เนื้อเยื่อ

บทที่ 12โครงสรางและหนาที่ของพืชดอก

โครงสรางของพืชพืชประกอบดวยโครงสรางตาง ๆ เพื่อทําหนาที่แตกตางกันออกไป เชน - ราก - ใบ - ดอก - ผลรวมทั้งโครงสรางที่เจริญเปลี่ยนแปลงไปเพื่อทําหนาที่พิเศษตาง ๆ

แสดงลักษณะโครงสรางของพืช

เนื้อเยื่อของพืช (plant tissue) พืชเปนสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งที่ประกอบดวยเซลล (cell)หลายๆเซลลรวมกลุมทํางานรวมกัน กลุมของเซลลที่มาทํางานรวมกันนีเ้ ราเรียกเนือเยื่อ(tissue) ้เนือเยื่อพืชแบงเปน 2 ประเภท (ตามความสามารถในการแบงตัว)ไดแก ้ 1.เนือเยื่อเจริญ (meristematic tissues) ้ 2.เนือเยื่อถาวร (permanent tissues) ้

เนื้อเยื่อเจริญ (meristematic tissues) คือ กลุมของเซลลที่มีการเจริญและแบงตัวแบบไมโทซีส(mitosis) อยูตลอดเวลาลักษณะของเนือเยื่อเจริญ ้ ขนาดเล็ก ผนังบาง เซลลแตละชนิดอยูชิดติดกันมาก  ไมมีชองวางระหวางเซลล (intercellular space)

ตําแหนงที่พบในสวนตาง ๆ ของพืช1. เนือเยื่อเจริญสวนปลาย (apical meristem) ้ คือเนือเยื่อที่อยูบริเวณปลายยอด (shoot tip ) หรือปลายราก ้ (root tip) ของพืช เมื่อมีการแบงตัวเพิ่มจํานวนเซลลจะทําใหรากและลําตนยืดยาวออก เพิ่มความสูงใหกับตนพืช เปนการเจริญขั้นแรก (Primary growth)

เนื้อเยื่อเจริญสวนปลาย (apical meristem)ที่มา http://www.sripatum.ac.th/online/preeya/tissue.htm

2. เนื้อเยื่อเจริญเหนือขอ (intercalary meristem) คือเนือเยื่อที่อยูบริเวณเหนือขอ หรือโคนของปลองในพืช ้ใบเลี้ยงเดี่ยว เชน ออย ไผ ขาวโพด หรือหญา เปนตน เมื่อมีการแบงตัวจะชวยใหปลองยาวขึ้น

เนื้อเยื่อเจริญเหนือขอ (intercalary meristem) ที่มา http://www.nana-bio.com/e-learning/Meristem.htm

3. เนื้อเยื่อเจริญดานขาง (lateral meristem หรือ axillary meristem) คือ เนือเยื่อเจริญที่แบงตัวออกดานขางของลําตนหรือราก ้เมื่อแบงตัวแลวจะทําใหลําตน ราก ขยายขนาดออกทางดานขางหรือมีขนาดใหญขึ้น เปนการเจริญขั้นที่ 2 (Secondary growth)บางคนอาจเรียกเนือเยื่อเจริญดานขางนี้วา แคมเบียม (cambium) ้แบงเปน 2 ชนิดคือ

Vascular cambium Vascular cambiumพบในรากและลําตนพืชใบเลี้ยงคู และพืชใบเลี้ยงเดียวบางชนิด เชน หมากผู ่ หมากเมีย ศรนารายณ ที่มาhttp://www.cfr.washington.edu/Classes.ESC.200/lectures/concepts/specialbiology1.htm

cork cambium หรือ Phellogen Cork cambiumใหกําเนิดคอรก หรือเฟลเลมหุมรอบรากและลําตนพืชใบเลี้ยงคูที่มีอายุมาก ที่มา http://www.sbs.utexas.edu/mauseth/weblab/webchap17bark/17.1-5.htm

