werkboek tuinman in de wijkvisie en methode 2012
10 jaar creatief beheer    “ iedereen bedankt ”                                                                           ...
Trajectaanpak en lerende praktijk                                                                                         ...
De nieuwe stadsprofessionaleen m/v met een missie                              Een buitenruimte van goede kwaliteit is een...
wijkontwikkeling als gezelschapsspelhet speelveld van de tuinman                                                          ...
communicatie en mediaAntenne Rotterdam                        “Naast de openbare ruimte zijn de media                     ...
werkveld fysiek                                                                                                           ...
werkveld sociaalzorgen dat mensen gaan meedoen                                                                            ...
werkveld mentaalleren over de natuur                                                                                      ...
werkkalender                                                                                                              ...
verdienmodel                         effectiviteit                                                                        ...
tel: 06 1418 3001 info@creatiefbeheer.nl www.creatiefbeheer.nlwww.tuinmanindewijk.nl
Werkboek Tuinman in de Wijk 2012
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Werkboek Tuinman in de Wijk 2012

2,827 views
2,759 views

Published on

Het werkboek 'Tuinman in de Wijk', visie en methode Creatief Beheer is het resultaat van 10 jaar oefenen in de praktijk

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,827
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,687
Actions
Shares
0
Downloads
110
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Werkboek Tuinman in de Wijk 2012

  1. 1. werkboek tuinman in de wijkvisie en methode 2012
  2. 2. 10 jaar creatief beheer “ iedereen bedankt ” Met trots presenteren wij het Werkboek Tuinman in de Wijk’. Dit werkboek is het resultaat van 10 jaar ‘oefenen’ in de praktijk, vele mensen en organisaties hebben hieraan bijgedragen. Bij deze willen wij iedereen hiervoor hartelijk bedanken! Tussen de door ontwikkelaars en bestuurders Al onze opdrachtgevers en financiers voor het vertrouwen geplande en door mensen dat ze ons gaven vanaf het begin. Alle professionals voor geleefde stad gaapt een kloof. de samenwerking en de kennis die gedeeld is. Al onze ‘tuinmannen’ voor hun inzet en enthousiasme in niet Een kloof die met een mens te altijd makkelijke situaties. En last but not least de talrijke dichten is: De Tuinman (m/v). vrijwilligers, die ons door de jaren heen hebben gesteund De tuinman is een professional en geholpen. die op een inspirerende en “‘Tuinman in de Wijk’ is een integralevan verbindende manier het vacuüm tussen bewoners, instanties en de fysieke omgeving overbrugt. methode en visie op wijkontwikkeling het Rotterdams Bureau Creatief Beheer ” Het dagelijkse beheer en onderhoud van een wijk staat hierin centraal. Door dit op een andere manier te benaderen en te organiseren wordt participatie van burgers op velerlei manieren mogelijk en gestimuleerd. 3 Dit dient dan weer als basis voor verdere ontwikkelingen.Karin Keijzer en Rini Biemans, 200 In dit Werkboek zijn alle inzichten en ervaringen uitOude Noo rden Rotterdam. de Creatief Beheer praktijk verwerkt tot een heldere Tuinman in de Wijk is een nieuw regiesysteem gestructureerde trajectaanpak, waarbij een wijk ieder jaar vanuit het midden, dat alle huidige bevoegdheden groener en kindvriendelijker wordt met gelijkblijvende en verantwoordelijkheden intact houdt, maar deze op een menselijke maat inspireert, verbindt of zelfs lagere kosten. Tegelijkertijd wordt waarde in het vastgoed gecreëerd en een stevige basis gelegd voor en effectiever maakt. Op termijn maakt de inzet van de Tuinman de totale wijkaanpak, goedkoper verder ontwikkelingen. leefbare prettige wijken zijn de en zijn praktijk creëert waarde in het vastgoed, omdat mensen er graag wonen. Karin Keijzer en Rini Biemans Creatief Beheer kurken waarop een stad drijft
