Ocena jakości wybranych serwisów internetowych poświęconych BookCrossingowi - prezentacja pracy licencjackiej z informacji naukowej i bibliotekoznawstwa

Charakterystyka i ocena jakości wybranych serwisów internetowych poświęconych BookCrossingowi Aneta Ostrowska Prezentacja pracy licencjackiej napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. E. Głowackiej, pt.: UMK Toruń 2007

Układ pracy zamiast planu prezentacji

Nowa forma popularyzacji czytelnictwa – BookCrossing

Definicja i zasady działania BC

Początki BC

BookCrossing w Polsce

Fenomen popularności BC

BC wobec polskiego prawa

Wady i zalety

BC w polskich bibliotekach

Podsumowanie

Dobór kryteriów oceny jakości stron poświęconych BookCrossingowi

BookCrossing.com

BookCrossing.pl

BookCrossing (KsiążkoKrążenie)

ruch społeczny polegający na pozostawianiu książek w miejscach publicznych dla potencjalnych czytelników. ( Słownik języka polskiego [On-line]. Wydawnictwo naukowe PWN S.A., Copyright 1997-2007 [dostęp: 2 lipca 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://sjp.pwn.pl/lista.php?co=bookcrossing.);

Połączenie globalnego klubu książki z grupą dyskusyjną miłośników literatury;

Cel – propagowanie czytelnictwa;

Komunikacja – głównie za pomocą serwisów internetowych.

Etapy uwalniania książek (The 3 Rs of BC)

Przeczytanie dobrej książki.

Zarejestrowanie jej na stronie internetowej, gdzie otrzyma swój niepowtarzalny numer identyfikacyjny BICD (w Polsce jest to BIP) i oznaczeniu jej przy pomocy specjalnej etykiety umieszczanej na okładce lub stronie tytułowej.

Uwolnienie jej, aby ktoś inny mógł ją przeczytać.

Obieg ksiązki wędrującej Źródło: koncepcja własna. Etap III Etap V Etap I Etap II Etap IV znalezienie jej uwolnienie książki dodanie wpisu przeczytanie jej zadecydowanie o ponownym jej uwolnieniu uwalniający znalazca pominięcie etapu II pominięcie etapu IV umyślne zniszczenie jej przywłaszczenie jej odsprzedanie jej

Krótka historia BC

Marzec/Kwiecień 2001, BookCrossing.com, USA, R. Hornbaker (Humankind Sys. Inc.);

Marzec/Kwiecień 2002, Artykuł R. Brookmana w Book Magazine;

2003 pierwszy BC Convention;

2004 – 215 tys. Użytkowników i 851 tys. Książek;

Październik 2007 -

Strony WWW powiązane z BC.com

Europejski support site (uwzględniający informacje m.in. z: Włoch, Hiszpanii, Niemiec, Holandii, Portugalii, Francji, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Szwajcarii, Finlandii, Danii) - http://www.rinaldiweb.it/eurobc/ ,

Hiszpański mirror site - http://www.bookcrossing-spain.com/,

Portugalski support site – http://www.bookcrossing-portugal.com/,

Meksykański mirror site - http://www.bookcrossing-mexico.com/,

Holenderski support site - http://www.bookcrossing.nl/,

Niemiecki support site http://www.bookcrossers.de/bcd/home/,

Francuski support site -http://bookcrossing.fr.st/ i mirror site - http://bookcrossingfrance.free.fr/,

Włoskie mirror site - http://www.bookcrossing-italia.com/home oraz http://www.bookcrossing-italy.com/,

BC w Polsce

Listopad 2002 - data rejestracji pierwszego polskiego użytkownika na BC.com;

Październik 2003

BookCrossing.pl (istnieje do dziś);

Gazeta.pl/podajksiazke ( do przełomu 2004/2005);

Bookcrossing.xu.pl (istnieje do dziś);

Kwiecień 2004 pierwsze Ogólnopolskie Dni Uwalniania Książek;

Styczeń 2006- Fundacja BookCrossing Polska w Krajowym Rejestrze Sądowym;

2007,

community.livejournal.com/bookcrossing_pl/;

