Your SlideShare is downloading. ×
0
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Coril nom hariutaigaa
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Coril nom hariutaigaa

19,984

Published on

3 Comments
20 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
19,984
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
524
Comments
3
Likes
20
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Оршил ШУТИС Даярчлагдаж байгаа дэлхийн өнөө үеийн залуучуудад төрөлх хэл, түүх соёлоо дээдэлж орчин үеийн хөгжил дэвшилтэй алхахад болон Эх оронч, үндэсний ухамсарын нэгдмэл үнэлэмжийг төлөвшүүлэхэд түүхийн шинжлэхНийгмийн Технологийн сургууль ухаан, түүнийг хүмүүст хүргэдэг Монголын түүхийн хичээлийн үүрэг их билээ . ШУТИС-д инженер, техник технологи, эдийн засаг, менежмент, мэдээллийн технологи, нийгэм, соёл зэрэг олон салбараар мэргэжилтэн бэлтгэхэд Түүх-Аялал жуулчлалын нийгэм, хүмүүнлэгийн профессор багш нар түүний дотор түүхийн багш нар профессорын баг энэхүү хичээлээрээ үндэсний бахархал төрүүлэх, түүх соёлоо дээдлэх, түүхэн өв уламжлалаа хадгалах, түүхийн сурвалж, бусад хэрэглэгдхүүнийг оновчтой ашиглахад оюутан залуусын анхаарлыг хандуулж ирсэн билээ. Монголын түүхийн сургалтанд зориулж манай профессор багш нар Монголын түүх I, II ботийг 2002, 2004 онуудад, 2008 онд Монголын түүх /Дундад эртний үе/ 2-р дэвтрийг нэмэлт хийж, засварлан хэвлүүлж хэд хэдэн гарын авлага гарган нийтийн хүртээл болгоод байна. Монголын түүхийн хичээлийн энэхүү гарын авлага нь оюутан суралцагчдын хичээлээр олсон мэдлэгийг бататгах, явцын ба улирлын шалгалтанд бэлтгэхэд хэрэглэгдэхүүн болох, бие даалтын ажилд ашиглахад зориулагдсан Монголын түүх бөгөөд оюутныг мэдлэгийн эрэл хайгуул хийхэд нь ач холбогдол өгнө хэмээн үзэж хариултыг хавсаргаагүй болно. /гарын авлага-сорил / Үндэсний ухамсар сэргэж эх түүхээ сонирхогчид олширч буй өдгөө цагт таны ухаан мэдлэгт цуцал нэмж, үндэсний ухамсар, эх оронч сэтгэлгээнд дэм болно гэдэгт итгэлтэй байна. Та бүхний мэргэн оюун тунгаах биз ээ. Түүх, аялал жуулчлалын багийн хамт олон УБ 2011 он 1
  • 2. Таныг хүндэтгэв.Гарын авлага боловсруулсан: Нийгмийн Технологийн Сургуулийн Түүх-Аялал,жуулчлалын профессорын багийн: SS 102 Монголын түүх 3 кредитТэргүүлэх Профессор Н.Галиймаа /Ph.D/дэд проф Д.Сэрдарам/Ph.D/ Хичээлийн ерөнхий агуулгадэд проф Ц.Цэрэн /Ph.D/ Лекцын сэдвүүд:ахлах багш Ю.Болдбаатар /Ph.D/ахлах багш Ц. Цэнджав /Маг/ Лекц -1: Монголын түүх судлалын асуудал ба нүүдэлчин монголчуудын түүхийнахлах багш Г.Наран-Оюун /Докторант/ өмнөх үеийн хөгжлийн тоймбагш Д.Хатанбаатар /Докторант/ Лекц -2: Хүний гарал үүсэл. Хүний үүсэл хөгжлийн тухай онолбагш С.Болормаа /Докторант/ Лекц -3: Хүй нэгдлийн байгууллын үе/Угсаатны түүх, хэл соёлын үүсэл гарал/багш Ч.Ванчигдаш /Докторант/ Лекц -4: Дундад эртний нүүдэлчдийн төр ёсны уламжлалбагш Д.Эрдэнэбат /Маг/ Лекц -5: Нүүдэлчдийн овог, аймгийн гарал үүсэл. Угийн бичигбагш Ц.Бямба-Очир /Маг/ Лекц -6: Монголчуудын угсаа гарвал, “Монгол” хэмээх нэрийн тухайбагш Г.Мөнх-Эрдэнэ /Маг/ Лекц -7: Их Монгол улс байгуулагдсан нь.багш С.Бат-Эрдэнэ /Маг/ Лекц -8: Монголчуудын байлдан дагуулал.багш А.Ариунболд /Маг/ Лекц -9: Монгол угсааны хаант улсууд Лекц -10: XIV- XVII зууны Монгол оронСорилын бүтэц: Лекц-11: Манжийн үеийн Монголын нийгэм, эдийн засгийн байдал - Монголын түүх хичээлийн лекц, семинарын сэдвүүд Лекц -12: XX зууны Монголын нийгмийн өөрчлөлтүүд - Монголын түүхийн хичээлээр эссе бичих нь Лекц-13: ХХ зууны Монгол Туургатны түүх - Монголын түүхийн хичээлээр уншиж судлах эх зохиол, сурвалж, веб Лекц -14: Социализмын үеийн Монгол орон Лекц-15: Монголын тусгаар тогтнолын түүх сайтууд Лекц-16: Дэлхийн түүхэнд Монголчуудын эзлэх байр суурь - Оюутны бие даалтын журам - Оюутны бие даалтын ажлыг зохион байгуулж болох үлгэрчилсэн Семинарын сэдвүүд: сэдвүүд Сем-1: Оршил хичээл Сем-2: Хүй нэгдлийн байгууллын үеийн Монгол оронСорилын агуулга: Сем-3: Монгол орны хүрэл зэвсгийн үеийн түүхХиргисүүр, Дөрвөлжин булш, 1. Монголын түүх судлал, түүхийн зангилаа асуудлууд -40 Буган чулуун хөшөө/ 2. Ураг төрлийн байгуулалын үеийн Монгол орон -80 Сем-4: Монгол нутагт Эртний улсуудын төр, нийгмийн байгуулал, эрхлэх аж 3. Монгол нутагт оршин тогтнож байсан эртний улсууд -80 ахуй Хүннү-Кидан 4. Их Монгол улс -150 Сем-5: Монгол нутагт Эртний улсуудын төр, нийгмийн байгуулал, эрхлэх аж 5. Юан гүрэн ба Монгол угсааны хаант улсууд- 100 ахуй Түрэг, Уйгар, Хиргис 6. XIY-XYII Монгол- 100 Сем-6: X-XII зууны монгол нутаг дахь ханлиг, аймгууд 7. Манжийн эрхшээлийн үе 60 Сем-7: Чингис хаан Монголын эзэнт гүрнийг байгуулсан нь 8. Олноо өргөгдсөн он-ҮЭЧХ 70 Сем-8: Хубилай хаан ба Их Юан улс 9. Үндэсний ардчилсан хувьсгал 80 Сем-9: Юань гүрний түүх 10. Ардчиллын үе ба Үндсэн хуулийн асуудлууд 80 Сем-10: Дөчин дөрвөн хоёрын үе 2
  • 3. Сем-11: Манж Чин улсын эрхшээлийн үеийн Монгол орон Тэмцэл хөдөлгөөн, Орчин үед эссе бичлэгийн хоёр хандлага ажиглагдаж байна.Засаг захиргааны өөрчлөлт 1. Тухайн асуудлаар /гадаад, дотоодын сургууль, сургалтанд элсэх, тодорхойСем-12: Манж Чин улсын эрхшээлийн үеийн Монгол орон худалдаа, Мөнгө ажил үүргийг гүйцэтгэх/ өөрийн хүсэл эрмэлзлэл, чадвар, дадлыг илэрхийлэххүүлэл, Соёл үүднээс эссе бичиж буй хэрэглээний хандлагаСем-13: Богд хаант Монголын үеСем-14: Социализмын үеийн Монголын нийгэм, эдийн засаг 1921-1966 2. Тодорхой шинжлэх ухааны хүрээнд тухайлсан тодорхой сэдвээр өөрийнСем-15: Социализмын үеийн нийгэм эдийн засаг 1966-1990 мэдлэг, чадвараа илэрхийлэх, санаа бодлоо нотлох зорилгоор эссе бичиж буйСем-16: Монгол дахь Ардчилалын түүх сургалт судалгааны хандлага Монголын түүхийн хичээлээр эссе бичих нь хамгийн өргөн хүрээнийМонголын түүхийн хичээлээр эссе бичих нь асуудал бөгөөд сонирхолтой байна гэдэгт итгэлтэй байна. Учир нь хүн төрөлхтөнд өөрийн улс үндэстэн, удам угсаа, түүх соёлоо дээдлэх үзэл санаа Эссе гэдэг нь францын “essa” буюу « оролдлого», латины “exagiu” буюу «тал мөнхийн оршоостой байдаг билээ.бүрээс нь дүгнэх» гэсэн утга бүхий цөөн үгтэй зохион бичлэгийн нэгэн төрөл Энэхүү гарын авлагад эссе бичихэд анхаарах түгээмэл зөвлөмжийг хүргэж байна.юм. 1-р алхам: Эссег бичихээсээ өмнө сэдэвтээ анхаарч харин бүтэц, дэс дараалал Эссе нь хувийн сэтгэгдлийг илэрхийлсэн өөрийн философитой шинжлэх зэргийг үл хайхран бодол санаандаа байгаа бүхнээ цаасан дээр буулга. Үүндээухааны үндэслэгээтэй бичигдэх ёстой. тулгуурлан: Анхны эссе нь Мишель Монтены «Опытах» (1580) хэмээх бүтээл байсан - Бичсэн зүйлээ утга санаагаар нь хооронд нь холбож үзэхбөгөөд Фрэнсис Бэкон, Английн яруу найрагч, жүжгийн зохиолч Бен Джонсон - Дэс дараалал, логикийг анхаарахнар өөрийн бүтээлдээ эссе бичлэгийг хэрэглэж байжээ. 2-р алхам: XVIII—XIX зуунаас эссе нь англи, францын сэтгүүлчдийн бүтээлд нэгэн бие Энэ хэсэгт эссенийхээ товч утга, ерөнхий төлөвлөгөөг тусгах. Ингэх ньдаасан бичлэгийн төрөл болсон байна. Английн Ричард Стил, Генри Филдинг, уншигчдад ерөнхий утга санааг түргэн ойлгож, үргэлжлүүлэн уншихад хялбарФранцын Дидро, Вольтер, Германы Лессинг, Гердер болон Т. Карлейль, болдог. Тиймээс эхний хэсгээ аль болох сонирхолтой, анхаарал татахуйцМ. Арнолд, Б. Шоу, А. Моруа, Ж. П. Сартр нар философи болон хэл шинжлэлд болгохыг хичээхэссег өргөнөөр хэрэглэх болжээ. Балис Сруога 1923 онд «Бурханы инээмсэглэл» 3-р алхам:нэртэй эссений анхны бүтээлээ гаргасан байна. Эссений үндсэн хэсэг нь агуулгаа хадгалсан өгүүлбэрээр эхэлдэг бөгөөд энэ нь ямагт шинэ санаагаар дүүрэн байх ёстой. Дараа нь уг Эссе нь шинжлэх ухааны судалгааны объект болох том судалгаа атлаа тухайн өгүүлбэрийн утга санааг тодруулсан жишээ, тайлбар, тоо баримтыг нэмж оруулжулсын хэл, сэтгэл зүй, нийгмийн онцлогоос шалтгаалан өөр өөр шаардлагаар авч болно.үздэг. Гэхдээ АНУ төвтэй “RWCT”-ын төслийнхөн эссений ерөнхий шаардлага, 4-р алхам:нөхцөлийг тодорхойлон гаргасан нь дэлхийн стандарт болж байна. Эссег их Энэ алхамд дээрх бичсэн үндсэн зүйлийнхээ талаар дүгнэлт гарган бичих хэрэгтэйэнгийнээр буюу RAFT хэмээх аргаар бичдэг. Roles-Дүрүүд, Audiences- байдаг.Сонсогчид, Form-Бичих хэлбэр, Topic-Сэдэв хэмээх энэ аргаар эссег ерөнхий,бүрхэг сэдэвтэй бичүүлдэггүй байна. Хамгийн түрүүнд энэ эссег ямар зорилгоор 5-р алхам:бичихээ сайн тодорхойлоод энэ зорилгыг тань энэ сэдэвтэй хамгийн ойр байж Та бичиж дуусгаад чангаар өөрөө өөртөө уншаад үз. Ингэхдээ зохиогч биш,болох ямар зүйл бичлүүлж болохыг олох хэрэгтэй. Тэр зүйл нь таний уншигчийн байрнаас хандвал өөрийн алдаагаа илүү амархан олох болно.төсөөллөөр хэн ч, бас юу ч байж болно. Дараа нь та Эссеныхээ зорилгыг Сайн эссе бичихийн тулд:тодорхойлох эзнээ олсон бол тэр эзэн нь хэнд хандах юм бол илүү сайн ойлгож o Дарааллаа гаргатаний ажил үр дүнд хүрэх вэ? гэдгийг олох хэрэгтэй. 3
  • 4. o Ямар хэсгүүд дээр анхаарлаа төвлөрүүлэхээ тодорхойл o Таны эссе тодорхой, логиктой, сонирхолтой байх ёстой.o Амьдралд тохиолдсон болсон явдлуудаас товч дурьдаж болно o Оновчтой хошигнол хэрэглэх нь чухалo Та энэ чиглэлээр яагаад сонирхож байгаагаа илэрхийлo Эссений эхлэл богино түүх, ишлэл үг, асуулт, дүрслэлээс эхэлж болно Муу эссе гэж юуг хэлэх вэ?o Эссений төгсгөл нь гол хэсгүүдээ тодотгосон байх ёстой o Намтарчилсан байдлаар эхлэхo Бичиж дууссан эссегээ хамгийн багадаа гурван удаа унших хэрэгтэй o Сонирхолтой инээдтэй зүйл бичсэн байхo Өөр хэн нэг хүнд өгч уншуулаад санал, анх буусан сэтгэгдлийг нь сонсох o Хэт уран яруу, уянгын халилтай байх o Зөв бичгийн дүрмийн алдаатай байхСайн эссе ямар байх вэ? o Нийтлэг, ерөнхий, мэдээжийн зүйлийг бичих o Хялбархан уншигдаж, амархан ойлгогддог байх. Таны o Хэцүү бэрх бүхнийг тоочин тайлбарлах зохион бичлэгийн гол санаа тод гарсан байх ёстой. o Санаанаасаа зохион, өөрийгөө үзэл бодлоо дөвийлгөн бичих o Эссе нь зохиогчоо хувь хүний талаас нь харуулж чадсан Харин Монголын түүхийн хичээлээр эссе бичихэд тухайн өгөгдсөн сэдвийн байх. хүрээнд бичихээс гадна дараах зүйлд анхаарах нь зүйтэй болов уу? o Эхлэл ба төгсгөл нь ойлгомжтой бөгөөд утга санаа нь логик  Түүхийн шинжлэх ухааны орчин үеийн онол арга зүйн талаар холбоотой байх мэдлэгтэй байхЭссе бичихэд анхаарах зүйлс  Түүх-нийгмийн асуудалд шинжлэх ухаанч олон ургальч үүднээс Хэдийгээр зохион бичлэг тань төгс болж чадаагүй ч гэсэн, дараах түгээмэл хандах тохиолддог дутагдлуудыг гаргахгүй байхыг анхаараарай:  Бүтээлч үр дүн сэтгэлгээнд тулгуурлахo Хэтэрхий том эсвэл эртний үг бүү хэрэглэ. Зарим хүмүүс зохион бичлэгээ  Улс төржилтөөс ангид байх ухаантай, гоё харагдуулах зорилгоор хэт том үг хэрэглэдэг. Гэвч эдгээр үгнүүд нь зохион бичлэгийн зөвхөн хоосон чимэг болж, хувь хүний үзэл Монголын түүхийн хичээлээр уншиж судлах эх зохиол, сурвалжууд, веб бодлыг бүрэн илэрхийлж чаддаггүй. сайтуудo Дүрмийн алдаагүй, хэтэрхий мэргэжлийн үг хэллэг багатай байхo Зохион бичлэгийн зорилго нь утга санаанаасаа зөрсөн, авцалдаагүй байх. 1. Монголын түүх /ШУТИС/ 1-р дэвтэр Эртний үе /2008 он/o Ядуу хэллэгтэй байх. 2-р дэвтэр Шинэ үе XX-р зуун /2003 он/o Тэмдэг нэр болон өөр туслах үг аль болох цөөн ашиглаарай. 2. Монголын түүхийн 5 боть УБ., 2002 онo Өргөдлийн маягтанд өгсөн мэдээллээ эссендээ дахин битгий давтаарай. 3. Монголын соёлын түүх УБ., 1998 он 4. Монголын нууц товчоо УБ., 1999 онo Зохион бичлэг нь нэгэн хэмтэй байх ёстой. 5. Ж. Заанхүү, Т.Алтанцэцэг “Монголын түүхийн лекцүүд” УБ., 1999 онo Өөрийнхөө сайн мэддэг, сонирхдог зүйлийн талаар бичих, харин сэдвээ сайн 6. “Монгол улсын түүх” ред Ж.Болдбаатар УБ., 1999 он бодох хэрэгтэй. 7. Д.Санждорж “Монголын төрийн түүх” УБ., 2007 онo Эссе хэтэрхий урт байх хэрэггүй. 8. Ч. Далай “Монгол улсын түүх” 1,2,3-р дэвтэр УБ., 1996 онo Гол сэдвээсээ хазайх ёсгүй. 9. Ч.Жүгдэр “Чингисийн төрийн үзэл, цэргийн урлаг” УБ., 1996 онo Та чухам юуг илэрхийлэх гээд байгаа зүйлээ тодорхой бичих ёстой. 10. А.Дамдинсүрэн “Монголын зэвсгийн товч түүх” УБ., 1988 онo 2-3 үндэслэлээр нотлох хэрэгтэй. 11. Д.Дорж , А.Цэвээндорж “Монголын палеолит” УБ., 1984 он 12. Д. Наваан “Эртний Монголчуудын түүхийн дурсгалууд” УБ., 1980 онo Санаагаа ойлгомжтой илэрхийл. 13. Г.Сүхбаатар “Монголчуудын эртний өвөг” УБ., 1980 он 4
  • 5. 14. Г.Сүхбаатар ”Сяньби” УБ., 1975 он15. Л. Жамсран “Монголчуудын сэргэн мандалтын эхэн” УБ.,1992 он16. Ш.Бира “Монголын түүх бичлэг” УБ., 1999 он Оюутны бие даалтын журам17. Г.Сүхбаатар “Монгол Нирун улс” УБ., 1992 он18. Ц.Доржсүрэн ”Умард Хүннү” УБ., 1981 он Оюутны бие даалт нь оюутан төвтэй тогтолцоог хөгжүүлэх, оюутныг19. Л.Н. Гумилев.”Хар домог” УБ., 1993 он сургалт, эрдэм шинжилгээний ажлыг гардан хийх чадвар эзэмшүүлэхэд оршино.20. Д.Майдар “Чингис хаан ба Монголын их гүрэн” УБ., 1992 он Оюутны бие даалтын үүрэг зорилго:21. Ш. Нацагдорж “Чингис хааны цадиг” УБ., 1992 он - Лекц, семинарын хичээлээр олсон мэдлэгийг бататгах22. Д. Гонгор “Халх товчоон” 1,2-р дэвтэр УБ., 1978 он -Оюутны бие даасан ажиллагааг бүтээлчээр удирдан чиглүүлж, тэдний идэвх23. Ш. Нацагдорж “Халхын түүх” УБ., 1963 он санаачлагыг өрнүүлэх, гүн бат мэдлэг олгох24. В.Пүрэвжав “Шарын шашны хураангуй түүх” УБ., 1998 он25. Лувсанданзан “Алтан товч” УБ., 1990 он -Сурах дадал чадвар эзэмшүүлэх, бүтээлчээр суралцах үйл явцыг тасралтгүй26. Б.Цолмон “Галдан бошигт” УБ., 1995 он хөгжүүлэх27. Ц. Насанбалжир “ Ар Монголоос Манжид залгуулж байсан алба” УБ., - Бие хүний хөгжил төлөвшлийг хангах 1974 он - Багаар ажиллах чадварыг дээшлүүлэх явдал юм.28. Л.Жамсран “ Монголын төрийн тусгаар тогтнолын сэргэлт” УБ., 1997 он Оюутны бие даан суралцах үйл ажиллагааны хэлбэрүүд: Веб сайтууд Оюутны бие даах ажлыг зохион байгуулдаг түгээмэл хэлбэрүүдээс Монголын1. www.serdaram.origo.mn түүхийн хичээлийн агуулга, түүх сонгон судалж буй оюутны мэргэжлийн онцлог1. www.origo.mn хичээлийн агуулга, багтаамжаас хамааруулж оюутанд бие дааж суралцах,2. www.tsahimurtuu.mn судлахад нь хүндрэл гаргахгүй байх нөхцөлийг багийн болон багшийн зүгээс3. pambaga.net хангасан байна. Бие даалыг дараах байдлаар хийлгэж болох юм4. www.mongolei-zentrum.de  Хичээлийн тухайн сэдэв, бүлэгтэй холбоотой сэдвээр ном, сурах бичиг,5. www.medeelel.mn холбогдох веб сайтыг ашиглан дэлгэрүүлж уншиж тэмдэглэл хөтлөх6. www.forum.mn  Реферат, эссе, дүгнэлт бичих7. wiki.ecm-outsourcing.com  Тодорхой сэдвийн хүрээнд нэг зорилтыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн тайлан8. www.baabarpedia.mn бичих9. www.news.mn10. www.pmis.gov.mn  Тодорхой зорилгод нийцүүлэн бүдүүвч, схем, диаграм зохиох11. www.open-government  Судалсан сэдвээр үнэлэлт дүгнэлт өгөх12. www.parl.gov.mn  Тухайлсан сэдвээр сорил зохиох.13. www.grachev62.narod.ru  Тухайн хичээлийн агуулгыг бүхэлд нь хамарсан14. www.polit.spb.ru өргөн хүрээтэй асуудлыг шийдвэрлэх бие даалтыг цөөн өгч үр дүнг нэгдмэл15. www.politstudies.ru байдлаар тооцож болно.16. www.auditorium.ru Оюутны мэдлэгийн түвшинг шалгаж, дүгнэх нь багшийн үндсэн үүргийн нэг17. www.lib.umich.edu/govdocs/pstheory.html бөгөөд харин оюутан лекц, семинар, практикийн хичээлээр олсон мэдлэгээ18. www.medeelel.mn бататгахад чиглэсэн асуулт, даалгавар, эссе, реферат, товчлол хийж цаг тухайд нь19. www.iltgehhemnel.blog.mn үнэлүүлж дүгнүүлж байх нь оюутны үндсэн үүрэг юм. 5
  • 6. Оюутны бие даалтын ажиллагааг дүгнэхдээ: 1. Монголын түүх судлал, түүхийн зангилаа асуудлууд 1. Эртний “Historia” буюу хүүрнэх гэсэн нэр томъёог шинжлэх ухааны Сургалтын хөтөлбөрт заагдсан бие даалтын ажлын сэдэв, агуулга, хэлбэрээс эргэлтэнд оруулсан гүн ухаантан: шалтгаалан ажил бүрийн үнэлгээ, оноо ялгаатай байхыг багш урьдчилан A)Аристотель B) Гераклит мэдэгдэх ба оюутан бүр бие даалт бүрийн тооцуулах оноогоо өөрөө мэдэж C)Платон D)Геродит байх Багш бие даалтын цагийн үр дүн, ирцийг харгалзан үзэх 2. “Индиачуудын түүх” бүтээлдээ хүний нийгмийн хөгжлийг зэрлэгийн үе, Тухайн хичээлийн улирлын үнэлгээнд бие даалт нь тооцогдсон байна. бүдүүлгийн үе, соёлт үе гэсэн ангилал хийсэн эрдэмтэн хэн вэ? A) Ч.Дарвин B) К.Маркс C)Л.Морган D)А.ТойнбиY. Оюутны бие даалтын ажлыг зохион байгуулж болох үлгэрчилсэн сэдвүүд 1. Тухайн сэдвээр эссе бичих 3. Түүхийн объектийг тусгаж буй нь: 2. Монголын түүхийн хичээлээр музей үзэж тайлан бичүүлэх /Байгалийн A) Түүхэн хүмүүс B) Түүхийн эх сурвалж түүхийн,Үндэсний түүхий, Богд хааны ордон, Чойжин ламын, Монгол C) Түүхийн субъект D) Түүхэн баримт цэргийн , Хэлмэгдэгсэдийн, Улаанбаатар хот шинэчлэлийн зэрэг/ 3. “Монголын нууц товчоо “-ны хүрээнд асуулт өгч тэмдэглэл хөтлүүлэх 4.Эргүнэ Хунгийн домог ямар сурвалжид тэмдэглэгдсэн вэ? 4. Эрдэмтэд судлаачдын тогтмол хэвлэлүүдэд Монголын түүхийн A)”Ертөнцийг байлдан дагуулагчийн түүх” -нд B)“Судрын чуулган”-нд асуудлаар хэвлүүлсэн материалаар цуглуулга, хайчилбар хийж дүгнэлт C)“Богд баатар биеэр дайлсан тэмдэглэл” -д гаргуулах D)”Монголын нууц товчоо”-нд 5. Өгөгдсөн сэдвээр реферат бичих /сэдэвчилсэн түүхээр/ 6. Ургийн бичиг хөтлөх дадал эзэмшүүлэх 5. Бичигдмэл хууль гэж юу вэ? 7. Эх зохиолын товчлол хийх A)Нийгмийн тодорхой бүлгийн санаачлагаар үүсэж олонхид тулган хүлээлгэсэн 8. Намтар судлалаар танилцуулга хийх хууль B) Олонхийн эрх ашигт нийцүүлсэн бүх нийтээр дагаж мөрддөг хуулиуд 9. Орчин үеийн түүхийн судалгааны сэдвээр илтгэл хэлэлцүүлэх C) Аливаа хэвлэгдсэн бүх хуулиуд 10. Түүхэн он цагийн хэлхээс хийлгэх D)Түүхийн явцад хадгалагдан ирсэн хуулиуд 11. Үгийн сүлжээ, таавар зохиолгох 12. Мэдлэг сорих тэмцээн, Асуулт-Хариулт-Асуулт зэрэг сонирхолтой 6.Түүхийн ш/у-ны үүргийг тодорхойл: уралдаан тэмцээн зохион байгуулах A)Үндэс угсаа, түүх соёлоо дээдэлсэн, эх оронч, бусад ард түмнийн түүхэн 13. Түүхэн тэмдэглэлт өдрүүдийг тэмдэглэх ажил зохион байгуулах ололтыг хүндэтгэх оюунлаг бие хүн төлөвшүүлэхэд чиглэгдэнэ. 14. Эрдэмтэд, судлаачид, төр –нийгмийн зүтгэлтнүүдтэй уулзалт хийх B)Нийгэм-түүхийн зүй тогтлыг илрүүлж, шинжлэх ухааны үндэстэй улс төрийн чиг шугам боловсруулахад тусална. 15. Асуудал дэвшүүлсэн ярилцлага, мэтгэлцээн явуулах C) Түүхийн аливаа үзэгдэл, үйл явцыг бодитой тусгаж, хөрш улс гүрэнтэй харилцаагаа бэхжүүлэх зорилго. D)Шинжлэх ухаанч мэдлэг олгож, түүхчдийг бэлтгэх. 6