  3. 3. Trajectaanpak en lerende praktijk GEMEENSCHAPPELIJKE uiTDAGING iedere val is een leermoment, ieder opstaan een succes met z’n allen werken aan een mooiere wijk “Groen en kindvriendelijkheid” Veranderen in een bestaande stad is meer dan het herstructureren van de fysieke omgeving. Creatief Beheer zijn heeft zich toegelegd op een veranderingsaanpak waarbij praktische en effectief sturende doelen, omdat ze voor iedere speler de gelegenheid heeft om mee te bewegen. iedereen begrijpbaar en invoelbaar zijn. Deze doelen “Devan het ontdekken, -successen, - de betrekken direct en indirect alle beleidsvelden en zijn zeer weg van de kleine belangrijke criteria voor leefbaarheid. weg tegenslagen incasseren en samen leren ” Het klein beginnen in een straat, park of op een plein, zodat de olievlek zich langzaam gaat uitbreiden. Het is belangrijk vanaf het beginkleine successen te boeken in een vroege fase, ditMensen doen graag mee, mits ze er goed in zijn, het genereert vertrouwen en dat is wat moet groeien in het traject.leuk vinden en het nut ervan inzien. De essentie vande Creatief Beheer aanpak is; het dagelijks beheer enonderhoud zodanig om te vormen, zodat door participatieen samenwerking mogelijk wordt. Dit gebeurt in een trajectvan van drie tot vijf jaar.Om te kunnen samenwerken en participatie mogelijk te Waarom is groen zomaken is er een systeem van werkvelden en modules belangrijk? In groene wijkenontwikkeld met een een nieuwe stadsprofessional in hetmidden: De Tuinman (M/V). Dit maakt het mogelijk met alle hebben mensen 30% minderverantwoordelijke partijen samen te werken en het beheeren onderhoud zodanig te organiseren dat het mensen last van depressies.stimuleert om mee te doen en verantwoordelijkheid te In groene wijken zijn er In groene wijken is “Met de aanpak van en zelfreddendnemen.wordt het zelforganiserend Creatief Beheer 15% minder kinderen met overgewicht. vastgoed meer waard. Het RIVM berekent eenvermogen van de gemeenschap groter meerwaarde van 10 tot 30 % ”en de wijk leefbaarder Creatief Beheerervaart steeds weer in al haar projecten, dat mensen eerlijke communicatie, gemeenschappelijk voor woningen nabij groen. dit isen het directe menselijk contact, cruciaal is voor succes.Mensen maken het verschil. Zowel op straatniveau als doel en samenwerking niet alleen particuliere waarden:op beleidsniveau. Creatief Beheer werkt tussen en met de overheid profiteert doormensen, organisaties, diensten op een begrijpelijke enplezierige manier. hogere onroerendzaakbelasting en overdrachtsbelasting.
  4. 4. De nieuwe stadsprofessionaleen m/v met een missie Een buitenruimte van goede kwaliteit is een voorwaarde voor een goede sociale structuur van een wijk. “In de openbare ruimte leeft de stad en ontmoeten mensen elkaar ” Het is tevens het visitekaartje voor bezoekers van buiten. De werkers in de buitenruimte (tuinmannen) staan voor de verzorgende opbouwende krachten in een wijk. Ze zijn aanspreekbaar, herkenbaar en werken samen met bewoners. Echter ze bewaken wel het centrale doel: de leefbare wijk voor aanwezigheid en iedereen, in die zin zijn het onafhankelijke professionals, die interactie heeft een “verbinden aan de gemeenschap en hun lot directe meerwaarde, ” tegenslag en succes Het werk van de Tuinman de opdracht delen schept een band Het werkingsmechanisme van Creatief Beheer trajecten Praten, zaaien, bouwen, planten, genieten, is de noodzaak tot interactie in het publieke domein overleggen, uitleggen, bedanken, schoffelen, terug te brengen. Hierdoor wordt het zelforganiserend water geven, wieden, huilen, herstellen, vermogen van gemeenschappen versterkt en dit vergroot bouwen, lachen, herstellen, wieden, water op haar beurt weer het zelfreddend vermogen van geven, praten, overleggen, oplossen, praten, individuen. (burgerkracht) bouwen, oogsten, planten, water geven, snoeien, bestellen en weer opnieuw… meer leermomenten door de spelsituatie Twee stappen vooruit, een stap terug, nog dan met een strakke een stap terug, drie stappen vooruit, nog twee centraal gestuurde vooruit, drie stappen terug, twee stappen organisatie vooruit, een stap terug, een stap vooruit, nog een stap vooruit, weer twee stappen terug… uiteindelijk succes Hij lacht en huilt, valt en staat weer op. Hij praat it takes a village to raise a child met mensen, hij verzorgt, hij denkt mee en is een beloning voor iedereen beleeft avonturen. Hij heeft het koud en warm, regent nat en krijgt koffie en na een jaar heeft hij samen met alle mensen planten en dieren wel drie stappen vooruit gezet…
