiangkop, pakikiisa, pagsusuri at paggawa ng desisyon.• Pagpapakita (Demonstration) Ang pagsasalarawan (mayroon o walang paliwanag) ng isang proseso o paraan na ibinibigay ng isang guro sa tulong ng mga halimbawa at kung saan kailangan ang instrumento o kagamitan: ang kaugnayan nito sa pagmamasid ng mga mag-aaral.• Sama-samang Pagkatuto (Cooperative Learning) Ito’y pamamaraan kung saan ang kasapi ng bawat pangkat ay nagbabahagi ng kani-kanilang kaalaman at kasanayan tungkol sa isang aralin. Nalilinang nito ang positibong pag-uugnayan at pagtutulungan ng mga kasapi ng pangkat.• Lakbay –aral (Educational Field Trip) Ito’y ang pamamasyal sa isang lugar na tinatalakay upang personal na makita ang pinag-aralan. Maari ding ang lugar ang gamiting motibasyon sa pagkatuto ng isang aralin o pagsasagawa ng pakikipanayam at pagsulat ng ulat sa makatotohanang mga karanasan at mga gawain.

• Paggawa ng Proyekto (Project-making) Ito ang pagtatala ng mga hakbang o proseso na dapat sundin upang makagawa ng isang mahusay at konkretong proyekto o produkto.• Pagsasanay Pangkamalayan (Awareness Training) Ito’y pagsasanay ng mga mag-aaral kung saan ang pansin ay nakatuon sa pakikisalamuha/pakikilahok upang maragdagan ang sariling kamalayan sa mga pagkakataong makapagpapaunlad sa pansariling kakayahan/potensyal.• Pakikipamuhay sa Komunidad (Community Immersion) Ang pamamaraang ito ay katulad “Out-of-School-Work-Experience” kung saan ang mag-aaral ay sinasanay at inihahanda sa tunay na buhay. Sa gawaing ito, tumitira sa isang piniling komunidad ang mag-aaral upang makipamuhay at makisalamuha sa mga tao/manggagawa upang maranasan nila ang tunay na pangyayari sa loob at labas ng pagawaan. MGA KAGAMITAN 1. Mga kagamitang pangkamay, pangmakina, pandrowing, pagluluto, handikraft at sa iba pang saklaw 2. Overhead Projector 3. Cassette Tape 4. TV and VHS player 5. Personal Computer

BATAYAN NG PAGMAMARKATEPP sa una at ikalawang taon Pangmarkahang Pagsusulit - 25% Pangyunit/mahabang pagsusulit - 10% Maikling pagsubok/ Pagsubok ng kakayahan - 20% Partisipasyon - 15% Praktikum - 15% Proyekto - 15% KABUUAN - 100%TEPP sa ikatlo at ikaapat na taon Pangmarkahang Pagsusulit - 25% Pangyunit/mahabang pagsusulit - 10% Maikling pagsubok/ Pagsubok ng kakayahan - 20% Partisipasyon - 15% Praktikum - 10% Proyekto - 20% KABUUAN - 100%

MGA KASANAYAN SA PAMPAGKATUTOUNANG TAONI. SINING PANTAHANAN Sa loob ng isang markahang pag-aaral sa Sining Pantahanan, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Ang Tahanan at Buhay Pampamilya 1. Pagbuo ng kasiya-siyang pananaw sa buhay 1.1 Natatalakay ang mga salik na nakakaimpluwensiya sa pananaw ng tao sa buhay 1.2 Nakikilala ang mga pansariling kahinaan at kalakasan bilang tao at bilang miyembro ng pamilya 2. Mga tungkulin para sa sarili at sa pamilya 2.1 Nakabubuo ng mga tunguhin para sa sarili at sa pamilya tungo sa pagkakaroon ng kasiya-siyang ugnayan sa pamilya 3. Pagpapahalaga ng isang ideyal na pamilyang Pilipino 3.1 Napapanatili ang mga pagpapahalaga ng isang ideyal na pamilyang Pilipino 4. Tungkulin ng responsableng magulang 4.1 Naibibigay ang tungkuling ginagampanan ng responsableng magulang sa paghubog ng pagpapahalaga ng mga kasapi ng pamilya 5. Tungkulin bilang responsableng kasapi ng pamilya 5.1 Nagagampanan ang sariling tungkulin bilang isang responsableng kasapi ng pamilya 6. Produktibong gawaing panlibangan ng pamilya 6.1 Nakalalahok nang aktibo sa kasiya-siya at kapaki- pakinabang/produktibong gawaing panlibangan ng pamilya

7. Responsibilidad sa pagharap sa di-inaasahan 7.1 Natatalakay kung paano tatanggapin ang mga di-inaasahanPamamahay at Pangkabuhayang Pampamilya1. Aplikasyon ng mga simulain ng sining at disenyo sa pagpili at pag-aayos ng bahay 1.1 Nagagawa na ang tahanan ay angkop na tirahan, komportable at kaakit-akit sa pamamagitan ng aplikasyon ng mga simulain ng disenyo sa bahay at pagpili at pag-aayos ng mga kasangkapan o farnityur at iba pang kagamitan2. Mga paraan sa pagpapagaan ng mga gawain sa bahay 2.1 Nakapagmumungkahi ng mga paraan sa pagpapagaan ng mga gawain sa bahay3. Plano sa pagpapanatili ng kalinisan at kaayusan sa bahay 3.1 Nakabubuo ng plano para sa pagpapanatili ng kalinisan at kaayusan sa bahay4. Simpleng pagkukumpuni sa tahanan 4.1 Nagagampanan ang ilang simpleng pagkukumpuni sa tahananPagkain at Aplayd Nutrisyon1. Kahalagahan ng kalusugan at wastong nutrisyon 1.1 Natatalakay ang kahalagahan ng kalusugan at mabuting nutrisyon2. Mga mahahalagang simulain ng wastong nutrisyon at pagpaplano ng balanseng pagkain 2.1 Naipahahayag ang kahalagahan ng pagpaplano ng balanseng pagkain3. Wastong panimula at pag-iimbak ng pagkain 3.1 Natatalakay ang mga paraan sa pag-iimbak ng pagkain para mapanatili ang mga sustansya nito

4. Pagpaplano at paghahanda ng simpleng almusal 4.1 Nailalapat ang mga simulain sa pagpaplano at paghahanda ng simpleng almusalBatayang Pananahi ng Damit1. Kagamitang panahi at ekwipment 1.1 Naipakikita ang kaalaman sa paggamit ng mga kagamitang panahi at ekwipment2. Simpleng pagkukumpuni at pangangalaga ng makina 2.1 Nasusuri ang mga sanhi ng sira ng isang makinang panahi 2.2 Nailalapat ang kaalaman sa pagkukumpuni ng mga sirang makina3. Iba’t ibang uri ng tela at palamuti sa pananamit 3.1 Natutukoy ang iba’t ibang uri ng tela at palamuti sa pananamit

II. SINING PANG-AGRIKULTURA AT PANGISDAAN Sa loob ng isang markahang pag-aaral sa Sining-Agrikultura at Pangisdaan, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Produksyon ng Halaman 1. Naipakikita ang pagkaunawa sa mga batayang salik na nakaapekto sa paglago ng halaman 1.1 Naililista ang mga salik na dapat isaalang-alang sa pagpili ng angkop na hardin o lugar na taniman 1.2 Natutukoy ang mga epekto ng bawat salik sa paglago ng halaman 1.3 Natatalakay ang kahalagahan ng klima na angkop sa paglago ng halaman 2. Naipakikita ang kakayahang magamit ang kaalaman sa mga praktis na kultural na napapanood sa produksyon ng mga gulay at iba pang pananim 2.1 Napipili ang mga binhi 2.1.1 Napahahalagahan ang kabutihan ng pagpili ng mga tamang binhi 2.1.2 Nailalarawan ang tamang pagpili ng mga binhi at kung paano itong maiimbak para magamit sa hinaharap 2.1.3 Napag-iiba ang mga pamaraan sa pagsubok sa mga binhi 2.1.4 Nakokompyut ang porsyento ng pagpapatubo o pagpapasibol ng mga binhi 2.2 Paghahanda ng Lupa 2.2.1 Natatalakay ang kahalagahan ng tamang paghahanda ng lupa 2.2.2 Naipaliliwanag ang wastong pamamaraan ng paghahanda ng lupang angkop para sa isang partikular na uri ng gulay at iba pang pananim 2.2.3 Nakapaghahanda ng lupa para sa pagtatanim na gumagamit ng angkop na mga kagamitan at ekwipment sa pagtatanim 2.3 Pagtatanim 2.3.1 Naipaliliwanag ang dalawang pangkaraniwang pamamaraan metodo sa pagtatanim ng mga binhi 2.3.2 Nakapagbibigay ng halimbawa ng mga buto/binhi na tuwiran at di- tuwiran itinanim 2.3.3 Natatalakay ang mga kabutihan ng pagsunod sa tamang agwat, lalim ng lupa at dami ng mga buto/binhi sa pagtatanim

2.3.4 Nasusuri ang iba’t ibang salik na nakapag-aambag sa matagumpay na pagtubo at paglago ng mga buto/binhi 2.3.5 Naaalagaan ang mga binhi 2.3.6 Nakapagtatanim ng mga gulay na iniangkop sa lokalidad2.4 Irigasyon at Suplay ng Tubig 2.4.1 Natatalakay ang kahalagahan ng tubig sa paglago ng halaman 2.4.2 Nailalarawan ang iba’t ibang pamamaraan sa pagdidilig ng mga halaman2.5 Pagbunot ng mga Damo at Kultivasyon 2.5.1 Naipaliliwanag ang kabutihan ng pagbunot ng mga damo sa lupa at kultivasyon 2.5.2 Natutukoy ang uri ng mga damo 2.5.3 Nakikilala ang iba’t ibang kasangkapan na magagamit sa kultivasyon ng halaman 2.5.4 Nailalarawan ang iba’t ibang paraan ng paghahanda ng kompost2.6 Paglalagay ng Abono o Pataba sa Lupa 2.6.1 Napag-iiba ang organiko at di-organikong pataba sa lupa 2.6.2 Natutukoy ang iba’t ibang elemento na matatagpuan sa organikong abono 2.6.3 Natatalakay ang mga tungkulin ng tatlong pangunahing elemento ng abono 2.6.4 Nakapagbibigay ng mga halimbawa ng organikong pataba 2.6.5 Nagagamit ang pataba sa halaman2.7 Mga Peste, Sakit at Pagkontrol 2.7.1 Nakaklasifika ang mga karaniwang peste at mga sakit ng halaman 2.7.2 Naipaliliwanag kung paano dinadapuan ng peste ang mga halaman 2.7.3 Nailalarawan ang mga senyales at sintomas ng mga karaniwang sakit

2.8 Pag-aani at Pagtitinda ng mga Produktong Pansakahan 2.8.1 Natatalakay ang kahalagahan sa paggamit ng tamang teknik sa pag-aani para epektibong maibenta ang mga produktong pansakahan 2.8.2 Nailalarawan ang mga estratehiya sa pagbebenta ng mga produktong pansakahanPaghahayupan1. Naipamamalas ang gamiting kaalaman sa pagpapasimula ng panghahayupan 1.1 Natitiyak ang kapakinabangan sa pagmamanukan at paghahayupan 1.2 Nailalarawan ang aydiyal na lugar para sa pagmamanukan at pag- aalaga ng livestock 1.3 Natutukoy ang mga salik na nakakaapekto sa seleksyon ng aalagaang hayop 1.4 Nailalarawan ang karaniwang uri at lahi ng mga manok at livestock na inaalagaan sa lokalidad2. Naipamamalas ang kakayahan sa pag-aalaga at pagpaparami ng hayop 2.1 Nailalarawan ang iba’t ibang kulungan, kagamitan at ekwipment sa pagmamanukan at pag-aalaga ng livestock 2.2 Napipili ang uri at lahing aalagaan 2.3 Natatalakay ang iba’t ibang sangkap ng pagkain ng hayop 2.4 Nakabibigay ng tamang dami ng pagkaing kailangan ayon sa edad ng mga hayop 2.5 Nasusunod ang tamang kailanganin sa pagpapakain sa mga hayop 2.6 Napananatili ang kalinisan at sanitasyon ng kulungan, kagamitan at ekwipmentProduksyon ng Isda1. Naipakikita ang kaalaman sa bawat lawak ng produksyon ng isda 1.1 Paghuhuli ng isda 1.1.1 Naipaliliwanag ang batayang konsepto/simulain at kahala-gahan ng paghuhuli ng isda

1.1.2 Nauuri ang iba’t ibang mga batayang kagamitan sa pangingisda ayon sa instruktura at gamit 1.1.3 Natatalakay ang operasyon ng bawat kagamitan sa pangingisda 1.1.4 Nakagagawa ng batayang kagamitan sa pangingisda 1.2 Pagkukultura ng Isda 1.2.1 Naipaliliwanag ang batayang konsepto/simulain at kahala-gahan ng pagkukultura ng isda 1.2.2 Natatalakay ang bawat yugto sa pagkukultura ng isda at ang nakapaloob na mga simulain at pamaraan 1.2.3 Natutukoy ang pagkakaiba ng mga katangian ng iba’t ibang anyong tubig sa lugar na kung saan pinalalaki ang mga isda at ang pamamahala ditoIII. SINING PANG-INDUSTRIYA Sa loob ng isang markahang pag-aaral sa Sining Pang-Industriya, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Drafting 1. Naipamamalas ang kakayahan sa paggamit ng mga kaalaman sa drafting 1.1 Naipaliliwanag ang wastong gamit at pangangalaga sa mga kasangkapan, instrumento at ekwipment sa drafting 1.2 Nakaguguhit ng linyang gabay sa pagleletra na isinasaalang-alang ang tamang bigat 1.3 Naipaliliwanag ang ebolusyon ng mga istilo sa pagleletring 1.4 Naipaliliwanag ang kahalagaan ng proposyon at tamang pag-aagwat s pagleletring 1.5 Naipaliliwanag nang wasto ang alphabet of lines at ang gamit ng mga ito 1.6 Naiguguhit nang tama ang alphabet of lines 1.7 Naipaliliwanag ang mga uri ng panukat 1.8 Naisasagawa ang mga pagsasanay sa malayang pagguhit sa paraang ortograpiko Handikraft (Kawayan, Yantok, Produktong Abaka, Katad at iba pang Katutubong Materyales) 1. Naipamamalas ang kakayahan sa paggamit ngmga batayang kaalaman sa handikraft 1.1 Naipaliliwanag ang implikasyon ng handikraft sa pagpapalago ng ekonomiya ng bansa

1.2 Natutukoy ang mga bagay na takaw-sunog at ang panganib sa paggamit ng kemikal 1.3 Nasusunod ang mga alituntuning pangkaligtasan sa paggawa sa shop 1.4 Natutukoy ang mga uri at gamit ng mga kasangkapan at kagamitan sa handikraft 1.5 Nagagamit ng maingat ang mga kasangkapan, kagamitan, materyales at suplay 1.6 Nailalarawan ang mga katangian ng iba’t ibang katutubong materyales, suplay at mga aksesoring ginagamit sa handikraft 1.7 Naipaliliwanag ang proseso at paggamot ng mga materyales 1.8 Natutukoy ang iba’t ibang uri ng mga habi 1.9 Nakapaghahanda ng talaan ng materyales at suplay 1.10 Nakapaghahanda ng isang planong pamproyekto 1.11 Nakabubuo ng isang proyekto Gawaing Kahoy 1. Naipamamalas ang kakayahan sa paglalapat ng mga batayang kaalaman sa gawaing kahoy 1.1 Naisasagawa ang tamang paggamit at pangangalaga ng iba’t ibang kasangkapan at ekwipment sa gawaing kahoy 1.2 Natutukoy ang iba’t ibang kasangkapang pamutol sa gawaing pangkahoy 1.3 Naipaliliwanag kung papaano inihahasa ang iba’t ibang kasangkapang pamutol 1.4 Nakaklasifika ang mga materyales na ginagamit sa gawaing kahoy 1.5 Naipaliliwanag ang gamit ng bawat materyales 1.6 Naipaliliwanag ang tamang pagkuha ng sukat gamit ang angkop na kasangkapan 1.7 Nakapagtitipid sa paggamit ng mga materyales at suplay 1.8 Natutukoy ang iba’t ibang uri at gamit ng mga dugtungang kahoy 1.9 Nakabubuo ng iba’t ibang dugtungang kahoyIV. ENTREPRENYURSYIP Sa loob ng isang markahang pag-aaral sa Entreprenyursyip, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod:

Konsepto ng Entreprenyursyip1. Naipamamalas ang kaalaman sa mga konsepto ng entreprenyursyip 1.1 Naipakikita ang development ng sirkulasyon ng pera 1.2 Nabibigyang-kahulugan ang entreprenyursyip sa konteksto ng mga maliliit at katamtamang laking industriya 1.3 Nailalarawan ang papel na ginagampanan ng entreprenyursyip sa paglago ng ekonomiya 1.4 Natutukoy ang ibat iibang mag oportunidad pangnegosyo sa isang komunidadMga Uri ng mga Gawaing Entreprenyuryal1. Naipamamalas ang gamiting kaalaman sa pagtitingi (retailing) 1.1 Nailalarawan ang pagtitingi bilang isang gawaing pang- entreprenyur 1.2 Nailalarawan ang iba’t ibang uri ng pagbebenta 1.3 Natatalakay ang ilang tiyak na halimbawa ng pagtitingi 1.4 Naipaliliwanag kung paano nakaaapekto ang mga gawaing ito sa ikatatagumpay ng negosyo 1.5 Nakikilala ang kahalagahan ng pagbebenta sa ekonomiya2. Naipamamalas ang gamiting kaalaman sa kahalagahan ng pagmamanufaktura 2.1 Nailalarawan ang pagmamanufaktura bilang isang gawaing entreprenyuryal 2.2 Natutukoy ang iba’t ibang uri ng negosyo sa pagmamanufaktura 2.3 Naipaliliwanag ang mga gawaing may kaugnayan sa negosyong pagmamanufaktura 2.4 Natutukoy ang mga halimbawa ng mga produktong mina-manufaktura 2.5 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagmamanufaktura sa paglago ng ekonomiya 2.6 Nasusuri ang kahalagahan ng pagiging malikhain sa pagmamanufaktura 2.7 Nakapagpapasya ng mahusay sa pagpili ng mga produktong imamanufaktura3. Naipamamalas ang pang-unawa sa mga batayang konsepto ng uring serbisyo ng gawaing pang-entreprenyur 3.1 Nailalarawan ang serbisyo bilang isang gawaing pang-entreprenyur 3.2 Naiisa-isa ang mga gawaing may kaugnayan sa negosyong panserbisyo 3.3 Naipaliliwanag ang kabutihan ng mga gawaing may kaugnayan sa

negosyong panserbisyo 3.4 Natatalakay ang mga tiyak na halimbawa ng negosyong nagbibigay ng serbisyo sa komunidad 3.5 Nakikilala ang kahalagahan sa ekonomiya ng mga negosyong nagbibigay serbisyoKailanganin ng Karerang Entreprenyuryal1. Naipamamalas ang kakayahang magamit ang mga kaalamang entreprenyuryal sa pagpapalakad ng negosyo 1.1 Naiisa-isa ang mga aspetong kailangan sa pagpili ng negosyo 1.2 Nae-evaluweyt ang mga uri ng gawaing entreprenyuryal 1.3 Napipili ang uri ng gawaing entreprenyuryal na maaring isagawa 1.4 Natutukoy ang mga batayang kailanganin sa pamamahala ng isang negosyo 1.5 Nakikilala ang kahalagahan ng pagpaplano sa pagpapasimula at pagpapatakbo ng negosyo 1.5.1 Naiguguhit ang tamang lay-out sa isang negosyo/pabrika 1.5.2 Natutukoy ang aydiyal na lugar para sa isang negosyo/ pabrikaIntroduksyon sa Edukasyong Pangkompyuter1. Naipamamalas ang batayang kaalaman sa pagmamakinilya 1.1 Natutukoy ang iba’t ibang uri at gamit ng bawat bahagi ng makinilya 1.1 Natutukoy ang batayang kaalaman sa paggamit ng makinilya 1.2 Natatakay ang kahalagahan ng bilis at kawastuhan sa pagma-makinilya 1.3 Nasusunod ang tamang pamantayan sa pagmamakinilya 1.3.1 Bilis 1.3.2 Kawastuhan 1.4 Naiisa-isa ang mga puntos na dapat tandaan sa araw-araw na pangangalaga ng makinilya 1.5 Naipakikita ang tamang pag-upo at tamang posisyon ng mga kamay sa pagmamakinilya2. Naipamamalas ang kaalaman sa kompyuter 2.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng edukasyong pangkompyuter 2.2 Nailalahad ang kasaysayan ng kompyuter 2.3 Naiisa-isa ang iba’t ibang uri ng kompyuter 2.3.1 Ayon sa layunin 2.3.2 Ayon sa kapasidad

2.3.3 Ayon sa gamit ng mga datos2.4 Naipaliliwanag ang iba’t ibang katangian ng kompyuter2.5 Natatalakay ang mga kakayahan ng kompyuter2.6 Naibibigay ang pagkakaiba ng hardware sa software2.7 Natutukoy ang mga bahagi ng micro-computer2.8 Natatalakay ang sistemang pangkompyuter

IKALAWANG TAONSINING PANTAHANAN Sa loob ng isang markahang pag-aaral sa Sining Pantahanan, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Tahanan at Buhay-Pampamilya Naipamamalas ang pag-unawa sa mga tin-edger sa kanilang relasyon sa pamilya at mga kaibigan 1. Ang developmental tasks ng isang tin-edger 1.1 Nasusuri ang developmental tasks, katangian, beheybyoral, pag- aadjust sa relasyong pampamilya at kasiya-siyang buhay ng isang tin-edger 2. Pakikipag-ugnayan ng tin-edger sa mga kasapi ng pamilya at mga kaibigan 2.1 Natatalakay ang mga salik sa pagtataguyod sa pagkakaroon at pag-iingat sa kaibigan 2.2 Natatalakay ang kaaya-ayang pagpapahalagang personal na dapat taglayin ng isang tin- edger 3. Paglutas sa karaniwang suliranin ng isang tin-edger 3.1 Natatalakay ang mga paraan kung paano malulutas ng tin- edger ang kanyang mga suliranin Pamamahay at Pangkabuhayang Pampamilya Naipamamalas ang kaalaman sa pamamahala ng mga gawaing pantahanan 1. Mga salik na nakakaimpluwensiya sa pamamahala ng tahanan 1.1 Natatalakay ang mga desisyon bilang aspeto ng pamamahala ng tahanan 1.2 Naipaliliwanag ang mga salik na nakakaimpluwensiya sa pamamahala ng tahanan

2. Pamamahala sa sariling oras, lakas at panahon 2.1 Natatalakay ang mga salik na nakaaapekto sa paggamit ng oras, lakas at panahon 2.2 Nakapagpaplano ng matalinong paggamit ng oras, lakas at panahon3. Personal at pampamilyang badget 3.1 Nasusuri ang kita at gastos ng pamilya 3.2 Natatalakay ang kahalagahan ng badget pampamilya at ang mga sangkap at elemento nito 3.3 Nakapaghahanda ng personal na badget, paggastos ayon sa badgetPagkain at Aplayd Nutrisyon Naipamamalas ang kakayahang mailapat ang mga simulain ng mabutingnutrisyon sa paghahanda ng iba’t ibang pagkain ng iba’t ibang grupo ng tao, atkakayahang makapaghanda at makapagsilbi ng pagkain para sa iba’t ibangokasyon1. Pagkaing kailangan ng iba’t ibang grupo ng tao 1.1 Natatalakay ang epekto ng laki ng pamilya sa pangangailangan sa pagkain ng iba’t ibang grupo ng tao 1.2 Naililista ang mga pagkain na nararapat sa iba’t ibang grupo ng tao2. Mga iminumungkahing sukatan ng kailangang pagkain (RDA) 2.1 Nasusuri ang iminumungkahing dietary allowance para sa iba’t ibang grupo ng tao3. Pagpaplano ng pagkain para sa tanghalian/hapunan at espesyal na okasyon 3.1 Natatalakay ang mga salik sa pagpaplano ng pagkain para sa tanghalian/hapunan at espesyal na okasyon 3.2 Nakapagpaplano ng angkop na putahe para sa tanghalian/ hapunan at espesyal na okasyon4. Panuntunan para sa paghahanda ng pagkain 4.1 Nakapaghahanda ng badget para sa pagkain ng tanghalian/ hapunan at espesyal na okasyon

5. Paghahanda ng pagkain para sa tanghalian /hapunan at espesyal na okasyon 5.1 Nakapaghahanda ng mga pagkain para sa tanghalian/hapunan at espesyal na okasyon6. Pag-aayos sa mesa 6.1 Naisasagawa ang pag-aayos ng mesa sa paghahain ng mga putahe/pagkain para sa tanghalian/hapunan at espesyal na okasyon7. Pag-evalweyt ng inihandang pagkain sa tanghalian/hapunan at espesyal na okasyon 7.1 Nae-evalweyt ang inihandang mga pagkain batay sa mga tanggap na panuntunan o istandardBatayan sa Pananahi Naipamamalas ang kaalaman at kakayahan sa pagkuha ng sukat,paggawa ng padron at pananahi ng short pants1. Tamang pagkuha ng sukat ng katawan 1.1 Natutukoy ang mga kinakailangang sukat at naipapaliwanag ang mga hakbang sa pagkuha ng sukat 1.2 Nakukuha ang wastong sukat ng katawan2. Paggawa ng padron ayon sa tailor’s square method para sa short pants 2.1 Natatalakay ang mga hakbang sa paggawa ng padron3. Etika sa pananahi 3.1 Nasusunod ang panuntunan at etika sa pananahi4. Pananahi ng short pants 4.1 Natatahi ang istandard short pants gamit ang metodong yunit 4.1.1 Nasusunod ang sistematikong hakbang sa pananahi5. Pagpapahalaga sa isang istandard na short pants na mahusay ang akop (well fit) at pagkatahi

5.1 Naipakikita ang pagpapahalaga sa isang istandard na short pants na mahusay ang akop at pagkatahiSINING PANG-AGRIKULTURA AT PANGISDAAN Sa loob ng isang markahang pag-aaral sa Sining Pang-Agrikultura at Pangisdaan, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Produksyon ng Prutas at mga Tree Crop 1. Naipamamalas ang gamiting kaalaman sa mga simulain, praktis at teknik sa pagtatanim ng mga punong-prutas (fruit trees) at produksyon ng mga tree crop 1.1 Produksyon ng punong-prutas 1.1.1 Naipaliliwanag ang iba’t ibang metodo na nakakaapekto sa paglaki ng mga punong-prutas 1.1.2 Natatalakay ang kahalagahan ng klima, lupa at tubig sa produksyon ng mga tree crop 1.1.3 Nailalahad ang iba’t ibang mga metodo sa pagpaparami ng halaman 1.1.4 Natatalakay ang tamang paraan sa pagpupunla ng mga prutas at tree crop 1.1.5 Nakapaghahanda ng magagandang kagamitan sa pagtatanim 1.1.6 Natatalakay ang mga hakbang at teknik sa pagtatanim ng punong- prutas 1.1.7 Natatalakay ang mga metodo sa pagtatanim ng punong-prutas 1.1.8 Naipakikita ang tamang agwat na kailangan para sa iba’t ibang punong-prutas 1.1.9 Natutukoy ang mga oportunidad sa panserbisyo, pagpaparami ng punla ng mga puno sa paaralan, bahay at komunidad 1.1.10 Nakapaglalagay ng mga tree guard 1.1.11 Naaalagaan ang mga pananim sa pamamagitan ng tamang pagdilig at pataba 1.1.12 Naipakikita ang mga paraan ng pag-iwas at pagkontrol sa peste at sakit na dumarapo sa mga puno 1.1.13 Nagagamit ang tamang teknik sa pag-aani, pag-iimbak at pagbebenta ng mga prutas 1.2 Produksyon ng Tree Crop 1.2.1 Natutukoy ang mga karaniwang puno na tumutubo sa kagubatan 1.2.2 Natatalakay ang kahalagahan ng pangangalaga at konserbasyon ng kagubatan

1.2.3 Nakapagtatanim ng kahit isang puno sa paaralan, tahanan at komunidadPaghahayupan1. Naipakikita ang kakayahan sa pangangasiwa ng pagmamanukan at paghahayupan sa sariling looban 1.1 Naipaliliwanag ang mga pamantayan na ginagamit sa pagmamanukan at paghahayupan 1.2 Natatalakay ang mga pamamaraan sa pamamahala ng pagmamanukan at paghahayupan 1.3 Natatalakay ang kahalagahan ng paglalaan ng tamang kulungan, kagamitan at komponent 1.4 Nakabubuo ng pakainan at iba pang mga pasilidad 1.5 Natatalakay ang mga proseso sa pormulasyon ng pagpapakain 1.6 Naipaliliwanag ang mga pangangailangan sa mahusay na programa sa paggagamot at pagbabakuna 1.7 Naipaliliwanag ang karaniwang peste at sakit at ang pagkontrol sa mga ito 1.8 Naisasagawa ang isang proyektong panlooban na akma sa lokalidad 1.9 Nasusuri ang iskema sa pagbebenta ng hayop at ang mga kauring produkto nito 1.10 Nakapagpapanatili nang wastong rekordProduksyon ng Isda1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa bawat lawak ng produksyon ng isda 1.1 Panghuhuli ng isda 1.1.1 Natutukoy ang mahalagang materyales, kasangkapan at ekwipment sa paghabi ng lambat 1.1.2 Natutukoy ang mga bahagi ng mesh 1.1.3 Nakapaghahabi ng lambat batay sa ibinigay na dimensyon 1.2 Pagkukultura ng isda 1.2.1 Natutukoy ang mga karaniwang isdang pantubig sa lokalidad na maaaring alagaan at paramihin sa looban o fishpond 1.2.2 Natatalakay ang bawat hakbang at mahalagang konsiderasyon sa paghahanda at paggawa ng pond 1.2.3 Naipaliliwanag ang pamamahala ng operasyon sa palaisdaan

III. SINING PANG-INDUSTRIYA (General Shop) Sa loob ng isang markahang pag-aaral sa Sining Pang-Industriya, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Elektrisidad 1. Naipakikita ang kakayahan sa paggamit ng batayang kaalaman sa elektrisidad 1.1 Naipaliliwanag ang “electron theory “ 1.2 Natutukoy ang pinagkukunan ng elektrisidad 1.3 Naipaliliwanag ang dalawang uri ng sirkit 1.4 Naipaliliwanag ang ugnayan ng voltahe, kuryente at resistans 1.5 Nasasagot ang mga problema para sa resistans, kuryente at voltahe gamit ang siris at paralel na koneksyon 1.6 Natutukoy ang mga elektrikal kondaktor at insuleytor 1.7 Natutukoy ang mga devices at aplayans na elektrikal 1.8 Nagagamit ng maayos ang mga pangunahing kasangkapan at instrumentong elektrikal 1.9 Nakapagkakabit ng simpleng sirkit na pansindi at pampatay ng ilaw 1.10 Nakakagawa ng extensyon kord at kauri nito 1.11 Naisasagawa ang mga hakbang pangkaligtasan Elektroniks 1. Naipakikita ang kakayahan sa paggamit ng batayang kaalaman sa radyo mekaniks 1.1 Naisasagawa ang mga hakbang pangkaligtasan habang gumagawa 1.2 Nasusunod ang mga wastong gamit at pangangalaga ng mga kasangkapan at instrumentong pang elektroniks 1.3 Naipaliliwanag ang mga gamit ng iba’t ibang komponent na elektroniks 1.4 Naiguguhit ang simbolong iskematik ng mga komponent na elektroniks 1.5 Natutukoy ang mga dayagram na ginagamit sa elektroniks 1.6 Nababasa ang mga valyu ng mga kapasitor at iba pang komponent sa pamamagitan ng mga nakalimbag na ispesifikasyon 1.7 Nabibigyang kahulugan ang color coding ng resistor 1.8 Nakababasa ng multi-tester

