Sanal Dünyalarda Etik

1,718
-1

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,718
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
21
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Sanal Dünyalarda Etik

  1. 1. Sanal Dünyalarda Etik Ömer Uysal Anadolu Üniversitesi Eğitim FakültesiSanal Dünyalar Eğitim Platformu Sempozyumu
  2. 2. Tarihten Günümüze DeğişimlerTarım toplumunda toprakSanayi toplumunda ham madde, seri üretimBilgi toplumunda bilgi + iletişim + teknoloji 2
  3. 3. Dünyada İnternet Kullanımı Kıtaların İnternet İnternet Dünya Nüfus Büyüme Kıtalar Kullanıcıları Kullanıcıları Kullanım Oranı Nüfusuna ( 2011) 2000-2011 2000’in sonu Son Sayılar 2011 OranıAfrika 1,037,524,058 4,514,400 118,609,620 11.4 % 2,527.4 % 5.7 %Asya 3,879,740,877 114,304,000 922,329,554 23.8 % 706.9 % 44.0 %Avrupa 816,426,346 105,096,093 476,213,935 58.3 % 353.1 % 22.7 %Orta Doğu 216,258,843 3,284,800 68,553,666 31.7 % 1,987.0 % 3.3 %K. Amerika 347,394,870 108,096,800 272,066,000 78.3 % 151.7 % 13.0 %G. Amerika 597,283,165 18,068,919 215,939,400 36.2 % 1,037.4 % 10.3 %Avusturalya 35,426,995 7,620,480 21,293,830 60.1 % 179.4 % 1.0 %WORLD 6,930,055,154 360,985,492 2,095,006,005 30.2 % 480.4 % 100.0 %TOTAL 3
  4. 4. En Çok Internet Kullanan 10 Avrupa Ülkesi 78,785,548 - %44.5 Büyüme: 1650% 4 Milyon Kullanıcı
  5. 5. Sanal Dünyaya Doğru• Prensky (2003, p.2) bugün sosyalleşen Amerikalıların henüz 21 yaşına gelmeden ailelerine göre çok farklı olduğunu belirtiyor:• 10.000 saatin üzerinde bilgisayar oyunu oynuyor,• 200.000’in üzerinde e-posta ve mesaj gönderiyor ve alıyor,• 10.000 saatin üzerinde cep telefonu ile konuşuyor,• 20.000 saatin üzerinde TV izliyor,• 500.000’in üzerinde reklam izliyor. 5
  6. 6. Sanal Dünyaya Doğru 6
  7. 7. Second Life2003: Linden Lab tarafından geliştirilen SL kullanılmaya başlandı.2006: Katılımcılar 51 milyon saat SL’in içindeydi. Tek seferde 18 bin kullanıcı. 94milyon $ para harcandı.2007: Katılımcılar 246 milyon saat SL’in içindeydi. Tek seferde 58 bin kullanıcı.303 milyon $ para harcandı. SL de ulaşılan toplam alan 984 milyon km kare.2008: Katılımcılar 397 milyon saat SL’in içindeydi. Tek seferde 77 bin kullanıcı.350 milyon $ para harcandı. SL de ulaşılan toplam alan 1724 milyon km kare. 7
  8. 8. Sanal Dünya-1 8
  9. 9. Sanal Dünyada Neler Oluyor? 9
  10. 10. Sanal Dünyada Neler Oluyor? 10
  11. 11. Sanal Dünyada Neler Oluyor? 11
  12. 12. Sanal Dünya-1 12
  13. 13. Sanal Dünyada Neler Oluyor? 13
  14. 14. Sanal Dünyada Neler Oluyor? 14
  15. 15. Yeni teknolojiler yeni etik sorunlar• www. • Uygunsuz resim ve görüntüler• E-posta • Spam• Oyunlar • Şiddet, Çalışmaları aksatma• Çevrimiçi Alışveriş • Kimlik Hırsızlığı• Bilgisayar Ağları • Virüsler, Kurtçuklar• Erişim • Fikri Mülkiyet İhlali• Veri Madenciliği • Gizlilik 15
  16. 16. Bireylerin Özellikleri Değişiyor• Dijital Erişim: İstenen bilgilere dijital olarak ulaşma.• Dijital Ticaret: Alış-verişin internet üzerinden yapılması .• Dijital İletişim: İletişimin dijital ortamlarda gerçekleşmesi.• Dijital Okur-Yazarlık: Dijital teknolojilerin ne zaman ve nasıl kullanılacağının bilinmesi.• Dijital Sağlık ve Sıhhat: Dijital teknoloji kullanımı sırasında fiziksel ve psikolojik açıdan rahat olma.• Dijital Hukuk: Teknoloji kullanırken sahip olunan yasal haklar ve sınırlamalar• Dijital Haklar ve Sorumluluklar: Tüm dijital teknoloji kullanıcılarının yetkileri ve özgürlükleri.• Dijital Güvenlik: Tüm teknoloji kullanıcılarının kendisinin ve bulunduğu ağın güvenliğinin sağlanması için alınması gereken tedbirler.• Dijital Etik: Dijital teknoloji kullanıcılarının etik anlamda uyması gereken kurallar (Ribble and Bailey, 2007). 16
