Produkt Lokalny Podbabiogórza

2,254 views
2,083 views

Published on

Produkt Lokalny Podbabiogórza

Published in: Travel
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,254
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
120
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Produkt Lokalny Podbabiogórza

  1. 1. Stowarzyszenie Produkt lokalnyLokalna Grupa Działania Podbabiogórza „Podbabiogórze” Produkt lokalny Podbabiogórza Zembrzyce Budzów Maków Stryszawa Podhalański Jordanów ZawojaISBN  978-83-934165-0-9 Bystra-Sidzina
  2. 2. StowarzyszenieLokalna Grupa Działania „Podbabiogórze”
  3. 3. ISBN 978-83-934165-0-9 Nakład 2000 egzemplarzy Opracowanie graficzne i druk: Pasaż Sp. z o. o.Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  2
  4. 4. PRODUKT LOKALNYPODBABIOGÓRZA  3
  5. 5. Wydawca:Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Podbabiogórze” ul. Kościelna 5b 34-200 Sucha Beskidzka tel/fax: /33/ 874 41 72 kom: 667 609 609 e-mail: podbabiogorze@op.pl www.lgdpodbabiogorze.pl  4
  6. 6. Spis treści Gmina Budzów 11 Gmina Bystra-Sidzina 15 Gmina Jordanów 19
  7. 7. Gmina Maków Podhalański 23 Gmina Stryszawa 27 Gmina Zawoja 31 Gmina Zembrzyce 35
  8. 8. „Podbabiogórze” Obszar Babiej Góry To nasz Cud Natury Stworzył go sam Stwórca Świata By urzekał długie lata. Nasze walory przyrody To smukłe świerki i jodły, To urwiska i potokiPolnych kwiatów rodzaj wszelki. Szlaki PodbabiogórskiePełne są kultury i tradycji twórczej Jest w niej rozkochana „Lokalna Grupa Działania”. Dziedzictwo kulturowe Urzekło nasze gminy Stąd „Gmin Podbabiogórskich” działa Stowarzyszenie. Więc turysto chciej odwiedzić Ten zakątek Polski Ciekawych miejsc i ludzi Strome ścieżki, leśne dróżki. Autor: Poetka Maria Strączek  7
  9. 9. „P O D B A B I„Podbabiogórze” Podbabiogórze to obszar typowo górski, a naturalne bogactwo regionu stanowią lasy, coma swoje odbicie w gospodarce lokalnej, która w głównej mierze opiera się na przemyśledrzewnym. Obszar Podbabiogórza to potężne zaplecze rękodzieła i sztuki ludowej, atrakcyj-ne tereny turystyczne oraz wyjątkowe walory krajobrazowe i przyrodnicze. Podbabiogórze to teren bliski kulturowo góralszczyźnie, krzyżują się tu bowiem wpływygórali: od północy Babiogórcy; od południa Orawianie, od zachodu Żywczaki, od wschoduKliszczacy. Każda z  tych grup wykształciła swoisty typ budownictwa, stroju, zdobnictwa,rzeźby, malarstwa, muzyki i obrzędów. Ważnym momentem w historii osadniczej całego rejo-nu Babiej Góry, wspólnym zarówno dla północnych, jaki południowych jej stoków, było przy-bycie na ten teren pasterskiej ludności wołoskiej, której najsilniejsza fala dotarła tu w XVIIwieku. Mieli oni duży wpływ na kulturę duchowąi materialną górali regionu Babiej Góry.Na obszarze Podbabiogórza wyraźne są również wpływy kultury górali Podhala oraz Orawy.Liczne ślady tych wpływów pozostały w miejscowym nazewnictwie pasterskim i topograficz-nym. Na dziedzictwo kulturowe mieszkańców Podbabiogórza składa się przede wszystkim:gwara, przebogata obrzędowość