Gawaing-Metal 1. Naipamamalas ang gamiting kaalaman at kasanayan sa gawaing-metal 1.1 Naipaliliwanag ang mga katangian ng iba’t ibang uri ng metal at ang ispesifikasyon nito 1.2 Nagagamit nang wasto ang iba’t ibang kasangkapan at ekwipment sa gawaing-metal 1.3 Naisasagawa ang tamang pag-iingat habang gumagawa 1.4 Naisasagawa ang tamang pangangalaga at mentenans ng mga kasangkapan at ekwipment 1.5 Naisasagawa ang mga tiyak na pagsukat sa paggawa ng proyekto 1.6 Nakabubuo ng kapaki-pakinabang na proyekto sa gawaing-metalIV. ENTREPRENYURSYIP Sa loob ng isang markahang pag-aaral sa Entreprenyursyip, inaasahang matatamo ng mga mag-aaaral ang sumusunod: Mga Kakayahang Entreprenyuryal 1. Naipakikita ang kaalaman sa mga personal na kakayahan ng isang entreprenyur 1.1 Nailalarawan ang mga kakayahang kailangan ng isang mahusay na entreprenyur 1.2 Natutukoy ang mga kalakasan at kahinaan ng Pilipinong entreprenyur 1.3 Natataya ang sarili bilang isang potensyal na entreprenyur 1.4 Natutukoy ang ilang problemang hinaharap ng entreprenyur 1.5 Nagagamit ang pagkamalikhain sa paglutas ng mga praktikal na suliranin na hinaharap ng isang entreprenyur Mga Kasanayang Manejerial 1. Naipakikita ang kaalaman sa mga gawaing enteprenyuryal 1.1 Natatalakay ang pamamahala bilang isang mahalagang salik sa gawaing entreprenyuryal 1.2 Nagagamit ang mga teoryang pampamamahala sa mga praktikal na sitwasyon 1.3 Napag-iiba ang tatlong batayan ng pagmamay-ari ng negosyo 1.4 Napag-iiba ang mga uri ng organisasyong pangnegosyo ayon sa pagmamay-ari, buhay, tagal, at layabiliti

1.5 Naipaliliwanag ang mga salik na nakaaapekto sa pagmamay-ari ng negosyoMga Gawaing Entreprenyuryal1. Naipakikita ang kakayahang magamit ang retailing (pagtitingi), manufakturing, uring serbisyo ng gawaing entreprenyuryal 1.1 Naipamamalas ang kakayahang magamit ang retailing bilang isang gawaing entreprenyuryal 1.1.1 Nailalahad ang saklaw at kahalagahan ng retailing 1.1.2 Naibibigay ang iba’t ibang uri ng negosyong retailing 1.1.3 Nauuri ang iba’t ibang outlet ng retailing ayon sa: • anyo ng pagmamay-ari • level ng serbisyo • linya ng kalakal (merchandize line) • paraan ng operasyon 1.1.4 Natatalakay ang siklo ng buhay ng retailing (retail life cycle) 1.2 Naipakikita ang kakayahang magamit ang manufakturing bilang gawaing entreprenyuryal 1.2.1 Naibibigay ang kahalagahan ng pagpaplanong pampro-duksyon 1.2.2 Natatalakay ang mga konsiderasyong pamproduksyon at aspetomg pampinansyal ng negosyo 1.2.3 Naipaliliwanag ang mga alternatibong hakbang at sistemang pamproduksyon 1.2.4 Naibibigay ang mga katangian ng isang mahusay na pagawaan (workplace), lokasyon at layout 1.2.5 Natutukoy ang mga konsiderasyon sa pagpili ng kasang-kapan, ekwipment at mashineri sa pagtiyak sa mga lingkurang pantauhan (manpower utilities) at iba pang mga kaugnayan na kailanganing pamproduksyon 1.3 Naipakikita ang kakayahang magamit ang uring serbisyo ng gawaing entreprenyuryal 1.3.1 Naipaliliwanag ang pagkakaiba ng mga paninda/kalakal at serbisyo 1.3.2 Naipaliliwanag ang apat (4) na I ng mga serbisyo: intanjibiliti, inkonsistensi, inseparabiliti, at inventori 1.3.3 Nauuri ang mga serbisyo ayon sa: • paraan ng deliberi (tao o ekwipment)

• mga uri ng oraganisasyon (may tubo o walang tubo) • ahensyang mag-iisponsor 1.3.4 Nailalarawan ang ebalwasyon ng mamimili sa proseso ng pagbili 1.4 Naipakikita ang kakayahang magamit ang kanais-nais na gawi sa pagnegosyo 1.4.1 Nakukwenta ang “mark-up” at “mark-down” ng mga presyo 1.4.2 Nakapaghahanda ng tag ng presyo at poster 1.4.3 Naipaliliwanag ang iba’t ibang paraan ng promosyon upang tumaas ang benta 1.4.4 Natutugunan ng wasto ang order ng mga mamimili 1.4.5 Naipakikita ang katapatan sa pagbibigay ng resibo 1.4.6 Naipakikita ang pagiging magalang at mahusay sa pagbibigay- serbisyo sa mga kostumer 1.4.7 Naibabalot ng maayos ang mga binili ng kostumer 1.4.8 Naiisaalang-alang ang mga karapatan ng mga konsyumerIntroduksyon sa Edukasyong Pangkompyuter1. Naipakikita ang kakayahan sa pagsisimula sa pagmamakinilya at pagkokompyuter 1.1 Nakikilala ang mga teklado (keys) ng makinilya 1.2 Nailalagay ang mga daliri sa tamang tekladong pang-alfabeto 1.3 Nakapagsasanay nang ganap sa pamamagitan ng dril na homekeys at reaches 1.4 Napaghahambing ang mga teklado ng makinilya sa keyboard ng kompyuter 1.5 Naipalililiwanag ang mga gamit ng function keys2. Naipakikita ang kahalagahan sa pagpapaandar ng kompyuter 2.1 Naibibigay ang kabutihan at di-kabutihan ng kompyuter 2.2 Natatalakay ang iba’t ibang uri ng disk 2.3 Nakikilala ang mga bahagi ng disk 2.4 Natatalakay ang wastong paggamit ng data diskette 2.5 Naipaliliwanag ang mga hakbang pangkaligtasan na napapaloob sa operasyon ng mikro-kompyuter 2.6 Naipakikita ang wastong booting ng mikro kompyuter

IKATLONG TAONI. TEKNOLOHIYANG PANTAHANAN Sa loob ng isang taong kurso sa Teknolohiyang Pantahanan, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Pamamahalang Pantahanan at Pag-aalaga ng Bata 1. Pakikipag-ugnayan ng tin-edger sa may ibang kasarian 1.1 Naipakikita ang kakayahang maunawaan ang kabataan at ang kanilang kaugnayan sa pamilya, kaibigan at miyembro na may ibang kasarian 1.1.1 Natatalakay ang mga uri ng pakikipagtipan at angkop na pagkilos na imumungkahi habang makikipagtipan 1.1.2 Naipaliliwanag ang mga salik sa matalinong pagpili ng mabuting kabiyak 2. Ang pag-aasawa at ang pamilyang Pilipino 2.1 Naipaliliwanag ang pag-aasawa ayon sa kulturang Pilipino 2.1.1 Natatalakay ang mga bagay na nangangailangan ng adjustment sa pag-aasawa • sex • huwaran ng awtoridad • babaeng nagtratrabaho at pananalapi • mga in-law at pamilyang extended 2.1.2 Naipaliliwanag kung paano lulutasin ang mga sigalot sa pag- aasawa • kompromiso • okomodasyon • komunikasyon 3. Tungo sa responsableng pagpapamilya 3.1 Naipaliliwanag ang kaalaman sa responsableng pagpapamilya sa kanilang mga anak at ng mga anak sa magulang 3.2 Naipaliliwanag ang mga responsibilidad ng mga solong magulang (Single parent)

4. Paghahanda sa Pagiging Ina 4.1 Naipakikita ang kakayahang maiapplay ang kaalaman at kasanayan sa kalusugan at pangangalaga sa mag-ina 4.2 Natatalakay ang mga senyales at sintomas ng pagbubuntis 4.3 Naipaliliwanag ang pangangalagang pangkalusugan na kailangan sa panahon ng pagbubuntis 4.4 Natatalakay ang mga hakbang pangkaligtasan sa panganganak sa bahay5. Ang bagong silang na sanggol 5.1 Naipakikita ang pag-unawa sa kahalagahan ng pagsilang ng malusog na sanggol 5.2 Nailalarawan ang panlabas na kaanyuan at katangian ng bagong silang na sanggol 5.3 Natatalakay ang internal na development ng sanggol 5.4 Naipaliliwanag ang pangangalaga ng balat, pusod, pagdadamit, pagpapakain, pagpapaligo at pagbabakuna6. Ang lumalaking bata 6.1 Naipakikita ang kakayahang maunawaan ang yugto-yugtong mga katangian ng lumalaking bata7. Iba’t ibang yugto ng paglaki 7.1 Nailalarawan ang pag-unlad pisikal ng bata 7.2 Naipaliliwanag ang pag-unlad na sosyal, emosyonal at mental ng isang bata sa iba’t ibang yugto • Maagang pagkabata o early childhood • Pagkabata o childhood • Kabataan o adolescence8. Pagdidisiplina o bawat yugto ng paglaki 8.1 Natatalakay ang disiplina sa iba’t ibang yugto ng pag-unlad ng isang bataSining Pagluluto9. Mga salik sa matagumpay na pagbibeyk 9.1 Natutukoy ang mga salik sa matagumpay na pagbibeyk 9.2 Pagbibeyk ng keyk

9.2.1 Nakikilala ang mahalagang aspeto ng pagbibeyk ng keyk 9.3 Paghahanda ng pies at pastries at dairy products 9.3.1 Naipamamalas ang kaalaman at kasanayan sa pagbibeyk 9.4 Paggawa ng tinapay at noodles 9.4.1 Nailalahad ang kaalaman at kasanayan sa paghahanda ng tinapay at noodles 9.5 Paghahanda ng karne at iba pang produkto ng gatas 9.5.1 Naipakikita ang kaalaman at kasanayan sa paghahanda ng karne 9.5.2 Naipamamalas ang kaalaman at kasanayan sa paghahanda ng iba pang produkto ng gatas 9.6 Paghahanda ng isda 9.6.1 Nailalahad ang kaalaman at kasanayan sa paghahanda ng isda 9.7 Mga gulay at prutas 9.7.1 Nailalapat ang kaalaman at kasanayan sa paghahanda ng gulay at prutas 9.8 Katutubong kakanin 9.8.1 Naipamamalas ang kasanayan sa pagsasagawa ng katutubong kakanin 9.9 Alternatibong sangkap ng pagkain 9.9.1 Natutukoy ang mga alternatibong sangkap ng pagkain9.10 Inobatibong pagluluto 9.10.1 Naipakikita ang kasanayan sa pagsasagawa ng mga inobatibong paglulutoPananahi ng Damit10. Pagkuha ng sukat ng katawan 10.1 Naipakikita ang wastong kaalaman at kasanayan sa

pagkuha ng sukat ng katawan 10.2 Paggawa ng batayang padron 10.2.1 Nakakadraft ng batayang padron para sa bodice, palda at manggas 10.3 Padrong pang-istilo para sa blusa na sport shirt na may baligtaran at pencil-cut na palda 10.3.1 Nakapaghahanda ng mga istayl ng padron 10.4 Iba’t ibang uri ng pagtahi 10.4.1 Naipakikita ang iba’t ibang paraan ng pananahi sa kamay at mga simpleng paglililip 10.4.2 Naipakikita ang paraan sa paglalagay ng mga fasteners, bulsa at plaket 10.5 Pagpili ng tela 10.5.1 Naipaliliwanag ang mga salik na dapat isaalang-alang sa pagpili ng tela para sa damit 10.6 Paghahanda at paggupit ng tela 10.6.1 Natatalakay ang mga paraan ng paghahanda ng tela bago gupitin 10.6.2 Naipakikita ang tama at matipid na paraan ng pagle-ley-out ng padron sa tela 10.6.3 Nasasalin sa tela nang malinaw at wasto ang mga panandang pangkonstruksiyon (construction marks) 10.6.4 Naipakikita ang tamang paraan ng paggupit ng tela 10.7 Pagtahi ng blusa at palda 10.7.1 Natatahi nang wasto ang blusa at paldaRelated Kraft11. Mga katutubong gawaing-kamay 11.1 Nakagagawa ng kalado batay sa tamang pamamaraan 11.2 Nagagamit ang kaalaman at kasanayan sa paggawa ng mga cross stitch 11.3 Naipakikita ang kaalaman at kasanayan sa paggawa ng smocking

11.3.1 Nakapaghahanda ng plano para sa proyekto 11.3.2 Nakagagawa ng smocked articles 12. Mga katutubong materyales 12.1 Natutukoy ang mga katutubong materyales na nasa paligid 13. Pagbuburda sa pamamagitan ng kalado, cross stitch at smocking 14. Pagre-resaykel 14.1 Naipaplano ang mga bagay para sa resaykling 14.2 Naisasagawa ang proyekto 15. Pagbabalot ng regalo 15.1 Naipamamalas ang kaalaman, kasanayan at pagkamalikhain sa pagbabalot ng regalo 16. Marketabiliti ng mga produktoII. TEKNOLOHIYANG AGRIKULTURA AT PANGISDAAN Sa loob ng isang taong kurso sa Teknolohiyang Agrikultural at Pangisdaan, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Produksyon ng Halaman 1. Naiaaplay ang kaalaman at kasanayan kaugnay ng kultura at pamamahala ng mga halamang buto 1.1 Nakapipili ng pinakamahusay na lugar na pagtataniman 1.2 Nakapipili ng iba’t ibang produktong maitatanim 1.3 Natitiyak ang kakayahang tumubo ng mga buto 1.4 Natitiyak ang dami ng mga butong kailangan sa tiyak na lugar-taniman 1.5 Nakapagpapatubo ng mga binhi gamit ang paraang angkop sa lokalidad 1.6 Nakapagtatanim ng cereal 1.7 Nakikilala kung kailan tutubigan ang taniman 1.8 Nakokontrol ang karaniwang damo ng cereal 1.9 Nakokontrol ang karaniwang mga peste at sakit 1.10 Natitiyak ang tamang dami, oras at paraan ng paglalagay ng

abono 1.11 Nasusunod ang mga nakagawiang paraan bago at pagkatapos ng abono 1.12 Naibebenta nang may tubo ang mga produkto 1.13 Nakapagtatago ng mga talaan sa paghahalaman2. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa mga simulain, gawi at paraan sa produksyon ng halamang ugat 2.1 Naipaliliwanag ang mga salik na nakaaapekto sa produksyon ng halamang ugat 2.2 Natatalakay ang uri ng halamang ugat na angkop sa lokalidad 2.3 Nailalahad nang husto ang lupang pagtataniman 2.4 Naitatanim ang halamang ugat nang wastong distansya 2.5 Natitiyak ang uri ng pataba at tamang dami na kailangan 2.6 Natatalakay ang dalas ng pagpapatubig 2.7 Nakokontrol ang karaniwang mga peste at sakit 2.8 Natitiyak kung kailan aanihin ang halamang ugat 2.9 Naipaliliwanag ang wastong paraan ng pag-aani at pag-iimbak 2.10 Napipili ang kapaki-pakinabang na pagbebenta ng halamang ugat 2.11 Nakapagtatago ng mga rekord3. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa mga simulain, gawi at teknik sa pagpapalaki ng halamang-buto 3.1 Napipili ang lugar na mapagtataniman ng halamang-buto 3.2 Natatalakay ang mga uri ng butong-halaman na angkop sa lokalidad 3.3 Naihahanda ang lupa bago pagtamnan 3.4 Nasusuri ang mga buto bago itanim 3.5 Naitatanim ang halamang-buto ayon sa angkop na densiti 3.6 Nakikilala ang uri ng pataba at ang tamang dami na kailangan 3.7 Natatalakay ang dalas ng pagpapatubig 3.8 Nakokontrol ang karaniwang mga peste at sakit 3.9 Natitiyak kung kailan dapat umani 3.10 Naipaliliwanag ang wastong paraan ng pag-aani at pag-iimbak 3.11 Napipili ang kapaki-pakinabang na paraan ng pagbebenta ng halamang-buto 3.12 Nakapagtatago ng mga rekordPaghahayupan1. Naipakikita ang pang-unawa sa iba’t ibang aspekto ng produksyon at pamamahala sa pagpaparami ng broiler

1.1 Natatalakay ang iba’t ibang konsiderasyon sa pagsisimula ng proyekto sa pag-aalaga ng broiler 1.2 Natatalakay ang mga pangangailangan ng mahusay na tirahan ng mga broiler 1.3 Natatalakay ang iba’t ibang sistema ng pagpapabahay sa mga broiler 1.4 Natutukoy ang angkop na ekwipment at iba pang fasiliti sa pagpapabahay 1.5 Napipili ang uri ng mga brolier na palalakihin 1.6 Natutukoy ang mapagkakatiwalaang pinagkunan ng stock ng mga broiler 1.7 Nakakalkula ang gastusin sa materyales para sa tirahan ng mga 500 broiler 1.8 Naisasagawa ang wastong paraan ng pagpaparami ng mga sisiw 1.9 Natutukoy ang pagkain ng mga broiler sa iba’t ibang yugto at pagkontrol sa mga ito 1.10 Natutukoy ang karaniwang mga peste at sakit at ang pagsugpo at pagkontrol sa mga ito 1.11 Napapanatili ang wastong kalinisan at kaayusan 1.12 Nakagagawa ng iba’t ibang paraan ng pagbabakuna 1.13 Naihahanda ang programa sa panggagamot 1.14 Nagagamot ang mga maysakit na ibon 1.15 Natutukoy ang mga outlet sa pagbebenta ng mga broiler 1.16 Nakapagsusuri ng tamang rekord 1.17 Nakapaghahanda ng simpleng mungkahing proyekto para sa produksyon ng mga broiler2. Naiaaplay ang kaalaman at kasanayang may kaugnay sa produksyon ng mga itlog at paraan ng mga broiler 2.1 Natatalakay ang mga kapakinabangan sa pagpapasimula ng proyekto sa produksyon ng itlog 2.2 Nakapipili ng wastong dibuho at materyales sa pabahay ng mga layer 2.3 Nakakalkula ang halaga ng materyales para sa bahay ng 100 layer 2.4 Natatalakay ang iba’t ibang paraang pagpamamahala sa luma-laking pullets 2.5 Natutukoy ang kailangang espasyo para sa mga layer 2.6 Nailalarawan ang mga katangian ng aydiyal na lahi ng mga layer 2.7 Natutukoy ang mapagkakatiwalaang hanguan ng stock ng layer 2.8 Natitiyak ang mga uri at dami ng pagkaing kailangan sa iba’t ibang yugto ng pagpapalaki 2.9 Natitiyak ang kakailanganing dami ng tubig sa mga layer 2.10 Nasusunod ang tamang pamamahala ng artipisyal na ilaw sa pagpapalaki ng mga pullets at layer 2.11 Napipili ang mga manok na di nangingitlog 2.12 Napapanatili ang kalikasan at kaayusan 2.13 Natutukoy ang mga senyales ng kanibalismo 2.14 Napapangkat ang mga itlog ng manok

2.15 Nakokomppyut ang efficiency ng produksyon ng mga itlog 2.16 Nakokontrol ang karaniwang mga peste at sakit 2.17 Nakapagpapanatili ng mga rekord 2.18 Nakapaghahanda ng simpleng analisis ng puhunan at tubo ng produksyon ng itlog3. Naipakikita ang kakayahan sa pamamahala ng proyekto sa pagpa-palaki ng baboy 3.1 Nakikilala ang posibilidad ng pagpapalaki ng mga baboy sa lokalidad 3.2 Natutukoy ang mga salik sa pagpili ng lugar na palahiang lahi 3.3 Natatalakay ang mga salik sa pagpili ng palalakihing lahi 3.4 Nakapipili ng produktibong inahin at barako 3.5 Nakagagawa ng tamang bahay para sa mga baboy 3.6 Natutukoy ang iba’t ibang uri ng pagkain na angkop sa iba’t ibang yugto ng paglaki ng mga baboy 3.7 Natatalakay ang programa sa pagpapalaki ng baboy 3.8 Natatalakay ang pangangalaga at pamamahala sa iba’t ibang uri ng baboy at iba’t ibang yugto ng paglaki 3.9 Natutukoy ang karaniwang mga peste at sakit ng mga baboy, ang pagkontrol at pagsugpo sa mga ito 3.10 Naililinang ang maayos na programa ng pagpapabakuna at medikasyon 3.11 Natutukoy ang estratehiya sa kapaki-pakinabang na pagbebenta 3.12 Napapanatili ang mahusay na rekord ng proyekto sa pagba- babuyanPangisdaan1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa maritime spike seamanship 1.1 Natutukoy ang mga uri ng tali, buhol at splices at gamit ng mga ito 1.2 Naiaaplay ang pamaraan sa paggawa ng tali, buhol at splices 1.3 Nagagamit ang iba’t ibang uri ng tali, buhol at splices sa ginawang modelong lambat 1.4 Natatalakay ang nilalaman ng Batas sa Pangigisda/ Konserbasyon at Kapitalisasyon na may kaugnayan sa paghuli ng isda2. Natatamo ang mga kasanayang pamamahala at paggawa kaugnay sa pagkultura ng isda 2.1 Natutukoy ang iba’t ibang uri ng pataba na kailangan sa palaisdaan 2.2 Natatalakay ang iba’t ibang paraan ng paglalagay ng pataba 2.3 Nakikilala ang wastong dami ng patabang kailangan sa bawat lawak ng palaisdaan

2.4 Nailalagay ang pataba sa palaisdaan 2.5 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng karagdagang pagkain at ang dalas ng distribusyon 2.6 Nakaklasifika ang mga pagkaing kailangan para sa iba’t ibang espisi ng isda na aalagaan 2.7 Naiaaplay ang mga alituntunin sa distribusyon ng mga pagkain at mga napapaloob na simulaing nakapaloob sa mga simulain nito 2.8 Naisasagawa ang aktwal na pagpapakain ng isda sa palaisdaan 2.9 Natutukoy ang karaniwang sakit ng isda at ang mga sanhi nito at iba pang kaaway na nakaaapekto o nakapipinsala sa isda 2.10 Natatalakay ang mga sintomas ng mga sakit ng isda 2.11 Natutukoy ang iba’t ibang paraan ng pagkontrol sa mga kaaway at mga sakit ng isda 2.12 Natatalakay ang nilalaman ng Batas sa Pangingisda, Konserbasyon at Kapitalisyon kaugnay ng pangingisda 3. Naipakikita ang kakayahan sa pagpoproseso ng isda at iba pang produktong pangisdaan 3.1 Naipaliliwanag ang konsepto/simulain at development ng refrijereyshon bilang daan sa pagpapanatili ng sariwang isda 3.2 Naipaliliwanag ang pangkalahatang hakbang na susundin sa refrijereyshon ng isda at iba pang produktong pangisdaan 3.3 Natutukoy ang iba’t ibang salik na dapat isaalang-alang sa refrijereyshon ng mga produktong pangisdaan 3.4 Natutukoy ang di-magagandang pagbabago sa isda na maaaring mangyayari sa panahon ng refrijereyshon 3.5 Natatalakay ang iba’t ibang paraan ng pagto-thow sa mga frozen na produktong pangisdaan 3.6 Naipaliliwanag ang kahalagahang pangkabuhayan at wastong paggamit ng mga seaweed, sea cucumber sharkfin at shell 3.7 Nakaklasifika ang komersyal na espisis ng sea weed, sea cucumber, sharkfin at shell 3.8 Natatalakay ang nilalaman ng Batas sa Pangingisda/ Konserbasyon at Kapitalisasyon kaugnay ng preserbasyon ng isdaIII. TEKNOLOHIYANG PANG-INDUSTRIYA Sa loob ng isang taong kurso sa Gawaing Pangmetal, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Mekanikal (Gawaing Pangmetal) Teknikal Drowing

1. Naipakikita ang kakayahang magamit ang kaalaman at kasanayan sa teknikal na drowing 1.1 Natatalakay ang kahalagahan ng konstruksyong geometrikal 1.2 Nakikilala ang kaibahan ng points, lines, angles, plane at solid 1.3 Nagagamit ang drowing tools at instrumento sa pagguhit ng linya 1.4 Nakagagawa ng lines, angles at polygon sa pagsunod ng hakbang sa pagbuo nito 1.5 Natutukoy ang kahalagahan ng paggawa ng padron 1.6 Naipaliliwanag ang pangunahing kaalaman sa pagbuo ng padron 1.7 Nakabubuo ng karaniwang prism, cylinder at solid 1.8 Naipaliliwanag ang kahalagahan at elemento ng working drowing 1.9 Nakaguguhit ng kumpletong working drowingSheet Metal Works1. Naipakikita ang kakayahang magamit ang kaalaman at kasanayan sa sheet metal work 1.1 Nagagamit ng maayos ang mga kasangkapan at kagamitan sa sheet metal work 1.2 Nakasusunod sa mga hakbang pangkaligtasan sa paggawa sa metal work 1.3 Nagagawa ang wastong pagbaluktot ng sheet metal 1.4 Naisasagawa ang pamamaraan sa pagdugtong ng sheet metal 1.5 Nakapaghahanda ng talaan ng halaga ng materyales na gagamitin 1.6 Nakabubuo ng isang proyekto sa metal workBenchwork1. Naipakikita ang gawaing pangkaalaman at kasanayan sa benchwork 1.1 Naisasagawa ang mahusay na paggamit ang mga kasangkapan at kagamitan sa benchwork 1.2 Nagagamit ang prinsipyo at teknik ng pagputol, pagbaluktot at pagpipilipit ng metal 1.3 Nakabubuo ng mga makabuluhang proyektoMetal Arc Welding1. Naipakikita ang kakayahang magamit ang kaalaman at kasanayan sa metal arc welding 1.1 Naisasagawa ang tamang paraan ng paggamit ng mga kasangkapan, ekwipment at makina sa metal arc welding

1.2 Nakikilala ang mga ginagamit na materyales sa pagwewelding 1.3 Nakasusunod sa hakbang pangkaligtasan sa pagwewelding 1.4 Nakikilala ang mga welding joint at simbolo 1.5 Natutukoy ang mga kinakailangan sa pagwewelding (essential of arc welding) 1.6 Naipakikita ang teknik sa pagsisimula sa pagwewelding 1.7 Nakagagawa ng maayos na proyekto sa pagwewelding Pagsusukat (Metrology) 1. Naipakikita ang kakayahang magamit ang kaalaman at kasanayan sa pagsusukat (metrology) 1.1 Nasasabi ang kaibahan ng mga precision measuring tools at ang semi- precision measuring tools 1.2 Naipaliliwanag ang paraan ng paggamit ng precision measuring tools 1.3 Nababasa ang sukat sa pamamagitan ng mga sumusunod: 1.3.1 Vernier Caliper 1.3.2 Micrometer 1.3.3 Universal Bevel Protractor 1.3.4 Dial Indicator 1.4 Nagagamit nang wasto at napangangalagaan ang mga precision measuring tool Pagbubutas 1. Naipakikita ang kakayahan sa kaalaman at kasanayan sa pagbubutas 1.1 Nakikilala ang mga work-holding devices, aksesori at ekwipment sa pagbubutas 1.2 Naipaliliwanag ang gamit ng bawat bahagi ng drill press 1.3 Nailalarawan ang mga uri ng drill 1.4 Nagagamit nang wasto ang pamamaraan sa paghasa ng drill bit 1.5 Naipaliliwanag ang iba’t ibang operasyon ng makinang pambutas 1.6 Naihahanda ng maayos ang bubutasan 1.7 Nakapagbubutas sa mga proyektong ginagawaIV. TEKNOLOHIYANG PANG-INDUSTRIYA Sa loob ng isang taong kurso sa Drafting, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod:

DraftingPagle-letering1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga batayang kasanayan sa pagle-letering 1.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan at tipo ng mga letra 1.2 Naipaliliwanag ang mga gamit at kahalagahan ng mga instrumento sa pagle-letering 1.3 Nagagamit ang mga instrumentong pangletering sa paggawa ng mga letra 1.4 Naisasagawa ang mahusay na gawain sa pagle-leteringKonstruksyong Geometrikal1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa mga batayang prinsipyo ng konstruksyong geometrikal 1.1 Natutukoy ang iba’t ibang linyang gamit sa drafting (alphabet of lines) 1.2 Naiguguhit ang iba’t ibang linyang ginagamit sa drowing 1.3 Nabibigyang kahulugan ang tuldok, line, angle, plane at solid figure 1.4 Nasusunod ang mga hakbang sa pag-konstrak ng mga line, angle, plane at solid figure 1.5 Nagagamit ang mga drowing tools at ekwipment sa pagguhit ng mga line, angle, plane at solid figure 1.6 Nakakagawa ng padron ng modelong bagay hango sa solid figureDrowing Mekanikal1. Naipakikita ang kakayahan na makagawa ng pictorial drowing 1.1 Naibibigay ang pagkakaiba ng mga uri ng pictorial drowing 1.2 Nakakagawa ng pictorial drowing 1.3 Naisasalin ang ortograpiko na drowing sa pictorial 1.4 Naisasalin ang pictorial na drowing sa ortograpiko 1.5 Nakagagawa ng working drowingSining Komersyal1. Naipakikita ang kakayahan sa pag-aaplay ng mga kasanayan sa disenyo at pagdidisenyo 1.1 Natatalakay ang mga elemento at prinsipyo ng disenyo 1.2 Nakapagdidisenyo ng poster, logo at monogram 1.3 Nakagagawa ng lay-out sa sign printing, adbertisment at imprentang silkscreen 1.4 Nakapag-iimprenta ng T-shirt at iba pang aytem

TEKNOLOHIYANG PANG-INDUSTRIYA Sa loob ng isang taong kurso sa Elektrisidad, inaasahang matatamo ng mag-aaral ang mga sumusunod: Elektrikal Batayang Kaalaman sa Elektrisidad 1. Naipakikita ang batayang kaalaman sa elektrisidad 1.1 Natatalakay ang ugnayan ng voltahe, kuryente at resistans 1.2 Nakokompyut ang problema para sa resistans, daloy ng kuryente, at voltahe gamit ang siris o paralel koneksyon 1.3 Nagagamit ng wasto at napangangalagaan ang iba’t ibang kasangkapan at instrumentong panukat sa elektrisidad 1.4 Natutukoy ang iba’t ibang splices at joints at ang gamit ng mga ito 1.5 Nakagagawa ng iba’t ibang splices at joints 1.6 Nasusunod ang kaukulang pag-iiingat sa paggawa sa elektrisidad Signal Wiring Installation 1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga panimula at teorya ng koneksyong pansignal 1.1 Natatalakay ang mga teorya at aplikasyong pansignal 1.2 Natutukoy ang kahalagahan at gamit ng koneksyong pansignal 1.3 Nasusunod ang mga hakbang sa paglalagay ng koneksyong pansignal 1.4 Nakagagawa ng iba’t ibang koneksyong pansignal Electrical Lighting Fixtures and Accessories 1. Naipakikita ang kakayahan sa pag-aayos ng lighting fixtures at mga aksesori nito 1.1 Naipaliliwanag ang mga uri at bahagi ng bawat lighting fixtures 1.2 Nakabubuo at nakapagkakalas ng flourescent lamp fixtures 1.3 Naisasagawa ang pagsasaayos na dapat gawin sa mga elektrikal lighting fixtures at mga aksesori nito Residential Wiring Plan and Estimate 1. Naipamamalas ang kakayahang makabasa at makapagdisenyo ng elektrikal wiring plan