  17. 17. Etik• Doğru ve yanlışı ayırt edebilecek yolların belirlenmesidir (Bowyer, 1996).• Etik; bütün etkinlik ve amaçların yerli yerine konulması; neyin yapılacağı ya da yapılmayacağının; neyin isteneceği ya da istenemeyeceğinin; neye sahip olunacağı ya da olunamayacağının bilinmesi olarak tanımlamıştır (Hitt, 1990).• Cevizci (2003) etiği; neyin iyi ve doğru, neyin kötü ve yanlış olduğunu araştıran, insan hayatının gerçek amacının ne olması gerektiğini soruşturan, ahlaklı ve erdemli bir yaşayışın hangi unsurları içerdiğini irdeleyen felsefe dalı olarak tanımlamaktadır.• İnsanın kişisel ve toplumsal yaşamdaki ahlaki sorunlarını ele alıp inceler (Aydın, 2003). 17
  18. 18. Etik Teorileri Etik Kuralcı EtikBetimleyici Etik Meta Etik Yararcılık Ödev (Deontolojik) Görecelik 18
  19. 19. Etiğin Amaçları• Doğru ve yanlış, iyi ve kötü üzerine düşünme ve düşündürme• En fazla yararı sağlama ve en az zarara neden olma ilkesi ile hareket etme• Farklılıklara saygı duyma ve anlamaya çalışma• İnsanlar tarafından gerçekleştirilen uygulamaların ahlaki boyutlarını ön plana çıkarabilme,• Bireylere etik düşünme ve etik karar verebilme yeteneklerini kazandırabilme,• İyi niyetli insanlar yetiştirebilme (Pieper, 1999) olarak belirtilebilir. 19
  20. 20. Etik sorunların çözümü zordur. Neden?Bilgisayarlarla ilgili etik sorunların çözümü oldukça zor ve karmaşıktır (Kallman veGrillo, 1996). Bu zorluklar şöyle ifade edilmektedir:Bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızı ve alternatiflerin çokluğu, eylemlerin etikboyutunun iyice düşünülmesi için kullanıcılara yeterince zaman bırakmaz.Elektronik bilgi, kağıt üstünde olan bilgiden daha kolay kopyalanır ve değiştirilir.Yetkisiz girişler için tehdide daha çok açıktır.Fikri mülkiyet hakları, eser hırsızlığı, korsanlık ve gizlilik sorunları güncelsorunlar haline gelmiştir.Bilgi bütünlüğü, bilgi güvenirliği ve bilgiye erişebilirliğin korunmasınayönelik çabalarla, bilgi paylaşımının sağladığı faydalara yönelik isteklerçatışmaktadır. 20
  21. 21. Sanal Dünyalarda Etik Sorunlar• Zararlı Yazılımlar (Win32/PSW: Truva Atı )• Avatarlar• Sanal Hırsızlık (Fikri Mülkiyet İhlali)• Uygun olmayan içerik, resim ve görüntüler• Kumar• Şiddete Başvurma• Sinirlendirme, Taciz, İftira• Güvenlik• Erişim• Doğruluk• Bilgisayar Oyunlarının İçeriği (Dövüş, Savaş) 21
  22. 22. Sanal Dünyalarda Etik Sorunlar: Zararlı Yazılımlar • 1999’ da ortaya çıkan ve 4 gün içinde 250.000’den fazla bilgisayara bulaşan melisa virüsü • 1999’da ortaya çıkan, adres defterindeki tüm kişilere ulaşan ama sabit diski bozmayan Loveletter virüsü ve dosya sistemini bozarak bilgisayarları çalışmaz hale getiren NewLove adlı virüsler CIH (Chernobyl) virüsü; • Türkiye’de hava limanlarındaki, radyo-televizyon istasyonları ve bankalardaki bilgisayarlardaki bilgilerin silinmesine, • Güney Kore’de yaklaşık 300.000 bilgisayar CIH virüsünden etkilenmesine ve $250 milyon doların üstünde zarar oluşmasına, • Hindistan’da 30.000 den fazla bilgisayarın zarar görmesine ve milyonlarca dolar değerindeki bilgilerin kaybolmasına, • Çin’de 360.000’den fazla bilgisayarın CIH virüsünden etkilenmesine neden olmuştur. 22
  23. 23. Sanal Dünyalarda Etik Sorunlar: Avatarlar 23
  24. 24. Sanal Dünyalarda Etik Sorunlar: Sanal Hırsızlık (Dudley and others, 2009) 24
  25. 25. Sanal Dünyalarda Etik Sorunlar: Kumar Nesneler güvenilir olmayabilir!!! http://www.wanderinggoblin.com (http://metaverse-traveller.blogspot.com ) 25
  26. 26. Sanal Dünyalarda Etik Sorunlar: Şiddete Başvurma • Avatar değiştiren uygulamalar (Giy şu ceketi!) • Japonya’da bir kadın second life’da avatar eşini öldürdü. (Dudley and others, 2009) 26