  • 7. 7. Түүхэн тэгшрэлийн хууль ямар агуулгыг багтаах вэ? C) К.Маркс /Герман/ D) Х.Томсон /Дани/A)Хөрш болон алс холын улс орнуудын нийгмийн хөгжлийн зарим шинэлэг.зүйлийг дууриах, зээлдэх, аргаар өөрийн болгох. 14. Эртний Грекийн сэтгэгч Гесоидийн түүхийг анх үечлэхдээ хийсэн ангилалB)Улс орнууд харилцан тохиролцож, хөгжлөө жигдрүүлэх бодлого. аль вэ?C)Улс орнууд нийгмийн хөгжлийн нэгэн загварыг сонгох бодлого. A)Бурхны, алтны, мөнгөний, зэсийн,хүдрийнD)Хөрш улстай хамтран хөгжих замаар хөгжлөө жигдрүүлэх. B)Тэнгэрийн, алтны, мөнгөний, зэсийн, төмрийн C)Тэнгэрийн, мөнгөний, зэсийн, төмрийн, чулууны8.Соёл иргэншлийн онолоор түүх-нийгмийн хөгжлийг тайлбарлахдаа юуг D) Бурхны, алтны,хүрлийн, зэсийн, төмрийнголлон авч үздэг вэ?A) Нийгмийн үнэт зүйлс B) Өмчийн харилцаа 15. Нострад хэл гэж ямар хэлийг хэлэх вэ?C) Үйлдвэрлэлийн харилцаа D) Нийгмийн анги бүлэг A)Өвөг хэлний салбарласан эртний авиаг. B)Хүй нэгдлийн үеийн хүмүүсийн ярилцдаг байсан хэл.9. Түүхийн салбар шинжлэх ухааны судлах зүйлтэй нь холбо. C)Язгуур хэлнүүд салбарлан гарсан шинэ хэл.1. Этнографи A. Угсаатны зүй D)Эртний монгол хэлийг тийнхүү нэрлэдэг байв.2..Антрополги B. Гэрээ хэлэлцээр судлал3. Палеографи C. Зоос, одон, мөнгө тэмдэгт судлал 16. Аль нь түүхийг үнэлж дүгнэх оновчтой арга вэ?4. Дипломатик D. Эртний гар бичмэл судлал A)Асуудалд эдүүгээчлэн үзэх5.Нумизматик D. Хүн судлал B) Ангич, нам байр сууринаас дүнэлт хийхA)1a,2d,3c,4b, 5e B)1c,2e,3d,4b, 5a C) Цаг хугацаа орон зайд нь оюунлаг түвшинд авч үзэхC)1a,2e,3d,4b, 5c D)1a,2e,3b,4d, 5c D) Нийгэм цаг үеийг дагалдах10. Нийгмийн хөгжлийг тайлбарласан онолуудаас соёл иргэншлийн онолд хувь 17. Хэв хууль гэж юуг хэлэх вэ?нэмэр оруулсан эрдэмтэн бол: A)Улс орнууд харилцан тохиролцож, хөгжлөө жигдрүүлэх агуулгатай хуулиуд.A)У.Ростоу B) А.Тойнби C) М. Вебер D) Г.Спенсер B)Ард түмний зан заншил, ёс суртахуунаар дамжин хэрэглэддэг хуулиуд. C)Ард түмний нийгмийн хөгжлийн нэгэн загварыг сонгох агуулгатай.11. Түүхийн объектийг өргөн утгаар авч үзвэл. D)Хөрш болон алс холын улс орнуудын нийгмийн хөгжлийн зарим шинэлэгA)Түүхийн шинжлэх ухааны судлах зүйл зүйлийг дууриах, зээлдэх, аргаар өөрийн болгох. B)Түүхийн шинжлэх ухааны тусгалC) Эд өлгийн дурсгал D) Бичгийн дурсгал 18. Түүхэн сурвалжуудыг судалгаанд оруулсан эрдэмтэдтэй нь холбо 1.Хөшөө цайдмын дурсгал A. Ц.Доржсүрэн12. Хүний үүслийг тайлбарласан үзэл баримтлалууд: 2.Сүүжийн хадны бичээс B. М.И.Ядринцев1.Шашны үзэл A. Харь гаригийн амьтан 3.Тариатын хадны бичээс C. П.П.Спасский2.Эволюцийн онол B. Мичнээс үүссэн 4. Чингисийн чулууны бичээс D. Рамстед3.Хөдөлмөрийн онол C. Бурхан бүтээл A)1c,2a,3d,4b B)1c,2d,3a,4b4. Таамаглал D. Байгалийн бүтээгдэхүүн C)1d,2b,3a,4c D1c,2d,3b,4aA) 1c,2a,3d,4b B)1c,2d,3a,4bC) 1b,2a,3d,4c D)1c,2d,3b,4a 19. Монголын Нууц Товчоо бичигдэж дууссаныг хэрхэн тэмдэглэн үлдээсэн байдаг вэ?13. Орчин үеийн түүхийн үечлэлийг хөдөлмөрийн багаж зэвсгийн хөгжилд A)Их хуралдаан болж, хулгана жилийн (1206) хуран (долдугаар) сард Хэрлэнийтулгуурлан хийсэн ангилалыг хэн үндэслэсэн вэ? Хөдөө арлын Долоон болдог, Шилхинцэг хоёрын завсар Их хаан өргөмжлөх үедA)У.Ростоу /АНУ/ B)О.Шпенглер /Англи/ бичив. 7
  • 8. B)Их хуралдаан болж, хулгана жилийн (1240) хуран (долдугаар) сард Хар зүрхний 3. Монголын ханлиг аймгууд. C. 1691-1911хөх нуурт бичиж төгсгөв. 4. Их Монгол. D. 7500000 жил- МЭ III-р зуунC)Их хуралдаан болж, хулгана жилийн (1206) хуран (долдугаар) сард Хэрлэний 5. Дөчин дөрвөн хоёрын үе E. XIY-XYII зуунХөдөө арлын Долоон болдог, Шилхинцэг хоёрын завсар хаан орд бууж байхад 6. Манжийн эрхшээлийн үе F. X-XII зуунбичиж төгсгөв. A)1d,2b,3f,4a, 5e,6c B)1d,2b,3a,4f, 5e,6cD) Их хуралдаан болж, Хулгана жилийн (1240) хуран (долдугаар) сард Хэрлэний C)1c,2b,3f,4a, 5e,6d D)1d,2e,3f,4a, 5b,6cХөдөө арлын Долоон болдог, Шилхинцэг хоёрын завсар хаан орд бууж байхад 24. Эрдэмтэн мэргэдийн хэлсэн үг утга хамаарал:бичиж төгсгөв. 1. Түүх бол алт нь үлдэж шороо нь A. Рашид-Ад-Дин хаягддаг тунгаамал зүйл биш.20. Монголын түүх судлал ихээхэн хувь нэмэр оруулсан судлаачдын бүтээлээс 2.Өнгөрсөн түүхээ хайралдаггүй B. Г. Гегельзөвийг нь сонго. түүний цоо шинээр эхлэх гэжA) Дегинь “Төв азийн нүүдэлчид”, Позднеев“Монгол ба Монголчууд”, В.Рубрук хүсдэг ард түмэн бол золгүй ард түмэн.“Орчлонгийн элдэв сонин”. 3. ...Арабуудыг оролцуулахгүй бол C. Б.Лхагвасүрэн B) Дегинь “Төв азийн нүүдэлчид”, Позднеев“Монгол ба Монголчууд”, В.Рубрук монголчуудаас өөр нэг ч улс аймаг“Монголчуудын түүх”, О.Латтимор “Нүүдэлчид ба хувьсгалчид ”, ийм заншилтай байгаагүй.C) Дегинь “Судрын чуулган ”, Позднеев“Монгол ба Монголчууд”, В.Рубрук 4. Түүх давтагдах нь түүний нэг дутагдал. D. Н.Бердяев“Монголчуудын түүх”. A)1c,2a,3d,4b B)1c,2d,3a,4bD) Дегинь “Төв азийн нүүдэлчид”, О.ЛатТимор “Монголчуудын түүх”, C)1b,2a,3d,4c D)1a,2b,3c,4dПозднеев“Монгол ба Монголчууд” 25. Түүхийн дунд үед холбогдох сурвалжуудыг он цагтай нь холбо.21. Нийгэм- түүхийг хөгжлийн талаархи эрдэмтдийн онол үзэл 1. Жувейний “Ертөнцийг байлдан дагуулагчийн түүх” A. 1254ондбаримтлалуудыг холбоно уу? 2. Рашид-Ад-Дины “Судрын чуулган” B. 1310 онд1. Формацийн онол A. Үйлдвэрлэлийн харилцааг нийгмийг хөгжилд чухал 3. “Богд баатар биеэр дайлсан тэмдэглэл” C. 1256 онд нөлөөтэй 4. Монголын нууц товчоо D. 12402. Соёл иргэншлийн онол B. Байгаль-газар зүйн орчны нөлөөллийг тооцон үзэх A) 1c,2a,3d,4b B) 1c,2d,3a,4d нь чухал C) 1b,2a,3d,4c D)1a,2b,3c,4d3.Детерменизмийн онол C. Нийгмийг үнэт зүйлд тулгуурлах хөгжүүлэх4. Өсөлтийн онол D. Эдийн засгийн хөгжилтөөр нийгмийн хөгжлийн 26. Түүхийн салбар ухааныг судлагдахуунтай нь холбо. авч үзэх 1.Геральдик A. Чулуу, шавар, металын бичээс судлал A)1c,2a,3d,4b B)1c,2d,3a,4b 2.Архелоги B. Хот улсын сүлд судлал C)1a,2c,3d,4b D)1c,2d,3b,4a 3.Топонимик C. Хэмжүүрийн систем судлал 4.Метрологи D. Эртний эд өлгий судлал22. Сонгодог хэлбэрийн нүүдлийн мал аж ахуйг оновчтой тодорхойлъё гэвэл: 5.Эфиграфи E. Газар зүйн нэр томъёо судлалA) Цаг уурын байдал, орчин нөхцөлд зохицон нүүдэллэдэг хэв маяг A)1a,2d,3e,4c,5b B)1c,2e,3d,4b, 5aB) Нүүдэлчдийн нийгэм эдийн засаг, соёлын хэрэгцээг хангадаг иргэншил C) 1a,2e,3d,4b, 5c D)1b,2d,3e,4c, 5aC) Малынхаа билчээрийг дагаж нүүдэллэдэг амьдралын хэв маягD) Нүүдлийн мал аж ахуйг тариалантай хослох арга 27. Зөв бодомжийг ол. A) Түүхийн ухамсар үндэсний ухамсрыг тодорхойлно.23. Монголын түүхийн үечлэлийг цаг хугацаатай нь холбо. B) Түүхийн ухамсар нийгмийн ухамсрыг тодорхойлно.1. Ураг төрлийн байгууллын үе. A. XIII зуун C) Үндэсний ухамсар түүхийн ухамсрыг тодорхойлно.2. Эртний улсуудын үе. B. МЭ III-р зуун-X D) Үндэсний ухамсар нийгмийн ухамсрыг тодорхойлно. 8
  • 9. A) 1c,2a,3d,4b B)1c,2d,3a,4b28. Формацийн /хэлбэршлийн/ онол нийгмийн хөгжлийг авч үзэхдээ юуг голлон C)1с, 2b,3d,4a D)1b,2a,3d,4cавч үздэг вэ? 32. Өнөөгийн Дэлхийн Монголчуудын суурьшилт, тархалтA)Үйлдвэрлэх хүчин, үйлдвэрлэлийн харилцаа 1. Хөх нуурын Монгол A. Буриад,Тува,ХалимагB) Нийгмийн анги, бүлэг, давхраа 2.ОХУ B. Сог МонголC) Өмчийн харилцаа 3.Афганистан, Энэтхэг C. Шинжааны МонголD)Улс төрийн тогтолцоо 4.БНХАУ D. Моголчууд A)1c,2a,3d,4b B)1c,2d,3a,4b29. Монголчууд дэлхийн талыг эзэгнэн оршин байх цаг дор 5 өнгө, 6 харийг C)1b,2a,3d,4c D)1a,2b,3c,4dэзлэв. хэмээн сурвалжуудад тэмдэглэсэн буй. Энэ нь аль улсууд байв?1. Монгол A. Цагаан 33. XX зуунд болсон улс төрийн түүхэн үйл явдлууд:2.Хятад B. Шар 1.1911-12-29 A. Анхны бүх нийтийн сонгууль явагдсан3. Солонгос C. Хар 2.1920-6-25 B. Тангаргийн бичиг баталжээ4. Сартуул D. Хөх 3. 1921-11-10 C. Монгол улс НҮБ-д элссэн5.Төвд E. Улаан 4.1951-6-14 D. Ардчилсан холбоо байгуулагдсанA)1a,2d,3c,4b, 5e B)1c,2e,3d,4b, 5a 5.1962-10-26 E. БХМУ байгуулагджээC)1d,2e,3a,4b, 5c D)1d,2e,3b,4a, 5c 6.1989-12-10 F. Тангарагийн гэрээ баталжээ A) 1d,2c,3e,4a, 5b,6f B) 1e,2b,3f,4a, 5c,6d30. Улс орнуудын тусгаар тогтнолын байдлыг илэрхийлэх ухагдахуунуудын зөв C) 1c,2b,3f,4a, 5e,6d D) 1f,2c,3e,4a, 5b,6dтайлбарыг хийнэ үү?1. De facto A. Эдийн засаг соёлын хувьд бие даасан,улс төрийн 34. Монголын түүхийн үечлэлийн шинэ үеийг цаг хугацаатай нь тохируул хувьд эрх мэдэлгүй байх нь. 1. 1911-1915 он A. Автономит Монгол улс2. De jure B. Гадаад улс гүрнүүд тухайн улсын нутаг дэвсгэрийг 2. 1915-1919 он B. Монгол улс одоогийн байгаагаар нь хүлээн зөвшөөрөхийг хэлнэ. 3. 1919-1921 он C. ХМУ3.Status-guo C. Тухайн хил хязгаарын дотор тогтсон улс төрийн 4. 1921-1924он D. БНМАУ систем түүний гаргасан хууль дүрэм үйлчилж байх зарчим 5. 1924-1992 он E. Харийн цэргийн ноёрхлын үе4.Natoin state D. Тухайн улс бусад улс гүрнээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн 6. 1992 оноос F. Хэмжээт цаазат хаант улс бол тухайн хил хязгаарын дотор төрөөс илүү эрх A)1d,2b,3f,4a, 5e,6c B)1d,2b,3a,4f, 5e,6c мэдэлтэй субъект байхгүй C) 1c,2b,3f,4a, 5e,6d D)1c,2a,3e,4f, 5d,6b5. Сувернетит E. Тухайн улсын ард түмэн төрийн дэглэмээ байдал хүлээн зөвшөөрснийг илэрхийлсэн ойлголт/Ардчилал/ 35. Монголын түүхэнд холбогдох дайн, тулалдаан, тэмцэл хөдөлгөөний6. Автономит F. Natoin state-хэмжээнд хүлээн эрх зөвшөөрөх түүхэн хамаарал. A)1e,2f,3b,4c, 5d,6a B)1e,2b,3f,4c, 5d,6a 1. Чингис хааны аян дайн A. Феодал ноёдын зөрчил, Манжийн бодлогоос C)1c,2b,3f,4a, 5e,6d D)1c,2a,3e,4f, 5d,6b улбаатай. 2.Халх-Ойрадын дайн B. Хил хязгаарын бүрэн байдлыг хамгаалсан.31. Түүхийн шинжлэх ухааны хөгжлийг ерөнхийд нь дараах байдлаар үечилж 3. Үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн C. Манжийн дарлалын эсрэг тэмцэл.болно. Үечлэлийг төлөөлөгчидтэй нь тохируулна уу? 4.Халх голын дайн D. Монголчууд дэлхий тавцанд гарсан.1.Эртний төсөөллийн үе A. А.Тойнби, М.Вебер 5. Баруун хязгаарын тулгаралт E. Японы түрэмгийллийн эсрэг2.Дунд үе B. Августин, Г. Турский, Якуба A)1a,2d,3e,4c,5b B)1d,2a,3c,4e, 5b3.Шинэ үе C. Фикидид, Полибий, Сыма Цянь C) 1a,2e,3d,4b, 5c D)1b,2d,3e,4c, 5a4. Орчин үе D. Ф.Гизо, Н.Макиавелли, К.Маркс 9
  • 10. 36. Монголчуудын түүхийн цаг үеүдэд мөрдөж ирсэн хууль цаазын хамаарал: 40. Түүхийн ШУ-ны үүрэгт хамааралтай асуудлыг нэгтгэн холбох :1.Их засаг A.Дөчин дөрөвний үед 1.Танин мэдэхүйн A. Байгал, нийгмийн зүй тогтолд2.Юан гүрний нэвтэрхий хууль B. Манжийн үед тулгуурлах3.Монгол-Ойрадын цааз C. Хубилай хааны үед 2.Улс төр үйлдлэгийн B. Иргэнлэг, хүмүүнлэг эх4. Халх журам D. Их Монгол улсын үед оронч сэтгэлгээ төлөвшүүлэх A)1c,2a,3d,4b B)1c,2d,3a,4b 3.Ертөнцийг үзэхүйн C. Түүхэн үзэгдэл, үйл явцыг бодит C)1d,2c,3a,4b D1c,2d,3b,4a тусгах 4.Хүмүүжлийн D. Тодорхой чиг шугам37. 20-р зуунд хэрэгжиж байсан төрийн шинжтэй зарим бодлогууд түүний боловсруулахад дэмжлэг болохдүн: A) 1a,2b,3c,4d B)1d,2d,3a,4c1. Шинэ эргэлтийн бодлого A.Зүүнтний алдаа завхралыг зассан. C) 1b,2a,3d,4c D)1c,2d,3a,4b2.Нэгдэлжих хөдөлгөөн B. Дотооддоо гурилын хэрэгцээг хангах болсон. 3.Соёлын довтолгоо C. Манж Чин улсаас явуулсан бодлого.4.Шинэ засгийн бодлого D. Хувийн өмчийн нийгэмчлэх.5. Атар газар эзэмших анхны аян E. Бичиг үсэг зэрэгт бүх нийтийг сургахA)1a,2d,3e,4c,5b B)1c,2e,3d,4b, 5aC) 1a,2e,3d,4b, 5c D)1b,2d,3e,4c, 5a38. Монголчуудын түүхээ тэмдэглэн үлдээж ирсэн бичиг үсгийн хамаарлыгхолбоно уу?1.Пагва лам A.Тод үсэг2.Елюй B. Крилл үсэг3.Өндөр Гэгээн Занабазар C. Их бага үсэг4.Зая бандид Намхайжанцан D. Вагиндрын үсэг5.Ц.Дамдинсүрэн E. Соёмбо үсэг6.Агваан F. Дөрвөлжин үсэгA) 1d,2c,3e,4a, 5b,6f B) 1c,2f,3e,4a, 5b,6dC) 1c,2b,3f,4a, 5e,6d D) 1f,2c,3e,4a, 5b,6d39. Монголын түүхэнд 30-аас дээш жил хаанчилсан 5 хаадыг хаанчилсан онцагийн дарааллаар нь тэмдэглэ.A) Ухаант хаан Тогоонтөмөр, Хубилай сэцэн, Батмөнх даян хаан, Түмэн засагтхаан, Лигдэн хутагтB) Түмэн засагт хаан, Лигдэн хутагт Хубилай сэцэн, ухаант хаан Тогоонтөмөр,Батмөнх даян хаанC) Хубилай сэцэн, ухаант хаан Тогоонтөмөр, Батмөнх даян хаан, Түмэн засагтхаан, Лигдэн хутагт D) Батмөнх даян хаан, Түмэн засагт хаан, Лигдэн хутагт, Хубилай сэцэн, ухаантхаан Тогоонтөмөр 10
  • 11. 2.Ураг төрлийн байгууллын үеийн Монгол орон 11. “Палеолит” гэж юу гэсэн утгатай вэ?1. Монголын палеолитын үед холбогдох томоохон дурсгалт газар аль нь вэ? A) Палео –хуучин, лито –зэвсэгA) Тэвш уул B) Наймаа толгой B) Палайос –хуучин, литос –чулууC) Хэрлэн барс D) Цагаан агуй C) Палео –сонин, литос –чулуу D) Аль нь ч биш2. Хүн үүссэн цагаас өнөөг хүртэлх үеийг дэлхийн түүхэнд хэрхэн нэрлэдэг вэ?A) Архейзой B)Протерзой С) Плеозой D)Антропоген 12.Хуучин чулуун зэвсгийн үечлэл аль нь вэ? A) Доод, дунд, дээд B) Палеолит, мезолит, неолит3.Манай дэлхий, ертөнц дээр амьдрал үүсээд ... жил болсон хэмээн үздэг вэ? C) Шинэ, хуучин D) Аль ч бишA) 2000 сая B) 3000 сая С) 4000 сая D) 4550 сая 13.Төв азийг хүн үүссэн өлгий нутгийн нэг гэсэн таамааглалыг дэвшүүлсэн4.Хамгийн удаан үргэлжилсэн археологийн үе? эрдэмтнийг нэрлэ.A)Палеолит B)Неолит C) Мезолит D)Энеолит A)Аболь B) Осборн С)Мэтью D)Дарвин5. Эртний хүмүүс гал хэрэглэж байсан нь хэдий үед хамрагдах вэ? 14. Палеолитийн хамгийн эртний шатанд хүмүүсийн нийтлэгийн ямарA) Доод палеолит B) Дунд палеолит хэлбэр оршиж байсан бэ?C) Дээд палеолит D) Хүрлийн үед A) Хүйн хүмүүс буюу хүн сүрэг B)Эхийн эрхт овог С) Эцгийн эрхт овог D) Эдгээр нь холилдон6. Чулуун зэвсгийн он цагийн нэр томъёоны зөв хувилбарыг тэмдэглэ.A)Палеолит-До шель-Ашель-Мезолит-Энолит-Неолит 15.Хэдий үеэс хүмүүс зэрлэг ан амьтдыг гаршуулж эхэлсэн гэж үздэг вэ?B) Палеолит- Ашель- До шель -Мезолит-Энолит-Неолит A) Палеолит B)Неолит C)Энеолит D)МезолитC) Палеолит-До шель-Мезолит- Ашель- Энолит-Неолит D) Палеолит-До шель-Ашель-Мезолит-Энолит-Неолит 16. Палеолитийн үеийн хүмүүсийн голлон эрхлэж байсан аж ахуй аль нь вэ? A)Үр үндэс түүх, ан хийх B) Газар тариалан7. Хүн төрөлхтөн нэг газарт үүсч улмаар дэлхий даяар тархан суусан гэж C) Мал аж ахуй D) Гар урлалүздэг онолын үзэл баримтлал аль нь вэ?A) Моноцентризм B) Полицентризм 17.Чулуун зэвсгийн урлагийг юунаас харж болох вэ?C) Антицентриз D) Эдгээрийн аль нь ч биш A)Хадны сүг зураг B) Овоо C)Бөө мөргөл D)Оршуулга8. Орчин үеийн хүнийг хэзээ үүссэн гэж үздэг вэ? 18.Чулуун зэвсгийн археологийн үечлэл аль нь вэ?A) 40,000 жилийн өмнө B) 200,000 жилийн өмнө A) Зэрлэг үе –Бүдүүлэг үе –Соёлжсон үеC) 1000 жилийн өмнө D) 90,000 жилийн өмнө B) Палеолит –Мезолит –Неолит C) Хүй нэгдэл–Боол-Феодал-Капитализм-Социализм9.Анхны зээтүүт газар тариалангийн эх үүсвэр хэдийд тавигдсан бэ? D) Олдувай –Ашель –МустьеA)Неолит B)Дунд палеолит С)Дээд палеолит D)Мезолит 19. Хүн төрөлхтөний арьстны ялгаа бий болсон хугацааг судлаачид хэдий үед10. Палеолитын үе хэзээ төгссөн бэ? хамааруулан үздэг вэ?A) 2500,000 өмнө B) 75,000 өмнө A) Доод палеолит B)Неолит С)Дээд палеолит D)МезолитC)1000 өмнө D)12,000 өмнө 11
  • 12. 20. Хүн биологийн амьтан болохын хувьд ямар багт багтдаг вэ? D) Аль ч биш.A) Сүүн тэжээлтэн B) Махан идэштэнС) Өвсөн идэштэн D) Олон идэштэн 31. Эртний хүмүүсийн төмөр хайлуулахад хамгийн их эрчим хүч өгсөн хүчин зүйл аль нь вэ?21.Чулуун зэвсгийг анх үечлэсэн эрдэмтэн аль нь вэ? A) Аргал хомоол B) Нүүрс C) Салхины үлээлт D) МодA)Дарвин B)Томсен C)Мортилье D)Перт 32.Анхны хөхтөн амьтан хэдэн сая жилийн өмнө амьдарч байсан бэ?22.“Палеолит, мезолит, неолит” гэдэг чулуун зэвсгийн үечлэлийн нэрс аль A)250 B)30 C)100 D)70хэлний үгс вэ?A) Латин B) Грек C)Англи D)Франц 33. Монголын неолитийн үед холбогдох нүхэн сууц хаанаас олдсон бэ? A)Дорнод аймгийн Тамсаг –булаг B) Баян хонгор аймгийн Баянлиг23.Хүнийг мичнээс үүсэлтэй гэж шинжлэх ухааны үндэстэй таамаглал C) Дундговь Гурвансайхан D) Баян-Өлгий аймгийн Улаанхусдэвшүүлсэн эрдэмтэн аль нь вэ?A) Дарвин B)Томсен C)Мортилье D) Ламарк 34. Монгол нутагт хамгийн анх хэзээ газар тариалан эрхлэж байсан бэ? A) Палеолитийн үед B) XI –XIII зууны үед24.Монголын хамгийн эртний археологийн дурсгал аль нь вэ? C) Хүннү улсын үед D)Неолитийн үеA)Дөрвөлжин булш B) Буган чулууC) Хадны сүг зураг D) Хүннү булш 35. Шинэ чулуун зэвсэг болон хүрэл зэвсгийн үеийн хооронд байдаг үе (зарим эрдэмтэд энэ үеийг байхгүй гэж үздэг) –ийг нэрлэнэ үү?25. Монгол нутаг дээр амьдарч байсан хүмүүс хэдий үед олзворлох, түүвэрлэх A) Хүрлийн түрүү үе B) Төмрийн эхэнаж ахуйгаас үйлдвэрлэх аж ахуйд шилжиж эхэлсэн бэ? C) Мезолит D) ЭнеолитA) Палеолит B)Мезолит С)Неолит D)Энеолит 36. Палеолитийн үе шатуудын зөв дарааллыг ол.26.Монголд мезолитийн үе хэзээ эхлэсэн бэ? A) A) Доод, Дунд, Дээд B) Хуучин, Дунд, ШинэA)12,000 B)10,000 C) 6000 D) 7000 B) C) Цахиурын, Байгалийн чулууны, Зэс чулууны D) Мезолит, Неолит, Энеолит27.Монголын неолитийн үе ойролцоогоор хэзээ эхлэсэн вэ?A) 12000 B)10000 C)6000 D)7000 37. Хиргисүүр нь аль үед хамаарах вэ? A) Неолит B) Энеолит28. Дорнод Монголын неолитийн үеийн оршин суугчид ямар сууцанд суудаг С)Хүрэл ба төмөр зэвсгийн түрүү үе D) Аль нь ч бишбайсан бэ?A)Гэрт B)Агуйд C)Урц D)Нүхэн сууц 38. Буган хөшөө цаг хугацааны хувьд аль үеийн дурсгалд хамаарах вэ? A) Неолит B) Энеолит29. Мезолитын үед хүний ямар хэрэгцээ давамгайлах шинжтэй байсан бэ? С)Хүрэл ба төмөр зэвсгийн түрүү үе D) Аль нь ч бишА) Биологийн хэрэгцээ ) Эдийн засгийн хэрэгцээС) Социаль хэрэгцээ D) Оюуны хэрэгцээ 39. Буган чулуун хөшөөг дүрслэлийнх нь хувьд юу юу гэж ангилдаг вэ? A) Зураасаар дүрслэсэн ба бүх биеэр нь хонхойлгон дүрсэлсэн.30.“Зэрлэг ан амьтдыг гаршуулах” гэдэг нь юу гэсэн утгатай вэ? B) Бодит дүрслэлт ба хийсвэр дүрслэлт.A) Зэрлэг ан амьтадыг өөртөө дасган тэжээх. C) Аль нь ч бишB) Хүн адгуулахад зохицсон шинэ зүйл болон өөрчлөгдөх. D) Дээрх бүх хариулт зөв.C) Хол бэлчээрлэж чадахгүй болгох. 12