1.1 Naipaliliwanag ang kasalukuyang edisyon ng Philippine Electrical Code na nauukol sa residensyal wiring 1.2 Naipaliliwanag ang mga paraan kung paano makakukuha ng permiso sa instalasyon ng kawad ng kuryente 1.3 Nakaguguhit ng iba’t ibang uri ng mga istandard na simbolong ginagamit sa pagpaplano ng instalasyon ng kuryente 1.4 Nakagagawa ng plano sa instalasyon ng kuryente 1.5 Nakagagawa ng estimeyt ng mga materyales na gagamitin sa pag-iinstol ng kuryente Wiring Methods 1. Naipakikita ang kakayahang maiaplay ang karunungan sa residential house 1.1 Nagagamit ang iba’t ibang switch upang makontrol ang lighting sirkit 1.2 Naipaliliwanag ang iba’t ibang uri at paraan ng pagkakabit ng kawad ng kuryente • open wiring (split knob) • surface raceway • flexible conduit • rigid non-metallic conduit 1.3 Nakagagawa ng iba’t ibang uri at paraan ng pagkakabit ng kawad ng kuryenteTEKNOLOHIYANG PANG-INDUSTRIYA Sa loob ng isang taong kurso sa Malikhaing Gawain, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Sibil (Malikhaing Gawain) Krafts: Sea shell, coconut shell, leather/katad, fiber, kawayan at yantok 1. Naipakikita ang kakayahang magamit ang kaalaman sa mga pangunahing proseso sa sea shell, coconut shell, leather/katad, fiber, kawayan at yantok 1.1 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng sea shell, coconut shell, kawayan, leather/katad, fiber at yantok 1.2 Natatalakay ang kalikasan, katangian at pinagkukunan ng iba’t ibang materyales 1.3 Naipaliliwanag ang iba’t ibang proseso sa paghahanda ng materyales

1.4 Nasusuri ang iba’t ibang paraan ng pangangalaga at paggamot upang maiwasan ang amag, bulok at iba pang insekto 1.5 Naisasagawa ang proseso sa paghahanda ng iba’t ibang uri ng kraft2. Naipakikita ang kakayahan sa pagpaplano ng proyekto 2.1 Naipaliliwanag ang mga hakbang sa pagpaplano ng mga proyekto • Pangkalahatang impormasyon • Pagbuo ng drowing/dayagram/dibuhong kailangang gawain • Nilalaman ng plano ng proyekto 2.2 Pagtatantya ng halaga ng mga materyales • dami/bilang • sukat na kailangan • materyal • deskripsyon • halaga3. Naipakikita ang kakayahang makagawa ng proyekto 3.1 Nakikilala ang mga kailangang kagamitan 3.2 Naisasagawa ang bawat hakbang 3.3 Nakapag-iingat habang gumagawa ng proyekto 3.4 Nagiging malikhain sa binabalak na proyekto 3.5 Nakapagpapahalaga sa mataas na uri sa natapos na proyekto4. Naipakikita ang kasanayan promosyonal sa paggamit ng lokal na kagamitan 4.1 Natatalakay kung paano makahihikayat at makapaapapanatili ng mahusay na paggawa 4.2 Natatalakay ang epekto ng orihinal na aydiya, interpretasyon at maingat na paggamit ng mga dibuhong orihinal 4.3 Naipaliliwanag kung paano makapagbebenta ng mga produktong lokalFiber/Yarn Kraft1. Naipakikita ang kaalaman at kasanayan sa fiber/yarn kraft 1.1 Naipakikita ang kaalaman sa fiber/yarn sa paggamit ng loom frame at gadgets 1.1.1 Napag-uuri-uri ang iba’t ibang fiber at yarn ayon sa katangian • abaka at iba pang fiber

• coir • bulak • sintetik • nito • buri 1.1.2 Naiisa-isa ang mga bagay na nabubuo sa iba’t ibang fiber at yarn 1.1.3 Nakikilala ang mga kagamitang pangkamay, pangmakina at mga ginagamit sa bawat proyekto 1.2 Naipakikita ang kaalaman sa paggawa ng iba’t ibang operasyon sa loom weaving 1.2.1 Natatalakay ang simulain sa loom weaving 1.2.2 Natatalakay ang mga uri ng loom at aksesori nito 1.2.3 Naipaliliwanag ang iba’t ibang bahagi ng loom at ang gamit nito 1.2.4 Natutukoy ang tiyak na kailangang dami ng yarn 1.2.5 Naipaliliwanag ang paraang warping at chaining 1.2.6 Naipakikita ang paraan ng pagbuo ng loom 1.2.7 Nagagawa ang mga paraan ng paghabi 1.3 Naipakikita ang kaalaman sa paghabi sa pamamagitan ng paggamit ng frame 1.3.1 Natatalakay ang simulain sa paghabi 1.3.2 Natatalakay ang iba’t ibang weaving frame at ang aksesori nito 1.3.3 Naipakikita ang paraang warping 1.3.4 Nakapaglalagay ng angkop na finishing sa natapos na gawainPlastik at Iba Pang Materyal na Sintetik1. Naipakikita ang gamiting kaalaman gamit ng plastik at iba pang materyal na sintetik 1.1 Naipaliliwanag ang gamit ng plastik at iba pang materyal na sintetik 1.2 Naipaliliwanag ang proseso ng plastik wood lamination 1.3 Naipaliliwanag ang proseso ng plastik moulding 1.4 Naipaliliwanag ang proseso ng plastik casting 1.5 Nakagagawa ng malikhaing proyekto mula sa plastik 1.6 Nakikilala ang mga kainaman at di kainaman ng plastik at ibang materyal Tandaan: Ang lahat ng konsepto sa malikhaing sining ay dapat maituro. Ang pagpili ng gawain sa mga proyekto ay nakasalalay sa mga gamit na makikita sa komunidad.

TEKNOLOHIYANG PANGNEGOSYO Sa loob ng isang taong kurso sa Pamamahala ng Negosyo I, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Pamamahala ng Negosyo I Papel ng Entreprenyursyip sa Paglago ng Ekonomiya 1. Naipakikita ang kaalamang ginagampanan ng entreprenyursyip sa paglago ng ekonomiya 1.1 Natatalakay ang mga teorya kung papano lumalago ang isang bansa 1.2 Natatalakay ang ugnayan ng entreprenyursyip at ang pag-unlad ng ekonomiya ng rehiyon/bansa 1.3 Naipaliliwanag ang benepisyong sosyo-ekonomiko mula sa entreprenyursyip Entreprenyuryal Self-Assessment 2. Naipakikita ang kasanayan sa katangiang entreprenyursyip 2.1 Nakikilala ang klaster ng personal entreprenyuryal characteristics/competencies 2.2 Nakapagtataya ng personal entreprenyuryal competencies ng isang matagumpay na entreprenyursyip 2.3 Natutukoy ang kalakasan at kahinaan ng isang entreprenyur ayon sa PECS 2.4 Nakapagmumungkahi ng tiyak na paraan o istratehiya upang mapabuti ang potensyal ng indibidual Mga Katangiang Pang-entreprenyuryal 1. Naipakikita ang kakayahang masukat ang sarili sa isang entreprenyuryal at “business career” 1.1 Natutukoy ang entreprenyuryal na kakayahan ng sarili 1.2 Natutukoy ang mga paraan upang malinang ang oportunidad, komitment sa paggawa , pagiging masigasig, kawalang-takot, pangangailangan para sa may kalidad na paggawa, paglalayon, impormasyon, sistematikong pagplano at pagmomonitor 1.3 Nakagagawa ng makatotohanang sitwasyon na nangangailangan ng pangkaraniwang kakayahan 1.4 Nakapagtatala ng mga oportunidad na tumutugon sa mga pangangailangan ng kapaligiran 1.5 Nakatutukoy ng iba’t ibang oportunidad pangnegosyo na maaaring pagpilian at pagpasyahan

Pagpaplano ng Negosyo1. Naipamamalas ang kakayahan makapagplano ng negosyo 1.1 Natatalakay ang kahalagahan ng pagplano ng negosyo 1.2 Naiisa-isa ang mga komponents sa pagplano ng negosyo 1.3 Nakapagsasagawa ng “Market Survey” 1.3.1 Nakapagsasagawa ng mga katangian ng mamimili sa pangunahing kapaligiran 1.3.2 Naibibigay ng mga pangangailangan at katangian ng mamimili ayon sa panukalang negosyo 1.4 Nakagagawa ng planong pamproduksyon 1.5 Nakapaghahanda ng planong pang-organisasyon 1.6 Natutukoy ang pangangailangang pinansyal ng panukalang planong pangnegosyo 1.7 Nasusuri ang “feasibility” ng isang panukalang planong pangnegosyoPagbuo ng Simpleng Gawaing Entreprenyuryal1. Naipakikita ang kakayahang makabuo ng simpleng gawaing entreprenyuryal 1.1 Nakikilala ang tatlong pangunahing batayan ng pag-aari ng negosyo 1.2 Natatalakay ang kabutihan at di-kabutihang batayan ng pag-aari ng negosyo 1.3 Naibibigay ang mga hakbang sa pagbuo ng negosyong legal 1.3.1 Natutukoy ang iba’t ibang ahensya ng pamahalaan na nagrerehistro ng negosyo 1.3.2 Nasasabi ang mga pangunahing hakbang at mga kakailanganing papeles sa pagrerehistro ng negosyo 1.3.3 Naiisa-isa ang mga benepisyo na dapat matamo ng may-ari sa pagrerehistro ng negosyo 1.3.4 Nasusuri ang ginagampanan ng pamahalaan sa pag-suporta sa mga maliliit na negosyo 1.3.5 Nae-evalweyt ang kagalingan na tulong ng pamahalaan sa mga programang pangnegosyo 1.4 Nakapipili ng pinakaangkop na kakailanganing “fixed assets” para sa negosyo 1.5 Natutukoy ang mga pormal at di-pormal na pagkukunan ng pondo 1.6 Nasusuri ang mga salik sa pagpili ng lokasyon ng negosyo 1.7 Naipaliliwanag ang paraan ng pagkuha, pagpili at pagsasanay ng tauhan 1.8 Nakakabuo ng simpleng gawaing pangnegosyo 1.9 Nakapamamahala ng simpleng negosyo

IKAAPAT NA TAONI. TEKNOLOHIYANG PANTAHANAN Sa loob ng isang taong kurso sa Teknolohiyang Pantahanan, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Narsing Pantahanan 1. Kahalagahan ng kaalaman sa pagnanarsing 1.1 Nakatatamo ng kaalaman sa narsing pantahanan 2. Mga wastong teknik sa pagnanarsing 2.1 Nakagagamit ng wastong teknik sa narsing pantahanan 3. Pangangalaga ng maysakit sa tahanan 3.1 Nagagamit ang kaalaman at mga kasanayan sa pag-aalaga ng maysakit sa tahanan 4. Mga oportunidad sa trabaho 4.1 Nakikilala ang kahalagahan ng pag-alam sa mga saligang impormasyon sa mga oportunidad sa trabahoPangangasiwa sa Pagseserbisyo ng Pagkain Pagsisilbi ng Pagkain 1. Simulain at pamamaraan sa pamamahala sa pagsisilbi ng pagkain 1.1 Nailalapat ang kaalaman at kasanayan sa pagsisilbi ng pagkain 1.2 Natatalakay ang simulain at pamaraan sa pamamahala sa pagsisilbi ng pagkain 2. Bagong kalakaran sa industriya sa pagsisilbi ng pagkain 2.1 Nakapagbibigay ng bagong kalakaran sa industriya sa pagsisilbi ng pagkain 3. Tungo sa ligtas, malinis at magandang pagsisilbi ng pagkain

3.1 Natatalakay ang kahalagahan ng hakbang pangkaligtasan sa pagsisilbi ng pagkain 3.2 Nakapagpapamalas ng iba’t ibang pamamaraan sa maganda at malinis na pagsisilbi ng pagkain4. Lay-out ng kusina 4.1 Naipakikita ang gamiting kaalaman sa lay-out na pangkusina 4.2 Nakasusuri ng iba’t ibang uri ng lay-out ng kusina5. Pagpaplano ng menu 5.1 Naipakikita ang pang-unawa sa mga konsepto, proseso sa pagpaplano ng menu6. Pagbili, pagtanggap, pag-iimbak at pamamahagi ng suplay ng pagkain 6.1 Nailalapat ang wastong kaalaman sa pagbili, pagtanggap at pag-iimbak ng pagkain7. Paghahanda ng silid-kainan 7.1 Naipakikita ang kaalaman at kasanayan sa paghahanda ng silid-kainan8. Pagsisilbi sa Hapag-kainan 8.1 Nakapagsasagawa ng tamang pamamaraan sa pagsisilbi ng hapag- kainan9. Maramihang paghahanda 9.1 Naipakikita ang kakayahang mailapat ang mga batayang tuntunin, teknik at proseso sa maramihang paghahanda ng pagkain10. Negosyo ukol sa pangongontrata sa pagpapakain 10.1 Naipaliliwanag ang mga salik na nakatutulong sa matagumpay na serbisyo sa pangongontrata sa pagpapakain 10.2 Natatalakay ang kahulugan ng pangongontrata sa pagpapakain at mga kaugnay na terminolohiya11. Bartending 11.1 Nailalapat ang kaalaman at kasanayan sa bartending12. Mga oportunidad sa trabaho

12.1 Nakikilala ang kahalagahan ng pang-alam sa mga saligang impormasyon sa mga oportunidad sa trabahoPagtatahi ng Damit1. Paggawa ng padron para sa kwelyo, manggas at neklayn 1.1 Nagpapakita ng kasanayan sa paggawa ng padron para sa neklayn, manggas at kwelyo 1.2 Natataya ang sariling gawa2. Pananahi ng princess cut na may mandarin collar 2.1 Naipakikita ang kasanayan at kakayahan sa paggawa ng prinsesang tabas ng damit na may kwelyong mandarin3. Pananahi ng long pants na may continental side pocket 3.1 Naipakikita ang kaalaman at kasanayan sa paggawa ng pantalon na may continental pocket4. Pangangasiwa ng isang patahian 4.1 Naipakikita ang gamiting kaalaman sa pangangasiwa ng patahian5. Paggawa ng isang project proposal 5.1 Nakalilinang ng proposal sa proyektoKosmetolohiya1. Pagpapaunlad sa sarili 1.1 Naipaliliwanag ang iba’t ibang pamamaraan sa pagpapaunlad sa sarili2. Pagpapaganda ng sarili 2.1 Naiaaplay ang mga kaalaman sa pagpapaganda sa sarili katulad ng: a. pagmanikyur b. pedikyur c. pagme-make-up3. Pangangalaga sa anit at buhok

3.1 Nailalapat ang kaalaman at kasanayan sa pangangalaga ng buhok at anit 4. Paggugupit ng buhok 4.1 Naipakikita ang naangkop na kaalaman at kasanayan sa paggupit ng buhok 5. Pag-aayos at pag-iistilo ng buhok 5.1 Naipakikita ang kaalaman at kasanayan sa pag-aayos at pag-iistilo ng buhok 6. Mga opurtunidad sa trabaho 6.1 Naipaliliwanag ang mga kapakinabangan sa trabahoII. TEKNOLOHIYANG PANG-AGRIKULTURA AT PANGISDAAN Sa loob ng isang taong kurso sa Teknolohiyang Pang-Agrikultura at Pangisdaan, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Paghahalaman Pangrekadong Pananim (Paminta, Bawang, Sibuyas at iba pa) 1. Naipakikita ang pangangasiwa sa kasanayang manipulativ o mga panuntunan at teknik sa pagtatanim ng spice crops (pangrekadong pananim) 1.1 Natitiyak ang mga posibilidad ng pagpaparami ng spice crops 1.2 Natutukoy ang mga pangunahin at sekondaryang gamit ng spice crops 1.3 Nakapamimili ng pinakamainam na lugar para sa pagtatanim ng halaman 1.4 Naihahanda ang halaman sa pagtatanim 1.5 Naihahanda ang mga materyal sa pagtatanim at pagpapalago ng binhi 1.6 Nakasusunod sa mga hakbang sa pagtatanim at transplanting ng mga spice crops 1.7 Nakapaglalaan ng sapat na tubig sa pagtatanim 1.8 Nakokontrol ang paglago ng damo 1.9 Natutukoy ang mabisang pagkontrol na tuntunin laban sa mga peste at sakit 1.10 Nakatitiyak nang panahon ng pag-aani ng pananim 1.11 Nakaaani ng mga spice crops 1.12 Nakalalarawan ng mga kapaki-pakinabang na gawain pagkatapos ng pag-aani 1.13 Natutukoy ang angkop na mga pamaraan sa pagbebenta ng mga pananim na pangrekado 1.14 Nakapaghahanda ng pag-aanalisa ng gastos at pagbabalik ng

gastos ng pagtatanim ng pangrekadong pananimMga Komersyal na Pananim (Mangga, Niyog, Saging, atbp)2. Nauunawaan ang abilidad sa pangangasiwa at kakayahan sa manipulatibong pagpaparami ng karaniwang komersyal na pananim 2.1 Natatalakay ang mga kapakinabangan sa pagpaparami ng karaniwang komersyal na pananim 2.2 Natutukoy ang iba’t ibang varayti ng pananim 2.3 Natutukoy ang mga relayabol na mapagkukunan ng materyales sa pagtatanim 2.4 Natitiyak ang kahingiang panlupa at pangklima sa pagpapalaki ng pananim 2.5 Natatalakay ang mga paraan sa paghahanda ng pagtatamnang lupa 2.6 Naihahanda ang mga materyales sa pagtatanim 2.7 Naisasagawa ang mga tamang pamamaraan sa pagtatanim 2.8 Naisasagawa ang pag-aalis ng sukal na damo at kultivasyon 2.9 Naisasagawa ang paglalagay ng pataba sa mga lumalaking halaman 2.10 Nalalaman ang kahingiang-tubig ng mga halaman 2.11 Natutukoy ang mga karaniwang peste at sakit ng mga karaniwang pananim at mga naaangkop na kontrol at lunas 2.12 Naipakikita ang mga teknik bago at pagkatapos (post) ng pag-aani 2.13 Natutukoy ang mga pagkakakitaang produkto 2.14 Nakasusuri ng wastong mga rekordProduksyon ng mga Oil Crops (Sun flower, Castor oil plant, atbp)3. Naipamamalas ang mga gamiting kaalaman sa mga simulain, pagtatanim ng mga oil crop 3.1 Natatalakay ang kahalagahang pang-ekonomiya ng mga oil crop 3.2 Natutukoy ang mga varayti ng mga oil crop na aangkop sa lokalidad 3.3 Naipaliliwanag ang mga salik na nakakaapekto sa pagpapalaki ng oil crop 3.4 Naihahanda ang mga materyales/kagamitang pantanim 3.5 Naihahanda ang lupang pagtatamnan 3.6 Napananatili ang tamang lalim at agwat sa pagtatanim 3.7 Naisasagawa ang pag-aalis ng sukal na damo at kultivasyon 3.8 Natutukoy ang mga karaniwang peste at sakit ng mga karaniwang pananim at kontrol sa mga ito 3.9 Natatalakay ang kahingiang-tubig sa mga halaman 3.10 Nakapaglalagay ng pataba sa mga lumalaking halaman 3.11 Naisasagawa ang mga teknik pagkatapos (post) ng pag-aani 3.12 Naipaliliwanag ang pagpoproseso ng mga oil crop

3.13 Nakabubuo ng sistema sa pagbebenta ng mga produkto at nang mga kauring produkto ng mga oil crop 3.14 Nakapagtatala ng tamang record sa pagtatanimProduksyon ng mga Fiber Crop (Abaka, Maguey, Pinya, Ramie, atbp)4. Naipakikita ang gamiting kaalaman at kasanayan sa pangangasiwa ng pagtatanim ng mga fiber crop 4.1 Natatalakay ang kahalagahan at mga kapakinabangan ng mga fiber crop 4.2 Nakapipili ng pinakamabuting lugar sa pagtatanim ng mga fiber crop 4.3 Natutukoy ang iba’t ibang varayti ng fiber crop 4.4 Nakapipili ng fiber crop na aangkop o babagay sa lokalidad 4.5 Nakapipili ng mga kagamitang pantanim 4.6 Naihahanda ang lupang pagtatamnan 4.7 Nakasusunod sa mga hakbang sa pagtatanim ng fiber crop 4.8 Nakapaglalaan ng sapat na suplay ng tubig sa tumutubong mga pananim 4.9 Nakokontrol/nasusupil ang pagtubo ng mga damo 4.10 Nakapaglalagay ng sapat na pataba sa mga pananim 4.11 Natutukoy ang mga karaniwang peste/sakit ng mga karaniwang pananim at kontrol sa mga ito 4.12 Natitiyak ang tamang panahon ng pag-aani sa mga pananim 4.13 Nakapag-aani ng fiber crop 4.14 Naisasagawa ang epektibong teknik pagkatapos ng ani 4.15 Nakapaghahanda ng simpleng pagsusuri ng puhunan at tubo na para sa pagpapatubo ng fiber crop 4.16 Nakapag-iingat ng mga rekord sa pagtatanimProduksyong Cutflower (Orchids, Roses, Chrysanthemum, Gladiola, African Daisy, Anthurium, atbp)5. Naipakikita ang kaalaman at kakayahan ng cutflower 5.1 Natatalakay ang mga posibilidad pang-ekonomiya at kahalagahang estetiko ng pag-aalaga ng cutflowers 5.2 Nakikilala ang mga lokal na bulaklak mula sa mga cutflowers 5.3 Napipili ang mga produktibo at adaptabol na cutflower na itatanim 5.4 Natitiyak ang midyum sa pagtatanim at kahingiang klima sa pag-aalaga ng cutflowers 5.5 Nakapipili ng mahusay na lugar para sa produksyong ng cutflower 5.6 Natutukoy ang mga angkop na kagamitan at materyales na kailangan 5.7 Natutukoy ang mga relayabol na mapagkukunan ng mga materyales sa pagtatanim 5.8 Nakapag-iisterilize ng lupa at ilan pang midyum bago magtanim 5.9 Naipakikita ang tamang pamaraan sa pagtatanim ng cutflower 5.10 Naisasagawa ang tamang pagpapatubig sa cutflower

5.11 Nalalagyan ng tama/sapat na pataba ang tumutubong cutflower 5.12 Natutukoy ang mga karaniwang peste/sakit at ang kontrol sa mga ito 5.13 Nailalarawan ang tamang pamaraan sa pag-aani, pag-eempake, paghawak at pagbebenta ng mga cutflower 5.14 Nakapag-aayos ng mga bulaklak 5.15 Nakagagawa ng mga wastong rekord 5.16 Nakapaghahanda ng simpleng pagsusuri ng puhunan at tubo sa produksyon ng cutflower Pagmamanukan at Paghahayupan Pag-iitikan (Duck Raising) 1. Naipamamalas ang kakayahan sa produksyon at pangangasiwa ng mga nangingitlog na itik/bibi 1.1 Natatalakay ang mga kapakinabangan sa pag-aalaga ng bibi/pato 1.2 Natatalakay ang iba’t ibang pamaraan/metodo sa pagsisimula ng proyekto 1.3 Natatantiya ang gastos sa mga materyales na ginagamit sa paggawa ng bahay-pangitlugan ng isandaang bibi/pato 1.4 Natutukoy ang iba’t ibang lahi ng itik/bibi 1.5 Nakapipili ng itik/bibing aalagaan 1.6 Nakabibili ng mga itik/bibi sa nakapagkakatiwalaang sorses 1.7 Napamamahalaan ang tamang pagpapalaki sa mga itik/bibi 1.8 Natatalakay ang mga istilong pampangangasiwa sa inaalagaang itik/bibi 1.9 Nakapaglalaan ng lugar-pangitlugan para sa mga itik/bibi 1.10 Natutukoy ang mga karaniwang peste at sakit na pumipinsala sa mga itik 1.11 Naiiwasan ang mga sakit at peste 1.12 Nakapaghahanda ng iskedyul sa pagbabakuna at programang panggagamot 1.13 Natitiyak ang tamang panahon/oras ng pagpapalit ng mga stocks 1.14 Napoproseso at naibebenta ang mga produkto at mga kauring produkto (by product) para maibenta 1.15 Nakapag-iingat ng mga wastong rekord sa pagtatanim 1.16 Nakapaghahanda ng simpleng balaking pamproyektoPag-aalaga ng Pugo 2. Naipakikita ang kaalaman sa mga prinsipyo, teknik at mga pamamaraan sa pag-aalaga ng pugo 2.1 Natitiyak ang mga kapakinabangan sa pag-aalaga ng pugo

2.2 Natatalakay ang mga pamaraan sa pagsisimula ng proyekto 2.3 Natutukoy ang iba’t ibang uri ng pugo 2.4 Nakapipili ng uri ng pugong aalagaan 2.5 Natutukoy ang mga mapagkakatiwalaang stocks 2.6 Natitiyak ang kahingiang-espasyo sa pag-aalaga ng pugo 2.7 Nakapagdidisenyo ng bahay ng pugo mula sa napiling mga materyales 2.8 Natutukoy ang mga ekwipment, kagamitan at iba pang mga facilidad 2.9 Nakagagawa ng simpleng pakainan at painuman mula sa mga aveylabol na materyal sa lokalidad 2.10 Natitiyak ang patukang kailangan sa bawat yugto ng paglaki ng pugo 2.11 Nailalarawan ang sistema sa pagpapakain ng pugo 2.12 Nakapaglalaan ng tamang ventilasyon at tamang temparatura 2.13 Nakapagpapanatili ng kalinisan at sanitasyon 2.14 Napipili ang mga nangingitlog na pugo 2.15 Nakokoleta nang regular ang mga itlog 2.16 Natutukoy ang mga sintomas at palatandaan ng peste at mga sakit at ang pagkontrol sa mga ito 2.17 Natitiyak ang kapaki-pakinabang na paraan ng pagbebenta ng itlog ng pugo at napiling pugo 2.18 Nakapag-iingat ng mga wastong rekord 2.18 Nakapaghahanda ng simpleng balaking pamproyekto para sa 500 hanay na itlogPag-aalaga ng Kalapati3. Naipamamalas ang kaalaman at kakayahan sa pag-aalaga ng kalapati 3.1 Nasasabi ang mga benepisyong pang-ekonomiya sa pag-aalaga ng kalapati 3.2 Natutukoy ang iba’t ibang lahi ng kalapati 3.3 Nakapipili ng produktibong lahi ng kalapating aalagaan 3.4 Nakapaghahanda ng gastusing pangmateryal sa pagpabahay sa 25 pares ng kalapati 3.5 Nakagagawa ng aydiyal na bahay ng kalapati 3.6 Nakabibili ng aalagaan/stock mula sa mapagkakatiwalaang sorses 3.7 Naipaliliwanag ang tamang pagpaparami ng kalapati 3.8 Nailalarawan ang inkyuveyshon ng mga itlog ng kalapati 3.9 Nailalarawan ang mga praktis sa pampangangasiwa sa pag-aalaga ng bagong pisang kalapati 3.10 Natitiyak ang sapat na patuka sa bawat yugto ng paglaki 3.11 Napapanatili ang kalinisan at sanitasyon sa proyekto 3.12 Natitiyak ang efisyenteng sistema sa pagbebenta ng mga bagong pisang kalapati

3.13 Nakasusuri ng mga wastong rekordPag-aalaga ng Baka at Kambing4. Naipakikita ang pag-unawa sa iba’t ibang praktis pampangangasiwa sa pag- aalaga ng baka/kambing 4.1 Natatalakay ang kapakinabangan sa produksyong pagbabaka at pagkakambing 4.2 Natutukoy ang mga uri at lahi ng mga aalagaan 4.3 Natatalakay ang iba’t ibang pamaraan sa pag-aalaga 4.4 Nailalarawan ang pagpapabahay sa mga hayop 4.5 Natutukoy ang mga kagamitan at ekwipment na kailangan sa pag-aalaga 4.6 Natatalakay ang mga praktis sa pangangasiwa ng mga kawan ng mga hayop 4.7 Naipaliliwanag ang ruminant stomach ng mga hayop 4.8 Natutuos ang dami ng pagkaing kailangan para matamo ang target na bigat 4.9 Natatalakay ang paggawa ng silage 4.10 Natatalakay ang pangangasiwa ng breeding 4.11 Natutukoy ang mga sintomas at palatandaan ng peste, mga sakit at ang kontrol ng mga ito 4.12 Na-eestimeyt ang timbang ng baka at kambing 4.13 Natatalakay ang sistema sa pagbebenta ng mga hayop 4.14 Nakasusuri ng mga wastong rekord 4.15 Nakapaghahanda ng simpleng proposal pamproyekto para sa pagpapataba ng baka at kambingProduksyon ng IsdaPaghuli ng Isda1. Naipakikita ang kakayahan sa pagtukoy sa iba’t ibang uri ng bangka para sa pangingisda at ang pagmementina ng mga ito 1.1 Nailalarawan ang bangka para sa pangingisda 1.2 Napag-iiba-iba ang mga bangkang pampangingisda 1.3 Natutukoy ang iba’t ibang preservativ para sa bangkang pampangingisda 1.4 Napapahalagahan ang kahalagahang ekonomik ng: preserbasyon at pangangalaga sa mga bangka 1.5 Naipakikita ang mga tamang gawi sa pagtatrabaho: tamang pangangalaga at mentenans ng bangkang pampangingisda 1.6 Natatalakay ang mga kahalagahang ekonomik ng pagkukumpuni ng kagamitang pampangingisda 1.7 Natutukoy ang mga kasangkapan at materyales sa pagkukumpuni ng lambat

1.8 Naipamamalas ang kakayahan sa paggamit ng iba’t ibang kasangkapan sa pagkukumpuni ng lambat 1.9 Naisasagawa ang aktwal na pagkukumpuni ng sirang lambat 1.10 Natutukoy ang mga karagdagang kagamitan at ekwipment na ginagamit sa pangingisda 1.11 Naipakikita ang tamang pangangalaga at pagmementina sa mga ekwipment at instrumento para sa mga bangkang pangingisda 1.12 Natatalakay ang mahalagang aspekto ng batas pangingisda/ konserbasyon at kapitalisasyon kaugnay ng pangingisdaPagpaparami at Pagkukultura ng mga Isda2. Naipakikita ang higit na kaalaman sa mga praktis pampangangasiwa sa mga fish pond para sa pagpaparami ng mga pond water species 2.1 Natatalakay ang mga praktis at pampangangasiwa sa pag-aalaga ng bangus, tilapia, at iba pang kauring pond species 2.2 Napagbubuti ang mga metodo at teknik sa pangangasiwang pangfish pond 2.3 Nailalapat ang mga kaukulang metodo sa pagkatapos ng ani 2.4 Natatalakay ang mahahalagang salik na nakakaimpluwensya sa pagbebenta ng mga nahuling isda 2.5 Natatalakay ang mga mahahalagang aspekto ng batas pangingisda/konserbasyon at kapitalisasyon sa pagkukultura ng isdaPreserbasyon ng Isda3. Naipakikita ang kakayahan sa pagdedelata ng mga produktong isda 3.1 Naipaliliwanag ang mga konsepto/simulain at development ng pagdedelata 3.2 Natutukoy ang iba’t ibang uri ng lalagyang ginagamit sa pagdedelata 3.3 Natutukoy ang mga bahagi, gamit at operasyon ng pressure cooker at can sealer na ginagamit sa pagdedelata 3.4 Natatalakay ang mga pangkalahatang hakbangin sa pagdedelata ng mga produktong isda gayundin ang mga proseso pagkatapos ng produksyon 3.5 Nakapagsasagawa ng aktwal na pagdedelata sa iba’t ibang produktong isda 3.6 Natatalakay ang mga mahahalagang aspekto ng batas pangingisda/konserbasyon at kapitalisayon sa pagpiprisirva ng isda