doroczno – rodzinna (do dziś kultywuje się tradycje zwią-zane z dożynkami, kolędowaniem, jasełkami czy święceniem palm, przetrwały starodawneprzyśpiewki i opowieści z wieloma bardzo specyficznymi obrzędami jak chociażby paleniehub, sobótki), folklor słowno - muzyczny, architektura tradycyjna: drewniana i murowana,zabudowa wiejska i małomiasteczkowa, dworska i zamkowo – pałacowa, sakralna i świecka,również i tzw. „mała architektura” (np. liczne kapliczki i krzyże przydrożne), sztuka ludo-wa – nieprofesjonalna oraz rękodzieło ludowe (przede wszystkim: zabawkarstwo, rzeźbaw drewnie, malarstwo na szkle, hafciarstwo, plecionkarstwo – wyroby z wikliny i łuby dartej,bibułkarstwo). Z tradycji wywodzą się również potrawy regionalne. Królową góralskich potraw jest kwa-śnica z kiszonej kapusty z ziemniakami, a nie mniej smakowite są kluski bulate przygotowy-wane z tartych ziemniaków z dodatkiem mąki razowej, a także wyrabiane do dziś tradycyj-nymi metodami wędzone i suszone sery, czy oryginalna nalewka – miodówka, przyrządzanaz miodu wielokwiatowego i spadziowego. Bogate tradycje rękodzieła dzisiaj najbardziej znane są dzięki tzw. haftowi makowskiemu,wyrobom z  wikliny, a  także produkcji oryginalnych, drewnianych zabawek, będących jed-nymi z bardziej charakterystycznych wizytówek regionu i wciąż cieszą się niesłabnącą sławąspełniając wszelkie wymogi tak poszukiwanych dziś produktów ekologicznych.  8
  10. 10. O G Ó R Z E” Babia Góra (1725 m n.p.m.) – położona jest we wschodniej części Beskidu Żywieckie- go, a zarazem jest jego najwyższym wzniesieniem. Z najwyższego wierzchołka Babiej Góry roztacza się przepiękna panorama we wszystkich kierunkach. Możemy podziwiać ze szczytu większość pasm Beskidów (Śląski, Żywiecki, Makowski, Mały, Wyspowy, Gorce, Tatry oraz góry Słowacji, a także kotlinę Orawsko-Nowotarską). Dlaczego Babia? Nie dość, że kształtem przypomina siedzącą kobietę, czyli babę-góralkę, to jeszcze według ludowych opowieści w niedostępnych rozpadlinach pod szczytem, czy też w znajdującym się na nim zamku, zbójnicy więzili ujęte dla okupu brankii od obecności tych bab góra została nazwana Babią. Tutaj też miały spotykać się czarownice, w wigilie Świętej Łucji by odprawiać swoje doroczne sabaty. Bohaterkami opowieści o powstaniu Babiej Góry i jej nazwy były od niepamiętnych czasów baby, czyli niewiasty. Jedna z legend mówi, że góra ta została usypana przez olbrzymkę, która wyrzuciła śmieci po zamieceniu swojej chałupy grzebiąc pod nimi wsie i  miasteczka; stąd nieraz z  wnętrza góry dobiegają głosy dzwonów z zasypanych kościołów. Według innej, masyw Babiej Góry to zamieniona w kamień zbójnicka frajerka. Siadywała ona na pagórku nad Przełęczą Kro- wiarki, czekając na miłego sobie harnasia. Gdy zobaczyła jak towarzysze niosą go zabitego, skamieniała z żalu. Babia Góra z  całym swoim bogactwem jest nie tylko częścią krajobrazu ale i  ważnym składnikiem tożsamości ludzi mieszkających u  jej podnóża. Babia Góra słynie z  wspania- łych widoków, pięter roślinnych, wielu