  • 13. 40. Эртний нүүдэлчдийн төмрийн хүдрийг хайлуулах технологийг юу гэж 49. Ховд аймгийн Манхан сумын Хойд цэнхэрийн агуйгаас олдсон хадны сүгнэрлэдэг байсан вэ? зураг аль үед холбогдох вэ?A)Галын түгжээ B)Цүүцдэх С) Бух дарах D)Хөөрөгдөх A) Палеолитийн доод үе B) Палеолитийн дунд үе C) Палеолитийн дээд үе D) Хүрлийн үе41. Монгол нутгаас олдоод байгаа буган хөшөөний үндсэн төрлүүдээс тооныхувьд хамгийн олон байдгийг нь нэрлэ. 50. Орчин үед баримталж байгаа хүний хувьсал хөгжлийн үе шатуудаас зөвA) Монгол-Өвөр Байгалийн бугын загварчилсан дүрс бүхий хөшөө дараалалтайг сонго.B) Саян-Алтайн "бодит" дүрст буган хөшөө A)Homohabilis – Homosapiens – HomoerectusC) Ази-Европын амьтны дүрсгүй буган хөшөө B) Homoerectus - Homohabilis – HomosapiensD) Аль нь ч биш C) Homohabilis - Homoerectus- Homosapiens D) Эдгээр нэршилд дараалал хамааралгүй42. Ази, Африк, Европ тивүүдээр тархан амьдарсан анхны хүн аль нь вэ?A)Эректус B) Хабилис C) Австралопитек D) Кромен 51. Мезолитийн үед гарсан шинэ зэр зэвсгийн төрөл? A) Нум сум B)Жад C) Шийдэм D)Бороохой43. Яагаад чулуун зэвсгийн үеийн хадны зурагт голдуу ан амьтдыг дүрсэлсэнбайдаг вэ? 52. Анхны доод хөгжилт нарийн хоншоорт бич хэзээ үүссэн бэ?A) Ганц зурж чаддаг зүйл нь ан амьтан байсан. A) Эоцений үе B) Плеоцен үеB) Эрхлэх гол аж ахуй нь ан агнуурын аж ахуй байсан. C)Палеоцений үе D) Плейстоцен үеC) Тохиолдлын шинжтэй зүйл.D) Бүх хариулт зөв. 53. Хүн төрлөхтний гарал үүслийг тайлбарлах шинжлэх ухааны хэдэн үзэл баримтлал байдаг вэ?44. Дорнод монголын хүрлийн үеийн зонхилох археологийн соёл? A) 8 B) 3 C) 5 D)2A)Дөрвөлжин булш B) ХиргисүүрC) Шоргоолжин булш D) Аль нь ч биш 54. Хүн төрлөхтний гарал үүслийг тайлбарлах шинжлэх ухааны үзэл баримтлалд аль нь хамаарах вэ?45. Хүрлийн үеийн зонхилох соёлуудыг нэг “Хиргисүүр”-т нас барагчийнхаа A) Бурхан хүнийг бүтээсэн.тэргүүнийг аль зүгт хандуулан оршуулдаг байсан бэ? B) Хүн эволюцийн үр дүнд бий болсон.A) Умард B) Өмнөд C) Харь гаригийнхан хүнийг бүтээсэнC) Өрнө D) Дорно D) Хүний үүсэл тодорхойгүй байна.46.Төв Монголын хүрлийн үеийн зонхилох археологийн соёл? 55. Хомо Неандертальчууд орчин үеийн хүний өвөг мөн үү?A) Дөрвөлжин булш B) Хиргисүүр A) Мөн B) БишC)Дээрх бүх хариулт зөв D) Аль нь ч биш 56. Анхны хүнийг хэрхэн нэрлэдэг бэ?47.Евро-азийн хүрлийн үеийн нүүдэлчдийн дүрслэх урлагийн онцлог? A) Эректус B)Хабилис C) Австралопитек D) КроменA) Амьтны дүрслэлт B) Онцлог шинжгүйC) Бодит D) Хээ чимэглэл ихтэй 57. Одоогоос 1,8 – 0,5 сая жилийн өмнө амьдарч байсан хүнийг юу гэж нэрлэдэг вэ?48. Дөрвөлжин булш аль үеийн дурсгал вэ? A)Эректус B) Хабилис C) Австралопитек D)КроменA) Мезолит B)НеолитС) Хүрэл зэвсгийн үе D)Төмрийн эхэн үе 58. Австралопетикын олдвор хаанаас олддог вэ? 13
  • 14. A) Ази B)Африк C) Америк D) Европ 71. Хүрлийн үеийн хадны зурагт тусгагдаагүй дүрслэлийг нэрлэнэ үү.59. Монгол нутгаас хичнээн тооны буган хөшөө олдоод байна бэ? A) Дайн тулаан B)Ан гөрөөA)700 орчим B) 550 орчим С) 400 орчим D) 300 орчим C) Шүтлэг бишрэл D) Гэрлэх зан үйл60. Хүний бичин өвөг аль нь бэ? 72. Хүрлийн үеийн зонхилох соёлуудыг нэг “Дөрвөлжин булш”-д насA) Эректус B) Хабилис C)Австралопитек D) Кромен барагчийнхаа тэргүүнийг аль зүгт хандуулан оршуулдаг байсан бэ? A) Умард B) Өмнөд61. Хамгийн алдартай Хомо Эректусийн олдворыг юу гэж нэрлэдэг вэ? C) Өрнө D) ДорноA) Люси B)Турканагийн хүү C) Лики D) Жорж 73.Баруун Монголын хүрлийн үеийн зонхилох соёл?6. Орчин үеийн хүн хаана үүссэн бэ? A) Дөрвөлжин булш B)ХиргисүүрA) Төв Африк B) Баруун Европ C) Шоргоолжин булш D) Аль нь ч бишC) Хятад D)Ойрхи Дорнод 74. Дөрвөлжин булшнаас антропологийн хэв шинжийн хувьд ямар төрхтний63. 4 – 1 сая жилийн өмнөх хүний өвөг аль нь вэ? хүн илэрдэг вэ?A)Эректус B)Хабилис C)Австралопитек D)Кромен A) Монголжуу B) Европжуу C) Негржүү D) Холимог64. Хамгийн алдартай Австралопитекийн олдворыг юу гэж нэрлэдэг вэ?A)Люси B) Лики C) Турканагийн хүү D) Жорж 75. Шоргоолжин булшнаас антропологийн хэв шинжийн хувьд ямар төрхтний хүн илэрдэг вэ?65. Хүн төрлөхтөн хэдэн зүйлд хуваагддаг вэ? A) Монголжуу B) ЕвропжууA) 2 B) 4 C) 3 D)1 C) Негржүү D) Холимог66. Плиоцений үед хамгийн өргөн тархалттай байсан мич аль нь вэ? 76. Хүрэл зэвсгийн үеийн дурсгалуудад тохиолддоггүй төрлийг нэрлэнэ үү.A) Плесиадапиформ B) Адапидай A) Булш оршуулга B) Дүрслэх урлагC) Синатроп D) Дриопитек C) Түүвэр олдвор D) Хот суурин67. Хамгийн анхлан оршуулга үйлдсэн хүн аль нь вэ? 77. Хүрлийн үеийн доорх дурсгалуудаас Хүннүчүүдтэй гарал үүсэл нэгтэйA) Эретус B) Хабилис C)Ниандерталь D) Кромен гагддэг соёл аль нь вэ? A) Дөрвөлжин булш B)Хиргисүүр68. Авсртралопитек гэж хэн бэ? C) Шоргоолжин булш D) Аль нь ч бишA) Хүний бичин өвөг B) Анхны хүнC) Доод хөгжилт нарийн хоншоорт бич D) Орчин үеийн хүн 78. Монголын археологийн шинжлэх ухаанд хүрэл зэвсгийн үеийг хэдээс хэдэн мянганы хооронд үргэлжилдэг хэмээн үздэг бэ?69. Орчин үеийн хүн хэдэн мянган жилийн өмнө үүссэн бэ? A) МЭӨ V-I мян B) МЭӨ IV-I мянA) 50,000 B) 20,000 C) 40,000 D) 10,000 C) МЭӨ III-I мян D) МЭӨ II-I мян70. Өөртөө зориулж анх зэвсэг хийсэн хүнийг нэрлэнэ үү? 79. Хүрэл зэвсгийн үеийн хадны зургийн дурсгалууд Монголын аль хэсэгт өргөнA) Эректус B)Хабилис C) Австралопитек D) Кромен тархсан байдаг вэ? A) Баруун B) Зүүн 14
  • 15. C) Өмнөд D) Төв болон баруун 3. Монгол нутагт оршин тогтнож байсан эртний улсууд80. Увс аймгийн Улаангом хотын ойролцоо орших “Чандманы соёл” хэдий үе 1.Хүннү нар хэдэн аймагт хуваагдаж байсан бэ?хамаарагдах соёл вэ? A) 12 B) 24 C) 36 D) 48 A) Хүрэл B) Төмрийн түрүүC) Палеолит D) Хүннү 2.Хүннү нарын өмнөх нүүдэлчдийг Хятад түүх сурвалж бичигт .......... хэмээн нэрлэж байсан бэ? A) Ухуань B) Сюннү C) Ху нар D) Динлин 3.Хүннү нарыг Монгол угсаатан болохыг генетикийн судалгаагаар баталсан эрдэмтэн? A) Археологич Д.Цэвээндорж B) Түүхч Х.Пэрлээ C) Доктор Ж. Батсуурь D) Этнологич С.Бадамхатан 4.Сүмбэ нарын хүчирхэг болсныг энэ үеийн Хятадын судар бичигт ....... гэж тэмдэглэж байв. A)Тэдний дайчин чадамгай, моринд гарамгай. B) Тэдний буу болон морь хурдан, Хүннү улсаас нэн хэтэрчээ. C) Тэдний зэвсэг хурц, морь хурдан, Хүннү улсаас нэн хэтэрчээ. D) Тэдний газар том, мал хөрөнгө ихтэй хүчирхэг. 5.Нүүдэлчдийн довтолгооноос хамгаалж Хятадын цагаан хэрмийг аль улсын үед бүрэн барьж дуусгасан бэ? A)Хан B) Цинь C)Чжоу D) Мин 6.Хүннү нарыг Баруун европт хүчирхэгжүүлсэн хаан? A) Хуханью B) Модунь C) Аттила D) Түмэн 7. Уйгарын соёлоос бидэнд уламжлагдан ирсэн гол дурсгал? A) Хот, хэрэм B) Бичигт хөшөөнүүд C) Монгол бичиг D) Хүн чулуу 8.Хүннү улсын өвөг аймаг Гуйфан нарын талаар Хятадын аль улсын үеийн сурвалжид гардаг вэ? A)Чжоу улс B)Хан улс C)Сүн улс D)Инь улс 9.“Машид амгалан”, “Өнөд түвшин” зэрэг цолыг аль улсын үед хэрэглэж байв? A)Нирун B)Түрэг C) Кидан D)Хүннү 10. Хүннү гүрний нийслэлийг .......гэж нэрлэнэ. 15
  • 16. A) Лүнчен B) Луут C) Даньхань D)Пинчен A) Монголчуудын дээд өвөг хүннү, төвдүүдийн дээд өвөг тангуд, манж нарын дээд өвөг хангүг11.Хүннү гүрний газар нутгийн байрлал B) Монголчуудын дээд өвөг хүннү, тангудын дээд өвөг төвд, манж нарын дээдA) Өмнөд талдаа Байгал нуур, Хойд талдаа Цагаан хэрэм, баруун талдаа Ил өвөг зүрчидүүдтарвагатай нуруу, зүүн талдаа Солонгосын хойг C) Төвдүүдийн дээд өвөг тангуд, манж нарын дээд өвөг зүрчидүүд, хятадын дээдB) Хойд талдаа Байгал нуур, Өмнөд талдаа Цагаан хэрэм, зүүн талдаа Ил өвөг хан үндэстэнтарвагатай нуруу, баруун талдаа Солонгосын хойг D) Монголчуудын дээд өвөг хүннү, төвдүүдийн дээд өвөг тангуд, манж нарынC) Хойд талдаа Байгал нуур, Өмнөд талдаа Цагаан хэрэм, баруун талдаа Ил дээд өвөг зүрчидүүдтарвагатай нуруу, зүүн талдаа Солонгосын хойг D) Хойд талдаа Байгал нуур, Өмнөд талдаа Цагаан хэрэм, баруун талдаа Ил 20.Эртний нүүдэлчдийн аравтын зохион байгуулалтын үндсэн шинжидтарвагатай нуруу, зүүн талдаа Хянганы уулс хамаарах ойлголтыг тэмдэглэ. A) Цэргийн зохион байгуулалтын шинжийг хадгалдаг12.Модун шаньюй Хүннү нарыг нэгтгэж нэгэн захиргаанд ........... онд оруулсан B) Цэрэг-засаг захиргааны зохион байгуулалтайбэ? C) Засаг захиргааны зохион байгуулалтын нэгжA) МЭӨ 209 B) МЭӨ 109 C)МЭ 209 D)МТ 309 D) Төрийн мэдлийн газар нутгийг ийнхүү нэрлэнэ13.Түрэгийн тусгаар тогтнолын дахин тунхаглахад “Эльтерес” (улсыг 21.“Монгол Нирун улс” хэмээх бүтээлийг хэн бүтээсэн вэ?хураагч) цол өргөмжлөгдсөн хаан хэн бэ? A) Ш.Нацагдорж B) Н.Сэр-оджавA)Тоньюкук C) Билгэ B) Күль-Тегин D) Кутулуг C) Г.Сүхбаатар D) Ц.Доржсүрэн14.Төв азид МЭӨ VII мянганы үед оршиж байсан Төвдүүдийн өвгийг юу гэж 22. Нирун улс нь Хятадын ямар улстай өргөн харилцаатай байсан бэ?нэрлэж байв? A) Тан B) Ци C) Вэй D) ЦиньA)Манж B)Согд C)Монгол D)Тангуд 23. Сүмбэ улсын хааны язгуур овог?15. Хүннүгийн Шаньюйн угсаа залгах гол овог? A) Хиянь B) Сюйбу C) Лань D)ЮйвэйньA)Сюйбу B) Лань C)Сюляньти D)Хиянь 24. Төмөрчдийн бослогыг удирдсан Түрэгийн хаан?16. Нирун улсын хүчин мөхөсдөж, зарим хэсэг нь баруун зүг нүүдэллэн зүүн A)Культегин B) Можо C) Могилян D) БуманЕвропод хүрч, суурьшсан иргэдийг Европын түүхэнд юу гэж нэрлэдэг байсан бэ?A) Хүннүгийн удмынхан B) Варварчууд 25.Моюнчур хааны үеийн үйл явдлуудыг тусгасан “Сэлэнгийн чулуу” хэмээхC) Аварчууд D) Динлинчүүд гэрэлт хөшөө ..... байдаг. A)Булган аймгийн Дашинчилэн сумын нутагт17. Шанюйн угсаа залгадаг хамгийн том түшмэлийн зэрэг дэв? B) Архангай аймгийн Хангай сумын нутагтA) Их жанжин B) Их данху C) Булган аймгийн Сайхан сумын нутагC) Зүүн сэцэн ван D) Баруун сэцэн ван D) Архангай аймгийн Эрдэнэмандал сумын нутаг18.Хүннүчүүдийн өмнөд, умард болон задарсан үе? 26.Түүх сударт “өндөр тэрэгтнүүд” гэж ..... улсын өвөг дээдсийг нэрлэжA)МЭӨ 198 онд B)МЭӨ 53 онд байсан.C) МЭӨ 48 онд D)МЭӨ 93 онд A)Сүмбэ B) Нирун C) Кидан D)Уйгар19.Төв Азийн эртний гурван томоохон нүүдэлчин аймгуудыг сонгон тэмдэглэ. 27. Түрэгийн хаант улсын нийгмийн бүтцийг олно уу? 16
  • 17. A)Феодал, хамжлага B) Бег, хар будан, тат C) Шар мөрний сав дагуу.C) Эзэн, боол , зарц D)Язгууртан, зарц, аран D)Аму-даръяа, Эрчис мөрний хооронд.28.Уйгар улсыг анх нэгтгэсэн хаан? 37. “Орхон Енисейн бичиг” эртний улсуудын алинд нь хамааралтай вэ?A)Культегин B)Пэйло C) Моюнчур D) Билгэ A)Уйгар B)Түрэг C)Хятан D)Нирун29.Можо /693-716/ хааны хийсэн шинэчлэлд аль нь орохгүй вэ? 38.Моюн улсын нийслэл?A)Байнгын цэрэг байгуулан, цэргийн сургуулилт хийх болсон. A) Лүньчен B) Харбалгас C) Хэрлэнбарс D)ПинченB) Аймгийн ахлагчдын биеэ даасан байдлыг хязгаарлан, эрх мэдлээ өөртөөтөвлөрүүлэн алба татварыг хааны санд хураах болсон. 39. Нирун улсын хаад?C) Зарим нэг хуучин сурвалжтануудыг чөлөөлсөн A)Лаошин, Модун B)Кэбин, ХеляньD)Түрэгийн үеийн хөшөө дурсгалуудыг устгах арга хэмжээ авсан C)Буман, Можа D)Жарун, Датань30. Киданчуудыг Монгол гаралтай гэж тогтоосон эрдэмтэн нь…….. юм. 40. Нийслэл нь хятадад ойр байсан анхны улс:A) Х.Пэрлээ B) Р.Цэвээндорж A)Моюн улс B)Тоба улс C) Сяньби улс D)Хятан улсC) О.Намнандорж D) Н.Сэр-од 41.”Ахын дуу”,”Чилүгэгийн дуу”,”Цээлийн дуу” зэрэг дуун нь өнөөгийн өвөр31. Умард зүгийн нүүдэлчдийн довтолгооноос хамгаалж барьсан Цагаан монголд дуулагдсаар байдаг ажээ. Энэ нь эртний улсуудын алинд ньхэрмийг хэдэн онд барьж дууссан вэ? хамааралтай бэ?A) МЭӨ 216 B) МЭӨ 48 C) МЭӨ 209 D) МЭӨ 198 A)Хүннү B)Сүмбэ C)Тоба D) Моюун32.Нирун гэдэг үгийн утга нь ......... . 42. Хиргисийн үед боолууд эзнээ юу гэж дууддаг вэ?A) Уул нурууны ар өврөөр нутагладаг гэсэн утгатай. A) Эзэн B) Ноён C)Да-хэ D) АнсоB) Өэлүн эхийн ариун нуруунаас гарсан гэх утгатай.C) Дээд тэнгэрээс заяат Добу мэргэний удамчир. 43. Эртний улсуудаас сарлаг тотемтэй улс бол ... юм.D) Тохирох хариулт өгөгдөөгүй байна. A) Уйгур B) Хятан C) Хүннү D) Моюн33.Төв аймгийн Эрдэнэ суманд хадгалагдан буй дурсгалт хөшөө эртний аль 44. “Орхон Енисейн “бичгийг анх нээж тайлан уншсан эрдэмтэн?улсын ямар хаанд зориулагдсан бэ? A) Н.Я.Бичурин B) В.С.РадловA) Уйгарын хаан Пейлод B) Түрэгийн хаан Куль-Тегинд C) А.Н.Гумилев D) В.И.ЯдринцевC)Түрэгийн хаан Тоньюкук D)Уйгарын хаан Моюунчурт 45. Хүннүгийн 6 дахь хошуу мал гэгдэж байсан амьтан:34.Сурвалжид “Гөрмөл гэзэгтэн” хэмээн тэмдэглэгдсэн эртний улсыг нэрлэ. A)Илжиг B)Луус C)Сарлаг D) ТахьA) Их Нирун B)Тоба C)Сяньби D)Уйгур 46. Бурханы шашныг төрийн хэмжээнд шүтэж байсан анхны улс?35.Уртын дууг эртний улсуудын алинд нь үүссэн хэмээн үздэг вэ? A) Нирун B)Тоба C) Моюун D)ХүннүA) Их Монгол B)Түрэг C) Кидан D) Хүннү 47.Уйгарууд ямар шашин шүтдэг байсан бэ?36.Баруун Ляо буюу Хар киданчууд ...... нутаглаж байсан. А) Буддын шашин B) Христос шашинA) Буйр нуур, Халх голын сав нутагт. C)Манихейн шашин D) Исламын шашинB) Их хянганы уулс хавьд. 17
  • 18. 48.Сяньби эцэгтэй , Хүннү эхтэй хүмүүсийг хэрхэн нэрлэдэг байсан бэ?А) Тэ-фү B)Тү-фа C)Моюн D)Тоба 58. Эртний улсуудаас нүүдэлчдийн түүхэнд шинээр буй болгосон зүйлсийг харгалзуулан тохируулна уу?49.Хиргис улсын үед эмэгтэйчүүд нөхөрт гарахдаа биеийхээ ...... хэсгээ хээлж 1.Тоба A. Анхны дарь үйлдвэрлэсэн.гоёдог байсан ажээ. 2.Хүннү B. Хүн чулуун хөшөө.A) Гарын шуу B) Хөл C) Дух D) Хүзүү 3.Түрэг C. Жин хэмжүүрийн систем дэлгэрүүлсэн. 4.Хятан D. Аравтын систем.50. Хүннү нар хонины бүтэн шүүсэнд хуйхалж чанасан толгой хийж, шүүс A) 1a,2d,3b,4c B) 1d,2c,3a,4bхөндөгч баатар толгойны хуйхнаас багахан хэсгийг авч галд өргөх ёс заншил C) 1b,2a,3d,4c D) 1c,2d,3b,4aүйлддэг байсныг ямар ёслол гэдэг байв ?A) Галын ёс B) Тоног өгөх ёс 59.Эртний нүүдэлчдийн бичиг үсгийн хамаарал.C)Тоног авах ёс D)Тахилга 1.Тоба A. Тамга үсэг 2.Хятан B. Мянган тэмдэгт үсэг51. Эртний улсуудад “Тархан” хэмээх цолыг ямар хүн хүртдэг байсан бэ? 3.Хүннү C. Их ба бага бичигА) Угсаа залгамжлах хун тайж B) Цэргийн гол хүчийг захирагч 4.Түрэг D. Руни бичигC) Сурвалж язгууртнууд D)Албан татвар хураагч түшмэд A) 1а,2b,3c,4d B)1c,2d,3а,4b C) 1b,2c,3а,4d D) 1d,2а,3b,4c52. МЭ 790 оны төвдүүдийн Уйгарын эсрэг боссон бослого ямар хотыг эзэлсэнбэ? 60. Түрэгийн хаад, язгууртнуудын цол өргөмжлөлийг тохируул.А) Хар балгас B) Ордубалык 1.Куль-Теген A. Билгэ хаанC) Беш балык D) Ханбалык 2.Могилян B. Цэргийн жанжин 3.Тоньюкук C. Мэргэн зөвлөх53. Одоогийн .............аймгийн .............сумын нутаг дахь Хэрлэн барс хотын A)1c, 2b,3а B)1b, 2а,3c C) 1а,2b,3cүлдэгдэл нь Хятан улсын Дун Чен гэдэг хот байсныг тогтоожээ.А) Төв аймгийн Сэргэлэн сум B) Завхан аймгийн Aлдархаан сум 61.Монголын эртний улсуудыг оршин тогтнож хугацаатай нь зөв тохируул.C) Булган аймгийн Дашинчилэн сум D)Дорнод аймгийн Цагаан овоо сум 1.Хятан A. Мэө 209-мэ93 он 2.Хүннү B. Мэ 901-1125 он54. Хүннү нар тариалан эрхлэхдээ голчлон юу тарьж байсан бэ? 3. Нирун C. Мэ 552-745 онA) Будаа B) Буудай C) Арвай D)Амуу 4.Түрэг D. Мэ 402-555 он 5.Уйгар E. Мэ 745-840 он55. Уугуул нутаг нь Енисей мөрөн, Абакан голоор нутаг байсан эртний 6.Сяньби F. Мэ II-IV зуунулсуудын нэг аль нь вэ? A)1b,2а,3d,4c,5e, 6f B) 1а,2b,3c,4d,5f,6eA)Уйгар B) Хиргис C) Хятан D) Нирун C)1f,2a,3c,4d,5e,6b D) 1e,2b,3e,4а,5c,6f56. Улсаа Янь хэмээн нэрлэж өөрийгөө Ван, нийслэлээ Лүньчен хэмээн нэрлэж 62.Эртний улсуудын түүхэнд ул мөрөө үлдээсэн хаадыг улстай нь холбонбайсан хаан аль улсын түүхэнд тэмдэглэгдсэн бэ? тэмдэглэнэ үү? A)Уйгар B) Моюн C) Хятан D)Тоба 1.Хүннү A. Шелүнь каган 2.Сүмбэ B. Модун шаньюй57.Тоба нар ямар бурханыг шүтэн биширч байв? 3.Нирун C. МоюунчурA) Жанрайсаг бурхныг B)Аюуш бурхныг 4.Түрэг D. ТаньшихуайC) Лхам бурхныг D) Майдар бурханы 5.Уйгар E. Амбагянь 18
  • 19. 6.Хятан F. Билгэ A) 1c,2d,3b, B) 1c, 2а, 3d, C) 1а, 2b, 3c,A) 1b,2d,3а,4f,5c,6e B) 1d,2а,3c,4b,5f,6eC) 1а,2c,3d,4f,5b,6e D) 1b,2,3,4,5,6 68. Дараах улсуудын язгуур овгийг зөв олж тогтоо. 1.Хятан A. Елюй63.Эртний улсуудын түүхэнд холбогдох олдворуудыг холбо. 2.Түрэг B. Нукуз1. Ноён уулын булш A. Түрэг 3.Уйгур C. Ашина2. Орхоны бичээс B. Уйгар 4.Нирун D. Теле3. Хэрлэн барс хотын туурь C. Хүннү A)1d,2c,3b,4а B) 1c, 2d, 3а,4b4. Хар хул хааны балгас D. Хятан C) 1а, 2c, 3b, 4d D) 1b, 2c, 3а, 4dA) 1c,2a,3d,4b B) 1c,2d,3а,4bC)1а,2c,3b,4 d D) 1b,2c,3а, 4d 69. Нүүдэлчин угсаатнуудын удирдагчийн цолыг нэрлэ. 1. Хүннү A. Хан64. Монгол нутаг дахь эртний нүүдэлчдийг Хятадын сурвалжуудад хэрхэн 2. Сүмбэ B. Эль, эзэннэрлэж байв? 3. Тоба C. Шаньюй1. МЭӨ XVII зуун A. Жун, Ди 4. Нирун D. Каган2. МЭӨ VII зуун B. Ху 5. Түрэг E. Зонхилогч3. МЭӨ V зуун C. Гуйфан, Вэйфан А) 1b, 2d, 3a, 4c, 5e B) 1d, 2а, 3c, 4d, 5eA) 1b,2c,3а, B)1а,2b,3c, C) 1c,2а,3b C) 1c, 2e, 3а, 4d, 5b D) C) 1c, 2a, 3e, 4d, 5b65 . Хүннү нарын хийж байсан довтолгооныг тохируул. 70. Хүннү гүрний нийгэм- төрийн бүтцийн хамаарлыг тохируул.1.Мэ 445 онд Аттила хааны үед A. Дон мөрнийг гаталж 1. Эзэн хааны нэршил A. Иволга Готуудыг бут цохисон. 2.Хот суурингийн дурсгал B. Аттила2.Мэ 375 онд Баламир хааны үед B. Карпатын уулс, Дунай 3.Засаг захиргааны удирдагч C. Лули, Жүки ван мөрнийг гаталж, Римийн 4.Их нүүдлийн удирдагч D. Шаньюй хаант улс руу довтолсон. 5.Ноёлох овог E. Сюйляньти3. Мэ448 онд Аттила нас барахад C.Хүннү нар бутран сарнисан. A)1c,2b,3а,4e,5d B) 1d,2а,3c,4b,5eA)1c,2a,3b B)1a,2b,3c C) 1b,2а,3c C) 1d,2c,3b,4а,5e D) 1d,2b,3c,4а,5e66. Дараах хотууд аль улсын үед холбогдохыг тохируул. 71. Монголчууд хэдий үеэс гадаад харилцаанд оролцож эхэлсэн бэ?1. Луут A. Уйгар A) Ураг төрлийн байгууллын үеэс B) Монголд төр ёс үүссэн үеэс2. Мөөмт B. Хятан C) Монголын Нэгдсэн Улсын үеэс D) Монголын эзэнт улс байгуулагдсан үеэс3. Балиглиг C. Хүннү4. Хэрлэн барс D. Нирун 72. Нүүдэлчдийн түүхэнд анх удаа гуулин зоосон мөнгөөр худалдаа хийжA) 1d,2c,3b,4а B) 1c,2d,3а,4b байсан улс?C) 1а, 2c, 3b 4d D) 1b,2c,3а,4а A) Хиргис B) Уйгар C) Сүмбэ D) Нирун67.Түрэгийн хаант улсын язгууртнуудын хөшөө дурсгал хаана байдгийг 73. Хэв хуулийн тодорхойлолт?тодорхойл. A) Нүүдэлчдийн анх буй болгосон хууль цааз1.Тоньюкук A. Төв аймаг Налайх орчим B) Хүн төрөлхтөнд мөрдөгддөг бичигдээгүй хууль2. Культегин B. Хархорин Орхоны хөндийд C) Зан заншил, амнаас ам дамжин нийгмийн харилцааг зохицуулдаг бичигдээгүй3. Моюнчур C. Булган аймаг Сайхан сум хууль 19
  • 20. D) Их хаанаас зарлигаар тогтоосон цааз хууль А. Хүнну-Тамга үсэг, Тоба-Ханз үсэг, Түрэг-Согд үсэг, Уйгар-Их бага үсэг, Хятан-Руни бичиг, Монгол-Босоо бичиг.74. Зөв хувилбарыг ол. В. Хүнну-Тамга үсэг, Тоба-Ханз үсэг, Түрэг-Согд үсэг, Уйгар-Руни үсэг, Хятан-1. Хятан А. 12 жилийн он тооллыг анх хэрэглэж байсан. Их, бага бичиг, Монгол-Босоо бичиг.2. Сүмбэ В. Анх удаа нийслэлээ харь улс руу ойртуулан нүүлгэсэн. С. Хүнну-Тамга үсэг, Тоба-Ханз үсэг, Түрэг-Руни үсэг, Уйгар-Согд үсэг, Хятан-3. Моюн С. Нүүдэлчдээс анх удаа дарьт зэвсгийг үйлдвэрлэсэн. Руни бичиг, Монгол-Босоо бичиг.4. Уйгур D.Өндөр тэрэгтний улс хэмээн нэрлэгдсэн.А) 1d, 2с, 3а 4.b В) 1а, 2b, 3с, 4d 85. Нүүдэлчдийн овгийн харилцаан дахь давхар холбоо гэж юуг хэлэх бэ?С) 1с, 2а, 3b, 4d D) 1b, 2d, 3с, 4а А. 2 овог Эндогами ёсыг хатуу баримтлан удаан хугацаанд худ ураг барилдсны үндсэн дээр шинэ овог, угсаа үүсэхийг хэлнэ.75. Зөв хувилбарыг ол. В. Моногами харилцаа ялсны дараа Эгзогами ёс гарч ирснийг давхар холбоо гэнэ.1. Тоба А. Оны цолыг анх авч хэрэглэсэн. С. “Хунну эцэгтэй, Сяньби эхтэй” өвөг Монголчуудын ургийн харилцаанд удаан2. Түрэг В. Жин хэмжүүрийн нэгдсэн системийг дэлгэрүүлсэн. хадгалагдсан ёсыг хэлнэ.3. Хүннү С. Улсын эзэн хаанаа “Эль” хэмээн нэрлэсэн. Д. Харь бус ураглахуй буюу Эндогами, Овог дотор ураглахыг хатуу хориглодог4. Нирун D. Түмтийн системийг анх буй болгосон. Эгзогами 2 ёсыг хэлдэг.А) 1а, 2с, 3d, 4b В) 1b, 2с, 3d, 4аС) 1d, 2b, 3c, 4d D) 1с, 2d, 3а, 4b 83. Хятадын уламжлалт 24 төр улсад ордог төв азийн нүүдэлчдийн байгуулсан төр улсууд.76. 924 онд Хиргис улсыг довтолж, Хэрлэнгээс урагш Алтайгаас зүүн тийшх А. Тоба-Вэй улс. Хятан-Дай Ляо улс. Монгол-Юань улс. Манж зүрчид-Дай Чиньгазар нутгийг эзэлж тэлгээрийг нийтэд нь Зү-Бү хэмээн нэрлэж байсан Хятан улс. Төвд-Тангудын Си Сяоулсын хаан? В. Тоба-Вэй улс. Хятан-Дай Ляо улс. Монгол-Юань улс. Манж зүрчид-Цинь, ДайA) Амбагян B) Ельюи Даши C) Хубилай D) Лубугу Чинь улс. С. Тоба-Вэй улс. Хятан-Дай Ляо улс. Монгол-Юань улс. Зүрчид-Цинь, Манж-Дай77. 745-840 оны хооронд Монгол нутагт оршиж байсан Уйгар улс нь гарал Чинь улс. Хотон-Тань улсүүслийн хувьд доорхоос алинд нь хамаарах бэ?A) Өвөг Монгол B) Түрэг C) Фин-Угор D) Хятад 84. Төв азиас нүүдэллэсэн Нүүдэлчдийн анхдугаар их нүүдлийн үр дүнд Европт тогтсон Нүүдэлчдийн хаант улс.78. Хулгай хийсэн тохиолдолд ... баригдсан хулгайч эцэгтэй бол эцгийн хүзүүнд А. 453 он хүртэл оршин тогтносон Атиллын хаант улс Болгар, Унгарын нутагтцаазлагдсан хулгайч хүүгийн толгойг бүх насаар нь зүүлгэдэг... хуультай ямар төвлөрөн оршин тогтнож байв.улс байсан бэ? В. 552-558 онд Түрэгүүдэд шахагдсан Аварчууд Унгар, Славяны нутагт биеэ A) Хүннү B) Хиргис C) Хятан D) Уйгар даасан улсаа байгуулж байсан. С. Их нүүдлийн улмаас Каспи-Хар тэнгисийн сав газраар нутагладаг олон79. 745-840 оны хооронд Монгол нутагт хүчирхэг төр улсаа байгуулан оршин нүүдэлчид Европт цөмрөн орж өөрсдийн хаант улсаа байгуулж байсан/МЭ-ний 3-тогтнож байсан улс? р зуун/A) Хүннү B) Хиргис C) Хятан D) Уйгар Д. Эртний Грек, Ромын эзэнт улсуудтай зэрэгцэн МЭӨ 4-р зуунаас Скифүүд Дорнод европт нутагладаг байв.80. Архангай аймгийн Хотонт сумын нутгаас илрүүлэн, малтан судлаж буй“Дөрвөлжин” хэмээх дурсгал аль улсын үед хамаарах бэ? 85. Төв азиас нүүдэллэсэн Нүүдэлчдийн анхдугаар их нүүдлийн үр дүнд ЕвроптA) Хүннү B) Жужан C) Хятан D) Уйгар тогтсон Нүүдэлчдийн хаант улс. А. 453 он хүртэл оршин тогтносон Атиллын хаант улс Болгар, Унгарын нутагт81. Эртний улсуудын бичиг үсгийн хамаарлын зөв хувилбар. төвлөрөн оршин тогтнож байв. 20