III. TEKNOLOHIYANG PANG-INDUSTRIYA Mekanikal (Awto-Mekaniks) Sa loob ng isang taong kurso sa Awto-Mekaniks, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Mga Batayang Kaalaman sa Awtomotiv 1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga batayang gawain sa pangunahing aspektong pang-awtomotiv 1.1 Naisasagawa ang praktis pangkaligtasan sa paggawa sa talyer 1.2 Natatalakay ang gamit ng kasangkapan at ekwipment pang-awtomotiv 1.3 Nakapagsasagawa ng mga simpleng operasyon sa paggamit ng mga kasangkapan at ekwipment 1.4 Natatalakay ang iba’t ibang komponent ng isang behikulo Klasifikasyong Pang-Makina 1. Pagpapakita ng kaunawaan sa operasyon ng makina 1.1 Natatalakay ang pagkakaayos-ayos ng mga silinder 1.2 Natatalakay ang pagkakaayos-ayos ng mga balbula (valve) 1.3 Naipaliliwanag ang mga uri ng makina ayon sa proseso ng pagpapalamig 1.4 Natatalakay ang mga uri ng fuel na ginagamit sa bawat makina 1.5 Naipaliliwanag ang mga gampanin ng bawat bahagi ng makina 1.6 Naipaliliwanag kung papaano gumagana ang makina ayon sa mga siklo at istrok Sistemang Daluyang Pang-Fuel (Fuel System) 1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga batayang operasyon ng sistemang panggasolina ng makina 1.1 Naipaliliwanag ang iba’t ibang gamit ng mga produktong pampetrolyo 1.2 Natutukoy ang iba’t ibang uri at bahagi ng daluyan ng fuel system 1.3 Natatalakay ang mga layunin sa daluyan ng fuel system 1.4 Natutukoy ang mga problema, sanhi at solusyon na nauugnay sa fuel system

Lubricant System (Pagpapadulas ng Makina)1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa sistemang pagpapadulas ng makina 1.1 Natatalakay ang layunin ng lubricating oil 1.2 Natutukoy ang katangian ng lubricating oil 1.3 Naibibigay ang iba’t ibang service rating ng langis 1.4 Naipaliliwanag ang mga bahagi ng lubricating system 1.5 Naisasagawa ang mga hakbang pagpapalit ng langis 1.6 Natatalakay ang problema, sanhi at solusyon ng lubricating system ng makinaSistemang Pagpapalamig (Cooling System)1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga prinsipyo at operasyon ng cooling system 1.1 Natatalakay ang gamit ng cooling system 1.2 Naipaliliwanag ang iba’t ibang paraan ng pagpapalamig ng makina 1.3 Naipaliliwanag ang gamit ng bawat bahagi ng cooling system 1.4 Natatalakay ang mga problema, sanhi at solusyon ng cooling systemSistemang Pantambutso (Exhaust System)1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga prinsipyo at operasyon ng exhaust system 1.1 Natutukoy ang mga uri ng exhaust system 1.2 Natatalakay ang mga gawain ng mga bahagi ng exhaust system 1.3 Nakapagsasagawa ng pagsusuri ng mga bahagi ng exhaust systemSistemang Pang-Elektrikal (Electrical System)1. Naipamamalas ang pag-unawa sa mga prinsipyo at operasyon sa lahat ng sistemang pang-elektrikal 1.1 Natatalakay ang mga batayang proseso sa sistemang pang-awto- elektrikal 1.2 Natatalakay ang gamit ng baterya 1.3 Nailalarawan ang pagmementina ng baterya at serbisyo 1.4 Natutukoy ang iba’t ibang sistemang pang-awto-elektrikalSistemang Pang-Ignisyon (Ignition System)1. Naipakikita ang kakayahan sa paglalapat ng kaalaman sa sistemang pang- ignisyon

1.1 Naipaliliwanag ang silbi at gamit ng bawat bahagi ng sistemang pang- ignisyon 1.2 Natatalakay ang sistemang pang-two circuit na sistemang pang-ignisyon at natutukoy ang mga bahagi nito 1.3 Natatalakay ang pagkakawad ng sistemang ignisyon 1.4 Naipaliliwanag ang kabuuan at gamit ng buhiya (spark plug)Sistemang Pagpapaandar (Starting System)1. Naipakikita ang pag-unawa sa sistema ng pagpapaandar 1.1 Nailalahad ang iba’t ibang bahagi at uri ng sistema sa pagpapaandar 1.2 Naipaliliwanag ang silbi, gamit, operasyon at pagkabuo ng sistema sa pagpapaandar 1.3 Natutukoy ang iba’t ibang paraan sa pag-tsek sa sistema sa pagpapaandar 1.4 Natatalakay ang iba’t ibang paraan sa pagsasaayos ng mga sira sa sistema sa pagpapaandar 1.5 Nakapagsasagawa ng pagkukumpuni sa maliliit na sira ng sistema sa pagpapaandarSistemang Pagkakarga (Charging System)1. Naipakikita ang kakayahan sa paglalapat ng kaalaman sa sistema ng pagkakarga 1.1 Nailalahad ang layunin at gamit ng sistemang pagkakarga 1.2 Naipaliliwanag ang mga uri ng sistemang pagkakarga 1.3 Natutukoy ang mga bahaging kasama sa sistemang pagkakarga 1.4 Natatalakay ang iba’t ibang problema sa sistema ng pagkakarga at ang pagkukumpuni nitoSistemang Pambusina (Horn System)1. Naipakikita ang pag-unawa sa sistemang pambusina 1.1 Nailalahad ang gamit at kahalagahan ng busina 1.2 Natatalakay ang mga uri ng busina 1.3 Natatalakay ang mga bahaging kasama sa sistemang pambusina 1.4 Naisasagawa ang aktwal na pag-iinstila ng busina gamit ang dayagramSistemang Pag-iilaw (Lighting System)1. Naipakikita ang kakayahan at paglalapat ng kaalaman sa sistemang pag-iilaw 1.1 Natatalakay ang iba’t ibang sistema ng pag-iilaw

1.2 Naipakikita ang iba’t ibang lighting circuits 1.3 Nakapagpapagana ng iba’t ibang lighting circuitsSistemang Pam-Power (Power Train System)1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa power train unit 1.1 Natutukoy ang mga sistemang bumubuo ng power train system 1.2 Nasusundan ang pagdaloy ng power sa iba’t ibang bahagi ng vehikulo 1.3 Natatalakay ang mga problema, sanhi at solusyong nauugnay sa power train systemClutch (Clutch Assembly)1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa clutch assembly 1.1 Naipaliliwanag ang pangunahing gamit ng clutch assembly 1.2 Natatalakay ang mga bahagi ng clutch assembly 1.3 Namamanipula/naia-adjust ang clutch free play 1.4 Namamanipula/naia-adjust ang clutch pedalTransmisyon (Transmission)1. Naipakikita ang pag-unawa sa operasyon ng drive lines 1.1 Naipaliliwanag ang gamit ng sistemang pantransmisyon 1.2 Natatalakay ang mga uri ng sistemang pantransmisyon 1.3 Natutukoy ang eksternal at internal na mga bahagi ng sistemang pantransmisyon 1.4 Nasusundan ang pinagmumulan ng power sa iba’t ibang bahagi ng transmisyon/kambyong posisyonSistemang Pang-Manibela (Steering System)1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga prinsipyong pang-operasyon at pagkukumpuni ng sistemang pang-manibela 1.1 Natutukoy ang mga gamit at uri ng sistemang pang-manibela 1.2 Nailalarawan ang mga pangunahing bahagi ng sistemang pang-manibela 1.3 Naipaliliwanag ang gamit ng bawat bahagi ng steering linkage 1.4 Nadadayagnos ang dahilan ng sira ng sistemang pang-manibela at naibibigay ang remedyo ng mga ito

Assembliyang Diferensyal at Pang-Axel (Differential and Axle Assembly)1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga prinsipyong pang-operasyon at pagkukumpuni ng assembliyang differential at pang-axle 1.1 Naipaliliwanag ang gamit ng differential at rear axle assembly 1.2 Natatalakay ang mga internal na bahagi ng differential at rear axle assembly 1.3 Nasusuri ang mga dahilan ng sira at mga remedyo sa differential at rear axle assemblySistemang Pampreno (Brake System)1. Nakapagpapamalas ng gamiting kaalaman sa mga teorya at operasyon ng brake system 1.1 Natatalakay ang kahalagahan, uri, bahagi at gamit ng sistemang pampreno 1.2 Naisasagawa ang serbisyong sistemang pampreno 1.3 Nasusuri ang problema, sanhi at lunas ng sistemang pamprenoSistemang Pansuspensyon (Suspension System)1. Naipamamalas ang gamiting kaalaman sa sistemang pansuspensyon 1.1 Natatalakay ang gamit ng sistemang pansuspensyon 1.2 Naipaliliwanag ang dalawang magkaugnay na sistema sa sistemang pansuspensyon 1.3 Natatalakay ang gamit ng iba’t ibang bahagi ng pangharap at panlikod na suspensyon 1.4 Natatalakay ang toe-in at toe-out pattern 1.5 Naia-adjust ang toe-in 1.6 Natatalakay ang caster at panukat na camber 1.7 Nasusuri ang sanhi ng sira at lunas sa di paggana ng sistemang pansuspensyonMga Wils at Gulong (Wheel and Tires)1. Naipapamalas ang kaalaman sa wils at gulong 1.1 Nakapagmamasid sa mga praktis pangkaligtasan habang gumagawa 1.2 Naipaliliwanag ang iba’t ibang uri ng wils at gulong 1.3 Natutukoy ang mga bahagi ng wil at gulong 1.4 Natatalakay ang mga sukat ng wils at gulong 1.5 Natatalakay ang konstruksyon ng gulong 1.6 Naipaliliwanag ang pamamaraan sa pagtsek ng gulong

1.7 Natatalakay ang mga dahilan sa pagkasira ng gulong 1.8 Naisasagawa ang proseso ng pagpapaikot ng gulong 1.9 Naisasagawa ang pagtatanggal at pagkakabit ng gulong sa sasakyanIII. TEKNOLOHIYANG PANG-INDUSTRIYA Elektrikal (Refrigeration at Air-Kondisyoning) Sa loob ng isang taong kurso sa Refrigeration at Air-kondisyoning, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Batayang Teorya at Kaalaman 1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa mga batayang teorya at simulain ng refrigeration 1.1 Natatalakay ang development ng refrigeration 1.2 Natatalakay ang simulain ng init, mater at presyur 1.3 Nakapagsasagawa ng mga eksperimento sa paglilipat ng init 1.4 Naipakikita ang batayang refrigerator cycle 1.5 Natatalakay ang kahalagahan at uri ng refrigerant 1.6 Nasusunod ang mga hakbanging pangkaligtasan sa paggamit ng mga refrigerant Refrigeration System 1. Naipakikita ang pag-unawa sa mga operasyon ng iba’t ibang bahagi ng refrigeration system 1.1 Naipaliliwanag ang mga gamit at operasyon ng iba’t ibang komponent ng isang refrigeration system 1.2 Natatalakay ang refrigeration cycle Refrigeration Service Equipment 1. Naipamamalas ang kakayahan sa paggamit ng panukat ng presyur (gauge manifold) 1.1 Natatalakay ang mga bahagi at gamit ng gauge manifold 1.2 Naipakikita ang paraan ng pagkakabit ng gauge manifold sa sistema 1.3 Naipaliliwanag ang gamit ng isang detector ng tagas 1.4 Nasisiyasat kung may tagas ang pantahanang refrigerator 1.5 Naipakikita ang gamit at operasyon ng vaccum pump

1.6 Naiisa-isa ang mga hakbang sa ebalwasyon ng refrigerator system gamit ang vacuum pumpMga Piping at Fitting1. Naipakikita ang kakayahan sa paggamit ng flaring at over connecting na mga kasangkapan 1.1 Nakikilala ang mga kasangkapan at materyales na ginagamit sa pagkakabit ng copper tubing 1.2 Natatalakay ang iba’t ibang paraan ng pagkakabit ng copper tubing 1.3 Naisasagawa ang pagputol, pagbaluktot, pagbuka, paghugis at paghinang ng copper tubingElektrikal1. Naipamamalas ang kakayahang magsagawa ng elektrikal na mga gawain sa refrigeration 1.1 Nakaguguhit ng mga simbolong elektrikal 1.2 Naisasagawa ang mga simpleng koneksyong elektrikal 1.3 Naipaliliwanag ang operasyon at gamit ng iba’t ibang instrumentong panukat na elektrikal 1.4 Natatalakay ang mga motor sa pagpapataas ng presyon (compressor motors)Mga Prinsipyo ng Air-Kondisyoning1. Naipakikita ang pang-unawa sa mga simulain at teorya ng air-kondisyoning 1.1 Natutukoy ang kahalagahan ng tungkulin ng iba’t ibang komponent ng air- kondisyoning system 1.2 Naipaliliwanag ang operasyon ng air-kondisyoning system 1.3 Naibibigay ang kaibahan ng humidity, relative humidity, dew point at atmospheric air pressure 1.4 Nabibigay-kahulugan ang mga gamit ng psychrometer, anemometer, mamometer, barometer at velorimeterBatayang Sistemang Pang-Air Kondisyoning at Pagseserbisyo1. Naipakikita ang gamiting kaalaman at kasanayan sa batayang sistemang pang-air-kondisyong at pagseserbisyo 1.1 Naipakikita ang tamang pamaraan ng pagpapasok ng refrigerant sa air- kondisyoning system

1.2 Nasusubaybayan ang normal at di-normal na operasyon ng air- kondisyoning system 1.3 Natatalakay ang tamang paraan ng pagkakabit ng air-kondisyoner 1.4 Nasusunod ang mga hakbang pangkaligtasan habang gumagawa ng air- kondisyonerTrouble-Shooting ng Refrigeration at Air-Kondisyoning System1. Naipakikita ang kakayahan sa paghanap ng sira at pagkukumpuni ng mga refrigeration at air-kondisyoning system 1.1 Naipaliliwanag ang tamang hakbang sa paghahanap ng maliliit na sira at pagkukumpuni sa mga refrigeration at air- kondisyoning yunit 1.2 Naisasagawa ang sumusunod: 1.2.1 nalilinis ang mga kondenser at evaporator 1.2.2 napapalitan ang mga rubber grommet at spring 1.2.3 nahahanap ang tagas 1.2.4 natatalakay ang mga hakbang sa pagdaragdag o paglalagay na muli ng refrigerant 1.3 Natutunton ang koneksyong elektrikal ng mga pambintanang yunit ng air-kondisyoner 1.4 Natse-tsek upang maitama o mapalitan ang pangkontrol ng temperatura 1.5 Natse-tsek upang mapalitan ang kapasitor sa pagpapaandar at patuluyang pagpapatakboDe Koryenteng Motor at Kontrol1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa mga de koryenteng motor at kontrol 1.1 Natutukoy ang mga motor terminal ng kompresor 1.2 Nahahanap ang may sayad (grounded), putol (open), at walang sirang (operational) motor ng kompresor 1.3 Natatalakay ang iba’t ibang uri at gamit ng mga relay at motor ng kompresor 1.4 Naipakikita ang tamang koneksyon ng mga relay at motor ng kompresor 1.5 Naipaliliwanag ang mga uri ng fan motor 1.6 Natutukoy ang mga terminal ng fan motor

Mga Gawaing Panserbisyo 1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa mga gawaing panserbisyo 1.1 Nakakalkula ang halaga ng mga materyales para sa isang tiyak na serbisyo 1.2 Nakapaghahanda ng plano para sa isang gawaing panserbisyo 1.3 Naisasagawa ang maagap na pagmementina ng mga ekwipmentIII. TEKNOLOHIYANG PANG-INDUSTRIYA Sibil (Civil Technology) Sa loob ng isang taong kurso sa Teknolohiyang Sibil, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Gawaing Kahoy 1. Naipakikita ang kakayahan sa paglalapat ng batayang kaalaman sa gawaing kahoy 1.1 Naisasagawa ang mga hakbang pangkaligtasan habang gumagawa 1.2 Natatalakay ang mga gamit ng bawat kasangkapan at ekwipment sa gawaing kahoy 1.3 Nagagamit nang wasto ang mga kasangkapan at ekwipment 1.4 Naipakikita ang mga hakbang sa pag-aasembol at pagkakabit ng mga dugtungan 1.5 Naisasagawa ang mga batayang operasyon sa gawaing kahoy 1.6 Nakabubuo ng karaniwang mga dugtungan ng kahoy 1.7 Nakabubuo ng mga proyektong panggawaing kahoy Pagpaplano ng Proyekto 1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa pagpaplano ng proyekto 1.1 Natatalakay ang nilalaman ng planong pamproyekto 1.2 Nakakalkula ang halaga ng materyales para sa isang proyekto 1.3 Nakagagawa ng planong pamproyekto Wood Finishing 1. Naipakikita ang kasanayan sa paggamit ng mga materyales sa finishing 1.1 Natutukoy ang iba’t ibang materyales sa wood finishing

1.2 Naihahanda ang ibabaw ng kahoy para sa finishing 1.3 Nalalagyan ang kahoy ng angkop na finishing Pagbasa ng Plano ng Bahay/Gusali 1. Nababasa ang isang plano sa pagpapagawa ng bahay 1.1 Natutukoy ang mga bahagi ng bahay/gusali 1.2 Naipaliliwanag ang mga bahagi ng bahay/gusali ayon sa klasipikasyon ng konstruksyon 1.3 Nababasa ang plano sa pagtatayo 1.4 Natatalakay ang sumusunod: • Pundasyon • Rebar • Pagsesemento • Elektrikal • Pagtutubero at sanidad • Pamakuan ng bubong • Pangkalahatang balangkas ng bahay • Pagtapos ng bahay Pagmamason 1. Naipakikita ang kakayahang mailapat ang batayang kaalaman at kasanayan sa pagmamason 1.1 Nasusunod ang mga praktis pangkaligtasan sa paggawa 1.2 Naipaliliwanag ang gamit ng bawat kasangkapan at ekwipment na ginagamit sa pagmamason 1.3 Natatalakay ang mga gamit ng iba’t ibang materyales sa pagmamason 1.4 Natutukoy ang iba’t ibang komposisyon ng kongkreto 1.5 Naipaliliwanag kung saan ginagamit ang bawat komposisyon 1.6 Nakapagle-lay out ng brik, bato at bloke 1.7 Nakapagsasagawa ng konkretong plastering 1.8 Nakapagkakabit ng mga tilesIII. TEKNOLOHIYANG PANG-INDUSTRIYA Elektrikal (Pagmemekaniko ng Radyo) Sa loob ng isang taong kurso sa Pagmemekaniko ng Radyo, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod:

Batayang Kaalaman sa Elektroniks1. Naipakikita ang batayang kaalaman sa elektroniks 1.1 Natatalakay ang ugnayan ng voltahe, kuryente at resistans 1.2 Nasasagot ang problema para sa resistans, daloy, voltahe at power 1.3 Nakikilala ang iba’t ibang simbolo sa elektroniks 1.4 Natatalakay ang iba’t ibang dayagram na ginagamit sa elektroniksMga Teknik sa Paghinang1. Naipakikita ang mga kasanayan sa paghihinang 1.1 Nakikilala ang mga kasangkapan at materyales sa paghinang 1.2 Naipaliliwanag ang mga katangian ng mahusay na panghinang 1.3 Naisasagawa ang mahusay na paghihinangPansubok sa Elektroniks1. Naipakikita ang kaalaman at kasanayan sa paggamit ng mga instrumento na pansubok sa elektroniks 1.1 Natutukoy ang mga gamit kasangkapan at instrumento na pansubok sa elektroniks 1.2 Naipaliliwanag ang mga gamit ng mga kasangkapan at pansubok na instrumento 1.3 Naipaliliwanag ang tamang paraan ng pagsubok sa iba’t ibang komponent sa elektroniksMga Komponents sa Elektroniks1. Naipakikita ang kakayahan sa pagkilala, pagsubok at pagsukat ng mga komponent sa elektroniks 1.1 Nakikilala ang iba’t ibang komponent sa elektroniks 1.2 Nasusubok ang iba’t ibang komponent sa elektroniks 1.3 Nasusukat ang voltahe at resistans ng mga komponent sa elektroniksPagsusuri ng Komponent1. Naipakikita ang kakayahan sa pagsusuri ng mga komponent 1.1 Nakokompyut ang kabuuang resistans sa serye, paralel at kombinasyong serye-paralel 1.2 Nakokompyut ang kapasitans (capacitance) at voltahe ng kapasitor sa serye, paralel at koneksyong serye-paralel

1.3 Nakokompyut ang indaktans (inductance) sa serye, paralel at koneksyong serye-paralel 1.4 Naipaliliwanag ang transformer ratio at phasingAnalisis ng Sirkit1. Naipakikita ang kakayahan sa pagsusuri ng mga sirkit 1.1 Naipaliliwanag ang basic circuit configuration 1.2 Naipaliliwanag ang bias stabilization 1.3 Naipaliliwanag ang operasyon ng iba’t ibang uri ng sirkit na pansuplay ng kuryente 1.4 Naiguguhit ang dayagram na istematik ng iba’t ibang uri ng sirkit na pansuplay ng kuryenteOperasyon ng Radio Receiver1. Naipakikita ang pang-unawa sa operasyon ng radio receiver 1.1 Natutukoy ang mahahalagang bahagi ng radio receiver 1.2 Naipaliliwanag ang tungkulin ng bawat bahagi ng radio receiverKaraniwang Amplifier Stages1. Naipakikita ang pang-unawa sa operasyon ng iba’t ibang karaniwang amplifier stages ng radio receiver 1.1 Naipaliliwanag ang operasyon ng power supply stage 1.2 Natutukoy ang iba’t ibang komponent ng power supply stage 1.3 Nakaaasembol ng sirkit ng pansuplay ng kuryente 1.4 Naipaliliwanag ang operasyon ng power amplifier stage 1.5 Natutukoy ang iba’t ibang uri ng power amplifier stage 1.6 Natutukoy ang iba’t ibang komponent ng isang power amplifier stage 1.7 Naipaliliwanag ang operasyon ng sirkit na kumokontrol ng tono 1.8 Natutukoy ang iba’t ibang komponent ng sirkit na kumokontrol ng tono 1.9 Nakaaasembol ng sirkit na kumokontrol ng tono 1.10 Naipaliliwanag ang operasyon ng isang pre-amplifier circuit 1.11 Natutukoy ang iba’t ibang komponent ng isang pre-amplifier circuit 1.12 Nakaaasembol ng sirkit ng pre-amplifier 1.13 Naipaliliwanag ang operasyon ng amplitude modulation (AM) receiver 1.14 Naipaliliwanag ang operasyon ng frekwensi konverter stage 1.15 Natutukoy ang mga komponent ng frekwensi konverter stage 1.16 Nakaaasembol ng sirkit na konverter ng frekwensi 1.17 Naipaliliwanag ang operasyon ng amplifier na intermediate frekwensi (IF) at awtomatik na volyum kontrol 1.18 Natutukoy ang mga komponent ng isang amplifier na

intermediate frekwensi at awtomatik na volyum ng kontrol 1.19 Nakaaasembol ng amplifier na intermediate frekwensi at sirkit na pang- awtomatik na kontrol ng volyum 1.20 Naipaliliwanag ang operasyon ng amplitude modulation (AM) detector stage 1.21 Nakikilala ang iba’t ibang bahagi ng sirkit na panditek Trouble-Shooting 1. Naipakikita ang kasanayan sa iba’t ibang pagkukumpuni/serbisyo kaugnay ng radio receiver 1.1 Naipaliliwanag ang mga hakbang sa trouble shooting ng mga radio receiver 1.2 Nakukumpuni ang sirang radio receiver 1.3 Nakokompyut ang halaga ng materyales at paggawa sa pagkukumpuni ng mga sirang radio receiverIV. TEKNOLOHIYANG PANGNEGOSYO Pamamahala ng Negosyo II Sa loob ng isang taong kurso sa Pamamahala ng Negosyo II, inaasahang matatamo ng mga mag-aaral ang sumusunod: Pagkikilala sa mga Oportunidad na Pangnegosyo 1. Naipakikita ang kaalaman sa pagtatayo ng mga oportunidad para sa mga gawaing entreprenyuryal 1.1 Naipaliliwanag ang mga personal na katangiang entreprenyuryal na mahalaga sa pagtukoy sa mga prospektiv na aydiyang pamproyekto 1.2 Naipaliliwanag ang pagkamalikhain at inobasyon bilang input sa pagtukoy sa mga aydiyang pangnegosyo 1.3 Nasusuri ang pag-urong at pasulong na ugnayan ng mga industriya 1.4 Nagagamit ang mga ugnayan sa pag-iisip ng mga proyekto Pagpaplano ng Negosyo 1. Naipakikita ang kakayahan sa paghahanda ng isang simpleng planong pangnegosyo

1.1 Natutukoy ang iba’t ibang yugto sa pagpaplano at pagmamahala ng isang negosyo 1.2 Nailalarawan ang iba’t ibang gawain ng mga magiging entreprenyur sa bawat yugto 1.3 Natutukoy ang mga posibleng problemang kakaharapin ng mga magiging entreprenyur sa bawat yugto 1.4 Natutukoy ang iba’t ibang pinagmumulan ng tulong na maaaring malapitan ng magiging entreprenyur 1.4.1 Magna Carta ng maliit na industriya 1.4.2 Mga incentive sa pamuhunan 1.4.3 Mga programa sa pagtulong 1.5 Pagsasagawa ng iba’t ibang proseso ng pagpaplano at pagbuo ng isang negosyoIntroduksyon sa Fisibiliti ng Proyekto1. Naipakikita ang kakayahan sa pagbuo ng isang pag-aaral sa fisibiliti ng proyekto 1.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan sa pagbuo ng simpleng pag-aaral sa fisibiliti ng proyekto 1.2 Natutukoy ang iba’t ibang komponent ng isang pag-aaral sa fisibiliti ng proyekto 1.2.1 Nailalapat ang pamaraang istatistikal sa pagpaplano ng pangangailangan (demand) at suplay 1.2.2 Nakapaghahanda ng simpleng “market study” 1.2.3 Natatalakay ang iba’t ibang gawain sa paghahanda ng isang pag- aaral teknikal 1.2.4 Nakapaghahanda ng isang pag-aaral teknikal 1.2.5 Natutukoy ang iba’t ibang kraytirya sa pagpili ng istrukturang organisasyonal 1.2.6 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng panloob na istruktura at isang “timetable” na pamproyekto 1.2.7 Natitiyak ang kakailanganing pangkapital at hanguan ng kapital 1.2.8 Natitiyak kung kapaki-pakinabang, likwid, at mapananatili (viable) ang negosyo 1.2.9 Nakapaghahanda ng pag-aaral finansyalMga Teorya ng Pamamahala1. Naipakikita ang kaalaman sa mga teorya ng pamamahala 1.1 Natutukoy ang mga pangunahing proponent o panunulat ng

mga pilosofiyang pamamahala 1.2 Napag-iiba-iba ang mga konsepto at teorya sa pamamahala 1.3 Naipaliliwanag ang kasaysayan ng mga teorya sa pamamahala 1.4 Naiuugnay ang mga teorya sa pamamahala sa iba’t ibang gawain sa isang organisasyong pangnegosyoSiklo ng Bukkiping (Bookkeeping/Accounting)1. Naipakikita ang kakayahan sa paglalapat ng bukkiping para sa negosyong pangserbisyo/pangangalakal 1.1 Natutukoy ang pangunahing responsibilidad ng isang bukkiper 1.2 Nauunawaan ang mga batayang terminolohiya at anyo ng bukkiping 1.3 Naisasagawa ang pangunahing gawain sa bukkiping 1.4 Nakapaghahanda ng mahalagang ulat na pang bukkiping 1.5 Nae-evalweyt ang tagumpay o pagsabak ng sariling negosyoMga Tungkulin Pampamamahala1. Naipakikita ang gamiting kaalaman tungkol sa iba’t ibang tungkulin ng pamamahala 1.1 Natutukoy ang mga responsibilidad ng pagpaplano bilang isang tungkulin sa pamamahala 1.1.1 Napag-iiba-iba ang mga uri ng plano 1.2 Natutukoy ang iba’t ibang lawak ng pag-oorganisa bilang isang tungkulin sa pamamahala 1.2.1 Naipaliliwanag ang kahulugan ng organisasyong flexibol 1.2.2 Naipaliliwanag ang karaniwang uri ng mga tsart na pang organisasyonal 1.2.3 Natutukoy ang iba’t ibang antas ng pamamahala 1.3 Naipaliliwanag ang lawak ng staffing, pagdirek at pagkontrol bilang tungkulin ng pamamahala 1.3.1 Naiisa-isa ang mga hakbang sa staffing 1.3.2 Naipaliliwanag ang mga praktises at pamamaraang pang-opisina kaugnay sa seleksyon at rekrutment ng tauhan 1.3.3 Naipaliliwanag ang mga sitwasyong nangangailangan ng pagsasanay • Pag-oorganisa ng gawain sa opisina

• Pamamahala ng mga rekords at pagpa-file • Panimulang pangangasiwa ng mga papasok at palabas na komunikasyong pangnegosyo • Mga kasanayan sa pagbibigay serbisyo sa kostumer 1.3.4 Natatalakay ang konsepto ng pagtataya sa performans 1.3.5 Naipaliliwanag ang iba’t ibang teorya at gawain ng pagganyak at pamumuno 1.3.6 Natatalakay ang pangunahing simulain at hakbang sa pagkontrol at pagdidirekMga Patakaran at Regulasyong Nakakaapekto sa Maliliit na Negosyo1. Naipakikita ang gamiting kaalaman sa mga patakaran at regulasyon nakaaapekto sa maliliit na negosyo 1.1 Natatalakay ang mga patakaran sa pagbubuwis na nakaaapekto sa maliliit na negosyo 1.2 Naipaliliwanag kung paano ini-implementa ang mga patakaran at regulasyong mahalaga sa tiyak na maliliit na negosyo, halimbawa: Value Added Tax (VAT) at Expanded Value Added Tax (E-VAT) 1.3 Naiisa-isa ang mga regulasyon sa kontrata at obligasyong mahalaga sa maliliit na negosyo 1.4 Natutukoy ang mga sitwasyon kung kailan ang mga patakaran at regulasyong ito ay mailalapat sa isang negosyo 1.5 Nailalarawan kung paano tumutulong ang pamahalaan sa pagsusulong at pagdevelop ng maliliit na negosyo sa 5 taong development plan nito

MUSIKA, SINING atEDUKASYONG PANGKATAWAN at PANGKALUSUGAN

NILALAMANDeskripsyon ………………………………………………………. 136Yunit Kredit ………………………………………………………… 136Laang Oras Pangklasrum ……………………………………….. 136Mga Inaasahang Bunga Musika at Sining ………………………………………… 137 Edukasyong Pangkatawan ………………………………… 137 Edukasyong Pangkalusugan ….……………………….. 138Saklaw at Pagkakasunud-sunod Musika …………………………………………………. 139 Sining …………………………………………………………. 143 Edukasyong Pangkatawan ……………………………….. 147 Edukasyong Pangkalusugan …………………………. 150Mga Mungkahing Istratehiya at Kagamitan …………………… 157Batayan sa Pagmamarka ………………………………………… 160Mga Kasanayan sa Pagkatuto Musika ………………………………………………………. 161 Sining ………………………………………………………. 171 Edukasyong Pangkatawan ………………………………. 181 Edukasyong Pangkalusugan ……………………………… 188

DESKRIPSYON Ang Musika ay sumasaklaw sa pag-aaral ng iba’t ibang elemento ngmusika. Upang higit na mapalalim ang pang-unawa sa mga konseptongpangmusika at mga kasanayang tulad ng pakikinig, pag-awit, pagtugtog,paglikha at pagbasa, gagamiting mga batayang kagamitan ang mga musikangPilipino (katutubo, pangrehiyon, at pambansa), mga musikang banyaga at ngibat ibang panahon (batay sa papataas na kompleksidad). Sa Sining, tatalakayin ang ibat ibang anyo ng sining Pilipino at siningmula sa ibang kultura at kabihasnan. Sa pag-aaral, bibigyan ng pagkakataonglumikha ang mag-aaral, at mapag-aralan ang kasaysayan ng sining nanakapaloob sa kasaysayang panlipunan. Tatalakayin rin ang mga paksa natumatalakay sa isyu at kalagayan ng makabagong panahon. Ang Edukasyong Pangkatawan ay mahalagang bahagi sa sistema ngedukasyon na binubuo ng iba’t ibang gawaing pisikal. Ito ay lumilinang ng mgakinakailangang kaalaman at kasanayan sa kaangkupang pisikal, isports, sayaw,gawaing panlibangan at paggalugad na paggalaw na pinakamahalagangkontribusyon ng edukasyong pangkatawan sa pangkalahatang tunguhin ngmataas na edukasyon o edukasyong pansekondarya. Ang Edukasyong Pangkalusugan bilang bahagi ng asignaturangMakabayan ay tumutugon sa mga pangangailangan ng mag-aaral na makamitang wastong kaalaman, saloobin, gawi at kasanayang pangkalusugan tungo saisang malusog, kapakipakinabang, mapanagutan at makabuluhang pamumuhay.YUNIT KREDIT: LAANG ORAS PANGKLASRUM See DepEd Order No. 37, s. 2003, “ Revised Implementing Guidelines ofthe 2003 Secondary Education Curriculum Effective School 2003-2004”

MGA INAASAHANG BUNGA MUSIKA AT SINING Pagkatapos ng Ikaapat na Taon, ang mga mag-aaral ay inaasahangnagtataglay ng mga kaalamang pangmusika at sining sa iba’t ibang panahon,may makasining na pagdama at nagtataglay ng mga batayang kasanayan samusika at sining tulad ng aktibong pakikilahok sa mga gawaing pangmusika atsining, pagpapahalaga sa malawak at mataas na uri ng iba’t ibang musika atsining, pagpapahayag ng sarili sa pamamagitan ng sining at naipagpapatuloyang mga gawaing pangmusika at sining, hindi lamang bilang interes kundi bilangisang propesyon. Pagkatapos ng Ikatlong Taon, ang mag-aaral ay inaasahang nagtataglayng mga kaalamang pangmusika at sining ng iba’t ibang kultura,nakapagpapahayag ng sarili sa pamamagitan ng pakikilahok sa mga gawaingpangmusika at sining, at nakapagpapahalaga sa malawak na uri nito. Pagkatapos ng Ikalawang Taon, ang mga mag-aaral ay inaasahang maytaglay ng sapat na kaalaman at kasanayan sa musika at sining ng Pilipinas atilang bansa sa Asya at nakapagpapahayag ng sarili sa pamamagitan ngpakikilahok sa mga gawaing pangmusika at sining. Pagkatapos ng Unang Taon, ang mga mag-aaral ay nararapat nanagtataglay ng sapat na kasanayan at kaalaman sa mga elemento ng musika atsining at aktibong nakalalahok sa mga gawaing pangmusika at sining.