unikatowych gatunków zwierząt i roślin chronionych przez Babiogórski Park Narodowy (BPN) oraz z wspaniałych wschodów i zachodów słońca. Babia Góra znana jest z bardzo kapryśnych warunków atmosferycznych, gdzie pogoda potra- fi zmienić się w ciągu kilkunastu minut, dlatego też nazywana jest Matką Niepogód. Z niezwykle bogatą kulturą związało się aż siedem gmin: Budzów, Bystra-Sidzina, Jorda- nów, Maków Podhalański, Stryszawa, Zawoja oraz Zembrzyce. Niniejsza publikacja przybliży Państwu bogactwo tych ziem. źródło: ZSROW Podbabiogórza  9
  11. 11.   10
  12. 12. Gmina BudzówG mina wiejska Budzów położona jest w północno – wschodniej części Podba- biogórza. Graniczy od północy z gminą Lanckorona i Stryszów, od wschodu z gminą Sułkowice, Pcim i Tokarnia, od południa z gminą miejsko – wiejskąMaków Podhalański, od zachodu z gminą Zembrzyce.W skład gminy Budzów wchodzi 6 wsi: Baczyn, Bieńkówka, Budzów, Jachówka, Palczai Zachełmna. Wszystkie wsie leżą na obszarze Beskidu Makowskiego (Średniego) nadrzeką Paleczką (prawy dopływ Skawy) i jej dopływami: Jachówka (Kamieńcem) orazZachełmką. Jednocześnie położone są u stóp górskich pasm: Babicy (727 m n.p.m.)i Chełmu (603 m n.p.m.) oraz Koskowej Góry (866 m n.p.m.), najwyższej w tym re-jonie. Cały obszar gminy stanowi kotlinę z najniższym punktem na zachodniej granicyna wysokości około 330 m n.p.m. Teren ma charakter wyrównanych pasm górskichoddzielonych dolinami rzek i usytuowanych równoleżnikowo. Cechą charakterystycz-ną rzeźby terenu jest tu rozdolinienie. Stoki charakteryzują się spadkami w granicach15 – 25 %. Są to stoki stosunkowo łagodne, ale nieprzychylne dla produkcji rolniczej,sprzyjające natomiast erozji gleb.Historyczne początki wsi należących do gminy Budzów związane są z czasami Kazi-mierza Wielkiego w 2. poł. XIV stulecia. Na terenie gminy można odnaleźć przykła-dy tradycyjnego drewnianego budownictwa i szereg kapliczek przydrożnych z XVIIIi XIX wieku. Od wielu lat mieszkańcy gminy zajmują się chałupniczą produkcją wy-robów z łuby dartej i wikliny.Walory krajobrazowe i klimatyczne stwarzają możliwości rekreacyjne i wypoczynko-we. W sąsiedztwie gminy prowadzona jest budowa zbiornika wodnego Świnna Poręba.Związane są z tym plany rozwoju turystyki i rekreacji. Przez teren gminy przebiegajątrzy znakowane szlaki turystyczne. źródło: ZSROW Podbabiogórza
  13. 13. KOSZE z łuby - galanteria drewnianaFirma SECOP owstała w 1992 roku. Właściciel Pan Czesław Sikora jest promotorem wyrobów z łuby. Wyrabiane produk- ty z łuby i drewna mają szeroki asortyment wzorówi kolorów. Te ekologiczne produkty charakteryzuje niskacena. Obecnie firma prowadzi sprzedaż na rynku krajowymoraz Unii Europejskiej. Firma Seco Adres: 34-211 Budzów 47 tel. 33 874 01 06 fax 33 874 00 34 e-mail: seco@pro.onet.pl www.seco.org.plPASIEKA ,,NA STOKUMirosławy i Adama ŚwiatłońP asieka rodzinna założona została w 1994 roku, która znajduje się przy leśni- czówce w Budzowie. Obecnie liczy około 50 rodzin pszczelich w ulach typu ostrowskiej. W pasiece pozyskuje się miód wielokwiatowy oraz spadziowyz jodły. W niewielkich ilościach robione są świece. Pasiekę można odwiedzić i do-wiedzieć się wszystkiego na temat pszczelich wyrobów, prowadzone są zajęciaedukacyjne dla dzieci.Właściciel jest Członkiem Koła Pszczelarzy „Jodła” w Budzowie z tytułem MistrzaPszczelarstwa. Mirosława Adres: i Adam Światłoń 34-211 Budzów 1 tel. 33 874 00 03   12 606 738 868