  • 21. В. 552-558 онд Түрэгүүдэд шахагдсан Аварчууд Унгар, Славяны нутагт биеэдаасан улсаа байгуулж байсан.С. Их нүүдлийн улмаас Каспи-Хар тэнгисийн сав газраар нутагладаг олоннүүдэлчид Европт цөмрөн орж өөрсдийн хаант улсаа байгуулж байсан/МЭ-ний 3-р зуун/Д. Эртний Грек, Ромын эзэнт улсуудтай зэрэгцэн МЭӨ 4-р зуунаас СкифүүдДорнод европт нутагладаг байв.86. Төв азид үүссэн угсаатны бүлгийн зөв хувилбар.А.Түрэг-Монгол-Манж,Тунгус. С.Түрэг-Монгол-Ненц,ЦаатанВ.Монгол-Түрэг-Зүрчид,Цаатан. Д.Монгол- Түрэг-Солонгос,манж.87. “ Гурван улсын түүх” зохиол эртний ямар улсад зохиогдсон бэ? А. Хүннү В. Нирун С. Тоба Д. Сүмбэ (Сяньби)88. Эртний Түрэгийн үед үл хамаарах түүхийн дурсгал.А. Хүн чулуу. В. Хиргисүүр. С. Газар усны нэрс. Д. Дөрвөлжин булш.89. Түрэгийн хаант улсын үед 3 хаанд шадарласан мэргэн түшмэл хэн бэ?А. Күчүлүг. В. Моюньчур. С. Тоньюкук. Д. Билгэ буюу Культеги90. “Хунну эцэгтэй, Сяньби эхтэй” эртний улс:А. Түрэг, В. Уйгар, С. Тоба Д. Дунху 21
  • 22. 4. Их монгол улс 8. XII зууны үе гэхэд дараах аймгуудаас аль нь төр ёсны хөгжлөөрөө бусдаасаа давуу байсан бэ?1.Монголын нууц товчоог хэн орчин цагийн Монгол хэлэнд буулгасан A) Найман B) Хэрэйд C) Хамаг Монгол D) Татарвэ?A) Ш.Гаадамба B) Ц.Дамдинсүрэн 9. Хэрэйдийн түүхэнд тэмдэглэгдсэн анхны хан-буюруг хэн бэ?C) Пэрлээ D) Б. Ренчин А) Маркус В) Сарык С) Тоорил D) Гүр хан2.Монголын нууц товчооны Хятад хэл дээрх эхийг анх хэн гэдэг 10. Хамаг Монголын Ханлиг, Хэрэйдийн ханлигтай аль талаараа хилэрдэмтэн хаанаас олж, орос хэл рүү хөрвүүлсэн бэ? залгаж байсан бэ?A)Позднеев, Бээжин хотын музейн архиваас А) Баруун талаараа В) Зүүн талаарааB) Кафаров, Бээжин хотын номын сангаас С) Урд талаараа D) Хойд талаарааC) Козин, Бээжин хотын архиваас D)Хениш, ӨМӨЗО-оос 11.Эдгээрээс Нирун аймгийн үүслийг зөв тодорхойлсон тодорхойлолт аль нь вэ?3.XII зууны үед Монгол нутагт оршин тогтнож байсан аймгуудад аль A) Алунгоогоос төрсөн Буха хатаги, Бухату салжи, Боданчар мунхагааснь хамааралгүй вэ? үүссэн.A) Хамаг Монгол, Татар B) Хэрэйд, Тайчууд B) Дарлигин аймгаас салбарлан гарсан.C) Юншээбү, Хатагин D) Найман, Мэргид C) Бэлгүнүтэй, Бүгүнүтэй хоёрын үрс болон бусдаас үүссэн. D) Эргүнэ күнгээс гарсан нийт Монголчуудаас бүрдсэн.4.Найман Татар, Гучин Татар зэрэг нэрс анх тэмдэглэгдсэн сурвалжаль нь вэ? 12. Монголын 3 хааны эх болсон хатан аль нь вэ?А) Монголын нууц товчоо В) Моюнчур хааны гэрэлт хөшөө A) Чингис хааны гэргий БөртэС) Культегиний гэрэлт хөшөө D) Билгэ хааны гэрэлт хөшөө B) Батмөнх Даян хааны хатан Мандухай сэцэн C) Өгөдэйн хатан Найманжин5.Гэрэгэ гэдэг юу болох? D) Толуйн хатан СорхогтаниA)Улс гүрнүүдийн хооронд байгуулсан гэрээ.B)Монголын эзэнт гүрний элч нарын итгэмжлэлийн баталгаа. 13.Гурван мэргэдийн нутаглаж байсан газар?C) Эзэнт гүрний үеийн төрийн аливаа нэг шийдвэр. A) Хангай, Хэнтийн уулсын завсраарD) Дархан цолтой хүмүүст өгсөн өргөмжлөл. B) Орхон, Сэлэнгийн бэлчрээр C) Буйр нуур, Халх голын сав газраар6.VIII-аас XII зууны Монгол аймгуудыг нутаг ус, нийгмийн хөгжлөөр D) Цагаан хэрмийн дагуунь хэрхэн хуваадаг вэ?A) Ойн, талын B) Говийн.Хангайн 14."Буюруг” аль ханлигийн тэргүүний цол вэ? C) Зүүн, баруун D) Монгол, Түрэг A) Хамаг Монголын ханлиг B) Хэрэйдийн ханлиг C) Мэргидийн ханлиг D) Найманы ханлиг7.XII зууны үед Монгол аймгууд.......... нутаглаж байсан.A)Хятадын Цагаан хэрмээс Байгаль нуур, Алтайн нуруунаас Буйр нуур 15.Хабул хаан хэний хүү вэ?хүртэл. A) Торголжин баян B) ХабичбаатарB) Хятадын Цагаан хэрмээс Байгаль нуур, эрчис мөрнөөс Солонгосын C) Тумбинай сэцэн D) Нэгүүн тайшхойг хүртэлC) Хятадын Цагаан хэрэмээс Якут, Эрчис мөрнөөс Хянганы нуруу хүртэл 16.Хабул хааны дараачаар Хамаг Монголын ханаар хэн сууж байсан бэ?D) Алтай, Хангай, Хэнтийн нурууны хооронд A) Амбагай B) Хотула D) Есүхэй D) Гүр хаан 22
  • 23. 17.Түүхэн сурвалжуудад Татар аймгийг хэрхэн тэмдэглэн үлдээсэнбайдаг вэ? 27. XIII зууны хагаст Найман аймаг хэдэн хэсгээс бүрдэж байсан бэ? A) Хонгирад B) Зү-бү C) Кидан D) Хар Кидан A) 1 B) 2 C) 3 D) 418.XIII зууны үед Найманы хамгийн нөлөө бүхий удирдагч нь хэн 28. XII зууны үед аймаг ханлигийн сурвалжтан, харц ардын дунд гарчбайсан бэ? байсан тэмцлийн гол хэлбэрүүд аль нь вэ?A) Маркус хан B) Тоорил хаан C) Таян хаан D) Сэнгүм A) Оргон зайлах, бослого гаргах, эзнийхээ эд хөрөнгийг хулгайлах гэх мэт19.Гурван мэргэд гэдэгт ямар ямар аймаг багтаж байв? B) Малын тоо толгойг дарж, татвараас зайлсхийх, харъяа эзнээ орхижA) Хар мэргэд, Цагаан мэргэд, Хаан мэргэд нүүж явах, харъяат эзнээ дайсанд барьж өгөх, эзнээ алах гэх мэт.B) Их мэргэд, Бага мэргэд, Хурц мэргэд C) Эзнийхээ нэр алдрыг гутаах, доромжлох, тэднийг хаанд ховложC) Хаад мэргэд, Увас мэргэд, Удуйд мэргэд нутаг заахD)Их мэргэд, Бага мэргэд, Удуйд мэргэд D) Харьяат эзэд, хаадынхаа эсрэг зэвсэгт тэмцэл хийх20.XIII зууны хагаст Гурван мэргидийн холбоог тэргүүлж байсан хан? 29.Монголын нууц товчоонд Харчугийн хөвгүүн Боржигидай мэргэнA) Тогтао B) Хадаан C) Амбагай D) Алтан бүлгээ. Түүний гэргий нь ............................., түүнээс төрсөн хөвгүүн нь Торголжин баян хэмээжээ.21.XII зууны төгсгөл үед Гурван мэргидийг тэргүүлэгч байсан аймаг A) Борогчин гуа B) Монголжин гуааль нь вэ? C) Хадаан D) Алун гуаА) Удуйд мэргэд В) Увас мэргидС) Хаад мэргид D) Удуйд мэргэд болон Хаад мэргид 30.Хабул хаан, Сэмсэчүлэ нарын эцгийн нэр хэн бэ? A) Начин баатар B) Тумбинай сэцэн C) Бартан баатар D) Аригчинэ22. Чингис богдыг залгамжлан, Монгол гүрний хаан ширээнд хэнөргөмжлөгдсөн бэ? 31. Монголын нууц товчоонд Хабул хааныг хэдэн хөвгүүнтэй гэжА) Зүчи В) Цагаадай С) Өгэдэй D) Тулуй тэмдэглэн үлдээсэн байдаг вэ? A) 5 B) 7 C) 9 D) 623. “Хамгийн хаан улсын эзэн байтлаа охиноо өөрөө үдэж өгөхийгнадаар цээрлэ.....Миний өшөөг ав” хэмээн хэн хэлсэн вэ ? 32. Хабул хааны хөвгүүн Есүхэй баатрын эцэг хэн бэ?A) Хабул хаан B) Есүхэй C) Добу мэргэн D) Амбагай A) Амбагай B) Хотула C) Бартанбаатар D) Сэмсэчүлэ24.Амбагай хааны анхлан бий болгосон "тайш" хэмээх тушаалтны 33.Есүхэй баатар өөрийн гэргий Өүлэн үжинг хэнээс булаан авсангол үүрэг юу байсан бэ? учир хожим өс зангидаж, Тэмүжиний гэргий Бөртэг булаан авахA) Цэргийн хэргийг эрхлэх шалтгаан болсон бэ? B) Хууль цаазны хэргийг эрхлэх A) Мэргидийн Их чилэдү B) Мэргидийн Тогтао бэхиC) Санхүү, алба татварын асуудал эрхлэх C) Мэргидийн Чилэгэр бөх D) Мэргидийн Дайр үсүн D) Дээрх бүгд 34. Монголын үед холбогдох булш, оршуулгын төрөл Монгол нутагт25.Амбагай хааны үед бий болсон улсын анхны тайш хэн байв? хаагуур тохиолддог вэ?A) Хадаан B) Хотула C) Бартан баатар D) Аригчинэ А) Төвийн бүсийн аймгуудаар В) Зүүн бүсийн аймгуудаар С) Баруун бүсийн аймгуудаар D) Бүх бүсэд тохиолдоно.26.Дор өгүүлсэн хүмүүсээс хэн нь ихэс дээдсийн хуралдайг хурууланхаан сонгож, Боржигин угсаа залгамжлалыг анх бий болгосон бэ? 35. Монголын үеийн оршуулгын зан үйл ёсоор нас барагчийнхааA) Хабул хаан B) Есүхэй C) Добу мэргэн D) Амбагай тэргүүнийг гол төлөв аль зүгт хандуулан оршуулдаг вэ? 23
  • 24. А) Хойд В) Баруун С) Зүүн D) Баруун урд 43.Есүхэй баатрын нөгөө гэргий, Бэгтэр, Бэлгүтэй нарын эх хатны нэр?36."Жадаран" аймаг гэж ямар аймгийг нэрлэдэг бэ? A) Бөртэ үжин B) Сочигэл C) Хуагчин D) Өүлэн үжинA) Алтан ургийн аймгийг B) Язгуурын монгол аймгийгC) Аймгууд салбарлан задрахад үүссэн аймгийг 44.Чингис хаан хатан Бөртэг эргүүлж авах зорилгоор ГурванD) A ба B хариулт зөв Мэргэдтэй хийсэн тулалдааныг түүхэнд юу гэж нэрлэж ирсэн бэ? A) Арван Гурван хүрээний байлдаан37. Эртний перс сурвалж болох "Судрын чуулган" бүтээлийг хэн B) Буур хээрийн тулалдаантуурвисан бэ? C ) Наху гүний тулалдаанA) Рашид-ад-дин B) Гангаажанцан D) Зөв хариу алгаC) Чойжи-Одсэр D) Лувсанданзан 45."Чаутхури" гэдэг нь аль улсын цол бэ?38.Монголын нууц товчоо Чингис хааны язгуур дээд тэнгэрээс заяат A) Алтан улсаас Тэмүжинд олгосон цол хэргэмБөртэ-чино ажгуу. Бөртэ-чино, гэргий Гуа маралын хамт тэнгис B) Хятадын цэргийн цолдалайг гатлан ирж, онон мөрний эх Бурхан Халдун ууланд нутаглаж C) Татарын тэргүүлэгч жанжины цолБатцагаан хэмээх хөвгүүн төрүүлжээ хэмээн эхэлдэг. Батцагааны D) Хэрэйдийн ханлигаас Чингис хаанд өргөмжилсөн цолхөвгүүн хэн бэ?A) Тамачи B) Уужим буурал 46.Тэмүүжинг .......... Хамаг Монголын хан-д өргөмжлөв.C) Хоричар мэргэн D) Саль Хачу A)1206 он Онон мөрний хөвөөнд B)1187 онд Бурхан Халдун ууланд39.Их Монгол улсын тамганд их хааныг хэн гэж бичсэн байдаг вэ? C) 1189 онд Цэнхэрийн голын Хар зүрхний Хөх нууртA) Их Монгол улсын Их хаан D) 1189 онд Дэлүүн болдогтB) Их Монгол улсын Далай хаанC) Их Монгол улсын Далай их хаан Чингис 47.Тэмүүжинг Хамаг Монголын ханд өргөмжлөхийн эсрэг байсанD) Их Монгол улсын Суут хаан хүмүүс? A) Хотула хааны хүү Алтан, Жүрхэн аймгийн Сача Бэхи, Хучир40.Тэмүжин хэдэн онд хаана төрсөн бэ? B) Тайчуудын Сорхон Шар, Хонхотаны ХөхөчүA) 1167 онд Хэнтий аймгийн нутаг Хэрлэнгийн Хөдөө аралд C) Мэргидийн Тогтоа бэхи, Жадаран ЖамухаB) 1162 онд Хэнтий аймгийн Онон мөрний Дэлүүн болдогт D)Эдгээр бүгд эсэргүүцсэн. C) 1262 онд Хэнтий аймгийн Бурхан Халдун уулын өвөртD) 1206 онд Хэнтий аймгийн Онон мөрний Дэлүүн болдогт 48.XIII зууны дунд үед Гурван мэргид нь хэдэн хобооноос тогтож байсан бэ?41.Тэмүжинг 9 настай байхад Есүхэй баатар аль аймгаас түүнд бэр A) 2 B)5 C)3 D)7буулгадаг бэ?A) Олхунуд B) Хонгирад C) Хиад D) Хорь Түмэд 49. Зүрчид угсааны 1115 онд байгуулагдсан улсын нэр аль бэ? A) Ляо буюу Төмөр улс B) Алтан улс42.Тэмүүжиний эцэг Есүхэй ....хорлогдон нас барсан. С) Зүрчид улс D) Умард Хятадын улсA)Тэмүжинг 13 настай байхад ТатаруудадB) Тэмүжинг 10 настай байхад Мэргидүүдэд 50. Их Монгол улсын бүрэлдэхүүнд багтан орсон аймаг ханлигуудаасC)Тэмүжинг балчир байхад Татаруудад аль нь илүүц вэ?D) Тэмүжинг 9 настай байхад Татаруудад A)Мэргид, Хэрэйд B) Татар, Найман C)Хамаг Монгол D) Енисейн Киргизүүд 24
  • 25. 51.Чингис хааны байгуулсан мянганы систем гэдэг нь... 59.1206 онд Их Монгол улсыг байгуулахад хичнээн аймаг түүндA) Мянган айл өрх багтаж байсан бэ?B) Цэргийн төдийгүй засаг захиргааны зохион байгуулалт бүхий мянган А) 80 В) 81 С) 82 D) 83айл өрхC) Мянган агт гаргах чадалтай айл өрхүүд 60.Чингис бүх улсаа зүүн, баруун, төвийн хэмээн гурав хуваасны голD) Мянган ард иргэдийг илэрхийлсэн тоо түмэн нь аль түмэн байсан бэ? А) Зүүн гарын В) Баруун гарын52.Овгийн аливаа хэргийг зөвлөн шийдвэрлэдэг “Эе” хэмээх чуулган нь С) Төвийн түм D) Бүгд зөвИх Монгол улсын үед ямар нэртэй болсон бэ?A) Аймгийн хурал B) Язгууртны хурал 61.Харъяатан иргэний гол шинж нь юу байв?C) Их хуралдай D) Сэцдийн зөвлөл A) Аравтлах системд хамрагдана B) Улсын албан үүргийг гүйцэтгэнэ 53.Төрийн хар хайрцагны бодлого гэж юу вэ? C) Зөвхөн эзэн дээдэстээ үйлчилнэA) Улс орноо хөгжүүлэх төрийн эдийн засгийн бодлого D) Дээрх бүгдB) Улсын гадаад хамтын ажиллагааны чиглэлC) Төрийн тусгаар тогтнол, аюулгүй байдлын бодлого 62.Их Монгол улсын хэвтүүлийн гол үүрэг юу байсан бэ?D) Улс, иргэдэд тааламжтай нөхцөл бүрдүүлэхэд чиглэгдсэн дотоод А) Шөнийн манаа В) Өдрийн харуулбодлого С) Шадар цэрэг D) Зөвхөн хааныг хамгаалах54.Чингис хааны өөрийн биеэр эзэлсэн улсууд аль нь вэ? 63.Их Монгол улсын Сэцдийн зөвлөлийн гол үүрэг юу байсан бэ?A)Тангуд, Сартуул, Хорезм, Алтан A) Хаан өргөмжлөхB)Тангуд, Хар Кидан, Хорезм, Орос B) Байлдах, найрамдах зэрэг чухал асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэхC)Тангуд, Сартуул, С) Хаанд зөвлөхD) Тангуд, Хар Кидан, Сүн, Орос D) а ба b хариулт хамаарна.55. Мөнх хаанаас эхлээд Лигдэн хааныг хүртэлх хугацаанд их хааны 4 64.Их Монгол улсын төрийн гол хуулийг нэрлэ.хөвгүүдийн хэний угсааныхан Монголын хаан ширээнд сууж байсан бэ ? А) Их цааз В) Их засаг C) Монгол цааз D) ЦаазА) Зүчи В) Цагаадай С) Өгэдэй D) Тулуй 65.Их хуралдай нь................................................?56.Тэмүүжин өөрийн хатан Бөртэг гурван Мэргидээс булаан авахдаа A) Их хаан өргөмжлөх, хууль батлах, аян дайн хийх зэрэг асуудлаархэнийг анх түшиглэсэн бэ? шийд гаргаж, хаанд зөвлөх байнгын ажиллагаатай эрх барих дээдА) Хэрэйдийн Тоорил ванг В) Найманы Таян ханыг байгууллага мөн.С) Гурван мэргидийг D) Татар аймгийг B) Их хаан өргөмжлөх, хууль батлах, аян дайн хийх зэрэг асуудлаар шийд гаргаж, хаанд зөвлөх байнгын бус ажиллагаатай эрх барих дээд57.1202 онд Чингис хааны Татарын ханлигийг бут цохисон газар? байгууллага мөн.A) Хэрлэн голын доод урсгал хүйтэн B) Далан нөмрөг C) Аливаа төрийн хэргийг бие даан шийдэх бүрэн эрх бүхий институтC) Хар талын үзүүр D) Далан балжууд мөн. D) Зөвхөн Их хааны гаргасан саналд үндэслэн, түүний дагуу үйл58.Тэмүүжин Их Монгол улсыг байгуулах хүртэл их, бага хэдэн ажиллагаа явуулах үүрэгтэй байгууллага байжээ.удаагийн дайн хийсэн бэ?А) 30 В) 31 С) 32 D) 33 66.Их Монгол улсын заргачийн гол үүрэг нь юу байв? A) Төрийн шүүх эрх мэдлийг хэрэгжүүлэх B) Албан татварын бодлогыг тодорхойлох 25
  • 26. C) Хааны үйл ажиллагаанд хяналт тавихD) Төрийн гадаад бодлогыг зохицуулах 74.Их Монгол улсын далай хааны зарлиг ил болгон иргэн дор хүрвээс аюутугай, биширтүгэй ,, гэсэн үг эзэн хааны ямар тамганд байдаг вэ?67.Чингис хааны 9 өрлөгт хэн хэн багтаж байсан бэ? A) Хөх тамга B) Аал тамгаA) Мухулай, Боорчи, Зэлмэ, Шихихутуг, Сорхон шар Сүбээдэй, Зэв, C) Хасбуу тамга D) Аль нь ч бишБорохул, Хар хирүгэ, Чуу мэргэнB) Мухулай, Боорчи, Зэлмэ, Шихихутуг, Сорхон шар, Сүбээдэй, Зэв, 75.Их Монгол улсын төрийн бичиг?Борохул, Тулуй, Чуу мэргэн A) Их бага бичиг B)Уйгаржин бичигC) Цагаадай, Мухулай, Боорчи, Зэлмэ, Шихихутуг, Сорхон шар, C) Монгол бичиг D) Худам бичигСүбээдэй, Зэв, Хар хирүгэ,D) Бат, Мухулай, Боорчи, Зэлмэ, Шихихутуг, Сорхон шар, Сүбээдэй, 76.Их монгол улсын нийслэл Хар хорум хэзээ хаана байгуулагдсан вэ?Зэв, Хар хирүгэ A) 1639 онд Ширээ цагаан нуурт B) 1206 онд Тайгал шивээд68.Чингис хааны дөрвөн их хөлөг буюу их сайд нар хэн хэн байсан бэ? C) 1235 онд Тайгал шивээдA) Сүбээдэй, Борохул, Боорчи, Мухулай D) 1206 онд Дэлүүн болдогтB) Борохул, Боорчи, Мухулай, Чулуун,C) Борохул, Боорчи, Мухулай, Зэв 77.ИМУ ын засаг захиргааны үндсэн нэгж гэж юу вэ?D) Борохул, Боорчи, Мухулай, Сорхон шар A) Зуут B) Аравт C)Мянгат D) Түмт69.1032-1227 онд оршин тогтнож байсан Тангуд улсыг Монголчууд 78.Их Монгол анхлан байгуулагдах үедээ хэдэн мянгаттай байсан бэ?хэрхэн нэрлэж байв? A) 24 B) 91 C) 95 D) 42А)Ся В)Да Ся С)Си ся D) Хашин иргэд 79. Археологичид Хэрэйдийн ван хааны орд өргөө хаана байсан гэж70. Монголын үед холбогдох эд өлгийн дурсгалуудад хамааралгүй үздэг вэ?зүйлыг нэрлэнэ үү. А) Туул голын хөндийд В) Хэрлэний хөдөө аралдА) Булш оршуулга В) Хадны зураг, Бичээс С) хөдөө аралд D) Орхоны хөндийдС) Хот суурин D) Гэрэлт хөшөө 80.Их Монгол улсын “Харах нүд, сонсох чих болж хулгайг цээрлүүлж,71. Их Монголын нийслэл Хархорин хотын туурь одоогийн аль худлыг мохоож яллагдахыг яллаж, үхэх ёстойг нь үхүүлж” байх эрхаймгийн нутагт байдаг вэ? бүхий төрийн түшмэл?А) Архангай В) Төв С) Говь алтай D) Өвөрхангай A) Улсын яллагч B) Ерөнхий шүүгч C) Бүх улсын дээд заргач D) Хууль зүйн сайд72. Монгол улс хэдийд анх төрийн албан ёсны бичиг үсэгтэй болсон бэ?A) Хамаг Монголын сэргэсэн үед 81.Чингис хаан мал аж ахуй эрхэлсэн сайдаар хэнийг тохоон B) Монголын тулгар төр байгуулагдсан үед томилсон бэ?C) Юан гүрний үед A) Елюй Чуцай B) Хар Хиру C) Тодан Чөрби D) ХөхөчүD) Дөчин дөрвөн хоёрын Монголын үед 82.Чингис хаан "Улсын Го Ван" хэмээх тушаал бий болгож, хэнийг73.Чингис хааны хөргийг анх зурсан хүн? томилсон бэ?A) Өгэдэй хааны зарлигаар Елюй Чуцай 1236 онд A) Зэв B) Боорчи C) Зэлмэ D) МухулайB) Хубилай хааны зарлигаар Найманы Хорихосон 1278 ондC) Бат ханы зарлигаар Оросын нэр нь үл мэдэгдэх хүн 83.Их Монгол Улсын төрийн анхны бэхи хэн бэ?D) Чингис хааны зарлигаар Шихихутаг 1206 онд A) Буха B) Хөхөчү бөө C) Үсүнь өвгөн D) Дайр усунь 26