  27. 27. Sanal Dünyalarda Etik Sorunlar: İftira • İnternet üzerinden iftiraya uğrayan bir genç kadın açtığı davayı kazandı. (Dudley and others, 2009) 27
  28. 28. Sanal Dünyalarda Etik Sorunlar: Güvenlik • 10 öğrenci katılır. • Her öğrenci bir görev alır. İki ana görev var. • Kullanıcılar simülasyonun izin verdiği etkinliklere katılırlar. (Dudley and others, 2009) 28
  29. 29. Hadi TartışalımSanal DünyadaEtik İkilem Örnekleri 29
  30. 30. Durum 1: Fikri MülkiyetRecep arkadaşları ile Second Life’da yeni açılan birteknoloji mağazasını dolaşırken, çok güzel bir eğitimyazılımı gördü. Almayı gerçekten çok istiyordu. Ancakücreti oldukça pahalıydı. Sınıf arkadaşı Semih ona bueğitim yazılımını ücretsiz indirebileceği bir web sitesisöyledi. Böylece Recep hiç para harcamadan yazılımasahip oldu. 30
  31. 31. Durum 2: GüvenlikMurat’ın bilgisayarına dosya kopyalamak içingittiğimde yerinde yoktu. Bilgisayarında second lifeprogramının açık olduğunu fark ettim. Sanal dünyadane yaptığına bir bakayım dedim. Bir teknolojimağazasının içinde oturuyormuş. 31
  32. 32. Durum 3: DoğrulukSanal dünyada pilot eğitimi almak için bir kursa katıldım.60 saatlik bir eğitim aldıktan sonra gerçek bir deneyimyaşamak istedim. Uçağı kullanmaya çalıştığımda bir çoközelliğin farklı olduğunu gördüm. 32
  33. 33. Sanal Dünyalarda Araştırma Etiği Sanal dünyalarda araştırma İzin gerekli Gizlilik Doğru bilgilere ulaşmak Nesneleri sorgulamak En doğru etik yaklaşımı belirlemek 33
  34. 34. Hukuki Boyut: TCKnın Bilişim Suçları İle ilgili Maddeleri •Nitelikli hırsızlık MADDE 142. – (1) Hırsızlık suçunun; e) Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle, •Nitelikli dolandırıcılık MADDE 158. – (1) Dolandırıcılık suçunun; f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle, (http://sanaldevriye.com) 34
  35. 35. Hukuki Boyut: Bilişim Alanında Suçlar ve Cezaları •Bilişim sistemine girme MADDE 243. (1)Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren ve orada kalmaya devam eden kimseye bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir. (2) Yukarıdaki fıkrada tanımlanan fiillerin bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler hakkında işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir. (3) Bu fiil nedeniyle sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. 35
  36. 36. Hukuki Boyut: Bilişim Alanında Suçlar ve Cezaları •Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme MADDE 244. (1)Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (3) Bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. 36
  37. 37. Hukuki Boyut: Bilişim Alanında Suçlar ve Cezaları •Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması MADDE 245. (1) Başkasına ait bir banka veya kredi kartını, her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlarsa, üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası ve adlî para cezası ile cezalandırılır. (2) Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir banka veya kredi kartını kullanmak suretiyle kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, dört yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. 37
  38. 38. SonuçÜretilen her yeni teknoloji beraberinde bir takım etik sorunlardaortaya çıkarabilir. katıl ama inliklerine Sanal Dünya etkNeye Niyet, neye kısmet  38
  39. 39. ÖnerilerSanal Dünyada Rol Tabanlı Sanal Etik Eğitimi UygulamasıEtik Sorunlar Üzerine Sanal Dünyada Bir Eylem Araştırması 39
  40. 40. Sanal dünyada gerçekleştirilen busunumu izlediğiniz için teşekkür ederiz.

×