เนื้อเยื่อถาวร (permanent tissues) หมายถึงกลุมของเซลลที่ในสภาพปกติไมมการแบงตัว ีโดยเซลลเหลานีเ้ จริญเปลี่ยนแปลงมาจากเนือเยื่อเจริญอีก ้ทีหนึ่ง แบงออกเปน 2 ประเภท คือ1. เนือเยื่อถาวรเชิงเดี่ยว (Simple permanent tissue) ้2. เนือเยื่อถาวรเชิงซอน(Compount permanent tissue) ้

เนื้อเยื่อถาวรเชิงเดี่ยว ประกอบดวยกลุมเซลลชนิดเดียวกัน มารวมกันเพื่อทําหนาที่อยางเดียวกัน แบงออกได 2 ประเภทไดแก 1. เนือเยื่อปองกัน (Protective tissue) ้ 2. เนือเยื่อพื้น (Ground tissue) ้

เนื้อเยื่อปองกัน ทําหนาที่ปองกันอันตรายรวมทั้งการสูญเสียน้ํา มักอยูนอกสุดของราก ลําตน และใบ แบงออกเปน 2 ประเภทคือ - เอพิเดอรมิส (Epidermis) - คอรก (Cork) หรือ เฟลเลม (Phellem)

เอพิเดอรมิส (Epidermis)epidermis • ปกปองคุมครองเนื้อเยื่อตาง ๆ • รูปสี่เหลี่ยมผืนผา • ผิวดานนอก มีสารขี้ผึ้งพวก คิวติน (cutin) ฉาบอยูเพื่อชวย ปองกันการระเหยของน้ํา • ชั้นของคิวตินนีเ้ รียกวา คิวติเคิล (cuticle) ที่มา http://www.nana-bio.com/e-learning/plant%20organ/root.html

หนาที่ของเอพิเดอรมิส 1. ใหความแข็งแรงและชวยปองกันอันตรายใหกับเนื้อเยื่อที่อยูถัดไป 2. ชวยปองกันไมใหน้ําซึมผานเขาไปในรากมากเกินไปเพราะจะทําใหรากเนา 3. เจริญเปลี่ยนแปลงไปเปน ขนราก เซลลคุม ขนและตอม

- ขนราก เพื่อเพิ่มพื้นที่ในการดูดซึมน้ําและแรธาตุที่มา http://www.nana-bio.com/e-learning/permanent.htm

- เซลลคุม ทําหนาที่ควบคุมการปด-เปดของใบ ชองปากใบ เซลลคุม ลักษณะปากใบที่มา http://deen2do.com/idda/2008/03/page/2/

ขนและตอมที่มา http://www.vcharkarn.com/include/vcafe/showkratoo.php?Pid=31603

คอรก หรือเฟลเลม เกิดจากการแบงตัวของคอรกแคมเบียม หรือเฟลเจนเมื่อคอรกเติบโตเต็มที่แลว โพรโทพลาสซึมและเยื่อหุมเซลลจะสลายไป เหลือเฉพาะผนังเซลลที่มีซูเบอริน และคิวติเคิล สะสมซึ่งน้ําจะไมสามารถผานได เนื้อเยื่อชั้นคอรกรวมกับเฟลโลเจนและเฟลโลเดริ์ม เรียกรวมวา เพอริเดิรม (Peridrem)

เนื้อเยื่อพื้น เปนองคประกอบในราก ลําตน ใบ ดอก และเปนตัวกลางใหเนื้อเยื่ออื่น ๆ แทรกตัวอยู มีหลายประเภท ไดแก

พาเรงคิมา (parenchyma) พบไดแทบทุกสวนของอวัยวะพืช รูปรางหลายแบบ บางเซลล คอนขางกลม รี ทรงกระบอกหรือ เปนเหลี่ยม มีชองวางระหวางเซลล (intercellular space) ชองวางระหวางเซลลที่มา http://botit.botany.wisc.edu/images/130/Cells_&_Tissues/Celery_Petiole/Parenchyma.html

พาเรงคิมา (parenchyma)ตัดตามยาว (long section) ตัดตามขวาง (cross section)ที่มา http://botit.botany.wisc.edu/images/130/Cells_&_Tissues/Celery_Petiole/Parenchyma.html