2007 w ramach obchodów roku J. Giedrojcia – bookcrossing Kultury;

Październik 2007, BC.pl -

Dlaczego BC?

serendipity ( dar znajdowania cennych i miłych rzeczy, których się nie szukało ) ( Słownik wyrazów obcych [On-line]. Wydawnictwo naukowe PWN S.A., Copyright 1997-2007 [dostęp: 2 lipca 2007]. Dostępny w World Wide Web : http://swo.pwn.pl/haslo.php?id=24873 .);

Spontaniczność;

Bezpłatnie dostępna literatura;

Bezinteresowność;

Połączenie poszukiwania książki z przygodą wykraczającą poza ramy fabuły;

Zabawa i rozrywka;

Interaktywność;

Względna anonimowość.

Aspekty prawne

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych;

Biblioteki (...) mogą udostępniać nieodpłatnie, w zakresie swoich zadań statutowych, egzemplarze utworów opublikowanych

Czy BC jest biblioteką?

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach .

osoba prawna organizatorem (tak);

charakter powszechny (tak);

zadania bibliotek : gromadzenie, opracowywanie, przechowywanie i ochrona materiałów bibliotecznych oraz obsługa użytkowników, przede wszystkim udostępnianie zbiorów oraz prowadzenie działalności informacyjnej, zwłaszcza informowanie o zbiorach własnych, innych bibliotek, muzeów i ośrodków informacji naukowej, a także współdziałanie z archiwami w tym zakresie. (tak);

podstawa prawna – akt o utworzeniu biblioteki i statut (nie);

Czy BC jest biblioteką? - wnioski

nie jest tradycyjną biblioteką, ale jak sądzę można ten zbiór określić mianem eksperymentalnej biblioteki wędrującej (albo krążącej).

Wady i zalety

+ promocja czytelnictwa ,

+ wpieranie rozwoju pozytywnych nawyków czytelniczych w tym np. dzielenie się książkami, dyskusje o literaturze , aktywizacja czytelników,

+ promocja instytucji, autorów, wydawców współpracujących z ruchem,

+ próba stworzenia nowych kombinacji literatury i Internetu.

- brak możliwości monitorowania skuteczności ruchu ,

część książek ulega zniszczeniu, kradzieży,

konieczny jest dostęp do Internetu, aby w pełni uczestniczyć w BC ,

niektórzy wydawcy i pisarze boją się utraty części zysków i dewaluacji książki .

BC i biblioteki

Organizowanie półek (Oficjalnych Stref Wymiany) ;

Współorganizowanie imprez promujących BC (np. Niwińska);

Informowanie o ruchu.

BC i badania naukowe

Studenckie koła naukowe

SKN Bibliolog z Krakowa,

SKN Bibliotekoznawców UKW,

Konferencje

BOBCATSSS 2005,

Canadian Communication Association Annual Conference 2006,

Faculty of Information Studies Research Day 2007,

Prace dyplomowe

T. Sunderdiek Books Telling Stories: New Forms of Interaction with Books using BookCrossing and Web 2.0. Technologies,

Projekty badawcze

Exploring the World of BookCrossing pod opieką prof.. R. Wattenfoger, Zurych

Opracowanie systemu rekomendacji książek w oparciu o bazy BC.com, C. N. Zeigler,

Publikacje

Maclaran, P. and Masterson, R. (2006), You can’t tell a book by its cover: Bookworms, bookcases and bookcrossing, in Brown, S. (ed.), Consuming Books: The Marketing and Consumption of Literature , Routledge: London.

Ocena jakości stron WWW- definicja

Ocenę jakości stron WWW zdefiniowano więc jako : zbadanie i określenie stopnia, w jakim inherentne właściwości stron WWW:

jakościowe (jakość informacji)

i ilościowe (np. ilość informacji),

zarówno fizyczne (np. wielkość pliku źródłowego, ilość informacji),

dotyczące zmysłów (np. rodzaj muzyki w tle, szata graficzna),

behawioralne (np. wiarygodność, brak wulgaryzmów w tekście),

czasowe (np. aktualizacja),

ergonomiczne (np. bezpieczeństwo osobistych danych) jak i

funkcjonalne (np. szybkość ładowania strony, łatwość nawigacji, oferowane usługi)

spełniają wymagania jej użytkowników i twórców oraz standardów internetowych przyjętych

zwyczajowo (np. netykiety)

lub obowiązkowo (np. budowy adresu IP i URL) .