EDUKASYONG PANGKATAWAN Pagkatapos ng Ikaapat na Taon, ang mga mag-aaral ay inaasahangmapapaunlad ang sarili sa pamamagitan ng mga kasanayan sa pagsasayaw,paglalaro at mga makaagham na kaalaman/pamamaraan namakapagpapaunlad at makapagpapanatili ng kalusugan. Pagkatapos ng Ikatlong Taon, inaasahang maipapamalas angkahalagahan ng kultura ng ibang bansa sa pamamagitan ng pagsasayaw nito atmatalakay ang mga alituntunin ng isports para sa wastong pamamahala. Pagkatapos ng Ikalawang Taon, inaasahang maipapakita angkahalagahan ng Pambansang tradisyon at kaugalian sa pagsasayaw atpakikilahok sa isports. Napananatili at napauunlad rin ang antas ngkaangkupang pisikal ayon sa angkop na mga gawaing pang-ehersisyo. Pagkatapos ng Unang Taon, ang mga mag-aaral ay inaasahangmapapahalagahan ang mga batayang kaalaman at pangunahing kasanayan sasayaw at isports at ang mga prinsipyong nakapaloob dito.

Edukasyong Pangkalusugan Pagkatapos ng Ikaapat na Taon ang mga mag-aaral ay inaasahangnalilinang ang wastong kaalaman, kasanayan at gawing pangkalusugan namagagamit sa maayos na pag-aangkop sa mga pangyayari at pagbabago sasarili/kapaligiran at sa pagsasagawa ng mapanagutang pagpapasaya tungkol sapagmamagulang at pagpaplano ng pamilya, paggamit ng gamot at kalusugangpampamayanan upang mapanatili at mapaunlad ang kalagayang pangkalusuganng sarili, pamilya at pamayanan. Pagkatapos ng Ikatlong Taon ang mga mag-aaral ay inaasahangnalilinang ang wastong kaalaman, kasanayan at gawing pangkalusugan namagagamit sa maayos na pag-aangkop sa mga pangyayari at pagbabago sasarili/kapaligiran at sa pagsasagawa ng mapanagutang pagpapasaya tungkol sakalusugan ng kaisipan, paghahanda sa pagtanda at kamatayan, paggamit nggamot, pangkalusugang pamimili, kakayahang mag-anak, pag-aanak atpagkabaog upang mapanatili at mapaunlad ang kalagayang pangkalusugan ngsarili, pamilya at pamayanan. Pagkatapos ng Ikalawang Taon ang mga mag-aaral ay inaasahangnalilinang ang wastong kaalaman, kasanayan at gawing pangkalusugan namagagamit sa maayos na pag-aangkop sa mga pangyayari at pagbabago sasarili/kapaligiran at sa pagsasagawa ng mapanagutang pagpapasya tungkol saugnayan ng Populasyon, Resources at Environment (PRE), pag-iwas atpagsugpo sa mga sakit, paglalapat ng pangunang lunas, at paggamit ng gamotupang mapanatili at mapaunlad ang kalagayang pangkalusugan ng sarili,pamilya at pamayanan. Pagkatapos ng Unang Taon ang mga mag-aaral ay inaasahang nalilinangang wastong kaalaman, kasanayan at gawing pangkalusugan na magagamit samaayos na pag-aangkop sa mga pangyayari at pagbabago sa sarili/kapaligiranat sa pagsasagawa ng mapanagutang pagpapasya tungkol sa sarilingkalusugan, pagbabago bunga ng paglaki at pag-unlad, kaligtasan at pangunanglunas, paggamit ng gamot upang mapanatili at mapaunlad ang kalagayangpangkalusugan ng sarili, pamilya at pamayanan.

SAKLAW AT PAGKAKASUNOD-SUNOD NG MGA ARALIN MUSIKAUnang Markahan WEEK First Year Second Year Third Year Fourth Year Mga Elemento ng Musika ng Pilipinas Musika ng India Musika sa Ika-20 Musika Siglo Tunog ng Musika 1 Kamalayan sa Musika Musika ng Ibat Ibang Historical Historical Kahalagahan/Kaugnayan Rehiyon (seasonal songs Background Background 2 Tining at Haba paghaharana, pagbati) Tala Musika sa Panahon Ngayon (popular) 3 Daynamiko, Timbre Musikang may Mga Tambol ng Musika sa Panahon impluwensyang banyaga India Ngayon (Broadway) 4 Istilo ng Pag-awit Katutubong Himig ng Raga Musikang Uri ng Tinig Cordillera Highlands Elektroniko 5 Mga Instrumentong Katutubong Himig ng Mga katutubong Avante Garde Chordophone Aetas Himig ng India 6 Mga Instrumentong Instrumentong Shruti, Gamaka Musikang Idiophone Pangmusika ng Cordillera Drone Impresyonismo Chordophone Highlands at Aetas 7 Mga Instrumentong Musika sa Mindanao Mga Istrumentong Musikang Membranophone Katutubong Himig ng Kuwerdasan ng Eksprsyonismo di Islam India 8 Mga Instrimentong Mga Instrumentong Pagsaliksik ng Musikang Pangmusika ng di Islam mga materyal sa Neyoklasisismo Aerophone at Islam paligid na magagamit sa paglikhang tunog na hawig sa India 9 Mga Instrumentong Katutubong Himig ng Paglikha ng Paglikha Electrophone Islam Instrumentong Hawig sa tunog ng India 10 Makabayan Integrated Makabayan Integrated Makabayan Makabayan Lesson Lesson Integrated Integrated Lesson Lesson

Ikalawang Markahan WEEK First Year Second Year Third Year Fourth Year Musika sa Musika ng Panahong Ritmo at Melodiya Musika ng Pilipinas Thailand Romantisismo Historical Historical Mga Awiting may Musika ng Mindoro 11 Background Background Malayang Galaw Katutubong Himig Tandang galaw na payak Ambahan, Iyaya at Ayong Ritmo ng Himig Lirikong Awit 12 Thai Brahms Instrumentong Tanmbalang Tandang Katutubong Himig Musika sa Piyano 13 Pangmusika Galaw ng Thailand Chopin ng mga Mangyan Huwarang Ritmo Musika ng Bisaya Poliponyang 14 Palagian at may Liszt Katutubong Himig Stratipikasyon Sinkopasyon Pagdama sa melodiya Sinulog, Hinaplas, Ati-Ati Mga Instrumentong 15 Hugis at Lawak Pontino, Dinaklap Pangkatan ng Program Music ng Melodiya Daygon Thailand Piphat Oral Traditions Mga Instrumentong Nasyonalismo sa 16 Musikang walang Pangmusika ng Mahori Musika Notasyon Bisaya Iskala mayor, menor Musika mg Palawan Nasyonalismo sa 17 Kruang Saay at iba pang moda Katutubong Himig Musika Pilipinas) Pagsaliksik ng mga Operang Instrumentong Tonalidad local na materyal Romantisismo 18 Pangmusika Walang Tonalidad na magagamit sa Verdi ng Palawan paglikha ng tunog Paglikha ng Paglikha ng hawig na instrumentong Paghahanda para sa 19 Modyulasyon Instrumento hawig sa tunog ng Pagtatanghal instrumentong Thai Makabayan Makabayan Makabayan Integrated Makabayan Integrated 20 Integrated Integrated Lesson Lesson Lesson Lesson

Ikatlong Markahan WEEK First Year Second Year Third Year Fourth Year Musika sa Musika ng Tsina Musika ng Tekstura at Harmonya Panahong at Korea Indonesia Klasisismo Pagkilala sa mga Historical Background Konseptong Historical Historical 21 Sistemang Pantono Pangharmonya Background Background ng Tsina Monoponya Halimbawang Himig Katutubong Himig ng Slendro 22 Homoponya sa Panahong Tsina Klasisismo Musikang Pangkorte Poliponya Ang Anyong Sonata 23 Mga Instrumentong Pelog rounds Allegro Pangmusika ng Tsina deskants Mga Katutubong Ang Konsiyertong 24 Peking Opera ostinato Himig ng Indonesia Klasiko Musika ng Korea Ang Simponya 25 partner songs Ang Gamelan Chong-ak Haydn Mga Instrumentong Mga Instrumentong 26 Heteroponya Mozart Pangmusika ng Korea Pangmusika Pagsaliksik ng Interval Sog-ak Materyales 27 Mga Pangunahing Mga Katutubong Himig Musika ni Beethoven Paglikha ng Hawig Akorde ng Korea na Instrumento Akordeng Melodiya at Ritmo ng Opera sa Panahong 28 Wayang Kulit Sekondarya Musika ng Korea Klasisismo Paglikha ng Instrumentong Paggamit ng mga hawig sa tunog ng Paghahanda sa Paghahanda sa 29 Akorde bilang saliw sa Instrumento ng Pagtatanghal Pagtatanghal awitin Korea/Tsina Makabayan Makabayan 30 Makabayan Integrated Makabayan Integrated Integrated Integrated Lesson Lesson Lesson Lesson

Ikaapat na Markahan WEEK First Year Second Year Third Year Fourth Year Musika sa Musika ng Africa Anyo at Istilo Musika ng Hapon Panahong at Latin America Barok at Renisans Historical Ang Panahong 31 Motib/Phrase Historical Background Background Baroque Africa Katutubong Himig ng 32 Malayang Anyo Katutubong Himig Basso Continuo Hapon 33 Istropiko Binarya Koto Mga Ritwal Cantata Bach Instrumentong Oratoryo 34 Ternarya Gagaku Pangmusika Handel Mga Katutubong Mga Instrumentong 35 Rondo Musika Konsiyerto Grosso Pangmusika Aztecs, Incas Mga Popular na Paglikha ng Instrumentong Suite Organo at 36 Katutubong Himig Musika Calypso, hawig ang tunog Harpsikorda Rhumba, Conga Panahong Anyong Pangteatro Mga Instrumentong Renaissance 37 Balitaw Kabuki Pangmusika Historical Background Paglikha ng 38 Kundiman Noh Instrumentong Madrigal Hawig ang tunog Paghahanda sa Paghahanda sa 39 Pasyon Ang Luta Pagtatanghal Pagtatanghal Makabayan Makabayan Makabayan Integrated Makabayan Integrated 40 Integrated Integrated Lesson Lesson Lesson Lesson

LAWAK AT PAGKAKASUNOD-SUNOD ARALING PANSININGUnang Markahan PAKSA FIRST YEAR SECOND YEAR THIRD YEAR FOURTH YEAR Sining at Kultura sa Sining at Kabihasnang Kalikasan ng Sining at Kultura ng Pangkasalukuyang Kulturang Asyano at ang Sining Ibang Bansa Sining at Kultura Pilipino Ugnayan nito sa Kulturang PilipinoAno ang sining? Ang magiging Sinaunang Sining at Kultura ng Mga tema ng buhay Bilang batis sa unang India Sinaunang Ehipto sa ika-20 siglokaranasan markahan ay ang (bagong milenyo) Bilang kultura ng lugar Sinaunang Sining at Kultura ng Mga isyu at inagkaka-Pagpapahayag na kung saan Tsina Sinaunang abalahan ngSining at Buhay nandoon ang Sinaunang Griyego lipunanSining at paaralan Korea Sining at paniniwala/Relihiyon/ (pamayanan, Sinaunang Sining at Kultura ng relihiyon/espiritwalidad Paniniwala baryo, siyudad, Hapon Gitnang Panahon Sining at EkonomiyaGamit ng Sining rehiyon). sa Europa (globalisasyon)Kaugalian Timog Silangang Sining at PolitikaEkonomiya Inaasahang Asya Sining Renesans (gobyerno,Politika magkakaroon ng Indonesia terorismo)Heyograpiya kamalayan ang Malaysia Sining at KalikasanTeknolohiya mag-aaral ukol sa Singapore (global warming)Pagkakaugnay- sining at kultura Brunei Sining at Teknolohiyaugnay ng lugar na Darrusalam pagpasok ng kinaroroonan niya Thailand kompyuter at iba Laos pang makabagong Vietnam teknolohiya Cambodia

Ikalawang Markahan PAKSA FIRST YEAR SECOND YEAR THIRD YEAR FOURTH YEAR Pag-aaral at Mga Pamamaraan at Mga Paglikha Sining ng Likha sa Likhang Sining Sining Pilipino Halimbawa ng Ibang Bansa Makabagong Sining Asyano PanahonMga Gamit at Pipili ng halimbawa Arkitektura Samantalang pag- Mga bagong gamit at Pamamaraan para aralin: India aara- pamamaraan at 2 dimension ng Pinta: Pinta lan ang ilang ihambing sa mga pagpapahayag Pinta ni Jose Tsina halimbawa dating ginagamit 3 dimension ng Dans sa (tanawin) ng sining ng ibang pagpapahayag simbahan ng Paghubog mula bansa, bibigyan ng Papaano ang paggamit Paete sa Putik pagkakataong ng mga elementoMga Elemento ng Ang Basi Revolt ni Korea lumikha ng siningSining Esteban Estetiko sa ng halintulad nito Guhit Villanueva sa Pagkain ang Mga Imahen at Kulay Vigan Hapon mag-aaral: nilalaman Liwanag at Larawan na ang Estetiko ng fresco ng sining Dilim paksa ay imaheng Ikebana mosaic Salat o pangrelihiyon Hapon ukit Mga estilo ng paglikha Tekstura Arkitektura Estetiko ng illuminated sa makabagong Anyo at Hugis Simbahang Hardin manuscript panahon Pagsasaayos Katoliko sa Hapon pagpinta ng icon Sa Espasyo Pilipinas, Katutubong/ limbag kamay Galaw panahon ng SiningImahen at Kastila at TradisyunalNilalaman kasalukuyang UkitEstilo ng panahon TimogPaghubog Simbahan ng SilangangPaksang Aralin at Iglesia ni Kristo Asya Paglalahad o Mosque MaskaraTema sa Mindanao o Habi Quiapo Paghubog sa Iskultura Metal Bulul at iba pang ukit na kahoy, mga santo mga bayani Katutubong Sining

Ikatlong Markahan PAKSA FIRST YEAR SECOND YEAR THIRD YEAR FOURTH YEAR Sining sa Sining sa Sayaw at Iba Pang Sining at Kultura Kulturang Makabagong Sining Asyano Kultura Pipili ng halimbawa: Pipili ng halimbawa: Pipili ng Halimbawa:Sayaw at Sayaw Sayaw SayawKultura Subli ng India sa kalye tulad ng Mga Batangas sa Latin Amerika DulaanElemento ng Sayaw sa Korea ballet sa Europa Sayaw Kabisayaan Pelikula Sayaw bilang Ang Pangalay ngWika Mindanao Dulaan Hapon Dula ng Griyego PotograpiyaDulaan sa Senakulo Kabuki Dula ni ShakespeareKultura Komedya Noh Dula ni Bertolt Brecht Makabagong Anyo Entablado Kontemporaryo Bunraku Instalasyon Dulaan at Indonesia Maskara na ginagamit Performance artReyalidad Wayang Kulit sa dulaan ng at iba pa Pagtatanghal Wayang Golek GriyegoPagpapanood Maskara ng Afrika o Papua New GuineaPotograpiya at Potograpiya at HaponLimbag limbag Kamay sa kamayKulturaSine sa Kultura Sine India Halimbawa ng Sine ng luma at bago ibang bansa Iran

Ikaapat na Markahan PAKSA FIRST YEAR SECOND YEAR THIRD YEAR FOURTH YEAR Mga Isyu ng Sining at Lipunan Sining at Kasaysayan at Lipunan Lipunang Asyano Estilo sa Makabagong PanahonMalalimang pag- Sining sa Cordillera India Renesans sa Italia Globalisasyonaaral sa siningat kulturang Sining at Kultura ng Hapon Baroko sa Espanya Kalikasan nakapaloob sa Maranao Tokogawalipunan Period Impresyonismo sa Pag-unlad ng Tao Sining at Kulturang Edo Period PransyaPag-analisa ng Tausugmga likhang Tsina Ekspresyonismo sasining Sining Pilipino sa Tradisyong at Alemanya ika-19Pagtatasa ng dantaon PagbabagoKabuuang Pag-aaral Sining Pilipino mula Korea 1900 magpahanggang Indonesia ngayon Thailand Paete o iba pang mga kultura ng pamayanan

SAKLAW AT PAGKAKASUNUD-SUNOD NG MGA ARALIN EDUKASYONG PANGKATAWANUnang Markahan - Kaangkupang Pisikal Unang Taon Ikalawang Taon Ikatlong Taon Ikaapat na Taon 1. Katuturan at 1. Pagsubok ng 1. Pagsubok ng 1. Pagsubok ng Kahalagahan ng Kaangkupang Pisikal Kaangkupang Pisikal Kaangkupang Kaangkupang Pisikal a. PPFT- Pretest a. PPFT- pretest Pisikal a. PPFT-Pretest 2. Mga elemento/ 2. Mga ehersisyo at 2. Mga Makaagham na sangkap ng gawaing Pamamaraan na 2. Pagbalangkas ng kaangkupang pisikal Nakapagpapaunlad at Nagpapaunlad ng mga gawaing at kahalagahan nito Nakapagpapanatili ng Kaangkupang Pisikal makapagpapanatili Kaangkupang Pisikal at 3. Mga Ehersisyo at gaya ng Himnastiko at 3. Pagbuo ng sariling makapagpapaunlad Gawaing Pampasigla iba pa. Pamantayan at ng kaangkupang /Pisikal Programa sa pisikal 3. Karagdagang Gawain Pagpapaunalad ng 4. Pagsubok ng na nakapagpapaunlad Kaangkupang Pisikal 3. Mga Maling Kaangkupang Pisikal ng Kaangkupang Pisikal Paniniwala sa a. PPFT- Pretest Pagpapaunlad ng Kaangkupang 5. Mga Ehersisyong Pisikal at Pagtutuwid Nagpapaunlad ng nito Kaangkupang Pisikal gaya ng Calisthenics at iba pa.

Ikalawang Markahan - Sayaw Unang Taon Ikalawang Taon Ikatlong Taon Ikaapat na TaonBatayang Kaalaman at 4.Mga Katutubong Sayaw 4. Mga Banyagang Sayaw 4. Mga Sayaw Kasanayan a. Kasaysayan at a. Pinagmulan at Panlipunan6. Elemento ng Ritmo Kahalagahan Kahalagahan a. Pinagmulan at7. Elemento ng Espasyo b. Kasuotan b. Kasuotan Kahalagahana. ayon sa direksiyon c. Musika:Ritmo at bilang c. Musika: Ritmo at bilang b. Kasuotanb. ayon sa lawak d. Kagamitan d. Kagamitan c. Musika: Ritmo at8. Pangunahing Posisyon e. Katawagan e. Katawagan bilangng f. Pangunahing f. Pangunahing d. Kagamitankamay at paa Kasanayan at Kasanayan e. Katawagan9. Mga Batayang Posisyon at Posisyon f. PangunahingKasanayan g. Hakbang Sayaw g. Hakbang Sayaw Kasanayan atsa Palakumpasang 2/4 at Posisyon3/4 g. Hakbang Sayaw 4.1 PagtatanghalIkatlong Markahan - Isports Unang Taon Ikalawang Taon Ikatlong Taon Ikaapat na Taon9. Ibat -Ibang Laro at 5. Isahan at Dalawahang 5. Isahan at Dalawahang 4. GAWAINGIsports Isports Isports PANLIBANGAN a. Batayang Alituntunin a.Alituntunin ayon sa a. Aktibong GawainA. Mga Laro ng Lahi b. Istratehiya sitwasyon 1. IsportsB. Isahan at Dalawahang b.Pamamahala ng 2. Sayaw Isporrts Isports 3. Panlabas na a. Pinagmulan at GawainKasaysayan b. Di-Aktibong Gawain b. Palaruan c. Kagamitan d. Manlalaro e. PangunahingKasanayan f. PampasiglangGawain g. Lead-Up Games 1. Kasanayan 2. Alituntunin 3. Pamaamaraan

Ikaapat na Markahan - Maramihang IsportsC. Maramihang Isports 6. Maramihang Isports 6. Maramihang Isports 5. Pamamahala at a. Pinagmulan at a. Batayang Alituntunin a. Alituntunin ayon sa Panganga-Kasaysayan b. Istratehiya sitwasyon siwa ngPalaro b. Palaruan b. Pamamahala ng 5.1 Hakbang c. Kagamitan Isports /Paghahanda ng Palaro d. Manlalaro a. Lupong e. Pangunahing TagapagpaganapKasanayan b. Uri ng Eliminasyon f. Pampasiglang c. Pag-iiskedyul ngGawain Palaro g. Lead-Up Games d. Mga Opisyal at 1. Kasanayan tungkulin nito 2. Alituntunin 7. PPFT -Post test 3. Pamaamaraan Pagtataya at 7. PPFT -Post Test Paghahambing Pagtataya at10.PPFT-Post Test ng resulta ng Pre test Paghahambing ng resulta 6. PPFT-Post Test Pagtataya at at Post test ng Pre test at Post Test Pagtataya at PagbuoPaghahambing ng resulta ng sariling programangng Pre test at Post test ayon saitinakdang antas ng kaangkupang piikal

SAKLAW AT PAGKAKASUNUD-SUNOD NG MGA ARALIN Edukasyong Pangkalusugan Unang Taon Ikalawang Taon Ikatlong Taon Ika-apat na Taon Unang Palingkurang Pagsusuri ng Kalusugan Pagsusuri ng Pagsusuri ngMarkahan Pangkalusugan sa at Edukasyong Kalusugang Kalusugan Paaralan at Pansariling Pampopulasyon Pangkaisipan (Pagtanda at Edukasyon Tungkol Kalusugan (Ugnayan ng Populasyon at Pagkamatay) sa Gamot (Narkotiko) Palingkurang Resources at Kahalagahan ng Pagsusuri ng Pangkalusugan sa Environment (P.R.E) sa Pagsusuri ng Paaralan Pagpapanatili ng Kalusugan Kalusugan Kahalagahan ng Kalusugan at Kaunlaran - Pagsubok - Pagsubok mga Pagsubok ) pangkalusugan pangkalusug Pangkalusugan Kahalagahan ng Kahalagahan ng an - Medical Pagsusuri ng Kalusugang Narkotiko at - Dental Kalusugan Pangkaisipan Gamit nito - Pangkalusuga Ugnayan ng Pop. - Katangian ng Epekto ng Pag- ng resources at Taong may aabuso sa Pagsubaybay environment sa Malusog na Narkotiko Pagsubok Pagpapanatili ng Kaisipan - Sarili Pangkalusugang Kalusugan Salik na - Pamilya (actual Pag-aanak, Nakakaapekto sa napagkuha) Pagkamatay at Kalusugan ng - Pamayanan - Pagkuha ng Pandarayuhan Kaisipan Tolerance at Taas at Suliraning may - Pagmamana withdrawal Timbang Kaugnayan sa - Pisikal Syndrome - Pagsusuri ng Mataas na Paglaki - Pangkultura at Ibat-ibang Paningin ng Populasyon sa: panlipunang Ahensyang - Pagsukat ng - Edukasyon pangkaisipan Pampubliko at talas ng - Paghahanap Iba’t ibang Uri ng Pampribadong Pandinig buhay/kabuhay Sakit Nagtutulungan Pangangalaga sa an Pangkaisipan sa Paglutas ng mga Katangi- - Kalusugan Suliranin Sa tanging Pandama - Pagkain Mga Kaugaliang - Paningin - Pabahay Makatutulong sa Gamot - Pandinig - Kapayapaan Pag-iwas sa Sakit - Ilong at Sulirnaing Pangkaisipan Wastong lalamunan Pangkalusugan Ahensya, Pagpapasiya - Balat may Kaugnayan Asosasyon at Pangangalaga sa sa Pag-aanak, Institusyong May Ngipin at Bibig pagkamatay at Kinalaman sa Wastong Tindig at pandarayuhan Pagpapaunlad ng ang Kalusugan Palatuntunang Kalusugang - Pagtayo at Pangkalusugan Pangkaisipan Pag-upo na Makatulong sa Matalinong - Paglakad Pagpapababa ng Pagpapasya sa - Pag-akyat sa Bilis ng Paglaki Pagpalano sa Hagdanan ng Populasyon Kinabukasan - Pagdampot ng Pagbabago sa

mga Bagay Katandaan Wastong - Pisikal Kaugaliang - Sikolohikal Pangkalusugan - Sosyolohikal • Pangangailangan ng Matatanda at mga Programa para sa Kanila • Kanais-nais na Saloobin sa Pagtanggap sa Pagkawala ng Isang Mahal Sa BuhayIkalawang Edukasyong Edukasyong Tungkol sa Edukasyong Tungkol sa EdukasyongMarkahan Pampopulasyon (Paglaki Sakit (Nakakahawa at Di- Gamot (Barbiturates at Pampopulasyon at pag-unlad) Nakahahawang Sakit) Alcohol) (Mapanagutang Mga Pagbabago Kabutihang Dulot Katangian at Pagmamagulang at Bunga Paglaki at ng Agham at Suliranin ng mga Pagplano ng Pamilya) Pag-unlad Teknolohiya Tinedyer - Pangkatawan Salik na Dahilan at Layunin at - Pandamdamin Nagbibigay-Daan Paggamit ng Dahilan ng - Panlipunan sa Pagkakaroon Barbiturates Pag-aasawa - Pangkaisipan ng Sakit at Epekto ng Ang Pasya na Salik na Paglaganap Nito Barbiturates Maging Nakaaapekto sa Pagkakaiba bg Ang Probisyon Magulang Paglaki at Pag- Nakakahawa sa ng Dangerous Layunin at unlad Di- Drug Board of Dahilan ng - Pagmamana Nakahahawang 1976 tungkol sa Pag-aanak - Glandula Sakit Barbiturates Tungkulin ng endokrina Pamamaraang Uri at Gamit ng Magulang sa Pituitary Pangkalusugan Alcohol Upang Maiwasan Dahilan ng mga Anak at ng ang Paggamit ng mga Anak sa Nakahahawang Alcohol/Alak Magulang at Sakit Epekto ng Pamilya - Sipon Alcohol Kahalagahan Thyroid - Trangkaso Paraan ng Pag- ng pagplano ng - Pulmonya iwas sa Pag-inon pamilya - Hepatiis ng Alak - Kabutihan - HIV/AIDS Alituntunin at Dulot sa - TB Ordinansa Mag- - Dengue tungkol sa Alak asawa, sa Gonad - At iba pa • Wastong Di-Nakakahawang nak, sa Pagpapasiya Sakit na Sanhi ng Ukol sa Pamayan Pagkamatay sa Paggamit ng an, Bansa

Pilipinas Barbiturates at at sa - Sakit Alak Daigidg Adrenal saSistemang Mga aspetong Kardyobaskula Nauugnay sa r Pagplano ng - Kanser - Diabetes Pamilya Paraan ng Pag- - Pisikal - Kapaligiran iwas sa Di- - Mental Mga Suliraning Nakahahawang - Emosyonal Kaugnay Sakit - Sosyal Ng Paglaki at Halamang Gamot - Moral Pag- sa Karaniwang - Ekonomikal Unlad Karamdaman Patakaran at At Paraan ng Batas, Palatuntunang Pag-aangkop Regulasyon, Pampopulasyon ditto Progrmang Kanais-nais nas Nangangalaga sa Saloobin Tungkol Kalusugan sa Sekswaledad • Propesyonl at Salik na May Ahensyang Impluwensya sa Nangangalaga Saloobing sa Kalusugan ng Pangkatawan Mamamayan - Pamilya - Paaralan - Relihiyon/Sim bahan - Pamayanan - Kaibigan - Mass Media Saloobin at Gawing Makasarian (Sexual Attitude and BehaviorIkatlong Edukasyong Pangunang Lunas Edukasyong EdukasyongMarkahan Pangkaligtasan at Alintutunin Pangkalusugan sa Pampamayanan Pangunang Lunas sappagbibigay Pamimili (Pagsugpo ng Kahalagahan ng ng Pangunang Kahulugan at Polusyon) Kaalaman sa lunas Layunin ng Suliraning Edukasyong Tatlong Pangkalusugang Pagnkaligtasan Mabilisang Pamimili Pangkalusugan Katangian at Kalagayan Mapagkakatiwala sa Pamayanan Elemento ng (3 hurry cases) o ang at Kahalagahan Sakuna Kaso na dapat Inpormasyon, ng Paglutas Mga Hakbang Bigyan Agad ng Produkto at nito Upang Maiwasan Pangunang Palingkurang Tungkulin ng ang Aksidente, Lunas Pangkalusugan Pamilya sa