  • 27. 84.Арулад аймгийн Наху баяны ганц хөвгүүн, Чингис хааны дотны анд 91."Орохыг завдах хүний мөрийг мөлт цохиж, толгойг тоншинхожмийн 9 өрлөгийн нэг болсон хүн хэн бэ? цавчина" энэ нь ямар хишигтэн цэрэг бэ?A) Боорчи B) Борохул C) Шихихутаг D) Хөхөчү А) Хорчин B) Хэвтүүл C) Баатар цэргүүд D) Торгууд85.Тайчууд аймгийн Бэсүд овгийн Зургаадай хэмээгч Чингис хааны ам 92.Монголын нэгдсэн улсыг байгуулсны дараа дор дурьдсан улсуудынцагаан хул морины аман хүзүүг шархдуулсан хэдий ч түүний үнэнч алинд нь Чингис хаан анхлан довтолсон бэ?байдлыг Чингис хаан таалан ялыг өршөөн, нөхөрлөх санал тавин А) Тангуд В) Алтан улс С) Уйгур D) Баруун Лятүүний нэрийг өөрчилсөн нь хожмийн дэлхийг донсолгосон нэртжанжны нэр болжээ. Тэрхүү жанжны нэр хэн бэ? 93.ИМУ-ын баруун, зүүн, төвийн түмтийн захирагчийн нэр?A) Боорчи B) Зэв C) Борохул D) Хархиругэ A) Чингис хаан өөрийн биеэр захирдаг B) Төв Чингис хаан, Баруун Зүчи, Зүүн Мухулай86.Урианхай аймгийн Жаргудай дарханы хөвгүүн, Чингисийн 9-н C) Төв Чингис хаан, Баруун Мухулай, Зүүн Зүчиөрлөгийн нэг ? D) Төв түмт Наяа, Зүүн Мухулай, Баруун түмт БоорчиA) Зэв B) Зэлмэ C) Шихихутаг D) Жамуха 94. Өгэдэй хааны үед ямар шинэчлэл хийгдсэн бэ?87.1206 онд мянганы ноёноор томилогдсон Мухулай жанжны хүүг хэн A) Засгийн хэргийг ерөнхийлөн шийтгэх яам “Чжуншушэн” -ыг шинээргэдэг вэ? байгуулсан.A) Буха B) Боорчи C) Зэв D) Тататунга B) Уургын улааг халж өртөөг өргөтгөн байгуулсан. C)Аравтын дотроос дураар гарах, орохыг хатуу хориглосон.88. Чингис хаан Тангуд уруу сүүлчийн аян дайн хийх болсон гол D) Дээрх бүгд буруушалтаг нь юу байсан бэ?A)Тангуд улс Монголтой байлдахаар бэлтгэж, хэрэм боомтоо бэхлэхийн 95. Өгэдэй хааны үед улсын иргэний гол үүрэг нь юу байв?сацуу Алтан улстай эвсэж эхэлсэн. A) Мянгатад хуваагданаB) Урьдын өш хонзонг авах B) Цэрэгт мордох, ав хомрогт оролцох, өртөө хийхC) Тангудын хан Ли Дэ өөрийн нэг хүүг барьцаа болгон өг гэсэн C) Зөвхөн эзэндээ үйлчлэхшаардлагыг биелүүлээгүй D) а ба b хариулт хамаарна.D) Дээрх бүгд зөв 96.Чингис хаан өөрийн биеэр Тангуд улсыг дайлахаар хэдэн онд цэрэг89. “Хааны орд болон манай удам төрөл дотроос өргөн дэлгэр аван мордсон бэ?мэдлэгтнийг олж сонговол зохимой…” хэмээн Чингис хаан юуны A) 1216 B) 1212 C) 1211 D) 1209тухай өгүүлсэн бэ?А) Сэцдийн зөвлөл байгуулах тухайд 97.Чингис хаан Тангуд руу довтлохдоо аль хатнаа авч явсан бэ?.В) Шадар хишигтэн цэрэг байгуулах тухайд A) Бөртэ B) Есүгэн C) Хулан D) ЕсүйС) Эрдэмтэн мэргэдийг цуглуулан төвлөрүүлэхD) Ордонд туслагч түшмэд бий болгох талаар 98.Чингис хаан хэдэн онд Өгэдэйг Их Монгол улсын хаан ширээнд гэрээслэсэн бэ?90. Өгэдэй хааны томилсон даргач нарын гол үүрэг нь юу вэ? A) 1225 онд Тангуд улс руу довтлохоосоо өмнөA) Монголын хууль ёсыг таниулах, биечлэн сахиулах B) 1211 онд Зүрчидийн Алтан улс руу дайрахаасаа өмнөB) Тухайн газар орны ард олноос алба татварыг цуглуулж, их хааны санд С) 1219 онд Хорезмийн хаант улс руу довтлохоосоо өмнөөргөх D) 1225 онд Хорезм улсыг дайлсаны дараагаарC) Цэрэг захирах жанжны үүрэг гүйцэтгэж, бослого хөдөлгөөнийг дарахD) Говь нутагт худаг ус гаргаж, хүн мал амьдрах бололцоотой болгох 27
  • 28. 99.1219 оны хавар болсон Их хуралдайгаар ямар асуудал голлонхэлэлцэж шийдвэрлэсэн бэ? 109.Чингис хаанаас алтан ургийнханд соёрхол болгон олгодог эзэмшилA) Баруун Ляо улсыг дайлах В) Хорезмыг дайлах газрыг юу гэж нэрлэдэг байсан бэ?С) Тангудад довтлох D) Алтан улсыг дайлах A) Дархалсан газар B) Мянгатын нутаг C) Соёрхолын газар D) Харъяат газар100.Чингис хааны Хорезмын хаант улсад хийсэн дайны явцадШихихутагийн гурван түмэн цэргийг бут цохисон Хорезмын нэгэн 110.Ямар нэгэн эсэргүүцэл тэмцэлгүйгээр дагаар орсон хүмүүсийгжанжин? ямар хүмүүс гэдэг байсан бэ?A)Мухаммед-ад-дин B) Хашин хаан A) Боол B) Өтөг боол C) Онгу боол D) Гэрийн хүмүүнC) Иналжуг D) Желаль-ад-дин 111. 9 өрлөгийн нэг асан Борохулыг нас барахад түүний оронд 9101.Чингисийн чулууны бичгийг хэнд зориулсан вэ? өрлөгийн нэг болсон хүн хэн бэ?A) 325 алд харвасан Хасарт B) 335 алд харвасан Зүчид A) Хархирүгэ B) Чуу мэргэн C) Зэв D) СүбэдэйC) 335 алд харвасан Есүнгэд D) 345 алд харвасан Бэрхт 112.Харийнхан айж зэвүүрхдэг байсан Монгол цэргийн хувцас?102. 335 алд харавсан Есүнгэ мэргэний аав хэн бэ ? A) Жад шиг хоншоортой гуталA) Сүбээдэй B) Тулуй C) Хачиун D) Xacap B) Хөө, Хуяг, Дуулга малгайн хослол C) Төмөр аралтай хүнд бүс103.Чингис хаан алтан улсын умард хэсгийг байлдан дагуулахаас D) Монгол дээл, хувцасөмнө Алтан улсын нийслэл хаана байсан вэ?A) Наньжин B) Отрар C) Жүндү D) Таньжин 113. 1246-1248 онд Монголын хаан ширээнд хэн сууж байв? А) Бат В) Өгэдэй С) Гүюг D) Мөнх104.Чингис хаан 5 жил шахам хугацаанд Алтан улсыг дайлахдаа ямарүр дүнд хүрсэн бэ? 114. XIII зууны дунд үеэс хаан ширээний төлөө тэмцэлд талцажA) Бүрэн эзлэн авсан. байсан бүлэглэлүүдB) Нутаг дэвсгэрийн тал шахам хувийг эзэлсэн. A)Зүчи Цагаадай болон Өгэдэй Тулуйн угсааныханC) Нутаг дэвсгэрээс нь эзлэн авч чадаагүй. B) Зүчи Тулуй болон Цагаадай Өгэдэйн угсааныхан D) Нутаг дэвсгэрээс нь эзлээгүй хэдий ч хараат улс болгосон. C) Зүчи Өгэдэй болон Цагаадай Тулуйхан D) Тийм бүлэглэл байгаагүй105.Чингис хаан Алтан улсын нийслэл хотыг эзэлж байхад буюу 1215онд төрсөн Чингисийн ач хүү хэн бэ? 115. Их монгол улсын их хаадууд гэж багтаадаг вэ?A) Хадаан B) Хубилай C) Аригбөх D) Гүюг A) Чингис, Цагаадай, Өгөдэй, Мөнх B) Чингис, Өгөдэй, Гүег, Мөнх106."Мөнгөний хэрэг эрхлэх хэлтэс" нэртэй анхны банк хэдийд C) Чингис, Зүчи, Өгөдэй, Мөнхбайгуулагдсан бэ? D) Чингис, Өгөдэй, Мөнх, ХубилайA) 1218 B) 1227 C) 1253 D) 1260 116. Мөнх хаан баруун зүгт хийх аян дайныг өөрийн дүү нараас хэнээр107.Чингис хаан хэдэн онд таалал төгссөн бэ? удирдуулсан бэ?A) 1224 B) 1225 C) 1226 D) 1227 А) Хубилай В) Хулагу С) Муха D) Аригбөх108.Уйгар овгийн түшмэл Тататунгаг олзлон, хожим өөрийн багшаа 117. Алтан улсын “Чавчаал” боомтыг эзлэн авч Алтан улсын хааныгболгон залсан алтан ургийн нэгэн язгууртан хэн бэ? хүнд байдалд оруулсан Чингис хааны нэрт жанжин хэн бэ?A) Чингис хаан B) Зүчи C) Мухулай D) Xacap A) Мухулай B) Сүбээдэй 28
  • 29. C) Зэв D) Боорчи 125. Чан Чунь бомбо Чингис хаанд ирж бараалхсан нь ямар шалтгаантай байсан бэ?118. Чингис хаан “Чиний улсын Хэбэй, Шаньдун муж минийх болов. A) Газар нутгийн ерөнхий байдал, түүний нөөц баялаг, цэргийн хүчинМөнх тэнгэр чамайг ивээсэнгүй. Чи гагц Чжунду хотоо сахин үлдэх чадал зэргийг тандан мэдэхболов. Хэрэв би чамайг улам хүчтэй шахвал тэр цагт чи юу болох вэ. B) Чингисийн харь гаралтай бага хатантай нь тусгайлан уулзажБи цэргээ авч буцахаар шийдэв. Чи миний цэргийг хүнс хоолоор цуглуулсан мэдээ баримтыг олж аваххангаж миний цэргийн дарга нарыг тайтгаруулах хэрэгтэй” хэмээн C) Чингис Алтан улсыг дахиж хэзээ дайлах талаар мэдэхаль улсын хаанд элч илгээсэн бэ? D) Бомбын сургаалыг монголд сурталчилан дэлгэрүүлэхийг ЧингисA) Алтан улсын хаанд B) Тангудын хаанд хаанд итгүүлэн үнэмшүүлэхC) Отрар хотын захирагчид D) Хорезмийн Шахад E) Дээрх бүгд шалтгаан байж болно.119. 1215 онд Чингис хааныг Алтан улсад дайлж байх үед Монголд 126. 196 жил оршин тогтнож, 10 бурхан (хаан) төрийн эрхийгямар аймаг бослого гаргасан учраас аян дайнаас буцан явахад хүргэсэн ээлжлэн барьж байсан тангуд улсыг Чингис хаан 1205-1227 оныбэ? хооронд хэдэн удаа довтлон мөхөөсөн бэ?A) Хорь түмэд B) Сартуул A) 3 B) 4 C) 5 D) 6C) Татаар D) Хонгирад 127. Хэн хааны үед Монголын нууц товчоог бичиж дууссан бэ?120. Монголчуудын улсыг нь Сартул улс, ард иргэдийг нь Сартул иргэн A) Өгөдэй B) Гүюг C) Мөнх D) Хубилайхэмээн нэрлэдэг байсан улс?A) Хорезм B) Тангуд 128. Өгэдэй хаанд ...Морин дээр байгуулсан улсыг морин дээрээсC) Хар Хитан D) Алтан улс жолоодож болохгүй... хэмээн сануулан хэлсэн төрийн их түшээ хэн байсан бэ?121. Чингис хаан хэнд “Чамайг би хүүгээ гэж үзнэ” гэж хэлүүлснээс 2 A) Елюй Чуцай B) Тататунга C) Мухулай D) Пагва ламулсын эвдрэлцэх шалтаг босон бэ?A) Хорезмын Шах Ала-аддинд B) Тангудын хаанд 129. Өгөдэй хаан Алтан улсыг байлдан дагуулахдаа ямар улстайC) Хар Хитаны хаанд D) Алтан улсын хаанд холбоотон болохоор гэрээ байгуулсан бэ? A) Өмнөд Сүн B) Умард Сүн C) Солонгос D) Аннам122. Чингис хаан 1219 онд Зэв жанжнаар удирдуулсан хөнгөн моринцэргийн хүч илгээж, ямар улсыг өөртөө нэгтгэсэн бэ? 130. Алтан улсыг мөхөөсний дараачаар Киданы цэргийн үлдэгдэлA) Хорезм B) Тангуд хүчийг хамт цохин сөнөөсөн гавьяаг үнэлж, хоёр улс харилцан үлC) Хар Хитан D) Алтан улс довтлолцох гэрээг байгуулж тангараг өргөцгөөжээ. Энэ аль улсын тухай яригдаж байна вэ?123. Хорезм улсыг балдан дагуулахын өмнө Алтайн уулсын зам засах A) Өмнөд Сүн B) Умард Сүн C) Солонгос D) Аннамажлыг Чингис хаан хэнд хариуцуулсан бэ?A) Зүчи, Толуй B) Цагаадай, Өгөдэй 131. Өгэдэй хааныг үхсэний дараа түүний их хатан мэргид угсааныC) Хасар, Бэлгүтэй D) Бат, Бэрх хэн төрийн хэргийг түр хамаарч байсан бэ? A) Орбай B) Сорхогтани бэхи124. Хэд хэдэн удаа Мухаммед шахын цэрэгтэй зууралдан тулалдсаны C)Фатима D) Туракинаэцэст олон түүдэг гал асаан хуурч одсон Монгол цэргийн жанжин хэнбэ? 132. “Миний дараа бас миний ураг удмынханд хаан ширээ шилжихA) Зүчи B) Сүбээдэй болбол би зөвшөөрнө” гэсэн болзолтойгоор их ор суусан хаан хэн бэ?C) Зэв D) Тохучар A) Өгөдэй B) Гүюг C) Мөнх D) Аригбөх 29
  • 30. 133. Гүюгийн их хатан, Ойрад аймгийн Хутуга бэгийн охин, 1249-1251 2.Аригбөх B. Чингисийн хүүоны хооронд төрийн хэргийг хамаарч байсан хатан? 3.Бэрх C. Өгэдэй хүү 4. Зүчи D. Тулуйн хүүA) Огул Хаймиш B) Туракина А)1b, 2c,3а,4d B)1c,2b,3а,4d C) 1c,2а,3b,4d D) 1c,2d,3a,4bC) Фатима D) Сорхогтани бэхи 140. Эртний Монгол аймгуудыг оршиж байсан нутаг дэвсгэртэй нь134. “Би энэ нэгэн хот шиг юмнаас болж өвчин олов. Хойч үедээ холбо.захихад энэ хотыг эзэлбэл хүн ардыг нь хүйс тэмтрэн устга” хэмээн 1. Хамаг монгол A. 3 голын савхэн хаан хэлсэн байдаг вэ? 2. Хэрэйд B. Хангай Хэнтийн уулсын завсраар.A) Өгөдэй B) Гүюг 3. Татар C. Буйр нуур, Халх голын саваарC) Мөнх D) Аригбөх 4. Найман D. Орхон голоос Эрчис мөрөн, Зайсан нуур хүртлэх газар А) 1c, 2b, 3а, 4d B)1а, 2b, 3c, 4d135. Ноёд, жанжин нарт газар олгохын оронд жил бүр тогтмол C) 1c, 2а, 3b, 4d D)1b, 2c, 3d, 4aпүнлүү олгохыг санаачилсан хаан?A) Өгөдэй B) Гүюг 141. Чингис хааны гадаадад хийсэн аян дайны явцад довтолсонC) Мөнх D) Аригбөх улсуудыг цаг хугацаатай нь зөв тохируул. 1.Алтан улс A. 1225-1227 он136. Рязань хотыг эзлэгдсэний дараа амьд үлдсэн 1700 хүнийг 2.Тангуд улс B. 1219-1224 онцуглуулж баг байгуулаад монгол цэрэгтэй байлдаж хүнд цохилт өгсөн 3. Хорезм C. 1208-1215 онОросын нэгэн жанжин хэн бэ? 4. Хар Кидан D. 1219 онA) Михайл Громов B) Эрэмгий Мстислав A)1c, 2b, 3а,4d B) 1а, 2b, 3c,4d C) 1c, 2а, 3b,4d D) 1b, 2c, 3а,4dC) Бачман D) Евпатий Коловрат 142. Их Монгол улсын төрийн өндөр алба хашигчдыг холбо.137. Чингис хаан дайн байлдаанд цэргийн ямар арга тактикийг 1. Татарын Шихихутаг A. Төрийн их бэхиашиглаж байсныг тохируул. 2. Хонхотны Хөхөчү B. Төрийн заргач1.Цүүцэн дайны тактик A. Дайсны гол цөмд нэвтрэн орж, дотроос 3. Баарины Үсүн C. Төрийн заарин нь цохих арга 4. Жалайрын Мухулай D. Тэргүүн шадар сайд2. Байлдааны нуур байт B. Дайсны хүчийг тал талаас нь бүслэн, A) 1b, 2c, 3а, 4d B) 1b, 2а, 3c, 4d C) 1d, 2b, 3c, 4а D) 1а, 2b, 3c, 4d хэсэгчлэн таслаж устгах3. Давших тактик C. Дайсны гол бэхлэлтүүдийг устгаж, 143. Хишигтэн цэргийг гүйцэтгэх үүрэгтэй нь холбо. хориглолтоос зайлсхийх 1. Хорчин A. Шөнө хааны ордныг хамгаалах4. Ухрах тактик D)Ухран зугтаах замаар дайсны цэргийн 2. Хэвтүүл B. Дөрвөн ээлжээр харуул хийх зохион байгуулалтыг эвдэн, гэдрэг цохилт өгөх 3.Торгууд C. Өдрийн манааA)1b, 2a, 3c,4d B) 1c, 2b, 3а,4d 4. Жадчин D. Дайн тулааны үедC)1а, 2b, 3c,4d D) 1а, 2c, 3b,4d А) 1b, 2c,3а,4d B) 1а,2b,3c,4d C) 1d,2а,3b,4c D) 1c,2a,3b,4d138. Хүн амыг нь улстай нь тохируул. 144. Монголын нууц товчоонд тэмдэглэсний дагуу гурван мэргэдийн1. Алтан улс A. 20 сая иргэдтэй байв. нэр болон тэргүүлэгчдийн нэрсийг харгалзуулан тохируулна уу?2. Сүн улс B. 60 сая иргэдтэй байв. 1. Хаад мэргид А. Дайр үсүнь3. Хорезм улс C. 30 сая хүнтэй байв. 2. Увас мэргид В. Хаатай дармалаА. 1b, 2а,3c B) 1а,2c,3b C) 1а,2b,3c 3. Удуйд мэргид С. Тогтао бэхи А) 1а, 2с, 3в В) 1b, 2с, 3а С) 1с, 2а, 3в139. Хан хөвгүүдийг холбо.1. Гүюг A. Зүчийн ач 30
  • 31. 145. Овгийн хамаарлыг холбо. 5. Юан гүрэн ба Монгол угсааны хаант улсууд1. Жамуха сэцэн A. Тайчууд2.Мэгүжин сүүл B. Жүрхэн 1. Хубилай хааны үед элч нарын хүрч байсан хамгийн урд захын газар?3.Сача бэхи C. Жадаран А) Вьетнам буюу Аннам, В) Ява Суматрын арал буюу Индонез,4.Таргудай Хирилтуг D) Татар С) Тайланд D) БирмА) 1d, 2b,3c,4a B) 1а,2d,3c,4b C) 1c,2а,3b,4d D) 1c,2d,3b,4a 2. 1260 онд Хубилай хаан Их хуралдайг хаана зарлан хуралдуулж146. Үйл явдал болж өнгөрсөн газрыг холбо. өөрийгөө хаан ширээнд өргөмжлүүлсэн бэ?1. Буур хээр A.Татарыг цохиж Их Чэрэний эгч дүү охидыг олзлов. А) Хархорум В) Кайпин2. Далан нөмрөг B. Есүхэй баатар Татарт хорлогдов. С) Хэрлэнгийн хөдөө арал D) Орхоны хөндийд3. Цэгцэрийн шар тал C. Мэргидийг довтлон хатан Бөртийг авчрав.4. Түрэмгий балгас D.Чингис хаан таалал төгсөв. 3. Хэдэн оноос Монгол улсын нэр “ Их Юан” хэмээн өөрчлөгдсөн бэ?A) 1c,2а,3b,4d B) 1а,2b,3c.4d А) 1260 В) 1264 С) 1266 D) 1271C) 1а,2c,3b,4d D) 1b,2a,3c,4d 4. Хубилай хааны байгуулсан улсыг эсэргүүцсэн Монголчуудын147. Баатруудын нэрсийг овогтой нь харгалзуулан холбоно уу? тэмцлийг хэн толгойлж байсан бэ?1. Мухулай A. Жалайр А) Аландар В) Хайду С) Ханту D) Мөнхтөмөр2. Шихихутаг B. Татар3. Сорхан шар C. Сүлдүсүн 5. Хубилай хаан доорхи улсаас алийг нь эзэлж амжаагүй вэ?4. Боорчи D. Аралуд А) Явын арлууд B) Өмнөд Сүн улсA) 1a,2b,3d,4c B) 1a,2b,3c,4d С) Вьетнам D) ЯпонC) 1c,2b,3a,4d D) 1c,2a,3c,4d 6. Юан улсын үед хүн амаа 4 хувааж хамгийн бага эрх олгодог байсан148. Хан хөвгүүдийг холбо. хүмүүс нь…1. Хасар A. Бөртэ хатны хөвгүүн А) Монгол хүн В) Өмнөд хятадын хүн2. Бэлгүнүтэй B. Өэлүн эхийн хөвгүүн С) Умард хятадын хүн D) Өнгөт нүдтэн буюу перс, уйгар, түрэг хүмүүс3. Өгэдэй C. Алунгоо хатны хөвгүүн4. Бэгтэр D. Сочигэл хатны хөвгүүн 7. Юань улсын засаг захиргааны зохион байгуулалтыг хийхдээ голA) 1a,2b,3d,4c B) 1c,2d,3a,4b болгосон “Төр байгуулах санал” хэмээх бичгийг хэдэн онд зохиосон бэ? C) 1b,2c,3a,4d D) 1a,2c,3d,4b А) 1275 В) 1270 С) 1278 D) 1271149. МНТ дахь баатруудын ургийн холбо. 8. Юань гүрний төрийн дээд байгууллага нь аль нь вэ?1.Торголжин баян A. Баргужин гуа хатан А) Дотоод бичгийн яам В) Цэргийн яам2.Боржигдой мэргэн B. Борогчин гуа хатан С) Ёслолын яам D)Түшмэлийн яам3.Хорилардай мэргэн C. Монголжин гуа хатанА.1b, 2c,3а B) 1а,2b,3c C) 1c,2b,3а 9. Дэвшүүлэх, бууруулах яамны эрхлэх үүрэг нь: А) Улсын засаг захиргааны бүх хэргийг эрхлэн удирдана150. МНТ-ы баатруудын овгийн хамаарал . В) Өрх айл, хүн амын тоо тооллого явуулах1. Буха хатаги A. Салжид овог үүсчээ. С) Ихэвчлэн цэрэг дайны хэргээс гадна дайтах, найрамдах, бусад улс2. Бухату салжи B. Хатагин овог үүсчээ. оронтой харилцах зэрэг ажлыг эрхлэнэ.3. Боданчир мунхаг C. Боржигин овог үүсчээ. D) Засаг захиргааны болоод сайд түшмэдийн үйл ажиллагаанд хяналтА) 1c, 2а,3b B) 1b,2a,3c C) 1c,2а,3b тавих 31
  • 32. 10. Сангийн яамны гол үүрэг нь:А) Улсын засаг захиргааны бүх хэргийг эрхлэн удирдана 18. Зүчийн хүү Батын байгуулсан улсыг түүхэнд хэрхэн нэрлэдэг вэ?В) Өрх айл, хүн амын тоо тооллого явуулах А) Цагаан ордот улс В) Алтан ордны улсС) Ихэвчлэн цэрэг дайны хэргээс гадна дайтах, найрамдах, бусад улс С) Ил хаант улс D) Их Моголын эзэнт улсоронтой харилцах зэрэг ажлыг эрхлэнэ.D) Засаг захиргааны болоод сайд түшмэдийн үйл ажиллагаанд хяналт 19. Хубилай хааны албан хэрэг хөтлөж байсан төрийн бичиг?тавих А) Руни бичиг В) Төвд үсэг С) Дөрвөлжин бичиг D) Согд үсэг11. Нууц бичгийн яамны гол үүрэг нь:А) Цэрэг дайны хэрэг эрхлэнэ. 20. Ёслолын яамны эрхлэх үүрэг нь:В) Өрх айл, хүн амын тоо тооллого явуулах. A) Улсын засаг захиргааны бүх хэргийг эрхлэн удирдана.С) Ихэвчлэн цэрэг дайны хэргээс гадна дайтах, найрамдах, бусад улс В) Өрх айл, хүн амын тоо тооллого явуулах.оронтой харилцах зэрэг ажлыг эрхэлнэ. С) Ихэвчлэн цэрэг дайны хэргээс гадна дайтах, найрамдах, бусад улсD) Засаг захиргааны болоод сайд түшмэдийн үйл ажиллагаанд хяналт оронтой харилцах зэрэг ажлыг эрхлэнэ.тавих. D) Засаг захиргааны болоод сайд түшмэдийн ажил хэрэгт хяналт тавих.12. Дотоод бичгийн яамыг хэн захирч байв ? 21. Дотоод бичгийн яамны гол үүрэг нь:А) Хаан В) Хаан хөвгүүн А) Улсын засаг захиргааны бүх хэргийг эрхлэн удирдана.С) Баруун этгээдийг тэргүүлсэн сайд В) Өрх айл, хүн амын тоо тооллого явуулах.D) Зүүн этгээдийг тэргүүлсэн сайд С) Ихэвчлэн цэрэг дайны хэргээс гадна дайтах, найрамдах, бусад улс оронтой харилцах зэрэг ажлыг эрхлэнэ.13. Хайдугийн тэмцлийн үед Хубилай хаанаас урваж, түүний талд D) Засаг захиргааны болоод сайд түшмэдийн үйл ажиллагаанд хяналторсон ноён? тавих.А) Баян В) Гамала С) Наян, Жирх D) Жирх, Гамала 22. Үйлдвэрийн яамны эрхлэх үүрэг нь:14. Хаан хүү Номхон аль улсаас цэргийн тусламж авсан бэ? А) Улсын засаг захиргааны бүх хэргийг эрхлэн удирдана.А) Алтан ордны улс В) Цагаадайн улс В) Өрх айл, хүн амын тоо тооллого явуулах.С) Юань улс D) Аль нь ч биш С) Ихэвчлэн цэрэг дайны хэргээс гадна дайтах, найрамдах, бусад улс оронтой харилцах зэрэг ажлыг эрхлэнэ.15. Хархорумд сууж байсан хаан хөвгүүн бүх Монголын төрийн D) Мал ,газар тариалангаас бусад гар үйлдвэр уран дархны ажил болонхэргийг ерөнхийлөн барихаас гадна ямар үүрэгтэй байсан бэ? нийгмийн чанартай аж айхуйн томоохон ажлуудад анхаарна.А) Гадагш аян дайн хийж газар нутгаа тэлэхВ) Төрийн ёсонд биеэ боловсруулж, цэрэг захирах 23. Юан улсын үед Хар хорум төвтэй Монгол орон хэний захиргаандС) Албан татвар авах, цэрэг захирах байв?D) Цэрэг дайны хэрэг эрхлэх А) Хаан хүү В) Их хаан С) Цзынь ван D) Аль нь ч биш16. Хубилай хаан дэлхийн түүхэн анх цаасан мөнгө санаачилсан хүн. 24. Тулуйн 3 дахь хүү Хүлэгүгийн Иранд байгуулсан улсыг түүхэндХэдэн онд анхны цаасан мөнгө гарсан бэ? хэрхэн нэрлэдэг вэ?А) 1265 В) 1264 С) 1271 D) 1260 А) Ил хаант улс В) Алтан ордны улс С) Монгол улс D) Цагаадайн улс17. “Их Юань улсын нэвтэрхий хууль” хэдэн бүлэг зүйлээс бүрдэх бэ?А)10 анги 60 бүлэг 2391 зүйл В) 6 анги 55 бүлэг 2471 зүйл 25. “Их Юань улсын хууль цаазын бичиг ” хэдэн бүлэг зүйлтэй вэ?С) 7 анги 66 бүлэг 2591 зүйл D) 88 бүлэг 2539 зүйл А) 10 анги 60 бүлэг 2391 зүйл 32