  5. 5. wijkontwikkeling als gezelschapsspelhet speelveld van de tuinman “Deeigen budget en een mandaat.. Tuinman (M/V) heeft een speelveld, Hartjes verdienen: De hartjes staan voor samenwerking waarbij samenwerking een ” De openbare ruimte is het centrale speelveld, de bewoners en de professionals zijn de spelers. De tuinman staat tussen meervoudigwordt verdiend en de doel alles en iedereen in met een eigen opdracht en mandaat; kosten en baten bij geheel het groener en kindvriendelijker maken van de wijk. De verschillende partijen aanwezigheid van de tuinman in de wijk wordt legitiem kunnen liggen, en altijd het doordat hij/zij het dagelijks beheer en onderhoud organiseert algemeen belang dienen. en de irnichting zo mogelijk laat meegroeien. Het beheer van de fysieke ruimte is laagdrempelig, continue en vriendelijk. output “Fysiek, Mentaal, samenwerking kosten output Sociaal ” Het speelveld van de Tuinman is in te delen in een fysiek werkveld (inrichting, beheer en onderhoud), een mentaal werkveld (educatie) en een sociaal werkveld (participatie). Ieder werkveld vraagt samenwerking met andere diensten en organisaties. Deze samenwerking is modulair, waarbij de kosten modules onderling zijn verbonden. De taak van een Tuinman is samenwerking zodanig te organsieren, dat verschillende samenwerkingdoelen worden bereikt met hetzelfde of minder geld. Indien meervoudig doelhet geval is zou gesproken kunnen worden van een dit ‘verdien’ situatie. Deze geven we aan met een hartje als tegenhanger van de harde €’s. samenwerking de tuinman als hartenjager meervoudig doel output output
  6. 6. communicatie en mediaAntenne Rotterdam “Naast de openbare ruimte zijn de media tegenwoordig ook een nieuwe virtuele ontmoetingsplaats geworden ” Mensen communiceren en ontmoeten elkaar steed vaker in deze ‘virtuele ruimte’. Creatief Beheer ziet de fysieke ruimte en de media als een continuum, die elkaar onderling beinvloeden. Het media/internetplatform Antenne Rotterdam is hiervoor in het leven geroepen(sinds 2005). “Communicatie tijdens het werk” communicatieve meerwaarde van werkprocessen, is een De kwaliteit waarop bewust gestuurd wordt bij door Creatief Gelukkige Beheer. Mensen zijn gemaakt om te communiceren tijdens mensen zijn de het werk, Creatief Beheer richt werkprocessen zodanig in dat beste reclame dit mogelijk en effectief is. voor de wijk. “Communicatie met alle opdrachtgevers, “ ” Publiciteit De content wordt geleverd en verspreid ” partners en financiers Rond projecten is via Antenne Rotterdam (sociale media, nieuwsbrief, zo mogelijk communicatie met alle partijen en opdrachtgevers/ televisie) met een tweeledig doel. “ financiers heel belangrijk, juist omdat Creatief Beheer als middenspeler niets kan ondernemen zonder goedkeuring van verantwoordelijke en betrokken partijen. Dit bestaat uit vergaderen, overleggen en afspraken maken en ” Vakwereld Omdat de aanpak nieuw en integraal is (vakgebiedoverschrijdend) is het van cruciaal belang is dat dezew verschillende ‘werkvelden’ de achterliggende visie en wordt geformaliseerd in de werkboeken. Dit alles wordt de methode begrijpt. gecommuniceerd naar derden via Antenne Rotterdam. “ Communicatie met bewoners ” Dit bestaat uit een formeel en informeel gedeelte, het informele “ ” Algemene Publiciteit Wat voor de vakwereld geldt natuurlijk ook voor een algemeen publiek. Mensen participeren veel sneller als ze begrijpen wat het doel en geschied dagelijks tijdens het werk. Het formele gaat o.a. via het nut is. Het imago van de wijken is ook onderdeel van de de website, daar proberen we zoveel mogelijk informatie in aanpak, zonder de reeele problemen te ontkennen, hebben de vorm van artikelen, foto’s en video’s te plaatsen. Zo nodig probleemwijken extra last van een zeer negatief imago, wat niet worden nieuwsbrieven en folders ingezet. altijd terecht en genuanceerd is.