  14. 14. HAFT MAKOWSKI MariaMaria Strączek StrączekH afciarka, ceniona twórczyni ludowa, od lat angażująca się aktywnie w życie lokalnej społeczności i biorąca udział w licznych konkursach i przeglądach, organizowanych naterenie powiatu suskiego oraz poza jego granicami. Wyrabia obrusy,pościel, bieżniki, serwety, nakrycia ołtarzowe, obrazki, a takżebluzki i sukienki; ponadto pisze wiersze i krótkie opowiadaniaoparte na własnych przeżyciach oraz podaniach i opowieściachludowych. Od urodzenia nieprzerwanie mieszka i tworzyw rodzinnej Jachówce. Jej prace były prezentowane nawielu wystawach lokalnych, a także na wystawie zbiorowej„Beskidzka Sztuka Ludowa” w Lublinie w 1985 r. orazwystawie w Kłajpedzie na Litwie w 1990 r. Dwukrotniezdobywała II nagrodę w konkursie „Rękodzieło LudoweGórali Babiogórskich” (Sucha Beskidzka 2000 r. i 2002 r.). Pracejej znajdują się też m.in. w zbiorach Muzeum Etnograficznegow Toruniu. M. Strączek jest członkiem Stowarzyszenia TwórcówLudowych. Przez wiele lat pracowała w Spółdzielni RękodziełaLudowego i Artystycznego „Makowianka” w MakowiePodhalańskim, a swoje umiejętności chętnie przekazuje dzieciomi młodzieży podczas spotkań i specjalnych pokazów organizowanych Adres:m.in. w przedszkolach i szkołach na terenie gminy Budzów. 34-211 BudzówM. Strączek jest również kilkukrotną laureatką Powiatowego Jachówka 92Konkursu Literackiego „Podbabiogórskie Opowieści”. Kachnicówka Dolna tel. 33 874 07 06 RZEŹbA LuDOWA Jacek Skubisz P an Jacek to osoba, która samodzielnie kształtowa- ła swój ogromny talent artystyczny oraz zdolno- ści plastyczne. Zwiedzając jego pracownię można oglądać i podziwiać rzeźby wykonane przez artystę, po- słuchać opowieści i historii związanych z rzemiosłem oraz uczestniczyć w warsztatach malarstwa i rzeźby. Na pose- sji pana Skubisza znajduje się także pasieka z dziewięcio- ma pniami pszczelimi, dzięki którym można uczestniczyć w degustacji miodu. Zwiedzanie po uprzednim kontak-kontak cie telefonicznym. Jacek Skubisz Adres: 34-212 Bieńkówka 367 tel. 508 107 091   13
  15. 15. HAFCIARSTWO Marianna Jończyk P racownia haftu mieści się w domu pani Marianny z pięknym przydomowym ogrodem. Właścicielka organizuje pokazy haftu, prezentacje bibułkarstwa oraz w piękny sposób opo- wiada o rękodziele hafciarskim i tradycjach panujących w okoli- cach Bieńkówki. Adres: 34-211 Budzów Zwiedzanie codziennie po uprzednim kontakcie telefonicznym. Bieńkówka 372Marianna Jończyk tel. 33 874 01 87 PASIEKA - MIODY WIELOKWIATOWE i ŚWiEcE WOSkOWE - Stanisław Rymarczyk P asieka znajduje się na rozległym zielonym obsza- rze i liczy 40 uli. Miody są produktem zdrowot- nym i leczniczym; mają wiele właściwości np. miód wielokwiatowy łagodzi stany wyczerpania fi- zycznego, a spadziowy korzystnie wpływa na przewód pokarmowy i serce. Ponadto produkowane są świece z naturalnego wosku pszczelego. Stanisław Rymarczyk Adres: 34-212 Bieńkówka 264 tel. 609 485 545   14