  • 33. В) 8 анги 55 бүлэг 2471 зүйл 37. Юань гүрний хүн амдаа зэрэг дэв тогтоож байсан ба хамгийнС) 9 анги 66 бүлэг 2591 зүйл сүүлд буюу 4 дүгээрт хэн орж байсан бэ?D) 88 бүлэг 2539 зүйл A) Монгол хүн. B) Өнгөт нүдтэн буюу уйгар, түрэг, араб, перс зэрэг.26. Хубилай хаан хэдийд тэнгэрт хальсан бэ? C) Умард хятадын хүн ам буюу хятан, зүрчид, Алтан улсын харъяат нар.А) 1291 В) 1294 С) 1298 D) 1281 D) Өмнөд хятадын хүн ам.27. Алтан ордны хаадаас хэний үед “Их Орос”-ын түүх эхэлсэн бэ? 38. Юань гүрний үед төвийн буюу дотоод мужид ямар газарА) Узбек хааны үед В) Тудамөнх хааны үед харъяалагдаж байсан бэ?С) Тулабуга D) Тогтох А) Монгол орон. B) Улсын нийслэл орчмын газар.28. Хубилай хаан эзэмшил нутгаа хэдэн муж болгосон бэ? С) Голын өмнөх муж Шар мөрөн, Хөх мөрний орчмын газар нутаг.А) 12 В) 10 С)14 D)9 D) Хятадын зүүн зүгийн газар нутаг.29. Хубилай хаан анх хэдэн оноос оны цол хэрэглэх болсон бэ? 39. Юань гүрний үед "олон ван" гэдэг бүлэгт ямар хүмүүс багтажА) 1265 В) 1260 С)1270 D)1271 байв? А) Угсаа төрлийн вангууд.30. Их Юань улсын шинэ нийслэлийн нэр? В) Умард хятадын сурвалжтангууд.А) Кайпин В) Дайду С) Ляо-дун D) Инчан С) Өмнөд хятадын сурвалжтан. D) Өнгөт нүдтэнгүүд.31. 1221-1227 оны хооронд Цагаадайн улсыг хэн захирч байсан бэ?А) Хубилай В) Мухамуд Ялавачи С) Цагаадай D) Тулуй 40. Хэдэн оноос эхлэн Монгол нутгийг “Давааны арын муж гэх болсон бэ?32. Цагаадай хаан ямар шашинг дэмждэг байв? А) 1314 В) 1350 С) 1312 D)1319А) Исламын В) Буддын шашинС) Буддын болон Христийн шашин 41. Зарим эрдэмтэд Юан гүрний үед монгол хүний тоо хэд орчимD) Ислам болон Христийн шашин байсан гэж үздэг вэ? А) 1 сая В) 1,5 сая С) 2 сая D) 2,5 сая33. Цагаадайн дараагийн хаанд хэн суусан бэ?А) Мубарек шах В) Хара Хүлэгү 42. Хубилай хаан аль улсаас лам Пагва Лодойжалцанг урьж ямарС) Казан D) Тамерлан /Төмөр/ бичиг зохиолгож төрийн бичиг болгосон байдаг бэ? А) Энэтхэг В) Төвд С) Монгол D) Аль нь ч биш34. Их Моголын эзэнт улсын оршин тогтнож байсан цаг хугацаа?А) 1525-1755 В) 1521-1800 С) 1219-1655 D) 1497-1698 43. Хубилай хаан Монголын эзэнт гүрний нийслэлийг хаана шилжүүлсэн бэ?35. Алтан ордны хаант улсын нийслэл? А) Хархорумаас Хөх хотод В) Ханбалиг буюу Дайду-дA) Сарай хот B) Самарканд С) Кайпин буюу Шанду-д D) БээжиндC) Астрахань D) Бахчисрай 44. Хубилай хаан Өмнөд Сүн улсыг бүр мөсөн эзэлснээр Юан улсыг36. Хубилай хаан дор дурьдсан улсуудаас алийг нь өөрийн мэдэлд байгуулсан хэмээн үздэг нь хэдэн онд хамааралтай вэ?оруулж, эзлэн авч чадаагүй вэ? А) 1279 онд В) 1276 онд С) 1251 онд D) 1246 ондА) Өмнөд Сүн улс В) Бирм С) Япон D) Явын арлууд 33
  • 34. 45. Юан улсын аль хааны үед Японыг байлдан дагуулах аян дайн А) Хайду /1269/ В) Төмөр /тамерлин /1370-1405/хийсэн бэ? С) Казан /1318-1326/ D) Мубарак шахA) Хубилай хааны үед 1279, 1282 ондВ) Хубилай хааны үед 1274, 1281 онд 53. Хэдэн оноос Ил улс гэгдэх болсон бэ?С) Төмөр хааны үед 1295, 1305 онд А.) 1295 В) 1298 С) 1300 D) 1304D) Хүлэг хааны үед 1308, 1311 онд 54. Газан /1295-1304/ төр барих хугацаандаа эдийн засаг, улс төр,46. Хэдэн онд Зүүн Ази, Явын арлуудыг эзэлсэн бэ? нийгэм, оюун санааны хүрээнд хэдэн зүйл бүхий шинэчлэл хийсэн бэ?А) Хубилай хааны үед 1281-1282 онд А) 40 В) 30 С) 45 D) 34В) Хубилай хааны үед 1294 ондС) Хубилай хааны дараа1292 оноос хойш 55. Ил хаадын улсын сүүлчийн хаан? А) Абу сайд В) Хасан Хүчү С) Гайхат D) Өлзийт47. Хубилай хааны дэргэд 17 жил төрийн албанд сууж байсан хүн?А) Афины худалдаачин Марко Поло. 56. Рашид ад Дин “ Судрын чуулган” хэмээх зохиолоо хэдэн оныВ) Италийн жуулчин Марко Поло. хооронд бичсэн бэ?С) Ромын папын төлөөлөгч Плано Карпини. А) 1300-139 В) 1301-1310 С) 1306-1309 D) 1301-1309D) Францын Людвиг хааны элч, Вилгельм Рубрук. 57. Алтан ордны улс ........ оршин тогтнож байсан.48. Марко Пологийн ямар номонд тухайн үеийн Монголын талаар A)1223-1480 онд B)1240-1300 онддэлгэрэнгүй тэмдэглэн үлдээсэн байдаг вэ? C)1242-1450 онд D)Аль нь ч бишА) Монголд хийсэн аян дайны тэмдэглэл.В) Орчлонгийн элдэв сонин. 58. Ил хаадын улсын ямар хаан Ираны түүхч Рашид-Ад-динаарС) Баруун этгээдэд зорчсон тэмдэглэл. “Судрын чуулган”-ыг бичүүлсэн бэ?D) Дорно орнуудаар аялсан нь. А) Аргун В) Хүлэгү С) Газан D) Өлзийт49. Монголын нийслэл хотыг Кайпинд шилжүүлэхдээ уугуул Монгол 59. Алтан ордны улсаас хожим салж гарсан улсуудад аль ньнутгийг анх хэнд захируулж , юу гэж нэрлэж байсан бэ? хамааралгүй вэ?А) Хубилайн хүү Номхон, Давааны арын муж A) Астраханы хаант улс В) Крымийн хаант улсВ) Чингүм, Хархорум муж С) Казань D) Могилистаны улсС) Хэнд ч захируулаагүй, Монгол нутагD) Аль нь ч биш 60. Монголын эзэнт гүрэн задрахад үүссэн улсуудад аль нь хамааралгүй вэ?50. Юань гүрэн хэдэн онд, ямар хааны үед мөхсөн гэж үздэг вэ? А) Ил хаадын улс В) Алтан ордны улсА) 1378 онд Аюушуридар хааны үед С) Цагаадайн улс D) Алтан улсВ) 1294 онд Хубилай хааныг нас бармагцС) 1368 онд Тогоон мөмөр хааны үед 61. Сарай хот нь ........ мөрний адаг хавьд байгуулагдсан.D) Дээрхи хаадын үед биш A) Дон B) Ижил C) Эрчис D) Дунай51. Юань улс хэдий хугацаанд оршин тогтнож байсан бэ? 62. Доголон Төмөр /Тамерлан/ хаан ямар овгийн хүн байсан бэ?А) 1380-1470-аад он B) 1370-1405 он А) Хонгарид В) Алтан урагС) 1260-1368 он D) 1265-1346 он С) Жaлайр D) Барлас52. Цагаадайн улсын хамгийн нөлөө бүхий хааныг нэрлэнэ үү. 34
  • 35. 63. Юань улсын үед хүн амаа 4 хувааж хамгийн их эрх чөлөөг олгосон А)Хүлэгү В) Абага С) Аргун D) Бэрхнь ямар угсааны хүмүүс орж байсан бэ?А) Монгол хүн В) Өмнөд хятадын хүн 73. Ил хаадын улсын…………… хаан ,эрдэм мэдлэгтнийг үнэлж, 23С) Умард хятадын хүн D) Өнгөт нүдтэн Буюу перс, уйгар, түрэг зөвлөх сайд түшмэдийг ажиллуулж, газар нутгаа тэлж байсан. А) Хүлэг В) Абага С) Төмөр D) Газан64. ……………найрагчийн бүтээлд 74. Ил хаадын хаант улсын хаадын дотроос түүхэнд алдаршсан хаад?“Зандан суудалд налайж, А) Хүлэг, Аргун, Газан В) Аргун, Газан, Абу сайдАрван хуруундаа алт, очир алмаз гялалзуулсан, С) Газан, Өлзийт, Абу сайд D) Хүлэг, Аргун, ӨлзийтАрабын шахуудыгАргил бүдүүн гартаа илд атгасан 75. Алтан ордны улсын түүхэнд хамааралгүй зүйл дурьдагдсан бол альАнчин монгол эрчүүд арчаад өнгөрсөн юм” хэмээн шүлэглэсэн байдаг. нь вэ?А) Б. Явуулхулан В) Д. Пүрэвдорж А) Оросын вангуудыг нэгтгэхэд нөлөөлсөн.С) Р. Чойнoм D) О. Дашбалбар В) Дорно Өрнийг холбосон “Торгоны их зам”-ыг аюулгүй байлгасан. С) Араб, Османы Түрэгүүдийн ноёрхолыг зогсоосон.65. Юань гүрний үед монголын цэргийг сүйрүүлсэн тэрхүү шуургыг D) Дэлхийн соёлын үнэт өв болсон “Таж махал”-ын бунханг барьжЯпончууд ……………… хэмэн бэлэгшээдэг байна. байгуулсан.А) Тэнгэрийн элч В) Бурхан шуургаС) Бурханы элч D) Аль нь ч биш 76. Ил хаадын дипломат харилцааны талаарх түүхэн баримт аль улсад хадгалагдаж байгаа вэ?66. Хубилай хаан хэдэн оны үед Аннам / Вьетнам/ улсыг эзлэж байсан А) Франц В) Ватиканбэ? С) Орос D) Эдгээрийн аль нь ч бишА) 1288 онд В ) 1290 С) 1278 D) 1279 77. Алтан ордны улс нь аль хааны үед Их гүрнээс тусгаар /бие даах/67. Хубилай хаан хэдэн онд “ Улсын судар зохиох хүрээлэн” хэмээх бодлого барьж эхэлсэн бэ?эрдмийн хүрээлэнг байгуулсан бэ? А) Бат хаан В) Бэрх хаанA) 1277 B) 1264 C) 1268 D) 1290 С) Тудамөнх D) Мөнхтөмөр68. Юань улсын хуулинд дараах зүйлүүдээс аль нь холбогдолгүй вэ? 78. Алтан ордны улсын нөлөө бүхий хаад?А) Хятад хүн биедээ зэмсэг авч явахгүй. А) Зүчи, Сартак В)Бат, БэрхВ) Хятад хүн цэргийн эрдэмд боловсорч болохгүй. С) Тудамөнх, Тулабуга D) Зүчи, ТулабугаС) Хятад хүн зэвсэг биедээ авч явахгүй байх.D) Хятад хүн улсын дотор дураар явж үл болно. 79. Сартак хааны дараагийн хааны нэр хэн бэ? А)Бэрх хаан В)Тулабуга69. Хубилай хааны дараа хэн хаан ширээг залгамжилсан бэ? С)Мөнхтөмөр D)Тудамөнх хаанA) Чингүм B) Хайсн Хүлэг C)Төмөр D)Хүслэн 80. Алтан ордны улсыг Исламын шашинд оруулж төр шашинг хослон70. Цагаадайн угсаанаас хамгийн түрүүнд Ислам шашинд орсон хаан? барьсан хаан?А) Алгуй В) Хүлэгү С)Мубарек шах D)Дува А) Бэрх В)Сартак С) Бат хаан D) Узбек хаан71. Цагаадайн улсын хаан ширээнд Өгөөдэйн удмаас суусан хааны нэр? 81. Алтан ордны улс хэдэн онд задарсан бэ?А) Чинхүм В) Хайду С) Кебек D) Төмөр А) 1437 он В) 1450 он С) 1550 он D) 1430 он72. Хубилай хаан хэнд “Ил хаан” цолыг өгч байсан бэ? 35
  • 36. 82. Цагаадайн улс нь аль хааны үед баруун зүүн болон хуваагдсан бэ? 1. 100 орчим жил А. Юань улсА) Дува хаан В) Туглук Төмөр хаан 2. 100 гаруй жил В. Алтан ордны улсС) Кебек хаан D) Газан хаан 3. 200 орчим жил С. Ил хаадын улс 4. 250 орчим жил D. Цагаадайн улс83.Их Моголын эзэнт улсыг байгуулсан хаан? А) 1a, 3c, 3b, 4d В) 1c, 3b, 3d, 4a А) Чингисийн угсааны Цагаадай С) 1c, 2a, 3b, 4d D) 1b, 2c, 3a, 4d В) Чингисийн угсааны БабурС) Хубилайн угсааны Хайду 89.Монгол угсааны хаант улсуудыг нийслэлтэй нь холбо.D) Жалал-Ад-Дин 1.Юан улс A. Ханбалык 2.Цагаадайн улс B. Сарай84.Их-дунд-бага жуз аль улсын түүхэнд хамаарагдаж байсан засаг 3.Иль Хаадын улс C. Хотжентзахиргааны нэгж вэ? 4.Алтан Ордон D. ТебризА) Юан гүрний В)Их монгол улсын A) 1a, 2c, 3d, 4b B) 1a, 2d, 3c, 4dС)БХМУ-ын D) Монгол угсааны хаант улсуудын C) 1b, 2a, 3d, 4c D) 1c, 2a, 3d, 4b85. Алтан ордны улсын зарим хаадын төр барьж байсан он цагийг 90. Цагаадайн улсын зарим хаадын төр барьж байсан он цагийгтохируулна уу. тохируулна уу.1. 1256-1266 А. Бат хаан 1. 1260-1265 А. Алгуйхан2. 1236-1241 В. Бэрх хаан 2. 1370-1405 В. Кебек хан3.1280-1287 С. Мөнхтөмөр хаан 3. 1318-1326 С. Дува4. 1266-1280 D. Тудамөнх хаан 4. 1290-1318 D. ТөмөрА) 1b, 2a, 3c, 4d В. 1c, 2b, 3a, 4d A) 1c, 2b, 3a, 4d В) 1a, 2c, 3d, 4bС) 1a, 2b, 3d, 4c D) 1c, 2a, 3d, 4b С) 1d, 2b, 3c, 4a D) 1b, 2d, 3b, 4c86. Юань гүрний хаадын төр барьж байсан оныг тохируул. 91. Ахмад хөвгүүдийн аян дайны үр дүнд . . . . улс Их Монгол улсын1. 1328-1332 А. Хубилай харъяанд шинээр байгуулагдав.2. 1260-1294 В. Тогоонтөмөр A) Цагаадайн улс В) Алтан орд3. 1333-1368 С. Төмөр (Буян) С) Иль хаант улс D) Юань4.1295-1307 D. ТөвтөмөрА) С1, В2, А3,D4 В) А2, В3, С4, D1 92. Юань гүрний үед хүн амыг 4 зэрэг хувааж байсан ба II зэрэгт ямарС) А3, В1, С4, D2 D) А4, В1, С2, D3 хүмүүс орж байсан бэ? А) Монголчууд В) Хятад87. Хүлэгүгийн улсын хаадын төр барьж байсан он цагийг С) Умард хятадын иргэд D) Өнгөт нүдтэнтохируулна уу.1. Абага А. 1256-1265 93. Цагаадайн улс . . . . . . . . гэсэн хоёр хэсэгт хуваагдаж байв.2. Хүлэгү В. 1265-1282 А) Долоон гол, Мавереннахр В) Могулистан, Маверннахр3. Газан С. 1284-1291 С) Долоон гол, Могулстан, D) Могулистан, Дорнод Туркестан4. Аргун D. 1295-1304А) 1a, 2b, 3c, 4d В) 1c, 2a, 3d, 4b 94. Хүлэг хааны довтолгоог зогсоож, монголчуудын умард АфриктС) 1c, 2d, 3a, 4d D) 1b, 2a, 3d, 4c нэвтрэх оролдлогыг таслан зогсоосон улс? А) Египетийн мамлюк В) Сельжук турк88. Монгол угсааны хаант улсуудын оршин тогтнож байсан он цагийг С) Багдадын халифат D) Армянтохируулна уу. 36
  • 37. 95.Цагаадайн улсын үлдэгдэл, одоо афганистанд байгаа монголчуудыг 6. XIV-XVII зууны Монголюу гэж нэрлэдэг вэ?А) Татар В) Хазарa С) Барулас D) Узбек 1.Улс төрийн бутрал гэж юу вэ? A) Нийгмийн гаж үзэгдэл.96. Цагаадайн улсын суурин дээр . . . . . өөрийн улсаа байгуулсан байна. B) Зөвхөн Монголд болсон түүхэн үзэгдэл.А) Төмөр В) Улугбек С) Бабур D) Кебек C) Нийгмийн хөгжлийн тодорхой шатанд тохиолддог задралын үйл явц. D) Улс төрийн бутрал зөвхөн нүүдэлчин улсуудад тохиолддог нийгмийн97. Алтан ордны сүүлчийн хаан? үзэгдэл.А) Ахмед В) Тогтамыш С) Мамай D) Тогтох 2. Улс төрийн бутралын үе аль цаг хугацааг хамрах вэ?98. Буддын шашны хоёр ёсны онол гэдэг нь .. . . . . . . . . . A) XII-XIII зуун B) XIV-XVII- зуунA) Төр болон номын хүчээр ард түмнийг захирах C) МЭӨ III-Xзуун D) 750000-МЭӨ III зуунВ) Цэргийн хүчээр захирах С) Номын хүчээр захирахD) Энд дурдаагүй 3.XIV-XVII зууны Монголын үед “Онинуд” гэж ямар хүмүүсийг нэрлэдэг байв?99. 1380 онд орос орныг Алтан ордны улсын дарлалаас гарах эхлэлийг A) Хамжлагагүй тайж B) Хамжлагат тайжтавьсан тулалдаан хаана болсон бэ? C) Улс төрийн эрх бүхий хүмүүс D) Лам болсон тайжА) Калка В) ТаласС) Куликовын тал D) Лигница 4. Батмөнх Даян хааны бодлого үйл ажиллагаанд хийх дүгнэлт. A) Нийт Монгол туургатныг шарын шашны далбаан дор дахин нэгтгэж ,100. Ильхаад Египетийн мамлюк нарын эсрэг ямар улс орнуудтай Монгол оронд бурхан шашныг мандуулсан.холбоо харилцаа тогтоож байсан бэ? B) Суурин соёл иргэншлийн бараа таваараар байнга гачигдаж байдагА) Алтан орд В) Орос нүүдэлчид, гадаадад аян дайн хийж, улс орны эдийн засгийг хөгжүүлж,С) Юань гүрэн D) Франц, Ромын пап худалдааны шинэтгэл хийж, торгоны замыг хяналтандаа авсан. C)Монголчуудын салан тусгаарлах гэсэн орон нутгийн феодалуудыг их хааны мэдэлд дахин нэтгэж, нэгдмэл улсыг сэргээсэн боловч үр хүүхдүүддээ, улсаа хуваан захируулснаас төвөөс зугтах хүчийг улам хүчтэй болгосон. D) Дээрх дүгнэлт бүгд хамааралтай. 5. Хятадын түүхэнд “Тумугийн хэрэг” хэмээн бичигдэн үлдсэн үйл явдлыг тэмдэглэ. A) Эсэн тайш Хятадтай хийсэн гэрээгээр худалдаачдын тоог 80 хүнээс 3000 болгон нэмэгдүүлсэнийг ийнхүү нэрлэдэг. B) Туму цайз монголчуудад эзлэгдсэнийг ингэж нэрлэсэн. C) Мин улс Ин-Зуны дүү Цзин-зуныг хаанд өргөмжилснийг. D)Туму цайзын орчим Ин-Зун хаан монголчуудад олзлогдсоныг ийнхүү нэрлэдэг. 6.Улс төрийн бутрал хэний хаанчлалын үеэс эхлэв? A) Хубилай хааны B) Тогоон төмөр хааны C) Мөнх хааны D) Билэгт хааны 37
  • 38. 7. Зүүн гарын хаант улс хэзээ, хэний хаанчлалын үед байгуулагдсан бэ? B) 1686 онд Заг байдрагийн Хүрэн бэлчиртA) 1676 онд Галдан Бошигтын үед C) 1639 онд Ширээ цагаан нууртB) 1409 онд Өгш хишигтийн үед D)1640 онд Ил тарвагтайн Улаан бураадC) 1452-1455 онд Эсэн тайшийн үедD) 1630 онд Эрдэнэ баатар хун тайжийн үед 16.Даян хааны үед Мин, Монголын хооронд нууцаар, тогтсон цаг хугацаа, газар байргүй явагддаг худалдааг юу гэж нэрлэж байв.8. Монголд шарын шашныг дэлгэрүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн А)Улсын худалдаа В) Хувийн худалдаахүн? С) Ардын худалдаа D) Нийтийн худалдааA) Зонхов Лувсандагва B) III Далай лам СодномжамцC) Ловон Бадамжунай D) Пагба лам Лодойжалцан 17. Тогоонтөмөрийг Хархорумд зугтаж ирсний дараа Юан гүрнийг дахин сэргээх оролдлогыг хэн хийж байсан бэ?9. Галдан бошигт хааны төрүүлсэн эх хэн бэ? A)Аюушридар B) ТөгстөмөрA) Хиргис хатан Дара Балж B) Өлзийт гоо хатан C) Майдарбал, Төмөр D) Хубилай, ЕсөнтөмөрC) Торгууд хатан Юм Агас D) Ану хатан 18.Баруун монголын захирдаг тушаалтанг юу гэж нэрлэж байв?10.Хятадын Мин улс хэзээ байгуулагдсан бэ? A) Хаан B)Тайш C) Чинсан D) ХанA) 1368 B)1370 C) 1580 D) 1206 19.Баруун, зүүн Монголчуудыг нэгтгэх анхны оролдлого хэдэн онд,11. Феодалын бутрал өрнөж Монголчууд түүхэндээ баруун, зүүн ямар хааны үед явагдсан бэ?хэний ажиллагааны уршгаар салсан бэ? A) Тогоон тайшийн үед 1418-1440A) Тогоонтөмөрийн үеэс B) Эсэн тайшийн үед 1452-1455B)Үгчи хашха үеэс C) Тайсун хааны үед 1439-1252C) Тогоон тайшийн үед D) Батмөнх даян хааны үед 1470-1517D) Эсэн тайшийн үед 20.Монгол Ойрадын хүчирхэг улс байгуулаад “Дөчин дөрвөн хоёр нэг12. Монголын улс төрийн нэгдэлд 3 гурав дахь удаагаа хэний үед хааны алдар болов” хэмээсний учир?сэргэсэн бэ? A) Монгол улс хүчирхэгжсэнийг илэрхийлсэн утга.A)Түмэдийн Алтан хааны үед B) Дөчин түмэн гэсэн утгаB) Ойрадын Баатар хун тайжийн үед C) Зүүн түмэн Дөч, баруун Монгол дөрвөн түмэн гэсэн утга.C) Галдан бошигт хааны үед D)Монгол улс нэг захиргаанд орлоо гэсэн утга.D) Түмэн засагт хааны үед 21.Баруун, зүүн Монголыг нэгтгэх гэсэн хоёрдахь оролдлого ямар13. Халхын долоон хошууны үүслийг хэн тавьсан бэ ? хааны үед хэдийд хэрэгжсэн бэ?A) Батмөнх даян хаан B) Гэрсэнз хун тайж A) Мандуул хааны үед, 1463-1467C) Түшээт хан Гомбодорж D) Өндөр гэгээн Занабазар B) Маркус хааны үед 1455-1456 C) Алтан хааны үед 1507-158214. Зүүн Монголын язгууртнуудаас хэн анх шарын шашинд орсон бэ? D)Батмөнх даян хааны үед 1470-1517A) Цахарын Лигдэн хаан B)Халхын Абтай сайн ханC) Түмэдийн Алтан хан D)Батмөнх даян хаан 22.Батмөнхыг 7 настайд нь хаан ширээнд өргөмжилсний үндсэн шалтгаан бол:15. Монгол Ойрадын хууль буюу Дөчин-Дөрвөн хоёрын цаазыг хэзээ A) Эцэг Баянмөнх жонон төрийн хямралын үед алагдсан.батлав? B)Хасарын угсааны ноёд хааны суурийг эзлэхээс татгалзах болсон.A) 1691 онд Сөнөдийн Ар элстэйд C)Алтан ургийнхнаас хаан ширээнд суух эрх бүхий хүн нь. 38
  • 39. D)Мандухай хатан төр барих болсноос 31. Тогоон тайшийн "... түүний мэдэл доорх монгол нь яг буургүй тэмээ, бухгүй үхэр, азаргагүй адуу, хуцгүй хонь мэт" хэмээснийг аль23.Тогоонтөмөр хааны дараагаар Билэгт цолтойгоор ар Юан улсын үед хамааруулж ойлгож болох бэ?хаанд хэн суув? А) Их Монгол улсын үе В) Монгол гүрний үеA)Аюушридар B) Мөнхтөмөр C) XIV-XVII зууны Монгол D) Манж чин улсын үеC) Элбэг D) Төгстөмөр24 . Мин улстай удаа дараалан тулалдан ялалт байгуулж хаан Ин- 32.Улс төрийн бутралын үеийн Монгол засаг захиргааны хувьд хэрхэнЗуныг хүртэл олзолж байсан тайж хэн байв? хуваагддаг байв?A)Эсэн B) Тогоон А) Аймаг В) Ханлиг C) Улсуудад D)ТүмэндC) Үгчи хашха D) Есөнтөмөр 33.Улс төрийн бутралын үеийн зүүн монголын тэргүүнийг цол?25.Батмөнхийг Даян хаанд өргөмжилсэн ёслолыг хаана үйлдсэн вэ? A)Их хаан B)Хаан C)Жонон D)ТайшA)1470 онд Ордос дахь Чингисийн найман цагаан гэрийн өмнөB) 1478 онд Бурхан халдун уулын бэлд 34.Улс төрийн бутралын үед жинон зүүн монголын аль гарын түмэнгC) 1475 онд Хархорум хотод захирч байсан бэ?D) 1470 онд Бурхан халдун уулын бэлд А) Зүүн түмэн В)Баруун түмэн С) Хоёуланг D)Ийм цол байгаагүй26.Алтан ургийн бус хаадыг юу гэж нэрлэж байв?A)Чинсан B)Бага хаад C)Тайш D)Эсхи хаад 35.XVI зууны үе гэхэд ойрадын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан дөрвөн түмнийг нэрлэ.27.Даян хааны төр барьсан 40 шахам жилд тэмцэл, дайн дажин, A)Хошууд, торгууд, дөрвөд, чоросгадаадын довтолгоо намжсаныг түүхэнд юу гэж нэрлэсэн бэ? B) Хошууд, торгууд, дөрвөд, буриадA)Гар газар, хөл хөсөр байсан үе B) Гэдэс цатгалан байсан үе C) Хошууд, торгууд, баатууд, хойдC) Цаглашгүй их жаргалангийн үе D) Төрт ёс сэргэсэн үе D) Барга, торгууд, дөрвөд, чорос28.1558-1592 онд төр барьсан Түмэн хааныг “Засагт” хэмээн 36.Хэдий үеэс хятадын түүх сударт Монголын хаадыг "бага хаад"нэрлэсний учир? хэмээн тэмдэглэх болсон бэ?A) Хүчтэй засаг захиргааг тогтоосон. А) Мөнх хааны дарааB) Баруун, зүүн түмний ноёдыг оролцуулсан хууль баталсан В)Махахурхис хааны үеэсC) Баруун, зүүн түмний ноёдыг оролцуулсан Төв засгийн газар С) Батмөнх даян хааны дараабайгуулсан. D) Түмэн засагт хаанаас хойшD) Баруун түмний эсэргүүцлийг дарахаар засгийн газрын цэрэгбайгуулсан. 37. Эсэн тайш өөрйин охин Цэцэгбэхээс “Охин төрвөл үсийг нь, хүү төрвөл голыг самнана” гэснийг учир юу вэ?29. Зүүн гарын хаант улсын тэргүүн Эрдэнэбаатар хун тайж ямар A) Эсэн тайш зээ хүүтэй болох дургүй байсан.аймгаас гаралтай вэ? B) Охин хүүхэд зүс шилэгдэнэ гэж үздэг байсан.A)Торгууд B) Дөрвөд C) Хошууд D)Цорос C)Хүү төрвөл жонон болох учир өөрөө төр барих эрхгүй болно гэдгээс. D) Албан ёсны жонон болох хүүд эрх мэдлээ шилжүүлнэ гэсэн утгатай.30. Зүүн Монголын голлох түмэн аль нь вэ?A)Урианхай B) Юншээбү C) Халх D)Цахар 38.Батмөнх даян хааны шинэтгэлийн бодлогод үл хамаарах зүйл өгүүлсэн бол аль нь вэ? А) Тайш, чинсан зэрэг хэргэм зэрэг хятад цолыг халсан B) Эзэлсэн газраа өөрийн 11 хүүдээ хуваан өгсөн. 39