Kalamidad sa: Paraan sa Pag- Paraan ng Paglutas sa - Tahanan aampat ng Paghihikayat sa Suliraning - Paaralan Pagdurugo pamamamagita Pangkalusugan - Kalye at Pangunahing ng Uso Wastong Sasakyan Lunas sa Tradisyonal na Pagtatapon ng Kahulugan at Kapansanan sa Manggagamot Kahalagahan ng Buto, Kalamnan Karapatan ng Basura sa Kaalaman sa at Kasu-kasuan Mamimili Tahanan at Pangunang - Pilay Legal na Pamayanan Lunas - Pagkapwersa Pangangalaga - Pag-imbak ng Pangunahing - Pagkalinsad sa Mamimili basura Tuntunin sa - Pagkabali Kahalagahan ng - Pag-ipon ng Paglapat ng Pangunang mga basura Pangunahing Lunas sa mga Palingkuran/Pro - Pagtatapon ng Lunas Biglang gramang basura Pangunang Pangyayari Pangkalusugan - Pagbabagong Lunas sa Ibat- - Kombulsyon anyo ibang Uri ng sa bata Sugat - Kombulsyon Kahalagahan - Bukas na ng epileptiko ng Malinis na Sugat - Apendisitis Tubig Gasgas - Pagkasindak - Ibat-ibang Hiwa - Atake serebral Paraan ng Laslas o stroke at Pagpapadalis Tuklap pagtaas ng ay ng Tubig Tusok presyon ng - Saradong dugo * Pagpapakulo sugat - Atake sa puso * Pagsasala Pasa - Panloob na * Paglalagay ng Pag-ampat ng pagdurugo Pagdurugo - Malubhang chlorine Wastong Gamit pagkalasing Mga Epekto ng ng Dressing at - Kagat ng ahas Polusyon sa Bendahe Artipisyal na Tubig at Mga Mga Karaniwang paghinga Paraan ng kapansanan - Cardio Pag-iwas ditto - Paso pulmonary - Balinguynguy resuscitation - Pagkahilo (CPR) Epekto ng - Kagat ng aso Wastong Paraan Polusyon sa at insekto ng Pagbubunot/ Hangin at mga - Lagnat Paglilipat ng - Pananakit sa Biktima Paraan ng katawan • Wastong Paraan Pag-iwas Nito ng Paglilipat at • Epekto ng Paglalapag sa Polusyon sa Biktima Ingay at Mga Paraan ng Pag-iwas DitoIkaapat na IV. Edukasyong sa IV. Edukasyong sa IV. Edukasyong IV. Kalusugang

Markahan Gamot (Marijuana, Gamot (Ampitamina, Pampopulasyon Pampamayanan Nilalanghap na Shabu at Cocaine) (Reproductive (Wastong Kemikal at Sigarilyo) Suliranin ng Health) Pamamahala ng Kahalagahan ng Kabataang Kahulugan at Pamamahay, Dumi, Gamot Nagbubuyo sa Kahalagahan ng Insekto, Daga at - Uri ng Gamot Pag-aabuso sa Reproductive ayon sa gamit Gamot Health Peste) Kahalagahan Pampasiglang Ugnayan ng Pag-iwas sa ng Nireresetang Gamot Kakayahang Sakit Sanhi ng Gamot - Ampitamina Mag-anak, Pag- Dumi ng Tao Wasto at - Shabu aanak at Uri ng MalingPpaggami - Cocaine Pagkabaog sa Palikuran t ng Gamot Epekto ng Reproductive Pag-iwas sa Uri ng Gamot na Pampasiglang Health Care Kontaminasyo Inaabuso Gamot sa Salik sa Pag- n at Ang Marijuana at Katawan aanak Pagkalason sa Masamang Sintomas o Kahalagahan ng Pagkain Epekto nito Palatandaan ng Pagsasapunla Nilalanghap na Pag-aabuso ng sa Pagiging - Sakit na Dala Gamot/Kemikal Pampasiglang Magulang ng at ang Epekto Gamot - Reproductive Kontaminas- Nito Hinihigpitan at system ng yong Pagkain Dahilan at Ipinagbabawal Lalaki Pag-iwas sa Palatandaan ng na Gamot - Reproductive mga Sakit at Pag-aabuso sa Probisyon ng system ng Pinsalang Gamot Batas Kaugnay Babae Dulot ng Daga, Dahilan ng ng Pag-aabuso Pagkabaog Insekto at Paninigarilyo at sa Hinihigpitan - Sanhi ng Peste Di-Paninigarilyo at Kontroladong Pagkabaog sa Wastong Anunsyo Gamot Lalaki saSsigarilyo at Ahensyang - Sanhi ng Pamamahala Paninigarilyo Tumutulong sa Pagkabaog ng ng Paraan Upang Pagsugpo sa Babae Pamamahay Makaiwas sa Pag-aabuso sa Wastong - Katangian ng Pag-aabuso sa Ipinagbabawal Saloobin sa Maayos na Gamot at na Gamot Pagtanggap sa Pamamahay Paninigarilyo Pamamaraan sa Pagkabaog o • Gawain ng mga Mga Tao/ Pag-iwas sa Di-Pag-aanak Ahensyang Ahensya/Samah Paggamit ng Paraan ng Pag- Pangkalusugan ang Gamot iwas at ng Pamayanan Makatutulong sa Pampasigla Paggamot sa Pagh-iwas sa • Wastong Hindi Pag-aanak Pag-aabuso sa Pagpapasya Pag-aasawa sa Gamot Ukol sa Wastong Paggamit ng Panahon Gamot • Pagpapataas ng Pampasigla Uri ng Pamilya

MGA MUNGKAHING ISTRATEHIYA AT KAGAMITAN Upang lubos na makamit ang mga inaasahang bunga, maaaring gamitinang sumusunod na mga istratehiya at pamamaraan:• Kognitibong Edukasyon (Cognitive Learning) Pagtuturo na ang layon ay malinang ang ilang batayang proseso ng pag-iisip, pagbubuo ng reality, pagbibigay ng solusyon sa problema atbp. Dito ay binibigyang diin ang proseso at hindi ang nilalaman. Tinuturuan ang mag-aaral kung paano mag-aral at hindi kung ano ang pag-aaralan lamang. Kung matututunan ng mag-aaral ang pamamaraan ng pag-aaral, mabisang magagamit nito ang panahon ng pag-aaral. Ang Pambuong Pambungad at Pag-unawa ng Konsepto ay mga praktikal na paglalapat ng Kognitibong Edukasyon.• Pambuong Pambungad (Advance Organizer) Ito ay ang paggamit ng panimulang materyal na inilalahad sa isang aralin. Ito ay maaaring konsepto, katuturan, proposisyon, o mga pangungusap na mag-uugnay sa bagong aralin at sa dating kaalaman. Ang layon nito ay mabigyang kahulugan ang maraming impormasyon sa pinakamabilis at pinakamakahulugang pamamaraan. Ginagamit ang pamamaraang ito upang mapagtibay ang istrukturang pangkaisipan ng mag- aaral.• Pag-unawa ng Konsepto (Conceptual Understanding) Ito ay nagtuturo sa isang mag-aaral upang maunawaan ang isang bagay sa pamamagitan ng pagproseso sa impormasyon na gumagamit ng ibat ibang hakbang tulad ng paglalaro sa konsepto, pag-obserba, paglista ng mga katangian, paglabel/pagpangkat, pagsusuri kung paano nakuha ang kaalaman. Ang pamamaraang ito ay nakasentro sa mag-aaral, ang guro ang nagsasabi ng konsepto, ang mag-aaral ang nagbibigay ng depenisyon o kahulugan. Sa istratehiyang ito, mas malinaw ang pag-unawa sa konsepto dahil nagdaan sa mahabang proseso ng paglilinang.• Kahusayan sa Pagkatuto (Mastery Learning) Ang pamamaraan na ito ay ang pagpapabuti ng kahusayan ng kakayahan sa isang hakbang ng sekwensya ng pagkatuto batay sa isang pamantayan ng kahusayan. Ito ay batay sa pananaw ni Carroll tungkol sa aptitude. Ayon sa kanya, ang aptitude ay ang panahong kailangan ng mag- aaral upang matutuhan ang isang itinakdang materyal na pag-aaralan, hindi ang kakayahan ng mag-aaral na matamo ang kahusayan. Sa pananaw na ito, ang mga mag-aaral na mababa ang aptitude sa isang aralin ay kailangan

lamang ng mas mahabang panahon upang matamo ang kahusayan kaysa sa mag-aaral na may mas mataas na aptitude. Kinakailangang matamo muna ang kahusayan sa isang hakbang bago tutuloy sa sunod na hakbang.• Panggagaya o Simulasyon (Simulation) Ito ay pagbibigay ng mga halimbawang sitwasyon, pangyayari o kaganapan sa tunay na buhay. Binibigyan nito ng pagkakataon ang mag- aaral na tularan o gayahin ang mga halimbawang sitwasyon, pangyayari o kaganapan sa pamamagitan ng paligsahan, pakikiangkop, pakikiisa, pagsusuri at paggawa ng desisyon.• Sama-samang Pagkatuto (Cooperative Learning) Itoy isang pamamaraan kung saan ang mga mag-aaral na ay hinahati sa bawat pangkat upang sama-samang nagbabahagi ng kanikanilang kaalaman at kasanayan tungkol sa isang aralin. Ang pangkat ay nagtutulong tulong sa pag-aaral, paggawa ng proyekto o anumang gawain. Nalilinang nito ang positibong pag-uugnayan at pagtutulungan ng mga kasapi ng pangkat. Ang guro ay tagasubaybay at tagapayo lamang.• Pangkatang Pagtuturo (Team Teaching) Samahan ng mga guro (iba pang dalubhasa/mahuhusay na mga tao) at mag-aaral upang ang dalawa o higit pang mga guro ay magkatuwang sa pagsasabalikat ng mga dapat sundin ng isang pangkat ng mga mag-aaral.• Pagpapakita (Demonstration) Ang pagsasalarawan (mayroon o walang paliwanag) ng isang proseso o paraan na ibinibigay ng isang guro sa tulong ng mga halimbawa, instrumento o kagamitan. Ang resulta nito ay ang mga ideya at obserbasyon ng mga mag-aaral.• Paggawa ng Proyekto (Project Making) Ito ang pagtatala ng mga hakbang o proseso na dapat sundin upang makagawa ng proyekto• Pagkatutong Multisensory (Multisensory Learning) Pamamaraan ng pagkatuto sa pamamagitan ng mga pandamdam tulad ng paningin, pandinig, pagkilos; Ito ay gumagamit ng mga kagamitang biswal tulad ng telebisyon, mga larawan, tunog, ibat ibang galaw at iba pang pamamaraan na ginagamit ang pandamdam.

MGA KAGAMITAN1. Cassette Tape2. Telebisyon at VHS Player3. Piyano, Gitara at iba pang instrumento4. Mga Larawan ng Halimbawang Sining5. Mga Instrumentong Pangguhit6. Bola at iba pang Kagamitang pang Isports7. Mats8. Mga tape ng Musika at SayawMga Sangguniang Aklat:Musika at Sining 1. SEDP PEHM Text Book Volumes I-IV 2. Music An Appreciation Kamien, 1998, McGraw-Hill 3. The World of Music Willoughby, 1996, Brown & Benchmark 4. The Humanities in Western Culture Lamm, 1996, Brown and Benchmark 5. Mga Awiting Cuyunon 1998, CHED and UP 6. Art Man and Society Guillermo, Icagasi, Mirano, 1988, UP 7. Ang Sining sa Kasaysayang Pilipino Guillermo et al., 1991, UP 8. Art and Society Flores, et al., 1997, UP 9. Sining at Lipunan Flores at Dela Paz, 1997, UP 10. Humanities, Art and Society: Handbook 1998, CHED and UP

Edukasyong Pangkatawan at Pangkalusugan 1. SEDP PEHM Textbook Volume I-IV 2. Philippine Folk Dances Francisca Reyes Aquino Volumes I - VI 3. Dances for All Occassions Francisca Reyes Aquino 4. Foreign Folk Dances Francisco Reyes Aquino 5. Gymnastics Clarita P. Diñoso 6. Laro ng Lahi 7. NSA’s Rule BookBATAYAN SA PAGMAMARKA Isa ang magiging grado o marka ng MSEPP. Kukunin ang total ng mgasumusunod na salik ayon sa itinakdang bahagdan. Pangmarkahang Pagsusulit 25% Maikling Pagsusulit/Pangyunit na Pagsusulit 20% Pakikibahagi sa Klase 15% Praktikum/Paglalapat na mga Gawain (Pagtatanghal, Proyekto) 30% Saloobin (Attitude) 10% Total 100% Para makuha ang faynal na marka, kunin ang “average” ng apat nakomponent (Musika, Sining, Edukasyong Pangkatawan at Pangkalusugan). Musika 84 Sining 83 Edukasyong Pangkatawan 84 Edukasyong Pangkalusugan + 83 334 / 4 = 83.5

Upang makuha ang kontribusyon ng MSEPP sa Makabayan, kunin angtatlumpung bahagdan (30%). MSEPP Average 83.5 X .3 (Bahagdan ng MSEPP saMAKABAYAN) 25.05 Hindi dapat bigyan agad ng faynal na marka ang isang mag-aaral na hindimakapapasa sa isa sa alinmang komponent ng MSEPP. Kinakailangangmatugunan ng mag-aaral ang anumang kakulangan sa loob ng isang markahan.

MGA KASANAYAN SA PAGKATUTO Pagkatapos ng apat na taong pag-aaral sa mataas na paaralan,inaasahang maipakikita ng bawat mag-aaral ang mga sumusunod nakasanayan : MUSIKA Unang TaonUnang MarkahanAno ang Musika 1. Nalilinang ang kamalayan sa musika sa lahat ng aspeto ng buhay at ang kahalagahan nito sa ating buhay 1.1 Naiuugnay ang musika sa ibang asignatura at maging sa ibang aspeto ng buhayTunog ng Musika 1.Naipamamalas ang pag-unawa at pagdama sa tunog himig na pinakikinggan 1.1 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng tunog at mga katangian nito 1.2 Nakikilala ang mga simbolo ng musika sa haba, tining, tiyempo, daynamiko at artikulasyon 1.3 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng tinig 1.4 Naaawit ang mga himig na pinag-aaralan ayon sa mga katangian ng wastong pag-awit 1.5 Natutukoy at nailalarawan ang iba’t ibang uri ng instrumentong pangmusika (katutubong instrumento, instrumento ng banda, orkestra, kombo) Chordophone Idiophone Membranophone Aerophone Electrophone 1.6 Natutukoy sa pamamagitan ng pandinig ang iba’t ibang uri ng instrumentong pangmusika 1.7 Natutukoy sa pamamagitan ng pandinig ang tunog ng iba’t ibang pangkatang manunugtog

1.8 Nakagagawa ng mga instrumentong pangmusika (buhat sa materyales sa paligid) na halos katulad ang tunog ng instrumentong napag-aralan 1.9 Naisasagawa ang improbisasyon sa musika na gumagamit ng iba’t ibang uri ng tunogIkalawang MarkahanRitmo at Melodiya 1. Naipamamalas ang pagdama at pag-unawa sa mga katangiang pangritmo at pangmelodiya ng mga himig na pinag-aralan 1.1 Natutukoy sa pamamagitan ng pandinig ang iba’t ibang konsepto ng ritmo 1.2 Nakaaawit ng ilang halimbawa ng musikang may malayang ritmo 1.3 Naisasagawa ang iba’t ibang huwarang ritmo sa iba’t ibang tandang galaw 1.4 Naisasagawa ang iba’t ibang huwarang ritmo na may sinkopasyon 1.5 Nakalilikha ng iba’t ibang huwarang ritmo bilang pansaliw sa mga katutubong himig ng rehiyon 1.6 Natutukoy sa pamamgitan ng pandinig ang iba’t ibang konsepto ng melodiya 1.7 Nakasusunod sa iskor at naaawit ang ilang katutubong himig ng iba’t ibang rehiyon na nasa mayor, menor at iba pang moda 1.8 Naaawit ang mga himig na may modyulasyon 1.9 Natutukoy ang tunugan ng himig na may modyulasyon sa pamamagitan ng pakikinig/pagbasaIkatlong MarkahanHarmonya at Tekstura 1. Naipamamalas ang mga nalinang na kakayahan at mga kaalaman sa musika na may iba’t ibang tekstura at harmonya 1.1 Nakikilala sa pandinig ang iba’t ibang uri ng tekstura: monoponya, homoponya, poliponya, heteroponya, drones,descanta, rounds, canons, ostinato, partner songs, akorde 1.2 Nakasasali sa pag-awit ng ilang himig na may iba’t ibang tekstura 1.3 Nakalilikha ng isang maikling pansaliw na ostinato 1.4 Nababasa at naisusulat ang notasyon ng pangunahing akorde at akordeng sekondarya

1.5 Natutugtog ang ilang halimbawa ng pangunahing akorde sa tunugang mayor at menor sa instrumentong pansaliw tulad ng gitara at “keyboard” 1.6 Naipahahayag ang kahalagahan ng harmonya sa musika sa pang araw araw na pamumuhayIkaapat na MarkahanAnyo at Istilo 1. Naipamamalas ang pagdama at pag-unawa sa musika na may iba’t ibang anyo at istilo 1.1 Nakikilala/Nakaaawit ng ilang halimbawa ng awiting may malayang anyo 1.2 Nakikilala sa pandinig ang motib at phrase ng isang awitin o tugtugin 1.3 Nakikilala/Naaawit ang motib at phrase ng musikang nasa iba’t ibang anyo (binarya, ternarya, rondo, istropik) 1.4 Nasusuri ang anyo ng ilang kilalang himig 2. Naipamamalas ang pagdama at pag-unawa sa iba’t ibang anyo at istilo ng musikang Pilipino at ng banyagang himig na nakaimpluwensya ditto 2.1 Natutukoy ang mga katangian ng ilang komposisyong Pilipino na may impluwensyang banyaga 2.2 Naipahahayag ang pagpapahalaga sa musikang Pilipino na may iba’t ibang anyo at istilo sa pamamagitan ng pakikinig, pag-awit at paggalaw 2.3 Naipakikita ang kahusayan sa pagpili ng musikang kinagigiliwan

Ikalawang TaonUnang MarkahanMusika ng Pilipinas 1. Nakikilala sa pandinig ang mga katutubong himig ng iba’t ibang rehiyon na may pagpapahalagang sosyo cultural tulad ng - paghaharana - awiting pang iba’t ibang panahon - awit ng pagbati 1.1 Natutukoy at napahahalagahan ang mga katutubong himig ng rehiyon 1.2 Nakalilikha ng mga pansaliw sa mga katutubong himig ng rehiyon 1.3 Natutukoy sa pandinig ang impluwensya ng banyaga sa ating musikang pangrehiyon 2. Nakikilala sa pandinig ang musikang etniko buhat sa Cordillera Highlands at Aetas 2.1 Nakaaawit ng ilang himig sa Cordillera Highlands at himig Aetas 2.2 Natutukoy at nailalarawan ang mga instrumentong katutubo ng Cordillera Highlands at Aetas 2.3 Natutukoy at napahahalagahan ang musika buhat sa Cordillera Highlands at musika ng Aetas 3. Nakikilala sa pandinig ang musikang etniko buhat sa Mindanao (Islam at di Islam) 3.1 Nakaaawit ng himig mula sa Mindanao (Islam at di Islam) 3.2 Natutukoy at nailalarawan ang mga instrumentong katutubo sa Mindanao (Islam at di Islam) 3.3 Natutukoy ang pagkakaiba ng musikang buhat sa timog sa musikang buhat sa hilagaIkalawang MarkahanMusika ng Pilipinas 1. Nasisiyahan sa pakikinig sa musikang buhat sa Mindoro, Visayas at Palawan 1.1 Naipaliliwanag ang mensahe ng ambahan, iyaya at ayong

1.2 Napapakinggan at nasasabi ang kahulugan ng sinulog, hinaplas, pontino, ati-ati,dinaklap at daygon 1.3 Napapakinggan at nauunawaan ang sinasabi ng tagbalay 1.4 Nakaaawit ng ilang himig mula sa Mindoro, Palawan at Visayas 1.5 Natutukoy at nailalarawan ang mga instrumentong katutubo sa Mindoro, Palawan at Visayas 1.6 Nakagagawa ng mga instrumentong pangmusika (buhat sa materyales sa paligid) na halos katulad ang tunog ng instrumentong napag-aralan 1.7 Naipapahayag ang pagkahilig sa musikang Pilipino sa pamamagitan ng pakikinig sa mga tugtugin at awiting sariling atinIkatlong MarkahanMusika ng Tsina at Korea 1. Nauunawaan at nadarama ang ilang elemento ng musikang likha sa Tsina at Korea 1.1 Nasusundan sa pandinig ang ilang himig ng Tsina at Korea 1.2 Naaawit ang ilang himig na nagmula sa Tsina at Korea 1.3 Natutukoy ang mga katangian ng mga himig mula sa Tsina at Korea 1.4 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng instrumentong pangmusika mula sa Tsina at Korea 1.5 Nasasaliksik ang mga materyal sa kapaligiran na nagbibigay ng nahahawig na tunog at pamamaraan ng pagtugtog ng ilang instrumentong pangmusika ng Tsina at Korea 1.6 Nakikilala ang mga kaisipan, bagay/kulturang nakaimpluwensya sa musika ng Tsina at KoreaIkaapat na MarkahanMusika ng Hapon 1. Nauunawaan at nadarama ang ilang elemento ng musikang likha sa Hapon 1.1 Nasusundan sa pandinig ang ilang himig ng Hapon 1.2 Naaawit ang ilang himig na nagmula sa Hapon 1.3 Natutukoy ang mga katangian ng mga himig mula sa Hapon 1.4 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng instrumentong pangmusika ng Hapon

1.5 Nasasaliksik ang mga material sa kapaligiran na nagbibigay ng nahahawig na tunog at pamamaraan ng pagtugtog ng ilang instrumentong pang musika ng Hapon 1.6 Nakikilala ang mga kaisipan, bagay/kulturang nakaimpluwensya sa musika ng Hapon Ikatlong TaonUnang MarkahanMusika ng India 1. Naipamamalas ang mga nalinang na kakayahang pangmusika sa pakikinig at pagtatanghal ng ilang musika ng India 1.1 Naipaliliwanag ang aspetong pilosopiya at relihiyon na nakaimpluwensya sa musika ng India 1.2 Nakikilala sa pandinig ang tala, raga, drone at ilang instrumentong pangmusika ng India 1.3 Naaawit ang ilang katutubong himig ng India 1.4 Natutukoy ang mga katangiang lumilikha ng kakaibang tunog ng musika ng India 1.5 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng instrumentong pangmusika ng India 1.6 Nasasaliksik ang mga material sa kapaligiran na maaaring magbigay ng nahahawig na tunog at pamamaraan ng pagtugtog ng ilang instrumentong pangmusika ng IndiaIkalawang MarkahanMusika ng Thailand 1. Naipamamalas ang mga nalinang na kakayahang pangmusika sa pakikinig at pagtatanghal ng ilang musika ng Thailand 1.1 Nasusundan sa pandinig ang ilang himig ng Thailand 1.2 Naaawit ang ilang himig ng Thailand 1.3 Nakikilala ang mga instrumentong pangkatan ng Thailand

1.4 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng instrumentong pangmusika ng Thailand 1.5 Nasasaliksik ang mga material sa kapaligiran na maaaring magbigay ng nahahawig na tunog at pamamaraan ng pagtugtog ng ilang instrumentong pangmusika ng Thailand 1.6 Nakikilala ang mga kaisipan, bagay, kulturang nakaimpluwensya sa musika ng ThailandIkatlong MarkahanMusika ng Indonesia 1. Naipamamalas ang mga nalinang na kakayahang pangmusika sa pakikinig at pagtatanghal ng ilang musika ng Indonesia 1.1 Nasusundan sa pandinig ang ilang himig ng Indonesia 1.2 Natutukoy sa pamamagitan ng pandinig ang slendro at pelog 1.3 Nakaaawit ng ilang himig ng Indonesia 1.4 Nakikilala ang mga instrumentong bumubuo sa gamelan at iba pang instrumentong pangmusika ng Indonesia 1.5 Nasasaliksik ang mga material sa kapaligiran na maaaring magbigay ng nahahawig na tunog at pamamaraan ng pagtugtog ng ilang instrumentong pangmusika ng Indonesia 1.6 Natutukoy ang mga katangian ng Wayang Kulit 1.7 Nakikilala ang mga kaisipan, bagay, kulturang nakaimpluwensya sa musika ng IndonesiaIkaapat na MarkahanMusika ng Latin Amerika at Afrika 1. Naipamamalas ang mga nalinang na kakayahang pangmusika sa pakikinig at pagtatanghal ng ilang musika ng Indonesia 1.1 Nasusundan sa pandinig ang ilang himig ng Latin Amerika 1.2 Naaawit ang ilang himig ng Latin Amerika 1.3 Natutukoy ang mga katangian ng musika ng Latin Amerika 1.4 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng instrumentong pangmusika ng Latin Amerika 1.5 Nasasaliksik ang mga material sa kapaligiran na maaaring magbigay ng nahahawig na tunog ng ilang instrumentong pangmusika ng Latin Amerika

1.6 Nakikilala ang mga kaisipan, bagay, kulturang nakaimpluwensya sa musika ng Latin Amerika2. Nauunawaan at nadarama ang ilang elemento ng musikang likha sa Afrika 2.1 Nasusundan sa pandinig ang ilang himig ng Afrika 2.2 Naaawit ang ilang himig ng Latin Afrika 2.3 Natutukoy ang mga katangian ng musika ng Afrika 2.4 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng instrumentong pangmusika ng Afrika 2.5 Nasasaliksik ang mga material sa kapaligiran na maaaring magbigay ng nahahawig na tunog ng ilang instrumentong pangmusika ng Afrika 2.6 Nakikilala ang mga kaisipan, bagay, kulturang nakaimpluwensya sa musika ng Afrika

Ikaapat na TaonUnang MarkahanMusika sa Ika-20 Siglo – Kasalukuyan 1. Naipamamalas ang pag-unawa at pagdama sa mga saligang kaisipan ng musika na likha sa ika-20 siglo hanggang kasalukuyan 1.1 Nakikilala sa pandinig ang mga bagong sistema ukol sa mga elemento ng musika na likha sa ika-20 siglo 1.2 Nakikilala ang mga katangian ng musika sa kasalukuyang panahon 1.3 Nakikilala sa pandinig ang musikang : Impresyonismo Ekspresyonismo Neyoklasisismo Elektoniko 1.4 Nakikilala sa pandinig ang ilang kilalang komposisyon ng mga bantog na kompositor sa ika-20 siglo hanggang sa kasalukuyang panahon 1.5 Nakalilikha at nakapagtatanghal ng payak na komposisyon na ginagamitan ng teyp rekorder 1.6 Naisasalaysay ang maikling talambuhay ng mga bantog na kompositor sa ika-20 sigloIkalawang MarkahanMusika sa Panahong Romantisismo 1. Naipamamalas ang pag-unawa at pagdama sa mga saligang kaisipan ng musika sa panahong Romamtisismo 1.1 Nauunawaan ang mahahalagang pangyayari sa panahong Romantisismo 1.2 Nakikilala sa pandinig ang mga katangian ng musikang likha sa panahong Romantisismo 1.3 Nakikilala sa pandinig ang mahahalagang anyo sa panahong Romantisismo Lirikong awit Tugtugin para sa Piano Musikang Programatiko Opera 1.4 Naaawit ang tema ng ilang komposisyon sa panahong Romantisismo

1.5 Nakaaawit ng payak na himig na halaw sa isang opera sa panahong Romantisismo 1.6 Naisasalaysay ang maikling talambuhay ng mga bantog na kompositor sa panahong Romantisismo Ikatlong Markahan Musika sa Panahong Klasisismo 1. Naipamamalas ang nga nalinang na kasanayan sa pag-awit, pakikinig, pagkilalala sa musika sa panahong Klasisismo 1.1 Nasasabi ang mahahalagang pangyayari sa panahong Klasisismo 1.2 Nakikilala sa pandinig ang mahahalagang anyo ng musika sa panahong Klasisismo Sonata allegro Simponya Konsyerto Opera 1.3 Nakikilala sa pandinig ang mga tema o himig ng ilang halimbawa ng musikang Klasikal 1.4 Naaawit ang mga tema o himig ng mga musikang Klasikal na napag-aralan 1.5 Naipapahayag ang mga impresyon sa musika ng panahong KlasisismoIkaapat na MarkahanMusika sa Panahong Barok at Renesans 1. Naipamamalas ang nalinang na mga kasanayan sa pag-awit, pakikinig at pagkilala sa musikang Barok at Renesans 1.1 Nasasabi ang mahahalagang pangyayari sa panahong Barok at 1.2 Naipaliliwanag ang pagkakaiba ng cantata sa oratoryo 1.3 Nakikilala sa pandinig ang mahahalagang anyong pantinig at panginstrumento sa panahong Barok Cantata Oratoryo

Konsyerto Grosso Fugue Suite1.4 Nakikilala sa pandinig ang mga pangunahing instrumento sa panahong Baroque tulad ng organo at harpsikorda1.5 Nakikilala ang mga bantog na kompositor sa panahong Barok na sina Bach at Handel1.6 Nakikilala sa pamamagitan ng pakikinig at pag-awit ang katangian ng madrigal sa panahong Renesans1.7 Nakikilala sa pandinig ang katangian ng instrumentong luta sa panahong Renesans1.8 Nakikilala ang mga bantog na kompositor sa panahong Renesans na sina Palestrina at Thomas Morley

SINING Unang TaonUnang MarkahanSining at Kulturang Pilipino - Kalikasan ng Sining 1. Naipamamalas ang pagdama o persepsyon sa inilalarawan ng sining sa sarili at pamayanan upang malaman ng mag-aaral ang ugnayan ng sining sa ibat ibang aspeto ng buhay tulad ng Sining at buhay Sining at relihiyon/paniniwala Gamit ng sining Kaugalian Ekonomiya Politika Heyograpiya Teknolohiya Pagkakaugnay 1.1 Natutukoy kung paano nailalarawan ang sining Pilipino 1.2 Naipaliliwanag ang kahulugan ng sining at kung paano inilalarawan ang mga halimbawa mula sa sining ng sariling pamayanan 1.3 Nakalilikha ng halimbawang sining batay sa pansarili at pamayanang karanasanIkalawang MarkahanElemento ng Sining (Pinta, Iskultura, Arkitektura, Katutubong Sining) 1. Naipamamalas ang pag-unawa, kaalaman at pagdama sa mga katangian at elemento ng sining 1.1 Nakikilala at napag-iiba-iba ang mga gamit at pamamaraan ng sining ng dalawang dimensyon (2D) at tatlong dimensyon (3D) 1.2 Natutukoy at naipaliliwanag kung ano at paano ginagamit ang ibat ibang elemento ng sining tulad ng Guhit Kulay

Lwanag at Dilim Salat at Tekstura Anyo at Hugis Pagsasaayos sa Espasyo Galaw 2. Nadarama at nauunawaan ang anyo at istilo ng ilang halimbawa ng sining na gawang Pilipino 2.1 Nakikilala at naipaliliwanag ang anyo at istilo ng ilang piling sining na gawang Pilipino 2.2 Natutkoy ang pamagat at pangalan ng manlilikha ng ilang piling sining na gawang Pilipino 2.2.1 Persepsyon ng pagkakahulugan o simbolo ng obra maestra 2.2.2 Taon panahon ng obra maestra ay nilikha at maaaring kadahilanan kung bakit ito ginawa ayon sa konteksto ng kasaysayan, katangian ng panahon/taon Sinauna Panahon ng Espanyol Panahon ng Amerikano Panahon ng Hapon Pangkasalukuyang Panahon 2.3 Naipamamalas ang kasanayan sa pagdama at pag-unawa sa sining 2.3.1 Natutukoy at naipaliliwanag sa tulong ng mga piniling halimbawa ng mga obra maestra at mga likhang pang- indibidwal o pangkatan kung : Ano ang inilalarawan Paano ito inilalarawan Ano ang gamit Ano ang pamamaraan at kadahilanan Ano ang pamamaraan sa pagdisenyo Ano ang pagkakahuluganIkatlong MarkahanSining at Kultura - (Sayaw, Dulaan, Potograpiya at Limbag Kamay, Sine) 1. Naipamumulat ang ibat ibang anyo ng sining Pilipino 1.1 Naipakikita ang kahalagahan ng sayaw, dulaan, sine, potograpiya at limbag kamay sa kulturang Pilipino