พาเรงคิมา (parenchyma) ชองอากาศ (air space) สะสมแปงที่มา http://botit.botany.wisc.edu/images/130/Cells_&_Tissues/Celery_Petiole/Parenchyma.html

หนาที่ของพาเรงคิมา 1. สะสมน้ําและอาหารพวกแปง โปรตีน และไขมัน 2. ในลําตนพืชออน ๆ ทําหนาที่สังเคราะหดวยแสง 3. ในพืชตระกูลถั่วจะอยูรวมเปนกลุมที่โคนกานใบทําหนาที่เกี่ยวกับ การหุบใบ กางใบในรอบวัน 4. ในพืช ซี-3 พืช ซี-4 บางชนิดพาเรงคิมาจะเจริญลอมรอบมัดทอลําเลียง ถาภายในมีคลอโรพลาสตก็จะสังเคราะหดวยแสงดวย 5. ใบพืชบางชนิดจะเจริญเปลี่ยนไปเปนตอมสรางสาร เชน สรางน้ํามัน 6. พาเรงคิมาในมัดทอลําเลียงจะทําหนาที่ลําเลียงอาหาร 7. ในกานใบและเสนกลางใบของพืชบางชนิด เชน พุทธรักษา เปลี่ยนไปเปน แอเรงคิมา (Aerenchyma)

คอลเลงคิมา (collenchyma)ผนังเซลลหนามากตามมุมของเซลล ไมสม่ําเสมอเปนการเพิ่มความยึดหยุนสารที่มาฉาบที่ผนังเปนสารประกอบพวกเซลลูโลสและเพคติน ที่มา http://www.science.smith.edu/~mmarcotr/Hortwebpage- ผนังเซลล fall/handouts/figures-overheads/anatomyfigures.htm

คอลเลงคิมา (collenchyma) ลักษณะของคอลเลงคิมาที่มา http://www.science.smith.edu/~mmarcotr/Hortwebpage- fall/handouts/figures-overheads/anatomyfigures.htm

สเกลอเรงคิมา (sclerenchyma) ผนังเซลลหนามากสารที่มาฉาบ เปนสารพวกลิกนิน (lignin) เปนโครงกระดูกหรือโครงราง ของพืช จําแนกออกเปน 2 ชนิด

เซลลเสนใย (fiber)• รูปรางของเซลลยาวมาก• หัวแหลมทายแหลม• ผนังเซลลหนามากเปน สารประกอบลิกนิน• ชองวางภายในเซลลแคบ มากเรียกวา ลูเมน• มีความเหนียวและยืดหยุน

สเกลอรีด (scleried) รูปรางสั้นและปอม อาจกลมหรือ เปนเหลี่ยม ผนังเซลลหนา มักพบ ตามที่แข็งมาก ๆ เชน กะลามะพราว เมล็ดพุทรา

เอนโดเดอรมิส (Endodermis) Endodermis สวนใหญพบในรากพืชใบเลี้ยง เดี่ยว เซลลเรียงตัวเปนแนวเดียว ผนังเซลลบาง มีสารพวก ซูเบอริน คิวติน หรือลิกนิน มาสะสมเปนแถบทําใหผนัง เซลลหนา เปนแถบ ซึ่งจะกีด ขวางน้ําและอาหารไมใหผานได สะดวกที่มา http://botit.botany.wisc.edu/images/130/Root/Monocot_Roots/Zea_Root/Endodermis_vasc_tissue

หนาที่ของเอนโดเดอรมิส 1. ปองกันเนื้อเยื่อสวนที่อยูถัดเขาไปขางใน 2. เปนทางผานของน้ํา เกลือแร อาหาร และกีดขวางการลําเลียงสารดังกลาว

เนื้อเยื่อถาวรเชิงซอน ประกอบดวยกลุมเซลลหลายชนิดมาทํางานรวมกัน ซึ่งเนื้อเยื่อถาวรเชิงซอนแบงออกเปน 2 ประเภท ไดแก เนื้อเยื่อที่ทําหนาที่ลําเลียงน้ํา แรธาตุ เรียกวาไซเลม (xylem) และเนื้อเยื่อลําเลียงอาหาร เรียกวา โฟลเอม (phloem)