  • 40. C) Төрд гавъяа байгуулсан хүмүүст дархан цол, алтан там олгож, алба 47.Улсын худалдаа гэж Даян хааны үед Монгол Мингийн худалдааныгувчуураас чөлөөлсөн. ямар хэлбэрийг нэрлэж байв?D)Халх Ойрадын цааз баталсан. А)Нууцаар тогтсон цаг хугацаа, байргүйгээр хийддэг худалдаа. B) Намар хавар хийдэг адууны арилжаа.39.Батмөнх даян хаан хэдэн жил төр барьсан бэ? C) Сард нэг удаа явагддаг хэмжээгээрээ их биш худалдаа.А) 20 жил В) 15 жил С)40 гаруй жил D) 30 гаруй жил D) Хоёр улсын хоорондын тэгш худалдаа.40. XIV-XVII зууны үед Ижил мөрний орчим суурьшсан ойрадууд нь 48.”Өвсгүй гэж нүүсэн нутагтаа буудаг уу? Өнгөгүй гэж гээсэн эмдээодоогийн ОХУ-ын хүн амын нэгэн хэсэг болон амьдарсаар байна. Энэ ирдэг үү?” хэмээн Тогтобух /Тайсун/ хааныг барьж хороосны учир?аль улс бэ? A)Эсэн тайш өөрийн удмын хүнээр хаан ширээг залгамжлуулахA) Буриад B) Тува C) Халимаг D) Алтайн урианхай шалтгаанаас. В)Горлосын Цавдан ноён өөрийн охин Алтганыг төрхөмд нь буцаасны41. Сэцэн хан аймгийг үндэслэгч хэн бэ? өс санаж.A) Ашихай дархан B) Онохуй үйзэн C)Хүү төрвөл Жонон болох учир өөрөө төр барих эрхгүй болно гэдгээс.C) Аминдурал D) Далдан хөндлөн D) Агваржин жононг хаан ширээнд суулгахын тулд.42.Улс төрийн бутралын үед Монголын харилцаж байсан хөрш улс 49. 0доогийн Хөх хотын үүслийг 1575 онд хэн тавьсан бэ?аль вэ? А) Түмэн засагт хаан B) Алтан ханA)Мин В) Хан C) Сүн D)Алтан улс С) Абтай сайн хан D) Лигдэн хаан43.1640 оны Ил тарвагатай Улаан бураад болсон чуулганаар батласан 50.Түмэдийн Алтан ханы үйл ажиллагаанд үл хамаарах зүйл эндхуулийг түүхэнд юу гэж нэрлэдэг вэ? өгүүлсэн байна уу?A) Ойрадын хууль B)Монголын хууль A)Төв засгийн газар байгуулсан.C) Монгол Ойрадын хууль D)Халх журам B) Шарын шашны тэргүүн Содномжамцтай уулзаж, холбоо тогтоосон. C) Баруун гарын нутаг дэвсгэр дээр газар тариалангийн аж ахуй.44.Галданд “бошигт” цолыг хэн өгсөн, ямар утгатай вэ? хөгжүүлсэнA) 1680 онд Өндөр гэгээн Занабазар бурханы элч хэмээн өгсөн D) Мин улстай худалдаа хөгжүүлэх бодлого барьж байсан.B) Эрдэнэбаатар хун тайжаас олгосон хан хүү гэсэн утгатайC) 1679 онд Далай дамаас өгсөн, номч мэргэн гэсэн утгатай. 51.XIV-XVI зууны үед "Түмэн" гэдэг нэр томъёо ямар утгыгD) 1668 онд Өндөр гэгээн Занабазараас өгсөн улсын тэргүүн гэсэн илэрхийлж байв?утгатай. A) Түмэн цэрэг гаргах боломж бүхий нэгж. B) Мянган цэрэг гаргах нэгж.45. Элбэг хааны дэргэд Ойрадыг хэн төлөөлөн сууж байв? C) Улс гэсэн утгыг агуулж байв.A)Хуухай Таюу B) Хархуцаг D) Их хааны эзэмшил нутаг.C)Батула чинсан D) Үгчи хашха 52. 1475 онд Мандуулыг хаан ширээнд суухад хэн хамгийн их46.”Ноёдын үхэл чуулганд нохойн үхэл ганд” гэсэн үг яагаад гарсан вэ? нөлөөлсөн бэ? A) Тогоон тайш үед Уурхай хэмээх газар Агваржан жинон тэргүүтнийг A)Уйгуд аймгийн Исмайл тайшхууран аваачиж хороосноос хойш. B) Том хамарт Юнгэн хатанB) Нууцаар тогтсон цаг хугацаа, байргүйгээр чуулган хийх болсон үеэс C) Энгүд овгийн Цоросбай Төмөр чинсанC)Чуулган бүхэн хуйвалдаан зохион байгуулж байснаас. D)Ихирис аймгийн ноён Бэгэрсэн D)1452 онд Эсэн тайш Уурхай хэмээх газар Агваржан жинон.тэргүүтнийг хууран аваачиж хороосноос хойш. 53.Хүрээ нүүдлийн гол шинж? 40
  • 41. A) Эзнээ хүрээлэн бууна. бэ?B) Харьцангуй суурин шинжтэй. A) Даян хааны зургаан түмний магтаалC) Малчид бүхлээрээ ноёны харъяат болсон. B) Мандухай цэцэн хатны домогD) Дээрх шинжүүд бүгд холбогдоно. C) Салхинд хийссэн хамхуулын үг D) а ба b хариулт хамаарна54.Улс төрийн бутралын үед цэрэгт мордох, ав хомрогонд оролцохалбыг юу гэж нэрийдэж байсан бэ? 61. Дөчин, дөрвөн хоёрын буюу Монгол –Ойрадын цаазын түүх:A) Аян авын алба A)Даян хаан Халх-ойрадыг 1500-аад онд нэгтгээд цааз хууль гаргасанB)Язгууртны авдаг алба боловч хойч үе нь түүнийг дагаагүйC) Эзлэгдсэн харь орноос авах алба B)1640 онд Халх-Зүүн гарын ноёдын Улаан бураагийн чуулганаарD) Аравны нэгийг тоолж авах журам баталж, 1688 онд Хүрэнбэлчирийн чуулганаар Халхын ноёд хүчингүй болгосон55.Дөрвөн ойрадын дөрвөд нь хэний үр хойчис удам вэ? C)Дөчин түмэн халх, дөрвөн түмэн Ойрад манжийн эсрэг батлсан ч 1755A)Бөртэ чинын удмын Дуба сохорын онд монголчууд манжид эзлэгдснээр хүчингүй болжээ.B) Хавт Хасарын D) 1640 онд Халх-Зүүн гарын ноёдын Улаан бураагийн чуулганаарC) Хэрэйдийн ван ханы баталж, 1691онд Долнуурын чуулганаар хүчингүй болгосон.D) Эсэн хааны хүү Борнагалын харъяат нарын 62.Халхын гурван хаад, долоон хошууны ноёдын дээд өвөг56. Халхын хант улсуудаас Түшээт хан тэргүүлэх үүрэгтэй байсан нь A) Лигдэн хаан өөрийн долоон хүүд Халх түмнийг хуваан өгчхэний үед тохиодог вэ? захируулоах болсоноос, тэдний ахмадууд нь өөрсдийгөө хаан цолА) Гомбодорж B)Өндөр гэгээн Занабазар шагнах болсноор тэд халхын өвөг болжээС) Чахундорж D)Шолой B) Гэрсэнз жалайр хун тайжийг нас барсны дараа түүний хатан 7 хүүд нь халх түмнийг хуваан захируулах болсноор халх түмний57.Монголоос тодорсон анхны хувилгаан нь: ноёдын өвөг болжээА)Өндөр гэгээн Занабазар В) Далай лам Содномжамц C) Батмөнх даян хааны 4-р хүү Гэрэс Болдыг үхсэний дараа отгон дүүС)Жалханз хутагт Дамдинбазар D)Богд Жабзандамба Гэрсэнз нь түүний 7 хүүд тэнцүү хуваан халх түмнийг захируулах болсон иймээс халх дээд өвөг болжээ58.Монголчууд бурхны шашныг залах болсны шалтгаан:A) Бурхны шашны өлгий нутаг Энэтхэг, Түвдтэй холбоотой байсан 63. 0тогийн үндсэн шинж аль нь вэ?B)Шашны номлол, зан үйлд тулгуурлан олон шашнаас сонголт хийсэн A) Засаг захиргааны нэгж B) Хувь өмчC) Ер нь тохиолдлын шинжтэй байсан C) Цэргийн зохион байгуулалтын нэгжD) Гаднаас нөлөөлж тулгалт хийсэн D) а ба с хариулт хамаарна.59.Монголд шарын шашин дэлгэрсний түүхэн учир холбогдолд аль нь 64.Халхад анх хэн "Хан" цол хүртсэн бэ?хамааралгүй нь аль вэ? А) Түшээт хан Гомбодорж В) Алтан ханA)Бусад орны шашин дэлгэрэхэд сөрөг нөлөө үзүүлсэн С) Түмэн засагт хан D)Абтай сайн ханB) Монголд Энэтхэг, Түвэдийн соёлын зарим ололтыг дэлгэрүүлсэнC) Монголчууд нэгэн шүтлэгтэй болсноор оюун санааны барилдлагаар 65. Зүүнгарын хаант улс байгуулагдахад түүнийг эсэргүүцсэн заримхолбогдсон ноёд нүүдэллэсэн. Хэн хаашаа нүүдэллэсэн бэ?D) Овгийн байгууллын үлдэц, бөөгийн мөргөлийн зарим зан үйлийг A) Хөө өрлөг ноён Хөх нуур хүртэл, Хөндлөн убаш тайж баруун Сибирь,халсан Ижил мөрөн хүртэл, Гүүш хан хэмээх Төрбайх ноён Ижил мөрөн хүртэл B) Хөө өрлөг ноён Ижил мөрөн хүртэл, Хөндлөн убаш тайж Хөх нуур60.Дор өгүүлсэн бүтээлүүдийн аль нь улс төрийн бутралын үед гарсан хүртэл, Гүүш хан хэмээх Төрбайх ноён 41
  • 42. C) Хөө өрлөг ноён баруун Сибирь, Ижил мөрөн хүртэл, Хөндлөн убаш 72.Мандухай сэцэн хатан “Хасарын үрд очвол хамаг эвдрэлийн үүдтайж Ижил мөрөн хүртэл, Гүүш хан Төрбайх ноён Хөх нуур хүртэл нээгдэнэ” хэмээсний учир?D) Хөө өрлөг ноён баруун Сибирь, Ижил мөрөн хүртэл, Хөндлөн убаш A) Хаан ширээний төлөөх тэмцэл дууссаныгтайж Хөх нуур хүртэл, Гүүш хан Төрбайх ноён Ижил мөрөн хүртэл B)Өнөболд ванд хайр сэтгэлээ илэрхийлж хэлсэн C) Чингис болон Хасарын удмын хоорондын зөрчлөөс Монголчуудын66. Зүүн Монголын Баруун 3-н түмнийг нэрлэ. тэмцэл хурцдаж улс гүрэн задрана гэсэн утгаA) Халх, Цахар, Урианхай D) Чингисийн болон Хасарын удмын хоорондын зөрчилB) Ордос, Түмэд, Юншээбү шийдвэрлэгдснийг хэлж байна.C) Цахар, Ордос, Урианхай D) Халх, Цахар, Түмэд 73.Ойрадын ноёдын түүхэн хамаарал 1. Цорос A. Хархул ноён,67.Батмөнх хаан халхын нутгийг хэнд залгамжлуулсан бэ? 2. Хошууд B. Хөө өрлөг, A)5-р хүү Алчиболд, отгон хүү Гэрсэнз хоёрт хувааж өгснөөр өвөр таван 3. Дөрвөд C. Байбугас,отог, ар таван отог үүссэн 4. Хойд D. Далай ноён.B)Өөрийн 7 хүүдээ хувааж өгсөн 5. Торгууд E. Султан тайш,C) Хүү Ноонох Үйзэнд өгсөн A)1а,2c,3b,4e,5d B)1d,2а,3c,4b,5eD) Халхын нутгийг ард олонд эзэмшүүлсэн C)1а,2b,3d,4e,5b D)1а,2c,3d,4b,5e68. Халхын 8 хошуу ямар үйл явдлаар 34 хошуу болон хуваагдсан бэ? 74. Дараах хаадын цолыг тохируулнө уу?A) Ар таван отог, өврийн таван отог задарсны дараа 1. Абтай сайн хаан A. “Төр хашигч хаан” цолB) Занабазарыг Өндөр гэгээнээр өргөмжлөгдсний дараа 2. Алтан жонон B. “Даян хаан” цол өргөмжлөв.C)1691 онд Манж нар Халхыг эзэлж авсны дараа 3. Батмөнх хаан C. “Очирбат тулгар Түшээт хан”D)5-р хүү Алчиболд, отгон хүү Гэрсэнз хоёрт нутгаа хувааж өгснөөр 4. Аюушридар D. Билэгт хаан A)1c, 2а, 3b, 4d B)1d, 2а, 3c, 4b 69. “Буургүй тэмээ, бухгүй үхэр, азрагагүй адуу, хуцгүй хонь” мэт гэж C)1а, 2c, 3d, 4e D) 1а,2c,3e,4bхэн юуны учир хэлэв?A)Тогоон тайш Зүүн Монголын хааныг хүчгүй байгааг 75. Зүүн Монголын зургаан түмэн тэдгээрийн нутаг дэвсгэрийнB) Эсэн тайшийг Зүүн Монголчууд хүчгүй байгааг хамаарал.C)Лувсанданзан тухайн үеийн Монголын байдлыг 1.Халх A. Монголын төв хэсэгD) Судлаачид дөчин дөрвөн хоёрын үеийг бүхэлд нь 2.Цахар B. Жанчхүүгийн давааны умард 3.Ордос C. Их цавын чуулган70. Батмөнх даян хааныг балчир байх үед улс төрийн үйл хэргийг хэн 4.Урианхай D. Их зуугийн чуулганголлон эрхэлж байв? 5.Түмэд E. Шилийн голын чуулганA) Мандухай хатан В)Жинон Баянмөнх 6.Юншэбү F. Зуу-удын чуулганС) Исмэйл тайш D)Ибэрэй A)1а, 2b, 3c, 4d, 5e, 6f B)1b, 2а, 3e, 4c, 5d, 6f C)1f, 2e, 3d, 4c, 5b, 6а D)1а, 2e, 3f, 4d, 5c, 6b71. Зүүн Монголын Зүүн гурван түмнийг нэрлэ.A) Халх, Цахар, Юншээбү 76. Ойрадуудын оршин байсан нутаг дэвсгэрийн хамаарал:B) Ордос, Түмэд, Юншээбү 1.Дөрвөд A. Эрчис мөрний сав газарC) Цахар, Ордос, Урианхай 2.Хошууд B. Хами орчимD) Халх, Цахар, Урианхай 3.Торгууд C. Тарвагатайн орчим 4.Цорос D. Ил мөрний хөндий дагуу A) 1а, 2b, 3c, 4d B) 1d, 2b, 3c, 4а 42
  • 43. C)1b, 2c, 3d, 4а D) 1c, 2а, 3b, 4d А) Үгэчи хасаха Б) Эсэхү В) Тогоон Г) Эсэн77. Дөчин дөрвөн хоёрын хямралын үед 1388-1408 онд 20 жилийн 82. XY-XYII зууны үед Монголын гадаад харилцааны гол зангилаа ньдотор 5 хаан солигдохдоо тэд ямар нэгэн шалгаанаар алагдсан байдаг. юунд чиглэгдэж байсан бэ?Тэдгээр хаад хэн хэн байв? А) Дэлхийн улс орнуудыг эрхшээлдээ байлгахад.A) Тогоонтөмөр, Энх, Элбэг, Гүнтөмөр, Үгэчи хашха Б) Монгол-Хятадын хоорондын харилцааны асуудалд.B) Зоригт,Энх, Элбэг, Гүнтөмөр, Үгэчи хашха В) Монгол-Европын улс орнуудын харилцааны асуудалдC) Зоригт,Энх, Элбэг, Гүнтөмөр, Мандуул D) Монгол-Солонгосын хоорондын харилцааны асуудалдD)Аюушридар Энх, Элбэг, Гүнтөмөр 83. Халх буюу Ар Монголд байгуулагдсан анхны хийд нь аль вэ?78.Гэрсэнзийн 7 хүүгийн эзэмшил байсан нутаг /одоогийнхоор/ А) Чойжин ламын хийд B) Дамбадаржаалан хийд1.Ашихай A. Бэсүд, Илжгэн отог-Говь-алтай C) Амарбаясгалант хийд D) Эрдэнэзуу хийд. Шарга,Дэлгэр, Тайшир, Халиун,2. Ноёнтой B. Хүрээ, Хороо, Цоохор отог-Төв аймаг 84. Улс төрийн болон Манжийн эрхшээлд байх үеийн Монголын Өндөр довоос Хэрлэнгийн хөдөө арал нийгэм-улс төрийн үзэл санааны гол чиглэл нь юу байв?3.Ноонох үйзэн C. Тангуд, Сартуул отог, Завханы А) Эв нэгдлийн үзэл санаа B) Тусгаар тогтнолын үзэл санаа Алдархаан, Цагаанчулуут,Говь-Алтайн C) Дээрхи хоёр хариулт зөв Баян–Уул, Жаргалан,Хөхморьт,4.Аминдурал D. Гэрүд, Горлос отог- Туулаас Хархорум 85. Эсэн тайшийн охин Цэцэг бэхээс хэн төрсөн бэ?5.Дарь E. Урианхай отог- Ховд, Говь- Алтайн зарим нутаг А) Батмөнх Даян хаан B) Баянмөнх жонон6.Далдан хөндлөн F. Хатиган овог-Хэрлэнгийн эхээс Халх гол C) Ажай D) Тогтоабух7. Саму Бума G. Үнэгэд, жалайр отог-Архангай,Өвөрхангай, Баянхонгор, Завхан аймгийн нутаг 86. Үгэчи хасаха хааны цол?A) 1g,2b,3d,4a,5f,6c,7e B)1a,2b,3g,4b,5f,6c,7e А) Даян B) Тайш C) Гүйличи D) Бага хаанC) 1g,2a,3d,4b,5f,6c,7e D) 1g,2a,3d,4b,5e,6c,7f 87. Тогоонтөмөр хааны магтаалд79. Дөрвөн Ойрадын удам, нэрийн хамаарал. “Цавчих илдний ир болсон Цариг дуулганы дэл болсон” хэмээн ямар1.Цорос A. Ван ханы удам, турхаг торгон цэргийн нэрнээс түмэнг хэлдэг вэ?2. Хошууд B. Хавт хасарын удам, Хянганы орчмоос очсон А) Цахар B) Халх C) Түмэд D) Ордос.3.Торгууд C. Хутуга бэхийн удам, хоньтон гэсэн үг4.Хойд D. Дува Сохорын удам,Цорго гэсэн утгатай 88. Мандухай сэцэн хатан аль овгийн хүн бэ?A) 1а, 2b, 3c, 4d B) 1d, 2b, 3а, 4c А) Боржигон B) Энгүд C) Өөлд D) Дарлиган.C) 1b, 2c, 3d, 4а D) 1c, 2а, 3b, 4d 89. Мин улсын зүгээс Монголчуудад худалдахыг хориглодог зүйл нь юу80. Халхын дөрвөн ханы анхдагчид: байв? 1.Очир бат тулгар Түшээт хан A. Дашдондов эфү А) Торго B) Төмөр C) Зэвсэг D) Тариа будаа.2. Махасмади Сэцэн хан B. Шолой3.Эрдэнэ бишрэл засагт хан C. Абтай 90. Бослого гаргасан учир ямар түмэн нь түмэн байх эрхгүй болж4.Сайн ноён хан D. Субадай байсан бэ?A) 1а, 2b, 3c, 4d B) 1d, 2b, 3c, 4а А) Урианхай B) Торгууд C) Дөрвөд D) ЮншээбүйC) 1b, 2c, 3d, 4а D) 1c, 2b, 3d, 4а 91. Тайш, чинсан зэрэг хэргэм болон Юан улсын үед хэрэглэж байсан81. Ойрадаас Монголын хаан ширээнд суусан анхны хаан хэн бэ? пинчжан, чжиюань зэрэг хятад цолыг аль хааны үед халсан бэ? 43
  • 44. А) Түмэн засагт B) Алтан хан C) Батмөнх Даян хаан D) Тайсун 100. Улс төрийн бутралын үед Зүүн Монголын Зүүн 3 түмэнг. . .92. XV-XVII зууны үед гарсан түүхийн бүтээлүүдээс илүүцийг нэрлэ цолтой ноёд захирч байв.А) Лу. Алтан товч B) Эрдэнийн товч А) Хаан В) Жонон С) Тайш D) ХунтайжC) Асрагч нэртийн түүх D) Судрын чуулган93. Монголын алтан ургийн зарим хаадыг цолтой нь онолдуулан нэрлэ. 7. Манжийн эрхшээлийн үеийн Монгол орон1. Дарайсун А. Засагт хаан2. Түмэн В. Даян хаан 1. Манжийн үед Шашны хэргийг эрхэлдэг байгууллагыг юу гэж3. Буян С. Гүдэн хаан нэрлэж байв?4. Батмөнх D. Сэцэн хаан A)Шанздубын яам B) Шашны хэрэг эрхлэх газарA) 1a, 2b,3c,4d B) 1c,2a,3d,4b C) Халхын хүрээний газар D) Чуулган даргын газарC) 1d,2a,3c,4b D) 1b,2a,3d,4c 2. Халхын Цогт тайжийн бодлого үйл ажиллагаа, зорилго юу байв?94. Аль ханы бага хаан Молун нь хүү Түвэдээ үхэхэд зуун хүүхдийг алж A)Хөх нуурын Монголчуудыг эзлэхдагуулах, зуун ингэний ботго алж буйлуулах гээд ард түмний B) Өвөр Монголд байсан хаан Лигдэнг дэмжихдургүйцлийг төрүүлж байсан бэ? C)Лигдэн хаантай тохиролцож Халх, Зүүн гарыг захирахА) Алтан хан B) Түшээт хан C) Сэцэн хан D) Засагт хан. D)Монгол ноёдын зөрчлийг намжаах95. Эзэмшил нь одоогийн ОХУ-н Красноярск муж хүрч байсан Халхын 3. Манжийн үеийн албан тушаалаас занги гэж юу вэ?ноён? A) Сумын захирагчА) Абтай сайн хан B) Сэцэн хан Шолой B) Шавийн отго захирагчС) Засагт хан Норов D) Шолой убаш хунтайж C) Хошуу тамгын захирагчийг D) Хил орчмын захирагчийг96. Молон, Магахүргис хаад ямар нэрээр түүхэнд тэмдэглэгдсэнбайдаг вэ? 4.Халх монголд гарсан Манжийг эсэргүүцсэн тэмцлийг хэн удирдажА) Даян хаан В) Үхэгт хаан байв?С) Дөчин хаан D) Засагт хаан A)Чингүнжав B)Амарсанаа C)Сэвдэнбалжир D)Даваач97. Монголын түүхийн зарим эх сурвалжуудад Лигдэн хааныг юу гэж 5.Халхад гарсан Манжийг эсэргүүцсэн 1755-1758 оны тэмцэлднэрлэсэн байдаг вэ? тэмцлийн ямар хэлбэр зонхилж байв?А) Даян хаан В) Үхэгт хаан A) Манжийн албыг хаяж босох B) Зэвсэгт бослогоС) Дөчин хаан D) Засагт хаан C) Дугуйлангийн хэлбэр D) Өртөө харуулыг довтлон зохих98. Дүүгээ(хүүгээ)хөнөөн бэрээ авч сууснаар зүүн, баруун Монголын 6. 1755 онд Баруун Монголд гарсан Манжийг эсэргүүцсэн тэмцлийгзөрчлийн үндсийг тавьсан хаан? хэн удирдаж байв?А) Аюушридари B) Элбэг A)Амарсанаа B)Даваач C)Саарал D)БандиС) Гүнтөмөр D) Батула 7. Их шавийн эх үүсвэр хэдий үед холбогдох вэ?99. XIV-XV зууны үеийн засаг захиргааны бүтцийг хамгийн багаас нь A) Түмэдийн Алтан хан III Далай лам Содномжамцыг залж бурхныэхлэн зөв дараалалд оруулна уу? шашинд орох үедА) Түмэн-аймаг-отог В) Отог-түмэн-аймаг B) Халхын Абтай сайн хан Гомбогүр бурхныг залж бурхны шашинд орохС) Отог-аймаг-түмэн D) Отог-хошуу-түмэн үед 44
  • 45. C) Занабазар Өндөр гэгээнд өргөмжлөгдөх ёслолын үед C) Монгол-Манж улс D) Манж гүрэнD)III Богд Жавзандамба Монголын хаан ширээнд өргөмжлөгдөх үед 16.Өвөр монгол манжийг дагахад Лигдэнгийн ямар бодлого нөлөөлсөн8. Манжийн эрхшээлийн үед аймгийн хан, чуулган даргын хэн нь илүү бэ?эрх мэдэлтэй байв? A) Лигдэн хутагт манж нарын хүчийг дутуу үнэлсэн.A) Аймгийн чуулган дарга B) Хоёул адил тэгш эрхтэй B) Аливаа асуудалд хатуурхан хүч хэрэглэж, зарим аймгийн дургүйцлийгC) Аймгийн хан нь D) Хоёуланд нь хамааралгүй төрүүлсэн. C) Монголчууд ихэнхдээ шарын шашныг шүтэж байхад улааны9. Есөн цагааны албанд юуг багтаан, түүнийг хэзээ хуульчлан шашныг илэрхий баримталж байсан.баталгаажуулсан бэ? D)Дээрх бүгдA) Ногоон ногттой найман шарга морь, мөнгөн буйлтай нэг цагаан тэмээордог бөгөөд Манжийн хаан монголыг эзэлж аваад жил бүр авах болсон 17. 1639 онд аль ханы хөвгүүнийг Халхын шарын шашны тэргүүнээрB) Найман цагаан адуу, нэг цагаан тэмээ бүхий алт мөнгө дагалдуулсан өргөмжилсөн бэ?бэлэг 1691 онд жил бүр авч байхаар хуульчлан баталгаажуулсан A)Засагт хан B) Түшээт хан C) Сэцэн хан D) Сайн ноён ханC) Есөн цагаан таван хошуу мал, алтан бурхан бэлэг сэлтүүд дагалддагба 1691-1911 он хүртэл монголчуудаас жил бүр авдаг байсан. 18.Манж нар хэдэн онд Хятадыг эзлэн авсан бэ?D) Мөнгөн буйлтай есөн цагаан тэмээг алт мөнгө болон бусад бэлэг А)1644 В)1641 С)1642 D)1643сэлтийн хамт 1636-1911 он хүртэл монголчуудаас жил бүр авдаг байсан. 19.1636 оноос Манж Чин улсын оны цолыг хэрхэн нэрлэх болов?10.1604-1634 онд монголын хаан ширээ хэний мэдэлд байсан бэ? А)Тэнгэрийг тэтгэсэн В)ЭнхамгалангийнА) Буяншир хаан В) Цогт хун тайж С)Дээд эрдэмт D)Хэвт ёсныС) Галдан бошигт D) Лигдэн хутагт 20.Манжийн хаан өөртөө “9 цагааны бэлэг” барьж байх зарлигийг11.Манж нарын угсааг нэрлэнэ үү? хэдэн онд буулгасан бэ?А) Монгол В)Зүрчид С) Хятад D) Түрэг A) 1636 B)1638 C) 1340 D)164212. 1616 онд Нурхачийн байгуулсан улсыг юу гэж нэрлэж байв? 21.0доогийн Улаанбаатар буюу Их Хүрээний үүсэл хэрхэн тавигдсанА) Чин В) Умард хятад С) Мин D)Умард Алтан улс бэ? A) Юан улс унаж, Тогоонтөмөр хаан Бээжингээс зугатан ирсэн 1368 онд13.Лигдэн хутагтын "Тайван болон хүчтэй төр"-ийн бодлого гэгчийн B) Батмөнх даян хаан Монгол-Ойрадыг нэгтгэн захирсан үеэсгол утгад аль нь хамаарах вэ? C) Лигдэн хааны үедA) Манжтай найрамдах, Монголчуудыг зэвсгийн хүчээр нэгтгэх. D)1639 онд Ширээ цагаан нуурт чуулсан Халхын ноёдын чуулганаарB) Монголыг эв эеэр нэгтгэх, Минг холбоотноо болгох. монголын шарын шашны тэргүүнд зориулж Шар бүсийн ордыгC) Монголыг эв эеэр бус цэрэг зэвсгийн хүчээр нэгтгэх. байгуулснаарD) Мин улстай найрамдах, Монголыг хүчээр нэгтгэх. 22.Заг байдрагийн Хүрэн бэлчрийн чуулганд өөрийн ажиглагчаа14. Монголчуудаас хамгийн түрүүнд Манжид дагаар орсон аймгийг оролцуулан уг чуулганыг тасалдуулах оролдлого явуулж байсаннэрлэ. төрийн зүтгэлтэн хэн байв?A) Хорчин B)Харчин C) Түмэд D) Хонгирад A) Манжийн хаан B) Далай лам C) Галдан бошигт D) 3acaгт хан15. 1636 онд Өвөр монгол манжид эзлэгдсэнээс хойш Манж нар улсаахэрхэн нэрлэх болсон бэ? 23.Халхын ноёдын 1688 оны Ар Элстэйн чуулганаар Халхын ирээдүйнA) Умардын Алтан улс B) Да Чин улс хувь заяанд холбогдсон ямар шийдвэр гаргасан бэ? 45