1.2 Nauunawaan ang sayaw, dulaan, sine, potograpiya at limbag kamay bilang isang wika 1.3 Naipaliliwanag ang mga elemento ng sayaw 1.4 Nakasasayaw ng ilang halimbawang sayaw Pilipino tulad ng subli, pangalay atbp. 1.5 Nasasabi ang mga katangian ng mga sayaw na napag-aralan 1.6 Nakapapanood ng halimbawa ng sine (luma at bago) at dulaan tulad ng senakulo, komedya at kontemporaryo 1.7 Nasasabi ang kaibahan ng sineng bago sa lumaIkaapat na MarkahanSining at Lipunan 1. Nauunawaan at napahahalagahan ang pagiging multi-kultural ng mga Pilipino at nakikita na may pagkakaisa sa pagkakaiba 1.1 Napahahalagahan ang kakanyahan ng ibat ibang kultura sa loob ng lipunang Pilipino 1.2 Natutukoy at naipaliliwanag ang pagkakaiba at pagkakahawig o impluwensya ng ibat ibang kultura sa loob ng lipunan sa sining Pilipino 1.3 Naipaliliwanag at napahahalagahan ang katutubo at natatanging katangiang estetiko,anyo at istilo ng sining Pilipino 1.4 Natutukoy at naipaliliwanag ang pagkakatangi ng ibang piling halumbawa ng sining Pilipino 1.5 Nailalarawan ang sining sa ibat ibang panahon sa kasaysayan 1.6 Naipaliliwanag at napahahalagahan ang ebolusyon ng sining Pilipino 1.7 Nakikilala at napahahalagahan ang sining lalo na ang likhang Pilipino bilang isang pambansang manang kultural

Ikalawang TaonUnang MarkahanSining at Lipunang Asyano 1. Naipamamalas ang pagdama o persepsyon sa sining at kultura sa Kabihasnang Asyano at ang ugnayan nito sa kulturang Pilipino Sining at buhay Sining at Relihiyon/paniniwala Gamit ng sining Kaugalian Ekonomiya Politika Heyograpiya Teknolohiya Pagkakaugnay 1.1 Natutukoy kung paano nailalarawan ang sining Asyano 1.2 Naipaliliwanag ang kahulugan ng sining at kung paano inilalarawan ang mga halimbawa mula sa sining Asyano 1.3 Nakalilikha ng halimbawang sining batay sa pag-aaral tungkol sa Kabihasnang Asyano 1.4 Nasasabi ang pagkakatulad at pagkakaiba ng sining Asyano sa sining PilipinoIkalawang MarkahanSining Asyano (Arkitektura, Pinta, Paghubog sa Putik, Katutubong Sining) 1. Naipaliliwanag ang gamit ng sining sa ibat ibang kulturang Asyano sa pamamagitan ng 1.1 Pagkilala at pagpapahalaga sa naiambag nila sa pang-indibidwal at pangkatang ekspresyon at komunikasyong hindi berbal 1.2 Pagkilala at pagpapahalaga sa sining na likha ng mga Asyano 1.3 Pagkilala at pagpapahalaga sa sining sa konteksto ng pangkalahatang kalinangang sosyo-kultural 2. Naipamamalas ang mga nalinang na mga kaalaman at kasanayan na ngmula sa pag-aaral ng sining Asyano

2.1 Naipaliliwanag at naipakikita ang kaalaman sa ibat ibang pamamaraan ng pagdisenyo at paglikha ng sining Asyano 2.2 Natutukoy ang mga piling halimbawa ng sining Asyano 2.3 Nakalilikha ng halimbawa ng sining na pang-indibidwal o pangkatan batay sa pag-aaral ng sining AsyanoIkatlong MarkahanSining Asyano - (Sayaw, Dulaan, Potograpiya at Limbag Kamay, Sine) 1. Naipamumulat ang ibat ibang anyo ng sining Asyano 1.1 Naipakikita ang kahalagahan ng sayaw, dulaan, sine, potograpiya at limbag kamay sa kulturang Asyano 1.2 Nauunawaan ang sayaw, dulaan, sine, potograpiya at limbag kamay bilang isang wika 1.3 Naipaliliwanag ang mga elemento ng sayaw 1.4 Nakasasayaw ng ilang halimbawang sayaw Asyano 1.5 Nasasabi ang mga katangian ng mga sayaw na napag-aralan 1.6 Nakapapanood ng halimbawa ng sineng Asyano at dulaan tulad ng Kabuki ng Hapon, Wayang Kulit ng Indonesia 1.7 Nasasabi ang kaibahan ng mga dulaan sa AsyaIkaapat na MarkahanSining at Lipunang Asyano 1. Nauunawaan at napahahalagahan ang pagkakaiba ng sining at kulturang Asyano 1.1 Napahahalagahan ang kakanyahan ng ibat ibang kultura ng Asya 1.2 Natutukoy at naipaliliwanag ang pagkakaiba at pagkakahawig o impluwensya ng ibat ibang kultura sa lipunan sa sining Asyano 1.3 Naipaliliwanag at napahahalagahan ang katutubo at natatanging katangiang estetiko,anyo at istilo ng sining Asyano 1.4 Natutukoy at naipaliliwanag ang pagkakatangi ng ibang piling halumbawa ng sining Asyano 1.5 Nailalarawan ang sining sa ibat ibang panahon sa kasaysayan ng Asya 1.6 Nakikilala at napahahalagahan ang sining na likhang Asyano at ang kaugnayan nito sa sining na likhang Pilipino

Ikatlong TaonUnang MarkahanSining at Kultura ng Ibang Bansa 1. Naipamamalas ang pagdama o persepsyon sa inilalarawan ng kasaysayan ng sining sa pandaigdigang kabihasnan Sining at buhay Sining at Relihiyon/paniniwala Gamit ng sining Kaugalian Ekonomiya Politika Heyograpiya Teknolohiya Pagkakaugnay 1.1 Natutukoy kung paano nailalarawan ang sining at kultura ng ibang bansa ayon sa kasaysayan ng pandaigdigang kabihasnan 1.2 Naipaliliwanag ang kahulugan ng sining at kung paano inilalarawan ang mga halimbawa mula sa sining Ehipto, Griyego, Gitnang Panahon sa Europa at RenesansIkalawang MarkahanSining ng Ibang Bansa (Ehipto, Griyego, Gitnang Panahon sa Europa, Renesans) 1. Naipamamalas ang kahalagahan at gamit ng sining sa ibang bansa 1.1 Nakikilala ang ilang piling halimbawa ng sining buhat sa ibang bansa 1.1.1 Nasasabi ang pangalan ng obra maestra at ang lumikha nito 1.1.2 Naipaliliwanag ang kahulugan o simbolo ng obra maestra 1.1.3 Nasasabi ang taon o panahon kung kailan ang obra maestra ay nilikha at ang dahilan kung bakit ito nilikha sa ganoong anyo at istilo 1.2 Natutukoy at naipaliliwanag kung ano at paano ginagamit sa Gitnang Panahon at Renesans ang ibat ibang elemento ng sining tulad ng

Guhit Kulay Lwanag at Dilim Salat at Tekstura Anyo at Hugis Pagsasaayos sa Espasyo Galaw 1.3 Nakalilikha ng halimbawa ng sining na pang-indibidwal o pangkatan batay sa pag-aaral ng sining mula sa ibang bansa tulad ng fresco, mosaic, ukit, pagpinta ng iconIkatlong MarkahanSayaw at Iba Pang Sining ng Ibang Bansa 1. Naipamumulat ang ibat ibang anyo ng sining ng pandaigdigang kabihasnan 1.1 Naipakikita ang pgkakaiba ng sayaw Latin Amerika at ng ballet mula sa Europa 1.2 Nakasasayaw ng ilang halimbawang sayaw Latin Amerika 1.3 Nauunawaan ang kahulugan at kahalagahan ng maskara sa kultura ng mga Afrikano o Papua New Guinea o sa dulaan ng mga Griyego 1.4 Nauunawaan ang ebolusyon ng dulaan sa pamamagitan ng pag-aaral ng ilang halimbawa Dulaang Griyego Dulaan ni Shakespeare (Great Britain) Dulaan ni Bertolt Brecht German) 1.5 Nakapanonood at nakikita ang pagkakaiba ng halimbawa ng pelikula mula sa ibang bansa

Ikaapat na MarkahanKasaysayan at Estilo 1. Naipamamlas ang pag-unawa at pagdama sa mga saligang kaisipan sa sining na likha sa ibat ibang panahon 1.1 Nauunawaan ang mahahalagang pangyayari sa panahon ng Renesans sa Italya at Baroko sa Espanya 1.2 Nakikilala ang mahahalagang anyo sa ibat ibang panahon 1.3 Naisasalaysay ang maikling talambuhay ng mga bantog na makasining sa ibat ibang panahon 2. Naipamamalas ang nalinang na kakayahan at pagpapahayag tulad ng impresyonismo sa Pransiya at ekspresyonismo sa Alemanya 2.1 Nasasabi ang mahahalagang pangyayari sa pagbuo ng istilong impresyonismo at ekspresyonismo 2.2 Nakikilala ang pangunahing gamit at paraan sa paglikha ng istilong impresyonismo at ekspresyonismo 3. Nauunawaan na ang sining ay binubuo ng ibat ibang pangyayari sa loob ng bawat lipunan

Ikaapat na TaonUnang MarkahanMga Pamamaraan at Likha sa Makabagong Panahon 1. Naipamamalas ang pag-unawa sa mga saligang kaisipan ng sining na likha sa ika-20 at 21 siglo 1.1 Nakikilala ang sining sa ika-20 at 21 siglo 1.2 Nakikilala ang sining na likha ng mga makasining mula sa Pilipinas at ibat ibang bansa 1.2.1 Natutukoy kung paano nailalarawan ang sining sa makabagong panahon 1.2.2 Naipaliliwanag ang kahulugan ng sining at paano ito nailalarawan sa mga halimbawa ng makabagong panahon 1.2.3 Nakalilikha ng halimbawang sining na kaugnay ng mga tema ng makabagong panahonIkalawang MarkahanMga Pamamaraan at Likha sa Makabagong Panahon 1. Naipamamalas ang mga kaalamang pandama sa mga katangian at elemento ng sining na nakapaloob sa sining ng makabagong panahon 1.1 Nakikilala at napag-iiba-iba ang mga gamit at pamamaraan ng sining ng dalawang dimensyon (2D) at tatlong dimensyon (3D) 1.2 Natutukoy at naipaliliwanag kung ano at paano ginagamit ang ibat ibang elemento ng sining sa makabagong panahon tulad ng Guhit Kulay Lwanag at Dilim Salat at Tekstura Anyo at Hugis Pagsasaayos sa Espasyo Galaw 2. Nadarama at nauunawaan ang anyo at istilo ng ilang halimbawa ng sining sa makabagong panahon

2.1 Nakikilala at naipaliliwanag ang anyo at istilo ng ilang piling sining na gawang sa makabagong panahon 2.2 Natutkoy ang pamagat at pangalan ng manlilikha ng ilang piling sining na gawa sa makabagong panahon 2.2.1 Persepsyon ng pagkakahulugan o simbolo ng obra maestra 2.2.2 Dahilanan kung bakit ito ginawa ayon sa konteksto ng kasaysayan, katangian ng panahon/taon 2.3 Naipamamalas ang kasanayan sa pagdama at pag-unawa sa sining 2.3.1 Natutukoy at naipaliliwanag sa tulong ng mga piniling halimbawa ng mga obra maestra at mga likhang pang- indibidwal o pangkatan kung Ano ang inilalarawan Paano ito inilalarawan Ano ang gamit Ano ang pamamaraan at kadahilanan Ano ang pamamaraan sa pagdisenyo Ano ang pagkakahuluganIkatlong MarkahanSining sa Makabagong Kultura - (Sayaw, Dulaan, Potograpiya, Pelikula at mga Makabagong Anyo) 1. Naipamumulat ang ibat ibang anyo ng makabagong sining 1.1 Naipakikita ang kahalagahan ng sayaw, dulaan, pelikula, potograpiya sa makabagong panahon 1.2 Nauunawaan ang sayaw, dulaan, sine, potograpiya at pelikula bilang isang wika sa makabagong panahon 1.3 Nakasasayaw ng ilang halimbawang sayaw sa makabagong panahon 1.4 Nasasabi ang mga katangian ng mga sayaw na napag-aralan 1.5 Nakapapanood ng halimbawa ng sine at dulaan sa makabagong panahon at nasasabi ang mga katangian nito 1.6 Natutukoy at naipaliliwanag ang mga sining na may makabagong anyo tulad ng instalasyon o "performance art"

Ikaapat na MarkahanMga Isyu ng Lipunan sa Makabagong Panahon 1. Naipamamalas ang pag-unawa at saloobin tungkol sa mga isyu ng lipunan sa makabagong panahon sa pamamagitan ng sining 1.1 Natutukoy ang ilang halimbawang sining sa makabagong panahon na tumatalakay sa mga isyu ng lipunan sa makabagong panahon tulad ng Globalisasyon Kalikasan Pag-unlad ng Tao 1.2 Naipaliliwanag ang mensahe ng halimbawang sining at nasasabi ang pamamaraang ginamit upang mailarawan ang isyu ng lipunang tema nito 1.3 Nakikilala at napahahalagahan ang mga manlilikha ng sining dito sa Pilipinas at maging sa ibang bansa na tumatalakay sa mga isyu ng lipunan sa makabagong panahon 1.4 Nakalilikha ng halimbawa ng sining na nagpapakita ng isyu ng lipunan sa makabagong panahon

EDUKASYONG PANGKATAWANUnang TaonUnang MarkahanKaangkupang Pisikal 1. Napahahalagahan ang mga batayang kaalaman ng kaangkupang pisikal 1.1 Naipaliliwanag ang wastong katuturan at kahalagahan ng kaangkupang pisikal at mga elemento o sangkap nito 1.2 Naisasagawa nang wasto ang mga ehersisyo at mga pampasiglang gawain bilang paghahanda sa pagsubok ng kaangkupang pisikal 1.3 Nasusukat ang kaangkupang pisikal upang matukoy ang kahinaan at kalakasan ng katawan 1.4 Naisasagawa ang mga ehersisyong makapagpapaunlad ng kaangkupang pisikalIkalawang MarkahanSayaw 1. Nabibigyang halaga ang mga batayang kaalaman at pangunahing kasanayan sa sayaw 1.1 Natatalakay ang mga elemento ng espasyo ayon sa direksyon at antas 1.2 Naisasagawa nang wasto ang mga pangunahing posisyon sa paa at kamay sa sayaw 1.3 Nakasusunod sa mga batayang kasanayan sa sayaw ayon sa palakumpasang 2/4 at ¾Ikatlong MarkahanMga Laro ng Lahi at Isahan at Dalawahang Isports 1. Naipamamalas ang kahalagahan ng ating kultura sa pamamagitan ng pakikilahok sa laro ng lahi 1.1 Natatalakay ang pinagmulan, alituntunin at pamamaraan ng laro ng lahi 1.2 Nakalalahok nang may kawilihan sa mga laro ng lahi 2. Nabibigyang halaga ang mga batayang kaalaman at pangunahing kasanayan ng isahan at dalawahang isports 2.1 Natutukoy ang pinagmulan/kasaysayan, palaruan, kagamitan, manlalaro, katawagan at mga pangunahing kasanayan sa isahan at dalawahang isports

2.2 Naisasagawa ang angkop na pampasiglang gawain na naaayon sa mga kasanayan sa isports 2.3 Nakalalahok sa mga panimulang laro na naaayon sa kasanayan ng isports 2.4 Naipakikita ang wastong saloobin tulad ng tiwala sa sarili, tiyaga, pakikisama at iba pa sa pamamagitan ng pakikilahok sa mga gawainIkaapat na MarkahanMaramihang Isports 1. Napahahalagahan ang mga batayang kaalaman at pangunahing kasanayan ng maramihang isports 1.1 Natutukoy ang pinagmulan/kasaysayan, palaruan, kagamitan, manlalaro, katawagan at mga pangunahing kasanayan sa maramihang isports 1.2 Naisasagawa ang angkop na pampasiglang gawain na naaayon sa mga kasanayan sa isports 1.3 Nakalalahok sa mga panimulang laro na naaayon sa kasanayan ng isports 1.4 Naipakikita ang wastong saloobin tulad ng tiwala sa sarili, tiyaga, pakikisama at iba pa sa pamamagitan ng pakikilahok sa mga gawain 2. Natataya ang mga resulta ng isinagawang pagsubok upang matukoy ang kahinaan at kalakasan sa mga sangkap ng kaangkupang pisikal 2.1 Naisasagawa ang pagsubok sa kaangkupang pisikal 2.2 Naihahambing ang resulta ng unang pagsubok sa kaangkupang pisikal at ng huling pagsubok upang matukoy ang antas ng pag-unlad 2.3 Naipagpapatuloy ang mga ehersisyo at gawaing makapagpapaunlad at makapagpapanatili ng kaangkupang pisikal

Ikalawang TaonUnang MarkahanKaangkupang Pisikal 1. Napahahalagahan ang pagsasagawa ng mga ehersisyong nakapagpapaunlad at nakapagpapanatili ng kaangkupang pisikal 1.1 Nasusukat at nasusuri ang kaangkupang pisikal sa pamamagitan ng wastong pagsubok 1.2 Natutukoy ang mga wastong ehersisyo na nakapagpapaunlad at nakapagpapanatili ng kaangkupang pisikal 1.3 Naisasagawa ang iba’t ibang karagdagang gawain na makapagpapaunlad sa kahinaan at kalakasan nitoIkalawang MarkahanSayaw (Katutubong Sayaw) 1. Napauunlad ang sarili sa pamamagitan ng madamdamin at makabuluhang pagsasayaw 1.1 Natatalakay ang mga batayang kaalaman ng katutubong sayaw 1.2 Naisasagawa ang mga pangunahing kasanayan at posisyon ng sayaw 1.3 Naisasayaw nang wasto at may damdamin ang mga katutubong sayaw 2. Naipamamalas ang kahalagahan ng pagsasayaw nang wasto at may damdamin ayon sa kultura ng iba’t ibang rehiyon ng ating bansaIkatlong MarkahanIsahan at Dalawahang Isports 1. Nabibigyang halaga ang paglalaro ng isahan at dalawahang isports alinsunod sa mga alituntunin ng laro at istratehiya nito 1.1 Naiisa-isa ang mga batayang alituntunin ng isahan at dalawahang isports 1.2 Nasusuri ang mga istratehiya/pamamaraan ng isports 1.3 Naisasagawa ang paglalaro ayon sa alituntunin at angkop na istratehiya ng isports] 1.4 Nakalalahok sa mga gawain nang may kawilihan at kasiyahan

Ikaapat na MarkahanMaramihang Isports 1. Napahahalagahan ang mga batayang kaalaman at pangunahing kasanayan ng maramihang isports 1.1 Naiisa-isa ang mga batayang alituntunin ng maramihang isports 1.2 Nasusuri ang mga istratehiya ng isports 1.3 Naisasagawa ang paglalaro na naaayon sa mga alituntunin at angkop na istratehiya ng isports 1.4 Nakalalahok sa mga gawain nang may kawilihan 1.5 Naipamamalas ang wastong saloobin sa pakikilahok 2. Natataya ang mga resulta ng pagsubok upang matukoy ang kahinaan at matugunan ito 2.1 Naisasagawa ang pagsubok sa kaangkupang pisikal 2.2 ambing ang resulta ng unang pagsubok sa kaangkupang pisikal sa huling pagsubok upang matukoy ang antas ng pag-unlad 2.3 Naipagpapatuloy ang mga ehersisyo at gawaing makapagpapaunlad at makapagpapanatili ng kaangkupang pisikal

Ikatlong TaonUnang MarkahanKangkupang Pisikal 1. Nalilinang ang sarili sa pamamagitan ng mga maka-agham na pamamaraan upang mapaunlad ang kaangkupang pisikal 1.1 Naisasagawa nang puspusan ang pagsubok sa kaangkupang pisikal 1.2 Nagagamit ang mga resulta ng pagsubok bilang batayan ng pagtatatag ng sariling pamantayan 1.3 Natutukoy at naisasagawa ang mga maka-agham na pamamaraan na nagpapaunlad ng kaangkupang pisikalIkalawang MarkahanSayaw (Banyagang sayaw) 1. Naipamamalas ang kahalagahan ng pagsasayaw nang wasto at may damdamin ayon sa kultura ng iba’t ibang bansa 2. Napauunlad ang sarili sa pamamagitan ng madamdamin at makabuluhang pagsasayaw 2.1 Natatalakay ang mga batayang kaalaman ng banyagang sayaw 2.2 Naisasagawa ang mga pangunahing kasanayan at posisyon ng banyagang sayaw 2.3 Naisasayaw nang wasto at may damdamin ang mga banyagang sayawIkatlong MarkahanIsahan at Dalawahang Isports 1. Napahahalagahan ang mga kaalaman sa mga alituntunin ng laro sa pamamagitan ng pangangasiwa at paghahatol sa mga ito 1.1 Natatalakay ang mga alituntunin ayon sa sitwasyon ng isports 1.2 Napamamahalaan nang may kaalaman at kasanayan ang isports 1.3 Naipamamalas ang tamang saloobin sa pakikilahok sa mga gawain

Ikaapat na MarkahanMaramihang Isports 1. Napahahalagahan ang mga kaalaman sa mga alituntunin ng laro sa pamamagitan ng pangangasiwa at paghahatol sa mga ito 1.1 Natatalakay ang mga alituntunin ayon sa sitwasyon ng laro 1.2 Nagagamit ang mga kaalaman at kasanayan sa mga alituntunin ng laro sa pangangasiwa dito 1.3 Naipamamalas ang tamang saloobin sa pakikilahok sa mga gawain 2. Nasusuri ang mga resulta ng pagsubok ayon sa itinatag na pamantayan 2.1 Naisasagawa ang pagsubok sa kaangkupang pisikal 2.2 Naihahambing ang resulta ng unang pagsubok sa kaangkupang pisikal sa huling pagsubok upang matukoy ang antas ng pag-unlad 2.3 Naipagpapatuloy ang mga ehersisyo at gawaing makapagpapaunlad at makapagpapanatili ng kaangkupang pisikal

Ikaapat na TaonUnang MarkahanKaangkupang Pisikal 1. Napahahalagahan ang mga kaalaman at kasanayan sa pagpapaunlad ng kaangkupang pisikal 1.1 Naisasagawa ang pagsubok ayon sa antas ng itinakdang pamantayan 1.2 Naitutuwid ang mga maling paniniwala tungo sa pag-unlad ng kaankupang pisikal 1.3 Naisasabuhay ang tamang kaalaman na nauukol sa pagpapaunlad ng kaangkupang pisikalIkalawang MarkahanMga Sayaw Panlipunan 1. Napahahalagahan ang pagsasayaw ng mga sayaw panlipunan bilang daan sa pakikipagkapwa at paglilibang 2. Napauunlad ang sarili sa pamamagitan ng madamdamin at makahulugang pagsasayaw 2.1 Natatalakay ang mga batayang kaalaman ng sayaw panlipunan 2.2 Naisasagawa ang mga pangunahing kasanayan at posisyon ng sayaw panlipunan 2.3 Naisasagawa ng wasto at may damdamin ang mga sayaw panlipunan 3. Nakapagtatanghal ng sayaw nang may wastong damdamin at kasanayanIkatlong MarkahanGawaing Panlibangan 1. Napauunlad ang sarili sa pamamagitan ng kapakipakinabang na gawaing panlibangan sa paaralan at pamayanan 1.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng gawaing panlibangan sa pagpapaunlad ng sarili 1.2 Nahihikayat ang higit na maraming kabataan sa mga gawaing nakapagpapaunlad ng katawan,isipan, damdamin at kakayahang pakikisalamuha sa kapwa

Ikaapat na MarkahanPamamahala at Pangangasiwa ng Palaro 1. Napahahalagahan ang kaalaman sa pamamahala at pangangasiwa ng palaro/ pagtatanghal 1.1 Natatalakay ang mga pangunahing kaalaman at kasanayan sa pamamahala ng palaro 1.2 Nakalalahok sa pamamahala at pangangasiwa bilang lupon/ opisyal ng palaro/kumpetisyon 1.3 Naisasagawa nang may sapat na kaalaman ang mga paraan ng paghahanda ng palaro/pagtatanghal 1.4 Naiaangkop ang uri ng kumpetisyon/eliminasyon ayon sa sitwasyon ng palaro/pagtatanghal 1.5 Naidaraos nang maayos ang palaro/pagtatanghal sa pamamagitan ng mabuting pagtatakda 2. Naisasagawa ang panghuling pagsubok 3. Naihahambing ang resulta ng una at huling pagsubok 4. Nakabubuo ng programang makapagpapanatili ng antas ng kaangkupang pisikal ayon sa itinakdang pamantayan na mga gawaing pisikal na magpapalakas dito at magagamit sa patuloy na pagpapaunlad ng sarili sa kaangkupang pisikal

Edukasyong Pangkalusugan Unang TaonUnang MarkahanPalingkuran Pangkalusugan sa Paaralan at Pansariling Kalusugan1. Naipamamalas ang pangangalaga at pagpapaunlad ng sariling kalusugan 1.1 Naipaliliwanag ang kahalagaha ng mga palingkurang pangkalusugan sa paaralan 1.2 Natutukoy ang mga di-karaniwang kalagayan ng kalusugan 1.3 Naisasagawa ang regular ng pagsusuri ng kalusugan 1.4 Naisasagawa ang pangangalaga ng mga katangi-tanging pandama 1.5 Naisasagawa ang pangangalaga ng ngipin at bibig 1.6 Naiuugna ang pagkakaroon ng magandang tindig sa pagpapaunlad ng sariling kalusugan 1.7 Natataya ang mga pagbabago sa kalagayan ng kalusugan gn isang tao ayon sa wastong kaugaliang pangkalusuganIkalawang MarkahanEdukasyong Pampopulasyon (Paglaki at Pag-unlad)1. Nalilinang ang malusog na pag-iisip tungkol sa paglaki at pag-unlad 1.1 Naipaliliwanag ang pagbabago ng mga katangian sa bawat yugto ng paglaki at pag-unlad 1.2 Naihahambing ang mga pagbabago sa pagbibinata at pagdadalaga 1.3 Nakikilala ang mga salik na nakakaapkto sa paglaki at pag-unlad 1.4 Nasusuri ang mga suliraning kaugnay ng paglaki at pag-unlad 1.5 Naisasagawa ang mga paraan sa pag-aangkop sa mga suliranin sa pang-araw-araw 1.6 Naipapaliwanag ang mga kahalagahan ng matalinong pag-aangkop ng sariling sekswalidad 1.7 Natutukoy ang ibat ibang salik na may impluwensiya sa paglinang ng mga saloobing makasarian 1.8 Naisasagawa ang kanais-nais na saloobin at mga gawaing makasarian (sexual attitude and behavior)

Ikatlong MarkahanEdukasyong Pangkaligtasan at Pangunang Lunas1. Naipamamalas ang kaukulang pag-iingat sa sakuna at likas na kalamidad (natural calamities) at nakapagbibigay ng pangunang lunas upaang mapangalagaan ang sarili at kapwa 1.1 Naibibigay ang kahalagahang dulot na kaalaman tungkol sa edukasyong pangkaligtasan 1.2 Naipaliliwanag ang mga katangian at elemento ng isang sakuna 1.3 Naisasagawa ang mga hakbang upang maiwasan at mapag-ingatan ang mga aksidente at likas na kalamidad 1.4 Naipaliliwanag ang kahulugan at kabutihang dulot ng kaalaman sa pangunang lunas 1.5 Natutukoy ang mga pangunahing tuntunin sa paglalapat ng pangunang lunas 1.6 Naisasagawa ang wastong pangunang sa ibat ibang uri ng sugat at tuwirang pag-aampat ng pagdurugo 1.7 Naisasagawa ang wastong gamit ng dressing at bandage 1.8 Naisasagawa ang pangunang lunas sa mga pangkaraniwang kapansanan tulad ng paso, balinguynguy, lgnat, pananakit ng katawan, pagkahilo, kagat ng aso at ng insektoIkaapat na MarkahanEdukasyong Tungkol sa Gamot (Marijuana at Nilalanghap na Kemikal at Sigarilyo)1. Napapahalagahan ang kritikal na pag-unawa sa kabutihan at kasamang dulot ng gamot 1.1 Natutukoy ang kahalagahan ng gamot at ang mga uri nito ayon sa gamit 1.2 Natatalakay ang kahalagahan ng nireresetang gamut 1.3 Nabibigyang-puna ang wasto at maling paggamit ng mga gamut 1.4 Natutukoy ang ibat ibang uri ng gamot na inaabuso 1.5 Nailalarawan ang marijuana at ang masamang bunga/epekto nito sa katawan at pag-iisip ng tao 1.6 Natutukoy ang mga masamang epekto ng nalalanghap ng mga gamot/kemikal 1.7 Nasusuri ang mga dahilan at palatandaan ng pag-aabuso sa gamot at paninigarilyo 1.8 Nasusuri ang pangunahing sangkap at mga panganib ng sigarilyo/paninigarilyo 1.9 Nabibigyan-puna ang mga anunsiyo sa sigarilyo at paninigarilyo 1.10 Naisasagawa ang mga paraan upang makaiwas sa pag-abuso sa gamot at paninigarilyo

IKALAWANG TAONUnang MarkahanPagsusuri ng Kalisigan at Edukasyong Pampopulasyon (Ugnayan ng Pop.Resources at Environment (PRE) sa Pagpapanatili ng Kalusugan at Kaunlaran)1. Napahahalagahan ang ugnayan ng Populasyon, Resources at Environment sa Pagpapanatili ng Kalusugan at Kaunlaran 1.1 Naipliliwanag ang kahalagahan ng pagsusuri ng kalusugan 1.2 Naipaliliwanag ang ugnayan ng pop. Resources t environment sa pagpapanatili ng kalusugan at kaunlaran 1.3 Natutukoy ang mga suliraning may kaugnayan sa bilis ng paglaki ng populasyon 1.4 Naipaliliwanag ang mga suliraning may kaugnayan sa pag-aanak, pagkamatay at pandarayuhan 1.5 Nabibigyan-puna ang mga epektong pangkalusugan ng mga impormasyong nakuha tungkol sa pag-aanak, pagkamatay at pandarayuhan 1.6 Natutukoy ang mga palatuntunang pangkalusugan na nakatutulong sa pagpapababa ng bulis ng paglaki ng populasyonIkalawang MarkahanEdukasyong Tungkol sa Sakit (Nakahahawa at Di-Nakahahawang Saakit)1. Naipamamalas ang papapahalaga sa pagpapanatili ng kalusugan sa pamamagitan ng pag-iwas sa sakit 1.1 Nakikilala ang mga kabutihang dulot ng agham at teknolohiya tulad ng laser beam sa kalusugan ng tao 1.2 Natutukoy ang pagkakaiba ng sakit na nakahahawa at di-nakakahawa 1.3 Nasusuri ang mga salik na nagbigay-daan sa pagkakaroon ng mga sakit at ang paglaganap nito 1.4 Naisasagawa ang mga pamamaraang pangkalusugan upang maiwasan ang mga sakit na nakakahawa 1.5 Nakikilala ang ibat ibang karaniwan ngunit di-nakahahawang sakit na dahilan ng maraming pagkamatay sa Pilipinas 1.6 Nakikilala ang ibat ibang karaniwang ngunit di-nakahhawang sakit tuld ng cardio-vascular at kanser 1.7 Nagagamit ang mga halamang gamot at mga katutubong gamot para sa karamdaman 1.8 Nakikilala ang kahalagahan ng mga batas regulasyon tungkol sa pangangalaga ng kalusugang pampamayanan 1.9 Nabibigyang-puna ang kabutihang dulot ng mga propesyonal na ahensiya sa pangangalaga ng kalusugan