(na podstawie PN-ISO 9000:2006 Systemy zarządzania jakością. Podstawy i terminologia. Polski Komitet Normalizacyjny, 2006. s.25, 35.)

Wybór metody oceny jakości

Metody zaproponowane przez H. Clausen:

Statystyczna,

Automatycznych procedur,

Jakościowo-heurystyczna.

Listy kryteriów

B. Bednarek-Michalska,

A. Smith,

S. Beck,

G.L. Wilkinson, L.T. Bennet, K. L. Oliver,

C. Ury, F. Baudino, C. Johnson,

B. Scholman,

S. MacLachlan,

A. Karoulis, A. Pombostis, (na podst. J. Nielsena),

B.J. Fogg,

Lista kryteriów oceny jakości witryn internetowych poświęconych BC

Autorstwo,

Funkcjonalność,

Układ stron i wrażenia estetyczne,

Struktura informacji (i usług),

Edycja i poprawność tekstu,

Aktualizacja,

Kompletność,

Obiektywizm,

Koszty,

Użyteczność i przyjazność,

Wiarygodność.

Ocena jakości + + Wykorzystane technologie bez zakłóceń - - Personalizacja strony + + Brak zakłóceń przy ściąganiu plików + + Szybkość ładowania Funkcjonalność: + + Kompetencje + + Reputacja autorów - + Informacje o autorach - - Cel serwisu Autorstwo: BC.pl BC.com Kryteria

Ocena jakości + + Strony mają racjonalną długość + + Równowaga pomiędzy ilością tekstu i grafiki + + Kontrola wyświetlania strony + + Czytelny format wyświetlania wyników wyszukiwania w bazach danych - + Status systemu + + Różne formaty czcionek dla różnych typów informacji + + Stałe miejsce dla zrębu głównego - + Dostępne z każdego poziomu menu - - Mapa strony + + Stały i przejrzysty układ elementów Układ stron i wrażenia estetyczne BC.pl BC.com Kryteria

Ocena jakości + + Przeglądanie rekordów w bazach danych - + Przeszukiwanie baz danych + + Interaktywność + + Opis działów adekwatny do zawartości + + Jasno sprecyzowane tytuły + + Logiczny podział zawartości + + Strona główna Struktura informacji i usług: BC.pl BC.com Kryteria

Ocena jakości - + Zakres chronologiczny istnienia strony + + Aktualne hiperłącza - + Częstotliwość aktualizacji Aktualizacja: - + Identyfikacja źródeł danych + + Odpowiedni ton wypowiedzi + + Poprawność tekstu + + Edycja tekstu + + Struktura dokumentu Edycja i poprawność tekstu: BC.pl BC.com Kryteria

Ocena jakości + + Treść wolna od stronniczości, stereotypów, itd. - - Korekty - - Równowaga pomiędzy różnymi punktami widzenia - + Obiektywne komentarze - + Odwołania do konkurencyjnych stron Obiektywizm + + Brak szumu i luki informacyjnej + + Dane nie nagromadzone przypadkowo + + Zaspokojenie potrzeb informacyjnych Kompletność BC.pl BC.com Kryteria

Ocena jakości - + Różne wersje językowe, support, mirror site + + Błędy + + Pomoc + + Oczekiwania użytkowników dot. użyteczności Użyteczność i przyjazność + + Źródła finansowania + + Opłaty wpływają na jakość serwisu + + Bezpłatny dostęp do serwisu Koszty BC.pl BC.com Kryteria

Ocena jakości Wnioski: BC.com jest serwisem o wysokiej jakości (88%), a BC.pl serwisem o średniej jakości (64%). - + Ochrona prywatności - - Weryfikacja danych, statystyk - + Oczekiwania użytkowników dot. wiarygodności Wiarygodność BC.pl BC.com Kryteria

Koniec