  16. 16. Gmina Bystra-SidzinaG mina wiejska Bystra-Sidzina położona jest w południowej części obszaru Pod- babiogórza i graniczy z gminami Jordanów, Lipnica Wielka, Maków Podha- lański, Spytkowice i Zawoja. Tworzą ją dwie sąsiadujące wsie Bystra i Sidzina,leżące na wschodnich krańcach Beskidu Żywieckiego pod Babią Górą. Oba sołectwasą położone w dolinie potoku Bystrzanka, lewego dopływu Skawy, u południowychpodnóży Pasma Policy (1369 m n.p.m.).Początki gminy sięgają XVI w. Z dokumentów wiadomo, że już pod koniec XVI w. stałw Sidzinie drewniany kościół. Z ciekawych zabytków znajdujących się na terenie gmi-ny na uwagę zasługuje zwłaszcza skansen, złożony z chałupy z 1806 roku, spichlerzai kuźni, w którym urządzono muzeum regionalne.Malownicze położenie, piękno krajobrazu, specyficzny mikroklimat, czyste potokii lasy to atuty sprzyjające rozwojowi w tej gminie zarówno turystyki zorganizowanejjak i indywidualnej.Przez obszar gminy przebiegają cztery znakowane szlaki turystyczne w tym czerwony– przez Halę Krupową, Policę na Babią Górę i zielony– z Sidziny do schroniska PTTK na Hali Krupowej. źródło: ZSROW Podbabiogórza   15
  17. 17. bALSAM kARMELitAńSki W MiODZiE Pasieka beskidzka Romana i łukasza Schodnickich P asieka jest gospodar- stwem rodzinnym z sie- dzibą w Bystrej – Rola Wiertelowa Dolna. W obec- nym miejscu pasieka usytu- owana jest już od 1921 r. Od Adres: początku 1990 roku następuje 34-235 Bystra 50, rozwój ilościowy pasieki i jej k./Jordanowa wędrówki. Wtedy to zaczęto wyrabiać w pasiece miód z do- tel. 33 82 27 568 datkiem ziołowych olejków ete- e-mail: rycznych. Balsam Karmelitański pasiekabeskidzka@gmail.com w miodzie to esen- cja karmelitańska będąca mieszaniną olejków eterycznychPasieka Beskidzka podawana w biologicznie aktywnym miodzie rzepako- wym. Balsam działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie, uspokajająco, reguluje zaburzenia trawienia a stoso- wany na skórę działa antyseptycznie. Posiada Certyfi-Romana i Łukasza Schodnickiego kat nr 19 Polskiego Związku Pszczelarskiego. Produkt jest corocznie prezentowany na Międzynarodowych Targach Pszczelarskich „API EXPO” w Lublinie, gdzie miody z tej pasieki otrzymały srebrny medal. Balsam Karmelitański otrzymały Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2006. RZEŹbA LuDOWA Aleksander Basiura W jego rękach drewno ożywa. Tam, gdzie jeszcze przed chwilą była płaska powierzchnia, dzięki kilku ruchom Adres: dłuta, wyłania się twarz. Magiczny pokaz sprawności i talentu. A trzeba przyznać, że właśnie twarze sprawia- ją, że obok prac Aleksandra Basiury nie można przejść obojętnie. Jego rzeźby żyją. Każda Bystra 502 34-235 postać jest charak- tel. 18 268 11 81 terystyczna, każda twarz ma niepowtarzalny