Ikatlong MarkahanPangunang Lunas1. Napapahalagahan ang angkop na pamamaraan ng pagbibigay ng pangunang lunas sa mga pangangailangan o sakuna sa bahay, sa paaralan at sa pamayanan 1.1 Naisasagawa ang mga alituntunin sa dapat tandaan sa pagbiibgay ng pangunang lunas 1.2 Naiisa-isa ang tatlong mabilisang kalagayan (three hurry cases) na kaagad dapat bigyan ng pangunang lunas 1.3 Natutukoy ang mga paraan sa pag-aampat ng pagdurugo 1.4 Naisasagawa ang pangunang lunas sa ibat ibang kapansanan sa buto, kalamnan at kasukasuan 1.5 Naisasagawa ang mga kinakailangang pangunang lunas sa mga pagkakataong biglang pangangailangan • Kombulsiyon ng Bata • Kombulsiyon ng Epeliptiko • Apendisitis • Pagkasindak • Atake Selebral o Stroke at pagtaas ng Presyon ng Dugo • Atake sa Puso • Malubhang Pagkalasing • Panloob na Pagdurugo • Kagat ng Ahas 1.6 Naisasagawa ang mga wastong paraan ng pagbibigay ng artipisyan na paghinga: Pamamaraang bibig sa bibig (ang magtuturo ay isang nagsanay sa pagsasagawa ng artipisyal na paghinga at CPR) 1.7 Naisasagawa ang wastong paraan ng pagbubuhat/paglilipat ng mga biktima sa mga pagkakataon ng biglang pangangailangan 1.8 Nasasagawa ang wastong paraan ng paglalapag at paglilipat sa biktima

Ikaapat na MarkahanEdukasyon sa Gamot (Ampitamina, Shabu, Cocaine)1. Nauunawaan na ang mga gamot pampasigla tulad ng ampitamina, shabu at cocaine ay nakasasama sa kalusugan ng tao sa maraming paraan 1.1 Nasusuri ang mga karaniwang suliraning nakapagpapabuyo sa mga kabataan sa paggamit ng ipinagbabawal na gamot 1.2 Natutukoy ang mga karaniwang gamot pampasigla tulad ng ampitamina, shabu at cocaine 1.3 Nasusuri ang epekto ng mga ito sa katawan ng tao 1.4 Nabibigyang-puna ang mga sintomas/palatandaan ng pag-aabuso ng mga pampasiglang gamut 1.5 Natutukoy ang pagkakaiba ng hinihigpitan (regulated) at ipinagbabawal na gamut 1.6 Naipaliliwanag ang mga probisyon ng batas kaugnay ng pag-aabuso sa hinihigpitan o kontroladong gamut 1.7 Natutukoy ang ibat ibang ahensiya at ang tungkulin ng mga ito sa pagsugpo sa pag-aabuso sa ipinagbabawal na gamut 1.8 Naiisa-isa ang ibat ibang pamamaraan sa pag-iwas sa pag-aabuso ng gamot pampasigla 1.9 Naisasagawa ang wastong pagpapasiya sa paggamit ng ipinagbabawal na gamot

IKATLONG TAONUnang MarkahanPagsusuri ng Kalusugan at Kalusugang Pangkaisipan (Pagtanda at Pagkamatay) 1. Natatanggap ang kahalagahan ng palagiang pagsusuri ng kalusugan 1.1 Naisasagawa ang regular na pagsusuri ng kalusugan 2. Napahahalagahan ang pagkakaroon ng malusog at malinis na kaisipan sa pagbabagong kalagayan sa sarili at kapaligiran 2.1 Naipahahayag ang kahulugan, at kahalagahan ng kalusugang pangkaisipan at mga katangian ng may malusog na kaisipan 2.2 Naipaliliwanag ang mga salik na nakaapekto sa kalusugang pangkaisipan 2.3 Natatalakay ang iba’t ibang uri ng mga sakit pangkaisipan 2.4 Naisasagawa ang mga kaugaliang makatutulong sa pag-iwas sa sakit pangkaisipan at ang wastong pakikitungo sa mga taong may ganitong karamdaman 2.5 Nasusunod ang mga alituntunin sa paglutas ng mga suliranin sa buhay 2.6 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng mga ahensya, asosasyon, at mga institusyong may kinalaman sa pagpapaunlad ng kalusugang pangkaisipan 2.7 Naisasagawa ang matalinong pagpapasiya sa pagpaplano para sa kinabukasan 2.8 Natatanggap ang mga pagbabago sa katandaan 2.9 Naibibigay ang mga pangangailangan ng matatanda at ang mga programa at palingkurang angkop sa kanila 2.10 Naisasagawa ang kanais-nais na saloobin sa pagtanggap sa pagkawala ng isang mahalagang bagay, yugto ng buhay at kamatayan ng isang mahal sa buhayIkalawang MarkahanEdukasyong Tungkol sa Gamot (Barbiturates at Alcohol) 1.Napahahalagahan ang wastong kaisipan tungkol sa barbiturates at alcohol 1.1 Nasusuri ang mga katangian at suliranin ng mga tin-edyer 1.2 Naipaliliwang ang mga dahilan sa paggamit ng barbiturates 1.3 Natatalakay ang mga epeko ng barbiturates sa • sarili • pamilya • kriminalidad

• aksidente • pamayanan 1.4 Nasusuri ang mga naaangkop na probisyong napapaloob sa Dangerous Drugs Act of 1972 tungkol sa barbiturates 1.5 Natutukoy ang iba’t ibang uri at gamit ng alcohol 1.6 Nasusuri ang mga dahilan, maling paniniwala at epekto ng alcohol 1.7 Naisasagawa ang mga kapakipakinabang na gawain upang makaiwas sa pag-inon ng alak 1.8 Nasusunod ang mga alintunin ng paaralan at ordinansa sa pamayanan tungkol sa pag-iinom ng alak 1.9 Napagpapasiyahan ang paggamit/hindi paggamit ng barbiturates at alakIkatlong MarkahanEdukasyong Pangkalusugan sa Pamimili 1. Napangangalagaan ang sarili at ang ibang tao sa pagpili ng mga imprmasyon, produkto at palingkurang pangkalusugan 1.1 Naipaliliwanag ang kahulugan at layunin ng pangkalusugang pamimili at iba pang kaugnay na katawagan 1.2 Natutukoy ang mga mapagkakatiwalaang pinanggagalingan ng impormasyon tungkol sa mga produkto at palingkurang pangkalusugan 1.3 Nasusuri ang mga paraan ng panghihikayat ng mga anunsyo ng produkto at palingkurang pangkalusugan 1.4 Naipaliliwanang ang mga maaaring ibunga ng pagsunod sa huwad na panggagamot at sa pansamantalang uso 1.5 Natutukoy ang kahalagahan ng paglilingkod ng mga tradisyonal na manggagamot tulad ng hilot at arbularyo 1.6 Natutukoy ang mga karapatan ng mamimili 1.7 Nabibigyang-halaga ang mga legal na pangangalaga sa mamimili 1.8 Nakikilala ang kahalagahan ng mga palingkuran/programang pangkalusuganIkaapat na MarkahanEdukasyong Pampopulasyon (Reproductive Health) 1. Napahahalagahan ang reproductive health kaugnay ng kakayahang magkaanak, pag-aanak at pagkabaog 1.1 Naipaliliwanag ang kahulugang at kahalagahan ng reproductive health 1.2 Nasusuri ang kaugnayan ng kakayahang mag-anak, pag-aanak at pagkabaog sa reproductive health care

1.3 Naipaliliwanag ang mga salik na may epekto sa pag-anak - Biyologikal - Sikolihikal - Sosyokultural 1.4 Natatalakay ang kahalagahan ng pagsasapunla sa pagiging magulang 1.5 Nasusuri ang mga sanhi ng pagkabaog 1.6 Natutukoy ang wastong saloobin sa pagtanggap sa pagkabaog at iba pang dahilan ng di-pag-aanak 1.7 Naipaliliwanang ang mga paraan upang maiwasan at malunasan ang hindi pag-aanak 1.8 Natutukoy ang kahalagahan ng pag-aasawa sa wastong panahon 1.9 Natatalakay ang mga paraan ng pagtaas ng uri ng pamilya ayon sa mga kaisipang natutuhan IKAAPAT NA TAONUnang MarkahanPagsusuri ng Kalusugan at Edukasyon Tungkol sa Gamot (Narkotiko) 1. Naisasagawag palagiang pagsusuri ng kalusugan 1.1 Naisasagawa ang regular na pagsusuri ng kalusugan 2. Naipamamalas ang kritikal na pag-unawa sa gamot narkotiko 2.1 Natatalakay ang narkotiko at gamit nito sa medisina 2.2 Nasusuri ang masamang epekto ng pag-abuso ng narkotiko sa sarili, pamilya, pamayanan at lipunan 2.3 Naipaliliwanag ang kahulugan ng tolerance at withdrawal syndrome 2.4 Napahahalagahan ang pagtutulungan ng ibat-ibang ahensiya ng pamahalaan at pribado sa paglutas ng suliranin sa mga gamot na ipinagbabawal 2.5 Napagpapasiyahan ang pag-iwas sa mga ipinagbabawal na gamutIkalawang MarkahanEdukasyong Pampopulasyon (Mapanagutang Pagkamagulang at Pagpaplano ng Pamilya) 1. Napahahalagahan ang mga tungkulin ng isang mapanagutang magulang na nagpaplano ng isang pamilya o mag-anak

1.1 Naibibigay ang wastong layunin at dahilan ng pag-aasawa at pag-aanak 1.2 Napangangatwiranan ang karapatang mamili/magplano ng laki ng pamilya 1.3 Natutukoy ang mga tungkulin ng magulang sa mga anak at ng mga anak sa pamilya 1.4 Naipailiwanag ang kahulugan at kahalagahan ng pagpaplano ng pamilya na naaayon sa kaisipang pampamilya, pampamayanan, pambansa at pandaigdig 1.5 Naiuugnay ang pagpaplano ng pamilya sa aspetong pisikal, mental, emosyonal, sosyal, moral, ispirtual at ekonomik 1.6 Naipaliliwanag ang mga patakaran at palatuntunang pampopulasyon na nakatutulong sa paglano ng minimithing laki ng populasyonIkatlong MarkahanKalusugang Pampamayanan (Pagsugpo ng Polusyon) 1. Naipamamalas ang pagpapahalaga sa sama-samang pagtutulungan ng tahanan, paaralan at pamayanan sa paglutas ng mga suliraning pangkalusugan sa pamayanan 1.1 Naipaliliwanag ang kahalagahan ng paglutas sa mga suliranin sa kapaligiran upang magkaroon ng malusog na pamayanan 1.2 Nagagampanan ang mga tungkulin ng bawat kasapi ng pamilya sa paglutas ng mga suliraning pangkalusugan 1.3 Naisasagawa ang wastong paraan ng pag-iimbak, pag-iipon, pagtatapon ng mga basura, pagbabagong anyo (recycling), at Garbology, sa tahanan at pamayanan 1.4 Naiibigay ang katuturan at kahalagahan na malinis na tubig sa pamayanan 1.5 Natutukoy ang paraan ng pag-iwas sa polusyon sa tubig 1.6 Natatalakay ang ibat ibang sanhi at epekto sa kalusugan ng polusyon ng ingay at hangin (depletion of ozone layer/global warming/green house effect/l Nino phenomenon at acid rain 1.7 Naisasagawa ang mga paraan ng pag-iwas sa polusyon sa ingay.Ikaapat na MarkahanKalusugang Pampamayanan (Wastong Pamamahala ng Pamamahay, Dumi,Insekto, Daga at Peste) 1. Naisasagawa ang mga kanais-nais na kaugaliang pangkalusugan sa pag-iwas sa mga sakit na kumakalat dahil sa dumi ng tao

1.1 Naisagagawa ang mga pamamaraang pangkalusugan sa pag-iwas sa mga sakit na kumakalat dahil sa dumi ng tao 1.2 Nakasusunod sa mga pamamaraang pangkalusugan at pag-iwas sa kontaminasyon at pagkalason sa pagkain 1.3 Natutukoy ang mga paraan at pag-iwas sa mga sakit at pinsalang dala ng mga insekto, daga at peste 1.4 Naisasagawa ang wastong paraan upang mapanatiling maayos ang pamamahay 1.5 Nakalalahok nang masigasig sa mga gawain ng mga ahensiyang pribao at publiko tulad ng Primary Health Care sa pagtugon sa mga pangangailangang pangkalusugan ng pamayananSUGGESTED REFERENCE MATERIALS:Araling Pansining: Musika at Sining: 1. Art Man and Society 1. SEDP PEHM Text Book Guillermo, Icagasi, Mirano, 1988, UP Volumes I-IV 2. Ang Sining sa Kasaysayang Pilipino 2. Music An Appreciation Guillermo et al., 1991, UP 3. Art and Society 3. Flores, et al., 1997, UP 4. Sining at Lipunan Flores at Dela Paz, 1997, UP 5. Humanities, Art and Society: Handbook 1998, CHED and UPEdukasyong Pangkatawan Edukasyong Pangkalusugan 1. SEDP PEHM Textbook 1. SEDP PEHM Textbooks Volume I-IV Volume I-IV 2. Philippine Folk Dances Francisca Reyes Aquino Volumes I - VI 3. Dances for All Occassions Francisca Reyes Aquino 4. Foreign Folk Dances Francisco Reyes Aquino 5. Gymnastics Clarita P. Diñoso 6. Laro ng Lahi 7. NSA’s Rule Book

SUGGESTED TEACHING STRATEGIES 1. Advance Organizer - designed to increase the efficiency of a student’s information processing capacities to absorb and relate bodies of information by presenting introductory materials before the learning task and at a higher level of abstraction and inclusiveness than the task itself 2. Application of Generalizations (principles) - designed to expand a students capacity to handle information by the systematic testing and verification of hypotheses (predictions) 3. Concept Attainment – highly structured teaching about specific concepts, in which the teacher provides the name of the concepts, presents non-examples and then tests students ability to classify and state a definition of a concept 5. Cooperative Learning -

DESKRIPSIYON Sa batayang edukasyon, ang tunguhin ng Edukasyon sa Pagpapahalaga sabawat asignatura ay linangin ang mga angkop na kaalaman, kasanayan, at saloobinng mga mag-aaral upang makabuo sila ng sistema ng pagpapahalaga na gagabaysa kanila sa pakikitungo sa sarili, sa pamilya, sa pamayanan, sa paglilingkod sakapwa, bansa at Diyos, at sa pagtugon sa mga isyu at suliraning dulot ng kapaligiranat mundo. Sa antas sekundarya, ang Edukasyon sa Pagpapahalaga ay may laang60 minuto bawat linggo. Ito ay naglalayong maikintal sa mga mag-aaral ang mgaunibersal na pamantayan ng asal bilang batayan ng mapanagutang paggamit ngkanilang kalayaan – sa pagpapasya, pagtatakda ng layunin, pagpaplano atpagsusuri ng moralidad ng isang kilos, at pagtitimbang-timbang ng mga isyungetikal. Tumutugon din ito sa tuon ng Revitalized Homeroom Guidance Program(RHGP) – ang paglinang ng mga kasanayang ukol sa pagpapasya sa kurso otrabahong tutugma sa kanilang mga interes at potensiyal. Layunin din nitongpagtibayin ang pagtuturo ng pagpapahalaga sa bawat asignatura sa pamamagitanng proseso ng pagpapahalaga (valuing process). Ang nilalaman ay nakabatay sa pangangailangang developmental ngkabataang Pilipino. Ang mga tema sa bawat taon ay: Ang Tao Bilang Nilikha(Unang Taon); ang Tao Bilang Panlipunang Nilalang (Ikalawang Taon): Ang Tao saKanyang Gawain sa Mundo (Ikatlong Taon); at Ang Moral na Pagkatao (Ikaapat naTaon).YUNIT KREDIT/ LAANG ORAS PANGKLASRUM: See DepEd Order No. 37, s. 2003, “ Revised Implementing Guidelines of the2003 Secondary Education Curriculum Effective School 2003-2004”MGA INAASAHANG BUNGA SA BAWAT TAON Pagkatapos ng ikaapat na taon, ang mag-aaral ay nakagagawa ng rasyonalat moral na pasya. Sa pagtatapos ng ikatlong taon, ang mag-aaral ay nakapagpapamalas ngpang-unawa na ang paggawa bilang paglilingkod ay nagbibigay-kaganapan sakanyang pagkatao. Pagkatapos ng ikalawang taon, ang mag-aaral ay nakapagpapasya ng mgaangkop na hakbangin sa pagpapanatili ng mabuting pakikipagkapwa sa pamilya,paaralan at pamayanan at naisasabuhay ang mga hakbanging ito batay sa sapat nakaalaman sa kalikasan ng tao bilang panlipunang nilalang. Sa pagtatapos ng unang taon, ang mag-aaral ay nagtataglay ng sapat nakaalaman at pang-unawa sa kalikasan ng tao, ng pagpapahalaga at birtud, sakanyang talento, interes, at aptitude bilang batayan ng paggawa ng makatotohanangpasya tungkol sa kanyang layunin sa buhay.

SAKLAW AT PAGKAKASUNUD-SUNOD NG MGA ARALIN SABAWAT LINGGO (10 LINGGO) NG BAWAT MARKAHANUNANG TAON: (Tema: Ang Tao Bilang Nilalang)Unang MarkahanI. Ang Kalikasan ng Tao 1.1 Mga Paniniwala sa Paglikha sa tao 1.2 Ang Material at Ispiritwal na Dimensiyon ng Tao 1.3 Ang Kaibahan ng Tao sa Ibang Nilalang 1.4 Ang Intellect at Will 1.5 Ang Konsiyensya: Kahulugan, Kalikasan at Uri 1.6 Paggamit ng Konsiyensiya sa Makatwirang Pagkilos 1.7 Ang Tao Bilang Nilikhang may Dignidad. 1.8 Ang Layunin ng Tao sa Buhay a. Pagpapaunlad ng Sarili b. Pag-iingat ng Kapaligiran c. Paglilingkod sa Kapwa at Diyos 1.9 Mga Kilos at Gawi ng Taong may Dangal 1.10 Mga Gawaing Nagtataguyod ng Kaganapan ng PagkataoIkalawang MarkahanII. Pagkilala sa Sariling Pagkatao 2.1 Katangian ng Kabataan 2.2 Pagkilala ng Mga Kakayahan at Hilig 2.3 Ang Self-image, Reputasyon, Actual Self, at Real o True Self 2.4 Pagbuo ng Sariling Self-image 2.5 Pagkilala ng Actual Self 2.6 Pagkilala ng mga Kahinaan Bilang kabataan 2.7 Pamantayan sa Pagpapaunlad ng Sarili 2.8 Wastong Pamamahala ng Emosyon 2.9 Pagpapaunlad ng Itinakdang Kasarian 2.10 Pananaw sa Real o True SelfIkatlong MarkahanIII. Ang Mga Pagpapahalaga at Mga Birtud 3.1 Paano Nalilinang ang Pagpapahalaga 3.2 Mga Katibayan ng Pagkakaroon ng Pagpapahalaga 3.3 Ang Kalikasan ng Pagpapahalaga 3.4 Ang Pagkakaiba ng Pagpapahalaga sa Birtud

3.5 Ang Pagpapahalaga, Paniniwala (Belief), Ideals, Saloobin (Attitude) 3.6 Ang mga Pangunahing Birtud 3.7 Ang Proseso ng Pagpapahalaga 3.8 Ang Sistema ng Pagpapahalaga 3.9 Ang Impluwensiya ng Pagpapahalaga sa Pagpapaunlad ng SariliIkaapat na MarkahanIV. Ang Pagpapasya at Ang Pagtatakda ng Mithiin 4.1 Matalinong Pagpapasya: Likas sa Tao 4.2 Mga Pamantayan sa Paggawa ng Matalinong Pasya 4.3 Ang Kahalagahan ng Positibong Pananaw sa Pagpapasya 4.4 Ang kahalagahan ng Kaalaman sa Real o True Self sa Pagkamit ng Mithiin 4.5 Pagtatakda ng Makatotohanang Mithiing Pansarili 4.6 Pagbuo ng Hakbangin sa Pagkamit ng Mithiin 4.7 Pananampalataya sa Diyos: Mahalagang salik sa Pagkamit ng Mithiin 4.8 Ang Kahalagahan ng Sipag at Tiyaga sa Pagpapaunlad sa Sarili 4.9 Ang Disiplina at Sariling Pag-unladIKALAWANG TAON: (Tema: Ang Tao Bilang Panlipunang Nilalang)Unang MarkahanI. Ang Makabuluhang Pakikipagkapwa 1.1 Kapwa: Kahulugan at Lawak 1.2 Mga Antas ng Pakikipagkapwa 1.3 Ang Kahalagahan ng Pakikipagkapwa 1.4 Ang Mga Paraan ng Pagpapaunlad ng Pakikipagkapwa 1.5 Ang Mga Uri ng Komunikasyon sa Pakikipagkapwa 1.6 Ang Kahalagahan ng Mabisang Komunikasyon 1.7 Mga Bunga ng Di-Wastong Pamamahala ng Emosyon 1.8 Wastong Pamamahala ng Emosyon 1.9 Batayan ng Pakikipag-ugnayan sa Katapat na KasarianIkalawang MarkahanII. Ang Pamilya Bilang Ugat ng Pakikipagkapwa 2.1 Ang Kalikasan at Layunin ng Pamilya 2.2 Ang Impluwensiya ng Pamilya sa Paglinang ng Pakikipagkapwa 2.3 Ang Gampanin ng Kasapi ng Pamilya 2.4 Paggalang sa Karapatan ng Bawat Kasapi ng Pamilya

2.5 Mapanagutang Pagpili at Paggamit ng Media at Information Technology: Tungkulin ng Pamilya 2.6 Kahalagahan ng Dayalogo sa Pamilya 2.7 Mga Paraan sa Pagpapatibay sa Katatagan ng Pamilya 2.8 Sama-samang Pagsisikap Tungo sa Katatagan ng Pamilya 2.9 Pananampalataya sa Diyos: Sandigan ng Pamilyang Pilipino Matatag na Pamilya: Sandigan ng Matatag na LipunanIkatlong MarkahanIII. Mga Birtud at Pagpapahalaga sa Pakikipagkapwa 3.1 Kahulugan ng mga Birtud at Pagpapahalaga sa Pakikipagkapwa 3.2 Katapatan: Mahalagang Salik sa Pakikipagkapwa 3.3 Pang-unawa sa Kapwa 3.4 Pagpapatawad sa Nagkasala 3.5 Paggalang sa Pagkatao ng Kapwa 3.6 Pagmamalasakit sa Kapwa 3.7 Pagpapakita ng Awa (Compassion) sa Kapwa 3.8 Paglilingkod sa Kapwa 3.9 Mga Pagpapahalagang Pilipino sa Pakikipagkapwa 3.10 Pagpapatatag ng PakikipagkapwaIkaapat na MarkahanIV. Mga Isyu at Suliraning Kaugnay ng Pakikipagkapwa 4.1 Mga Isyu at Suliranin Tungkol sa Pamilyang Pilipino 4.2 Ang Pagsasama ng Di-Kasal 4.3 Mga Dahilan ng Paghihiwalay ng Ama at Ina 4.4 Mga Limitasyon sa Pakikisama sa Kapwa a. Peer Pressure b. Fraternity c. Barkadahan d. Gang, atbp. 4.5 Mga Bunga ng Walang Batayang Usap-usapan 4.6 Diskriminasyon sa Pakikipagkapwa 4.7 Ang Epekto ng Pangigipit (Harassment) sa Kapwa 4.8 Paggalang sa Awtoridad 4.9 Mga hakbangin sa Paglutas sa mga Isyu Tungkol sa PakikipagkapwaIKATLONG TAON: (Tema: Ang Tao sa Kanyang Gawain sa Mundo)Unang MarkahanI. Ang Lipunan; Para sa Tao 1.1 Lipunan: Katuturan at Kahalagahan 1.2 Kahalagahan ng Mga Karapatan ng Mamamayan

1.3 May Pananagutang Kaakibat ang mga Karapatan 1.4 Gawaing Nagtataguyod sa Karapatang Pantao 1.5 Ang Moral at Legal na Kilos 1.6 Ang Batas: Batayan ng Kaayusan ng Lipunan 1.7 Kahalagahan Pagsunod sa mga Alituntunin at Batas 1.8 Lipunan : Para sa kabutihang Panlahat 1.9 Mga Hakbangin para sa Pagpapaunlad ng LipunanIkalawang MarkahanII. Ang Tao Bilang Manggagawa 2.1 Paggawa: Kahulugan at Moral na Batayan 2.2 Layunin ng paggawa 2.3 Dignidad sa Paggawa 2.4 Prinsipyo ng “Solidarity” at “Subsidiarity” 2.5 Paggawa bilang paglilingkod sa kapwa at sa Diyos 2.6 Likas-kayang pag-unlad - Katuturan - Kahalagahan 2.7 Mga Pamamaraan Tungo sa Likas-kayang Pag-unlad 2.8 Ang Wastong Paggamit ng Likas na Yaman 2.9 Mapanagutang Paggamit ng Pinagkukunang-yamanIkatlong MarkahanIII. Mga Birtud at Pagpapahalagang Kaugnay ng Paggawa 3.1 Mga Birtud at Pagpapahalagang may Kaugnayan sa Paggawa 3.2 Positibong Pananaw sa Paggawa 3.3 Pagmasigasig: Salik sa pag-unlad 3.4 Bunga ng Katapatan sa Paggawa 3.5 Mga Pagpapahalagang Pilipino sa Paggawa na Dapat Panatilihin 3.6 Mga Pagpapahalagang Pilipino sa Paggawa na Dapat Bigyan ng Panibagong Direksiyon 3.7 Wastong Paggamit ng Oras 3.8 Pagkamalikhain sa Gawain 3.9 Katatagan sa Paggawa 3.10 Mapanagutang Paggawa: Handog sa DiyosIkaapat na MarkahanIII. Ang Paggawa at Pagpapasya 4.1 Mga Salik sa Pagpili ng Hanapbuhay o Kurso sa Kolehiyo 4.2 Imbentaryo ng sariling interes at potensiyal

4.3 Mga kasanayang kinakailangan sa Iba’t-ibang kurso sa kolehiyo o Hanapbuhay 4.4 Mga Paraan ng Pagpapaunlad ng Talino at Kakayahan 4.5 Kahalagahan ng Kahusayan (Excellence) sa Paggawa 4.6 Mga Taong Nagtagumpay Bunga ng Mabuting Paggawa 4.7 Mga Gawaing Magbibigay daan sa Pagkakamit ng Mabuting HinaharapIKAAPAT NA TAON: (Tema: Ang Moral na Pagkatao)Unang MarkahanI. Ang Moral at Ispiritwal na Dimensiyon ng Tao 1.1 Ang Kapangyarihan ng Diyos 1.2 Buhay: Kaloob ng Diyos 1.3 Tao: Moral at Ispiritwal na Nilalang 1.4 Kapangyarihang Ipinagkaloob sa Tao: Intellect at Will 1.5 Ang Natural Law at Divine Moral Law: Batayan ng Pagpapakatao 1.6 Iba’t Ibang Paraan ng Pagsamba at Paglilingkod sa Diyos 1.7 Pagsasabalikat ng Alituntunin at Aral ng Iba’t Ibang Relihiyon 1.8 Ang Pananampalataya Bilang Susi ng Kahulugan ng Buhay 1.9 Pagsasabuhay ng Pananampalataya 1.10 Ang Tao Bilang Katiwala ng Kapwa at KapaligiranIkalawang MarkahanII. Ang Moral na Kilos 2.1 Ang Anim na Pangunahing Pagpapahalaga 2.2 Pamantayan ng Moral na Kilos 2.3 Prinsipyo ng Pakikibahagi sa Paggawa ng Masama 2.4 Kilos: Kailan Tama, Kailan Mali 2.5 Ang Panloob na Salik ng Kilos: Konsiyensiya 2.6 Kapanatagan ng Loob sa Gitna ng Pagsubok 2.7 Pananagutan sa Kilos at Pasya 2.8 Mga Pamantayang Moral sa PakikipagkapwaIkatlong MarkahanIII. Mga Pagpapahalaga at Birtud na Makapag-aangat sa Antas ng Moralidad 3.1 Ang Mga Pagpapahalaga at Birtud na Makapag-aangat sa Antas ng Moralidad 3.2 Ang Pinagmulan ng Birtud: Mga Mabubuting gawi 3.3 Katotohanan 3.4 Katatagan ng Kalooban (Fortitude) 3.5 Matalinong Paghusga (Prudence)

3.6 Pagtitimpi (Temperance) 3.7 Kaayusang Pansarili 3.8 Simpleng Pamumuhay (Simple Living) 3.9 Pagsunod sa Batas at Kaayusan (Obedience to Law and Order) 3.10 Pandaigdigang Pagkakaisa (Global Solidarity)Ikaapat na MarkahanIV. Mga Isyung Moral sa Kasalukuyang Panahon 4.1 Mga Isyung Kinakaharap sa Kasalukuyang Panahon 4.2 Mga Isyung May Kinalaman sa Kasagraduhan ng Buhay a. Aborsyon b. Euthanasia c. Genetic Engineering d. Terorismo 4.3 Mga Isyung May Kaugnayan sa Sekswalidad a. Pre-marital Sex b. Live-in c. Homosexual union d. Prostitusyon e. Child Abuse 4.4 Mga Isyung May Kinalaman sa Paggamit ng Kapangyarihan a. Graft at Corruption b. Nepotism 4.5 Mga Isyung May Kinalaman sa Kapaligiran a. Ecological Balance b. Illegal Logging 4.6 Isyu sa Pagmamay-aring Intelektuwal a. Intellectual Piracy 4.7 Mga Isyu Ukol sa Karapatan at Dignidad ng Tao a. Child Labor b. Slavery

MGA MUNGKAHING ISTRATEHIYA AT KAGAMITANGPAMPAGTUTURO Ang personal at subjective na uri ng pagtuturo ng Edukasyon saPagpapahalaga ay naisasagawa sa pamamagitan ng experiential learning process.Ang mga karanasan ng mag-aaral at guro ay nagsisilbing batayan o lunsaran ngtalakayan. Ginagamit sa pag-aaral ang valuing process kung saan sinusuri ng mgamag-aaral ang konsepto, na susundan ng pagdama sa mga emosyon na dala ngpagsusuri, at sila ay kikilos batay sa pagpapasyang kanilang gagawin bunga ngpagsusuri ng konsepto o pagpapahalaga. May apat na phase ang experientiallearning process: Individual/Group Introspective Phase, Value Processing o AnalysisPhase, Directive o Inculcation Phase, at Application o Action Phase. Ang mga kagamitang pampagtuturo ay mga batayang aklat at manwal ngguro na inaprubahan ng Kagawaran ng Edukasyon at ang mga modyul at workbookng RHGP.BATAYAN NG PAGMAMARKA Ang pamantayan sa pagmamarka ng pagkatuto sa Edukasyon saPagpapahalaga at ang kaangkupang bahagdan ay ang sumusunod: Periodical Test - 25% Written Outputs - 25% Involvement/Recitation - 30% Attendance - 10% Behavior - 10% ________________________________ Kabuuan - 100%

Makabayan (PSSLC)

by Oyo Lagadan II on Aug 22, 2011

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

2 Embeds 5

Statistics

Makabayan (PSSLC) Document Transcript

http://www.google.com.ph	3
http://www.google.com	2