  • 46. A) Зүүн гарын хант улстай эвлэлдэн нэгдэх D) Сүм хийдийн тэргүүн нарыгB) Оросыг түшихC) Түвдтэй холбоо байгуулах 32.Манжийн үеийн Халх монголын мал аж ахуйн хөдөлмөр зохионD)Халх манжид дагаар орох байгуулалтын гол хэлбэр нь: A) Хүрээ нүүдэл B) Хороо нүүдэл24.Халхыг Манжийн мэдэлд оруулан авах ёслолыг хаана, хэдэн онд C) Хот айл D) b ба c хариулт хамаарна.хийсэн бэ?A) 1686 онд Хүрэн бэлчирт B)1688 онд Ар элстэйд 33.Хойдын Амарсанаа ноён хаана хэрхэн нас нөгчсөн бэ?C)1691 онд Долоннуурт D)1698 онд Хархорумд A) Ховд хотноо амиа хорлож. B) Тобольск хотноо цэцэг өвчнөөр.25. Халхын Цогт Хунтайжийн Цагаан балгас аль аймгийн нутагт C) Хөх нуурт өвчнөөр.байдаг вэ? D) Тэрэлжийн Зуун модны тулалдаанд амь үрэгдсэн.A) Архангай B) Өвөрхангай C) Төв D) Булган 34. Галдан бошигт манжийн эсрэг 3 удаа цэрэглэн хөдөлсөн он:26. Галданг 1676 хаанд ширээнд суухад хэдэн онд хэн Бошигт цол A) 1688,1690,1697 B) 1686,1691,1696олгосон бэ? C)1688,1690,1696 D) 1686,1690,1696A) 1676 онд Өндөр гэгээн B) 1676 онд Далай ламC) 1679 онд Далай лам D 1679 онд Өндөр гэгээн 35. Анхдугаар богд Өндөр гэгээн Халх-Ойрадын самууныг намжаахаар бүтээсэн судар бол:27.Монголын ард түмний 1755-1758 оны тэмцлийн гол үр дүн нь A) Ногоон дарь эх B) Жигжүдмоломюунд орших вэ? C) Жанлавцогзол D) Дөрвөн уулын санA) Манжийн ноёрхлыг түлхэн унагасанB) Биеэ даасан монгол улсыг байгуулсан 36. Манжийн үед 150 эр буюу өрхийг сум хэмээн нэрлэдэг байсанC) Нийт монгол Манжид эзлэгдэх аюулыг зогсоосон бөгөөд харин хагас сумыг хэрхэн нэрлэдэг байв?D)Монголын ард түмний үндэсний эрх чөлөөний тэмцлийг тодорхой A)Амбан B) Үгэрдэйтуршлагаар баяжуулсан C) Тавнан D)Хондого28.Халхын аймгуудаас хамгийн сүүлд байгуулагдсан аймгийг нэрлэ. 37. Манжийн үед Их шавийн хэргийн аль байгууллага толгойлж байв?A)Түшээт хан B)Сэцэн хан C) Засагт хан D)Сайн ноён хан A)Эрдэнэ шанздубын яам B)Улиастайн Манжийн амбаны газар C)Их хүрээний сайдын газар D)Ховд дахь сайдын газар29.Монгол орон дахь Манжийн засаг захиргааны гол байгууллага нь:A) Улиастай жанжны газар B) Хүрээний сайдын газар 38. Манжийн үед 2-р Богдод зориулан бариулсан хийд?C) Ховдын амбаны газар D) Дөрвөн аймгийн жасаа A) Амарбаясгалант B) Дашчойлон C)Дамбадаржаалин D) Манзушир30.Манжийн үеийн хуулиудаас Монгол хууль хэмээгддэг хууль аль нь вэ?A) Манж Чин улсын бүгд хууль B) Халх журам 39. Дараах тэмцэл хөдөлгөөнөөс манжийн ноёрхолын эсрэг гарчC) Халх Ойрадын цааз байсан тэмцэлд аль нь холбогдох вэ?D) Гадаад Монголын төрийг засах явдлын яамны хууль зүйлийн бичиг A) Заргын, гадаад руу дүрвэх, зэвсэгт тэмцэл, оргон зайлах, дугулан байгуулах, сайн эрийн тэмцэл31.Манжийн хуулиар тамгатай хутагт гэж хэнийг нэрлэж байв? B) Заргын, өрийн дансыг шатаах, зэвсэгт тэмцэл, оргон зайлах, дугуланA) Шавийн тоо 700-д хүрсэн хутагтыг байгуулах, сайн эрийн тэмцэлB)Томоохон хутагт нарыг C) Өрийн дансыг шатаах, зэвсэгт тэмцэл, оргон зайлах, дугуйланC) Зөвхөн Богдыг байгуулах, сайн эрийн тэмцэл, шүүхэд өргөдөл гаргах 46
  • 47. D) Өрийн дансыг шатаах, зэвсэгт тэмцэл, оргон зайлах, сайн эрийн 1. Галдан бошигт A. Шашин төрөө хамгаалахынтэмцэл, төрийн хэмжээнд нот бичиг явуулах тулд “морины нүүдэл хийсэн ” 2.Түшээт хан Гомбодорж нар B. Манжид эзлэгдэхгүйн40. Манжийн үеийн “Жас” гэж ямар аж ахуй байв? тулд Халхыг өөртөө нэгтгэхA) Сүсэгтэн олны өргөл барьц дээр үндэслэгдсэн хамтын өмчийн 3. Өндөр гэгээн Занабазар C. Халхад шарын шашныгөвөрмөц хэлбэр, сүм хийдийн оршин тогтнох эдийн засгийн үндэс дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөнB) Сүсэгтэн олны өргөл барьц дээр үндэслэгдсэн хувийн өмч, сүм 4.Абтай сайн хаан D. 9 цагааны бэлгийг өргөнхийдийн оршин тогтнох эдийн засгийн нэг л хэлбэр нь Манжийн бодлогыг зөөлрүүлэхC) Сүм хийдийн оршин тогтнох эдийн засгийн олон хэлбэрийн нэг, А) 1c,2b,3d,4а B) 1c,2d,3а,4bсүсэгтэн олны өргөл барьц дээр үндэслэгдсэн нийтийн өмч C) 1b,2d,3а,4c D) 1а,2b,3c,4dD) Сүсэгтэн олны өргөл барьц дээр үндэслэгдсэн шар феодалын хувийнхалдашгүй өмч 48. Манжийн үеийн 9 эрүү шүүлт 1.Туйван A. Хөл гарыг нь зэрэг хавчина41.Тосхом малын алба гэж юу вэ? 2.Цавчрага B. Урт банзаар 50-100 цохиноA) Татвараас чөлөөлөгдөх малын тоо 3. Хонгор азарга C. Богино банзаар 1-50 цохиноB) Хээлтэй малыг хэлнэ А) 1c, 2b,3а B)1а,2b,3c C)1c, 2а,3bC) Урьдчилан авч нөөцөлсөн малD) Тахар хонины алба 49. Тухайн цагт болж байсан чуулгануудыг шийдвэртэй нь холбо. 1. Ил Тарвагатайн чуулган A. Занабазарыг шашны42. Европын олон орны хүмүүс хувь нийлүүлж 1990 оноос ашиглаж тэргүүнээр өргөмжилсөнирсэн алтны уурхай? 2. Хүрэн бэлчирийн чуулган B. Манжид дагаар орохА) Монголор В) Заамар С) Монцонков D) Алт ёслол хийлгэв. 3. Ар Элстэйн чуулган C. Халх Ойрадын цаазыг устгав.43. Зөвхөн эзэн ноёныхоо бүх зардал сүйтгэлийг даах үүрэгтэй иргэд? 4. Долон нуурын чуулган D. Халх Ойрадын цаазыг батлав.А) Сум ард В) Шавь ард А) 1b, 2c,3а,4d B) 1d,2c,3b,4aС) Хамжлага ард D) харъяат ард C) 1d,2c,3а,4b D) 1d,2c,3а,4b44. Зөвхөн хутагт хувилгаад, сүм хийдийн хурал номын бүх зардлыг 50. Шарын шашныг хэн хаана дэлгэрүүлэв?даах үүрэгтэй иргэд? 1. Алтан хан. A. Халх МонголдA) Сум ард В) Шавь ард 2. Абтай сайн хан B. Өвөр МонголдС) Хамжлага ард D) харъяат ард 3. Тэвинэ Байбагас C. Ойрадад А) 1b, 2а,3c B) 1а,2b,3c C) 1b,2c,3а45. Урлаг судлаачдын Леонардо .да Винчийн “Мона Лиза” уранзурагтай зүйрлэн үздэг Өндөр гэгээн Занабазарын бүтээл? 51. Албат, хамжлага, шавь гэж юу вэ?А) Бурхан багш В) Цагаан, ногоон дарь эх 1. Манжийн албат ард A. Өртөө, харуул, цэргийн,С) Аюуш бурхан D) Тэгэж үздэггүй алба зэргийг төлдөг 2.Засгийн хамжлага ард B. Хошууны засаг ноёд46. Манжийн үеийн төрийн албан тушаалтнуудыг нэрлэнэ үү. түшмэдэд алба төлдөгА) Тахар, занги, хүнд, зайсан В) Тахар, занги, хүнд, дарга 3. Их шавь, хутагтын шавь C. Хутагтуудад алба төлөх,С) Тахар, занги, зайсан, да лам, D) Залан, тойн, цорж, занги өргөл барьц барьдаг A)1а, 2b, 3c B)1а,2c, 3b C) 1c, 2а, 3b47. Манжийн эсрэг үйл ажиллагаа явуулж байсан бие хүмүүсийнтүүхэн үүргийг тодорхойл. 52. Алтан ургийнхны хамаарал. 47
  • 48. 1. Гэрсэнз жалайр хун тайж A. Түшээт хан Гомбодоржийн хүү 59. Манжийн үеийн хошууд тэдгээрийн удирдлага нь:2.Өндөр гэгээн Занабазар B. Түшээт хан Гомбодоржийн эцэг 1. Засаг хошуу A. Гэрсэнзийн залгамчир3. Абтай сайн хан C. Батмөнх даян хааны хүү 2 Захирагчийн хошуу B. Тамгатай хутагтА) 1b, 2а,3c B) 1а,2b,3c C)1c,2а,3b 3. Лам хошуу C. Манжаас томилогдогсод А)1b,2c,3а B)1а,2c,3b C)1а,2b,3c53.Дараах улсыг хүн амтай нь харгалдуулан холбо.1.Зүүн гарын хаант улс А. Зүрчид угсааны аймгуудыг 60. Манж Чин улсын үеийн халхын аймгуудын нутгийг2. Манж улс В. Ойрадыг нэгтгэсэн улс одоогийн аймгуудтай ойролцоогоор жишсэн байршлыг нэрлэ.3.Мин улс С. Хятад угсааны улс 1.Түшээт хан аймаг А)Завхан, Говь-алтай зэрэгА)1b, 2а, Зс В)1а, 2Ь, Зс С)1с, 2а, Зb D)1а, 2с, Зb 2.3асагт хан аймаг В) Хэнтий, Сүхбаатар зэрэг аймаг 3.Сэцэн хан аймаг С) Өвөрхангай, Төв зэрэг аймаг54. Монголчууд тусгаар тогтнолоо алдан манжийн эрхшээлд орсон 4.Сайн ноён хан аймаг D) Архангай зэрэг аймагцаг хугацаа: А) 1с, 2а, Зb, 4d В) 1а, 2с, Зb, 4d1. Халх Монгол A. 1636 онд Манжид дагаар оров С) 1с, 2а, 3d, 4b D) 1d,2a, 3b,4c2. Өвөр Монгол B. 1757 онд Манжид эзлэгдэв3. Баруун Монгол C. 1691 онд Манжийн эрхшээлд А) 1c, 2b,3а B)1b,2c,3а C)1c,2а,3b55. Манжийн үеийн албан тушаал:1. Зайсан A) Сумын захирагч2. Залан B) Шавийн отог захирагч3. Занги C) Хошуу тамгын газрын ажилтанА) 1b,2а,3c B)1a,2b,3c C) 1b,2c,3а56. Манжийн үед Монголыг захирч байсан дараах байгууллагуудынбайгуулагдсан он цагийн холбох.1.Улиастайн Манжийн амбаны газар A. 17612. Их хүрээний сайдын газар B. 17333. Ховд дахь сайдын газар C. 1756А) 1c, 2а,3b B) 1а,2b,3c C) 1b,2c,3а57. Дараах суурингуудын байгуулагдсан он цагийг холбо.1. Хөх хотын суурь тавигдсан A. 1778 он2. УБ хот 4 уулын дунд нүүж ирсэн B. 1586 онд3. Эрдэнэ зуу хийд байгуулагдсан C. 1554 ондА) 1c, 2а,3b B) 1а,2b,3c C) 1c,2b,3а58. Манжийн ноёрхлын үеийн харуулын албаны үүрэг:1. Суман A. Орос Монголын хилийг цагдах2. Гэр B. Баруун хязгаарын хилийг цагдах3. Дотуур C. Аймаг хошууны хилийг цагдахА) 1c, 2а,3b B)1а,2b,3c C) 1c,2b,3а 48
  • 49. 8.Олноо өргөгдсөн Монгол улс Эрдэнийн толь, гэрийн тэмдэглэл, өдрийн тэмдэглэл, ном ба бичиг зэрэг шүүмжлэлт өгүүллэг зохиосон бичгийн хүн хэн бэ?1. Богд хаан Ардын засагт хэрхэн хандаж байсан бэ? A) Бавуугийн ГэлэгбалсанA) Тодорхой болзлоор зөвшөөрч байсан. B) Ванчинбалын ИнжиннашB) Хүлээн зөвшөөрөхгүй, цэрэг зэвсгээ хураалган шашин төрд туслах C) Хуульч Сандагхэрэгтэй гэж үзэж байсан. D) Дулдуйтийн РавжааC) Энэ талаар байр сууриа илэрхийлэхгүй байсан.D) Анхнаас нь хүлээн зөвшөөрч байсан. 7. Ар, Өвөр Монголын төлөөлөгчдийг оролцуулсан Манжийн хэмжээнд шинэтгэл хийх чуулганыг хэдийд хаана, ямар нэртэй2. 1900 онд VIII Богд Живзундамба хутагт Монголын хэрэгт хуралдуулсан бэ?тусламж эрж, Орос улсад хэнийг явуулж ямар үр дүнд хүрсэн бэ? A) 1911 онд Бээжинд шинэ засгийн бодлого хэрэгжүүлэх хорооA) Да лам Бадамдорж нарыг илгээж тодорхой үр дүнд хүрсэн B) 1907 онд Манжуурт Манж дахь шинэчлэлB) Да лам Цэрэн чимэд, Түшээт хан Хандорж нарыг илгээж тусламж C) 1908 онд Бээжинд Шинэ засгийн бодлого хэрэгжүүлэх хорооавах болсон D) 1910 онд Бээжинд Засагт тус хийх яамны хуралC) Да лам Цэрэн чимэд, түшмэл Хайсан нарыг илгээж тусламж үзүүлэхболомжгүй гэсэн хариу авсан. 8. 1912.7.25-ны өдрийн Орос Японы гурав дахь удаагийн нууц гэрээгээрD) Тусламж хүсээгүй эдгээр улс өөрийн нөлөөний хүрээг хэрхэн тогтоосон бэ? A) Хаант Орос улс Ар Монголыг, Япон Өвөр Монголыг эзэгнэх3. VIII Богд Живзундамба хутагтыг хаан ширээнд ямар цолтой B) Бээжингийн уртрагаас зүүн тийш Ар, Өвөр Монголын нутгийг Япон,өргөмжилсөн бэ? баруун тийш нутгийг Хаант Орос улс эзэгнэхA) Нарангэрэлт түмэн наст Богд хаан C) Халх монгол, Бээжингийн уртрагаас баруун тийш Өвөр монголынB) Шашин төрийг хослон баригч, Нарангэрэлт түмэн наст Богдхаан нутгийг Хаант Орос, уг уртрагаас зүүн тийш нутгийг ЯпонC) Монголын эзэн шашин төрийг хослон баригч, Нарангэрэлт түмэн наст D) Аль нь ч бишБогд хаанD) Хэмжээгүй эрхт Нарангэрэлт түмэн наст Богд хаан 9. 1911 оны 12 дугаар сарын 29 нд Монгол улс тусгаар тогтнолоо тунхаглаж, улсын нэр, оны цолыг хэрхэн өргөмжилсэн бэ?4. Олноо өргөгдсөн Монгол улсын төрийн тулгуур үзэл баримтлал: A) Улсын нэрийг Богд хааант Монгол улс, оны цолыг Олноо өргөгдсөнA) Феодалын эрх ашгийг хамгаалсан хаант төрийг бэхжүүлэх B) Улсын нэрийг Тусгаар монгол улс, оны цолыг олноо өргөгдсөн.B) Үндэсний тусгаар тогтнолоо сэргээж, монгол овогтноо нэгтгэх C) Улсын нэрийг Монгол, оны цолыг олноо өргөгдсөнC) Нийт монгол угсаатнаа нэгтгэж, тусгаар тогтнолоо олон улсын D) Улсын нэрийг Тусгаар монгол улс цолыг олноо өргөгдсөн.хэмжээнд хүлээн зөвшөөрүүлэхD) Зөвхөн Гадаад Монголын хэмжээнд төрийн тусгаар тогтнолоо хүлээн 10. Олноо өргөгдсөн Монгол улсын нийслэлийн нэр:зөвшөөрүүлэх A) Их Хүрээ B) Номын өргөө C) Нийслэл Хүрээ D) Да Хүрээ5. Цагаан толгой, Цаасан шувууны тууж, Гадаад улсын түүх зэрэгномууд хэдий үед хэвлэгдэн гарсан бэ? 11. Автономит засаг гэж юуг хэлдэг вэ?A) Богд хаант Монгол улсын үед A)Гадаад харилцаандаа сюзеренитет эрхтэй жижиг улсыг хэлнэ.B) 1921-24 оны хооронд B) Олон улсын эвсэлд биеэ дааж ордоггүй жижиг улсыг хэлнэ.C) Манж Чин гүрний ноёхлын төгсгөл үед C)Эдийн засаг, соёлын хувьд биеэ даадаг, улс төр-гадаад бодлогын хувьдD) Манжийн Шинэ засгийн бодлогын үед эрх мэдэлгүй жижиг улсыг хэлнэ. D)Олон улсын хэмжээнд тусгаар тогтнолоо хүлээн зөвшөөрүүлсэн6.1837-1892 оны хооронд аж төрж байсан Ээжийгээ мөрөөдсөн нь, жижиг улсыг хэлнэ.Цагаан үүл, жигшмээр хүн сайхан хур зэрэг шүлгүүдээс гадна 49
  • 50. 12.Монголын автономитыг устгаж, улмаар Хятадын харьяат болгох тогтоохасуудлыг хэдийд дээд, доод хурлаар хэлэлцэж, ямар шийдвэр гаргасан C) Ар болон Өвөр монголыг дундын бүс болгохбэ? D) Хоёр гүрэн хоёул Ар болон Өвөр монголыг эдийн засгийн дундын бүсA) 1919 оны 11 сард улсын дээд, доод хурал хэлэлцээд хүлээж аваагүй болгохB) 1919.11.15-нд хэлэлцэж, улсын дээд хурал хүлээн авч, доод хуралэсэргүүцсэн 20. Манж гүрний сулран доройтож байгаагаа хүлээн зөвшөөрч, хэдэнC) 1919.11.22-нд улсын дээд, доод хурал хэлэлцээд, хүлээж авсан онд шинэчлэл хийхийн зарлиг гаргасан вэ?D) Уг асуудлыг дээд доод хурлаар хэлэлцээгүй A) 1889 B) 1900 C) 1901 D) 190313. Манжийн төр шинэ засгийн бодлогыг хаанаас эхлэн хэрэгжүүлж 21. Шинэ засгийн бодлогод Ар, Өвөр Монголыг ямар нэгж болгонбайв? өөрчлөх оролдлого хийж эхэлсэн бэ?A) Эхлээд Ар Монголд дараа нь Өвөр Монголд A) Муж болгох B) Хязгаар болгохB) Эхлээд Өвөр Монголд дараа нь Ар Монголд C) Дүүрэг болгох D) Аль нь ч бишC) Ар ба Өвөр монголд нэгэн зэрэгD) Xятадын дараа Ар Монголд дараа нь Өвөр Монголд 22. 1907 онд "Хязгаар нутгийн ойллого" хэмээгчийг гаргаж, Монголын газар нутгийг урьд тариалж байсан, цаашид хагалбарлан тариалахад14. Манжийн ноёрхлыг Монголд хэдийд ямар үйл явдлаар устгасан бэ? тохиромжтой бүх газрыг байцаан бүртгэж, 3-р ботийг ямар нэрээрA) 1921 оны үндэсний ардчилсан хувьсгалаар гаргасан бэ?B) 1911 оны цагаагчин гахай жилийн хувьсгалаар A) Халх тариалан B) Халх ойллогоC) 1907 онд гарсан Хүрээн дэхь лам нарын бослогоор C) Монгол тариалан D) Монгол ойллогоD) 1912 онд Ховдыг чөлөөлснөөр 23.Манжийн шинэ засгийн бодлогын хамгийн аюултай тал нь:15.ХХБХТЕШГ-ийг байгуулж, хэдэн хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр A) Малын бэлчээрийг сорчлон иргэдийн тариалан болгож хувиргахажиллуулж эхэлсэн бэ? B) Монголд зэвсэгт цэрэг оруулахA) 5 B) 7 C) 9 D) 11 C) Монголын язгууртан ноёдын улс төрийн эрх мэдлийг хасах D) Монголчуудыг үндэстнийх нь хувьд уусгах16. Богд хаант Монгол улсын нийгэм-төрийн хэв маяг:A) Давхраат B) Теократ C) Тиран D) Диспоти 24. XIX зууны дундуур Манж Чин улсын байдал ямар хэмжээнд хүрэв? A) Харь гүрнүүдийн хагас колони болов.17. Яагаад Ар монголд хятад иргэдийг олноор нь нүүлгэн ирүүлж, B) Хүчтэй хэвээр байсан.суурьшуулах болов? C) Hөлөөгөө алдаж эхэлсэн.A) Хүн амын тоог нэмэглүүдэх D) Сул дорой болсон байсан.B) Монголын язгууртан ноёдын улс төрийн эрх мэдлийг хасахC) Монголчуудыг үндэстнийх нь хувьд уусгах 25. Манжийн зүгээс Монгол хүн хятад бичиг сурах, хятад нэрD) Малын бэлчээрт тариалан эрхлэх хэрэглэх, хятад бичгийг албан хэрэгт хэрэглэхийг хориглосон хуулийг: A) Шинээр гарав B) Хүчингүй болгов18.Их хүрээнд Оросын консулын газар хэдэн онд нээгдсэн бэ? D) Хэрэгжүүлж эхэлсэн D) Ийм хууль байгаагүйA) 1855 B) 1860 C) 1861 D) 1865 26. Манжийн шинэ засгийн бодлого хэрэгжиж эхэлснээр монголчуудад19. 1907 онд байгуулсан Орос-Японы хэлэлцээрээр ямар тохиролцоонд ямар аюул тулгарав?хүрсэн бэ? A) Mонголчууд хятадад уусахA) Орос Ар Монголд, Япон Өвөр Монголд нөлөөгөө тогтоох B) Хятадын шашин сурталд автахB) Орос Өвөр Монголд нөлөөгөө тогтоох, Япон Ар Монголд нөлөөгөө C) Нүүдлийн уламжлалт иргэншил, уламжлал, зан заншлаа хөндүүлэх 50
  • 51. D) Дээрхи бүгд C) Ар монгол бол ДИУ-ын бүрэлдэхүүн хэсэг D) Ар, Өвөр монгол бол ДИУ-ын бүрэлдэхүүн хэсэг биш27. 8-р богд хэдэн онд жанч халсан бэ?A) 1922 B) 1923 34. Хэдэн онд Орос Монголын хооронд гэрээ байгуулагдсан бэ?D) 1921 D) 1924 A) 1911 B) 1912 C) 1913 D) 191428. 1911 онд Хаант Орос улсаас тусламж гуйх хэргээр одсонтөлөөлөгчдийг нэрлэ. 35. Манжийн шинэ засгийн бодлого хэний тусын тулд байсан бэ? A) Чагдаржав, өвөрмонголын Хайсан түшмэлТүшээт хан аймгийн Чин A) Монгол улсын тусын тулд B) Хятад улсын тусын тулдван Ханддорж, мөн аймгийн түшээ гүн. C) Манжийн төрийн тусын тулд D) Орос улсын тусын тулдB) Дагуул Лхамжав, Да лам Цэрэнчимэд, Түшээт хан аймгийн Чин ванХанддорж, өвөрмонголын түшмэл Хайсан. 36. Халхын Хүрээний бүх хэргийг түр ерөнхийлөн шийтгэх газар” ньC) Түшээт хан аймгийн Чин ван Ханддорж, Да лам Цэрэнчимэд, ямар шинж чанар, үүрэг бүхий байгууллага байв?өвөрмонголын түшмэл Хайсан. A) Монголын тусгаар тогтнолыг сэргээн тунхаглах явдлыг зохионD) Түшээт хан Дашням, Сайн ноён хан Намнансүрэн, өвөрмонголын байгуулах түр засгийн газрын шинжтэй байгууллага байсантүшмэл Хайсан. B) Манжийн шинэ засгийн бодлогыг хэрэгжүүлэх зорилгоор Халхын ноёдын хүчийг зохион байгуулах байгууллага байсан29. Монголын асуудлаар Орос-Хятадын тал 1912 оны 10-р сараас C) Монголын нийгмийн дээд хэсгийг хамарсан хуйвалдааны шинжтэй1913 оны 10-р сар хүртэл хэлэлцээр хийсэн. Энэ хэлэлцээрт байгууллага байсанбаримталж байсан байр суурь аль нь вэ? D) Байнгын үйл ажиллагаатай засгийн газрын шинжтэй байгууллагаA) Олноо өргөгдсөн Монгол улсын тусгаар тогтнолыг үгүйсгэн Дундад байсан.иргэн улсын муж хэмээн үзсэн.B) Гадаад Монголыг Хятадын хэмжээт эзэрхийлэл дор орших автономит 37. 1913 оны 12-р сарын 9-нд айлчлан ирсэн АНУ-ын нэрт дипломатчулс болгох. хэн байв?C) Олноо өргөгдсөн Монгол улсын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөх. A) Коростовец B) Рокхилл C) Шишмарев D) КозинD) А ба В хариулт зөв 38. 1914 оны VIII сард Орос, Хятад, Монгол 3 этгээдийн бага хурал30. 1911 оны хувьсгалын гол үр дүн нь юу байв? Хиагт хотод эхэлсэн. 1915 онд Монголд ямар эрхийг тулганA) Mонголын язгууртнууд нэгдcэн явдал хүлээлгэсэн бэ?B) Амбан сайдуудыг хөөж гаргасан явдал A) Гадаад дотоод амьдралын бүх л асуудлаа монголчууд өөрөө бие даанC) Монголын төрийн тусгаар тогтнолыг сэргээн тунхагласан явдал шийдэхD) Хилийн зааг тогтоосон явдал B) Дотоод хэргээ монгол өөрөө шийдэх C) Гадаадтай зөвхөн эдийн засгийн талаар харилцах31. Монгол улсын засгийн газрыг хэдэн яамтайгаар байгуулав? D) В ба С хариулт зөв A) 6 B) 4 C) 3 D) 5 39. Олноо өргөгдсөн Монгол улсын төрийн тогтолцоонд гарсан цоо32. 1911 оны хувьсгалын гол удирдагчид хэн нь хамаарах вэ? шинэ үзэгдэл нь хаанд зөвлөх эрхтэй ямар байгууллага байсан бэ?A) Богд Жабзундамба B) Чин ван Ханддорж A) Цэцдийн зөвлөл B) Ардын хуралC) Хайсан гүн D) Дээрхи бүгд C) Дээд, доод хурал гэсэн 2 танхим бүхий Улсын хурал D) Түр хороо33.Дундад иргэний улс 1912 оны III сард баталсан үндсэн хуулиндМонголын асуудлыг: 40. Орон нутгийн засаг захиргаанд хийсэн өөрчлөлтA) Ар, Өвөр монгол бол ДИУ-ын бүрэлдэхүүн хэсэг A) Манжийн үеийн аймгийн чуулганы нэрийг өөрчилсөнB) Өвөр монгол бол ДИУ-ын бүрэлдэхүүн хэсэг B) Манжийн үеийн аймгийн газар нутгийн заагийг өөрчилсөн 51
  • 52. C) Засгийн газраас чуулган даргыг томилдог болсон талаархийсэн нэг том алхам ?D)А ба С хариулт зөв A) Иргэний сургуулийг бий болгосон. B) Засаг захиргааны анхны сонгууль явуулсан.41. Улс төрийн салбарт гарсан чухал шинэтгэл: C) Монголын элчин сайдыг Орост суулгах болсон.A)Үндэсний сургууль байгуулсан явдал D) Тусгаар тогтнолоо зарим улсаар хүлээн зөвшөөрүүлж чадсан.B)Үндэсний цэргийн анги байгуулсан явдалC)Чуулган дарга улс цэргийн асуудал