grymas – skrzywienie warg, kształt nosa, wyraz oczu. Aleksander Basiura rzeźbi w drewnie, kamieniu, węglu i soli. Okazjonalnie wyrabia także figurki z gliny. Pracuje w każ- dym rodzaju drewna. Tematyka rzeźb Aleksandra Basiury jest bardzo szeroka. Mówi, że robi wszystko, co przychodzi mu do głowy, ale są to głównie rzeźby sakralne i postacie z ludowych wierzeń. Aleksander Basiura zajmuje się także odnawianiem okolicz- nych kapliczek. Sporadycz- nie wyrabia figurki z gliny i maluje obrazy na szkle.   16 Aleksander Basiura
  18. 18. KORONKARSTWO - katarzyna chorąży W jej domu odnajdujemy zarówno serwety, obrusy, chusty, jak i niezliczone ilości kapeluszy, czape- czek, sukienek, spódniczek, bluzek czy narzutek. Nie sposób wymienić wszystkiego. Pani Katarzyna ozdabia wszystko, co tylko ozdobić moż moż- na. Szklanki stoją w koszyczkach z muliny, a pokrywki słoików ukryte są pod wymyślnymi białymi czepeczkami. Pani Katarzyna ma nawet, robione na szydełku, podstawki do jajek. Do szydełkowania pani Katarzyna używa głów- nie barwnych nici. Wielokrotnie podkreśla, że lubi kolory i bardzo cieszy ją ozdabianie. Katarzyna Chorąży Adres: 34-235 Bystra 750 ul. Kowalczykowa 539 tel. 508 343 871PASiEkA DyDAktycZNA - ZAJĘ iEkA ZAJĘciA EDukAcyJNEJanina i Marian totośP asieka i pracownia w której można prześledzić produkcję miodu, wosku, pyłku kwiatowego oraz propolisu. Bezpiecznie obserwować pracęi życie pszczół w ulu dydaktycznym. Tu degustując mio-dowe ciasteczka lub miodówkę sidzińską można po-słuchać ciekawych opowieści o życiu pszczół,rozwoju rodziny pszczelej, zobaczyć królowąi zastępy robotnic. Można również zaopa-trzyć się w produkty z pasieki, a mają onewłaściwości lecznicze i odżywcze. Pasiekajest prowadzona zgodnie z zasadą „przyja-zny dla środowiska”, bez użycia środkówchemicznych. Właściciele pasieki zapra-szają do siebie przez cały rok. Pasiekaspełnia wymogi jakościowe oraz wpro-wadziła system HACAP Posiada również .certyfikat gospodarstwa ekologicznego.Produkt otrzymał Znak Promocyjny„Łączy nas Babia Góra” w roku 2003,Janina i Marian2005, 2006. Adres: 34-236 Sidzina 694 tel. 18 26 73 732Totoś   17
  19. 19. SKANSEN W SIDZINIE Muzeum Kultury Ludowej S kansen Muzeum Kultury Ludowej w Sidzinie powstał z inicja- Adres: tywy księdza Józefa Świstka i jego kontynuatora Adama Le- 34-236 Sidzina śniaka. Podjęli się oni w latach 50-tych XX wieku zbierania tel. 501 597 208 lokalnych zabytków kultury ludowej. Szybko powiększające się zbio- e-mail: ry przeniesiono na teren skansenu wraz z zabytkowymi chałupami skansensidzina@interia. z okolicznych przysiółków. Otwarcie nastąpiło w 1963 roku – pierw- pl www.skansen.bystra szym oddanym do zwiedzana budynkiem była chałupa Banasików z 1809 roku. W 1967 roku odbyło się tutaj pierwsze powojenne spo- -sidzina.net tkanie byłych partyzantów Armii Krajowej z rejonu Policy i Babiej Góry. W 1968 roku otwarto na poddaszu chałupy Banasików Izbę Pamięci Narodowej. W kolejnych latach na teren skansenu przenie przenie- Skansen w Sidzinie siono kuźnię