ไซเลม (xylem) ลําเลียงน้ําและแรธาตุ ประกอบดวย 1. vessel 2. tracheid 3. xylem fiber 4. xylem parenchymaที่มา https://webspace.utexas.edu/harms/VEVI3/transport.html

เทรคีด (Tracheid) รูปรางยาว หัวทายคอนขาง แหลม ผนังเซลลหนามี สารพวกลิกนินสะสม ผนัง มีรูพรุนที่เรียกวา pitที่มา http://facweb.furman.edu/~lthompson/bgy34/plantanatomy/plant_cells.htm

เวสเซล (Vessel)• คลายทอยาวๆ ทีประกอบดวยทอ ่ สั้นๆหลายๆทอมาตอกัน• ทอสั้นแตละทอเรียกวา vessel member หรือ vessel element• ผนังหนาเปนสารพวกลิกนินมา สะสม มีชองทะลุถึงกัน ซึ่งมี ลักษณะเปนรอยปรุหรือรูพรุนที่ เรียกวา perforation plate ที่มา http://www.dbdmart.com/lifesigngatc/product.php?cat=88432&lang=en

ไซเลมไฟเบอร (xylem fiber) ผนังหนา รูปรางยาวเรียว หัวทายแหลม มีลักษณะคลายเสนใยเปนเซลลที่ตายแลว แตยังคงทําหนาที่ใหความแข็งแรงแกพืชเทานั้น

ไซเลม พาเรงคิมา (xylem parenchyma) เปนเซลลที่ยังมีชีวิตอยูเพียงเซลลเดียว ในเนื้อเยื่อไซเลมมีผนังบาง แตเมื่อแกแลวจะมีสารลิกนินมาสะสม ทําใหผนังหนาขึ้นปกติจะเรียงตัวในแนวตั้งแตบางกลุมจะเรียงตัวตามขวาง หรือตามแนวรัศมี ทําหนาที่ลําเลียงน้ําและเกลือแรไปตามดานขาง เรียกวา ไซเลมเรย(xylem ray)

โฟลเอม (phloem)ที่มา http://www.uic.edu/classes/bios/bios100/lectf03am/lect18.htm

ซีพทิวบ (sieve tube) มีรูปรางยาว ปลายทั้ง 2ดานคอนขางแหลม มีรูเล็กคลายตะแกรง เรียกวา ซีพเพลท (Sieve plate)บริเวณรูเล็ก ๆ ซีพเอเรียซีพทิวบเมมเบอรหลาย ๆเซลลมาเรียงตอกันเปนทอยาวๆ เรียกวา ซีพทิวบ (Sieve tube)

แสดงลักษณะของซีพทิวบที่มา http://facweb.furman.edu/~lthompson/bgy34/plantanatomy/plant_cells.htm

มัดทอลําเลียง (vascular bundle)

เซลลคอมพาเนียน (Companion cell)เซลลมีขนาดเล็ก รูปรางเรียวยาวปลายแหลม มีนิวเคลียสขนาดใหญเห็นไดชัดเจน มีกําเนิดจากเซลลตนกําเนิดเดียวกับซีพทิวบเมมเบอร ที่มา http://www.school.net.th/library/create-web/10000/science/10000-5830.html

โฟลเอมพาเรงคิมา (Phloem parenchyma) เหมือนกับพาเรงคิมาทั่วไป เปนเซลลที่มีชีวิต ปกติลาเลียงอาหารในแนวดิ่ง ํบางกลุมลําเลียงในแนวรัศมี ขวางลําตนและรากเรียกวา โฟลเอมเรย ที่มา http://www.answers.com/topic/pericycle

โฟลเอมไฟเบอร (Phloem fiber) เปนเซลลไมมีชีวิตชนิดเดียวในเนื้อเยื่อโฟลเอม ใหความแข็งแรงแกพืชเทานั้น ที่มา http://www.sbs.utexas.edu/mauseth/weblab/webchap11stem/11.5-15.htm

เนื้อเยื่อ

by oui608

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

2 Embeds 341

Statistics

เนื้อเยื่อ Presentation Transcript

http://nuchanart.wordpress.com	340
http://webcache.googleusercontent.com	1