  7. 7. werkveld fysiek straat modulebeheer, onderhoud en inrichting Straten zijn eigenlijk gemeenschappen op zich en het dichtst bij de directe leefwereld van bewoners. Dit vraagt om een organisatie op maat. Per straat wordt gekeken wat de wensen van de bewoners “Dit is het centrale werkveld, het gaat zijn en wat ze zelf willen doen. Dit gaat door aan te bellen en ontmoetingen op straat. Het is prak- erom de wijk groener en kindvriendelijker tisch om te starten met geveltuinen. Zo wordt stap ” te krijgen en dat vergt een dagelijkse structurele voor stap alle straten in een wijk in kaart gebracht inspanning op het gebied van het beheer en onderhoud, met en vergroend samen met bewoners. daaraan gekoppeld een flexibele ontwikkelende inrichting. (zie schema)tuinmodule 1 Dit is een afsluitbaar binnenterrein zoals bijvoorbeeld een speeltuin of schoolplein. Deze worden meestal beheerd en ontwik- keld door een specifieke organisatie en Minimaal zijn slechts op bepaalde tijden openbaar onderhoud toegankelijk. Dergelijke terreinen zijn zeer geschikt voor educatie en ontmoeting, naast en in interactie met het lopende programma. Tevens kan een dergelijk terrein gebruikt 2 worden als uitvalsbasis voor de vergroening van omliggende straten. Begeleiden en motiveren park module Dit is een openbare gemeen- 3 schappelijke ruimte, een park of plein, die participatief wordt beheerd en ontwikkeld. geveltuinwedstrijd
  8. 8. werkveld sociaalzorgen dat mensen gaan meedoen Maatschappelijke participatie moduleSpontaneparticipatie “ ” Organisaties, die met hun personeel een Bewoners doen graag mee als ze iets leuk dagje bij de uitvoering op een van de vinden, er goed in zijn en het als nuttig ervaren. Dit is de kernmodule waarop participatie bij Creatief Beheer is gebaseerd en waar de projecten meehelpen. Hierdoor kunnen grote klussen gedaan worden. Het is naam vandaan komt. Het gaat erom het beheer en onderhoud Georganiseerde belangrijk dit zodanig te organiseren dat Bewoners doen spontaan en vrijwillig mee, dit vergt een organisatorische zo te organiseren, dat mensen op eigen initiatief gaan meedoen.  participatie de deelnemende organisatie er wat aan heeft, maar de wijk ook. ondersteuning, waarbij het leuk en module nuttig is en blijft voor de bewoners. Hierbij is sprake van participatie vanuit een noodzaak of op uitnodiging van een professionele organisatie, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk ihk van full engagement, OK bank, inburgering of reintegratie/opleiding. werk aan de wijk en jezelf
  9. 9. werkveld mentaalleren over de natuur Natuureducatie Creatief Beheer vindt het belangrijk dat mensen meer over kinderen onder “belevendirecte omgeving in hun de natuur leren en de 12 jaar natuur kunnen ” Het hebben van een band met natuur, versterkt het verantwoordelijkheidsgevoel en de participatie aan het beheer en onderhoud van het module groen in de wijk Met scholen in de wijk wordt een natu- ureducatie programma (deels NME) ontwikkeld dat zo veel mogelijk wordt gekoppeld aan de kerndoelen van de school (citoscore en talentontwikkeling). Dit alles wordt versterkt doordat kin- Volwassenen deren het geleerde ook beleven in hun educatie directe omgeving. module Wat voor kinderen en jongeren geldt, geldt natuurlijk ook voor volwassenen. Hoe meer Praktijk tuinlessen mensen over de natuur weten, hoe meer ze jongeren tot 18 het belang ervan inzien. module Bij de meeste jongeren staat groen en natuur niet direct op nummer 1 van hun interesses, terwijl dit bij jonge kinderen vaak wel het geval is. Het is vaak praktischer om jongeren te benaderen vanuit werk en verantwoordelijkheid. Gebleken is bijvoor- beeld dat zakgeldprojecten erg goed werken. Jon- geren kunnen ermee verdienen en indirect leren ze over van alles en nog wat.
  10. 10. werkkalender December 10 Febru ari 10 Novem ari 10 Ok 0de tuinman en de seizoenen rt 3 Janu tob ber 10 400 tuinmandagen aa er 3 Se 0 il 5 M Tuin en onderhoudswerk is seizoensgebonden, pte pr “afhankelijk van de jaargetijden mb 0 A ” Zomer: water geven en wieden veranderen de werkzaamheden en er activiteiten. Hiervoor gebruikt Creatief Beheer de ‘werkkalender’, waarbij per maand wordt aangegeven 50 april: kweken in je eigen vensterbank wat er te zien is, wat er gedaan moet worden en wat voor us 50 programma’s gedraaid kunnen worden. Voorjaar zaaien, kweken en stekken, dan water geven en wieden en in het t Mei ugus 50 najaar, oogsten, opruimen en winterklaar maken. A Jun i 50 i 50 Jul Juni Augustus Oktober November September Oktober September December Januari
  11. 11. verdienmodel effectiviteit meten en sturende knikkers en het spel tuinmandagen in plaats van vierkante meters inleg overheid De Creatief Beheer aanpak (Tuinman in de Wijk) werkt vanuit de hoeveelheid Tuinmandagen en de hoeveelheid participatie, co financiering die deze genereren. Daarnaast kan door samenwerking en koppeling kosten worden gereduceerd en waarde wordt sponsering gecreëerd. (zie schema’s hiernaast) participatie eerste investering “Om een wijk ieder jaar groenerbestaande : kindvriendelijker te krijgen tegen en € 100.000,- kosten, zijn er een aantal transities geeft € 2,5 milj. opbrengsten. noodzakelijk • ” Een groene wijk heeft voldoende m2 ‘sociaal groen’, waarvan zoveel mogelijk gebruikt wordt gemaakt en die samen met de bewoners worden verzorgd en beheerd. • Voor dit sociale groen wordt gerekend in Tuinmandagen en legenda maatschappelijk de kwaliteit die geleverd wordt (samen met bewoners) kan in rendement een bestek worden bepaald. • De organisatie van het beheer en onderhoud dient zodanig te zijn dat bewoners graag en duurzaam participeren en samenwerking via speciale trajecten kan dit worden versterkt middels € 100.000 koppeling georganiseerde en maatschappelijke participatie. • Bekendheid met de natuur is erg belangrijk, daarom wordt met scholen in de buurt getracht in extra output vermindering natuureducatie te voorzien. vandalisme Dit alles is jaarlijks te meten op output en per jaar kunnen samenwerking afspraken gemaakt worden voor de doelen van het volgende jaar. meervoudig doel daling kosten In een driejarig traject wordt deze transitie naar sociaal beheer zorg en welzijn met een Tuinman (M/V) gerealiseerd. Gestart wordt met een 100 betaalde of twee fysieke modules en een beperkte hoeveelheid ‘sociaal tuinman dagen groen’. In het eerste jaar is het vooral kwartier maken: alles en stijging waarde Transitie beheer en onderhoud iedereen leren kennen, mogelijkheden zoeken en draagvlak 100 participatie genereren. Het tweede jaar en het derde jaar kan worden dagen vastgoed • van efficiënte sturing naar participatief teamwerk gewerkt naar een duurzame structurele transitie. • van kostenpost naar investeringspost • van statisch beheer naar dynamisch ontwikkelend beheer Dit traject wordt ontworpen en beschreven in een werkboek • van minimaal naar maximaal beheer en onderhoud en jaarlijks aangepast in overleg met bewoners en opdrachtgevers/financiers.
  12. 12. tel: 06 1418 3001 info@creatiefbeheer.nl www.creatiefbeheer.nlwww.tuinmanindewijk.nl

×