z Górnej Sidziny, chałupę wójta z Sidziny i chałupę ze Spytkowic. Obecnie na terenie Skansenu znajdują się zabytkowe bu- dynki i przedmioty codziennego użytku typowe dla XIX i pierwszej połowy XX wieku. bu- RZEŹbA LuDOWA bartłomiej trzop P an Bartłomiej jest rzeźbiarzem. Materiał który wykorzystuje do rzeźbienia to drewno lipowe, brzoza, czereśnia. Otrzymał nagrodę w XXVI Konkur- sie Twórczości Plastycznej Dzieci i Młodzieży w Częstochowie – 2003, na- grodę w konkursie „Ziemia Ojczysta” w Zakopanym 2003, wyróżnienie w XXV Wojewódzkim Konkursie Twórczości Plastycznej Dzieci i Młodzieży w Nowym Sączu – 2003, III miejsce w konkursie „Boże Narodzenie w obrazach” w Makowie Podhalańskim – 2004, II miejsce w konkursie ogólnopolskim im. E. Zegadłowicza w Gorzeniu – 2004, I i III miejsce w II Konkursie Malarstwa i Rzeźby „Boże Na- rodzenie w obrazach”, II miejsce w konkursie na rzeźbę ludową przyznaną przez Stowarzyszenie Twórcze Artystyczno-Literackie. Jego prace można również zoba- czyć podczas lokalnych wystaw. Jest członkiem Stowarzyszenia „Tradycja i Natu- ra”. Produkty otrzymały Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2003, 2005, 2006.Adres:34-236 Sidzina 185 Trzoptel. 696 187 625 Bartłomiej   18e-mail: bartek439@vp.pl
  20. 20. Gmina JordanówG mina wiejska Jordanów położona jest we wschodniej części obszaru Podbabio- górza i graniczy z miastem Jordanów oraz gminami Lubień, Tokarnia, Raba Wyżna, Bystra-Sidzina i gmina Maków Podhalański. Gmina Jordanów obejmu-je swoim zasięgiem 5 wsi – Łętownia, Osielec, Toporzysko, Naprawa, Wysoka. Gminapołożona jest na pograniczu Beskidu Wysokiego i Beskidu Średniego. Całe terytoriumgminy można zaliczyć do terenów górskich, z uwagi na fakt, iż jej terytorium mieści sięw przedziale 397-859 m n.p.m. Miejscowości położone są na różnych wysokościachi w zróżnicowanych formach topograficznych, tj. zarówno w dolinach poprzecinanychrzekami – głównie Skawą i Rabą, jak też i na wododziałach i zboczach poszczególnychpasm górskich.Historyczne początki wsi należących do gminy Jordanów związane są z akcjami osie-dleńczymi z XIV i XVI w. Szczególnie cennym zabytkiem znajdującym się na tereniegminy jest obronny dwór w Wysokiej pochodzący z I poł. XVII w. Cennym zabytkiembudownictwa sakralnego jest drewniany kościół parafialny w Łętowni pochodzącyz lat 1760 - 1765. Warto wspomnieć także o bohaterskiej postawie ludności wsi Wy-soka, w czasie walk we wrześniu 1939 roku. Lasy, malownicze wzgórza, rzeki i górskiepotoki oraz bliskie sąsiedztwo Podhala i Orawy czynią z tych terenów atrakcyjne miej-sce zarówno dla krótkich jak i długich pobytów turystycznych. źródło: ZSROW Podbabiogórza
  21. 21. GOSPODARSTWO EKOLOGICZNE I AGROTURYSTYCZNE - Halina Grubarek G ospodarstwo oferuje wyżywienie z domowej ekologicznej kuchni z własnych upraw. Posiada „Certyfikat Zgodności” potwierdzający prowadzenie produkcji rolnej metodami ekologicznymi oraz dyplomy i nagrody za ogródek i gospodar- stwo rolne w Gminie Jordanów. Produkt otrzymał Znak Promo- Adres: cyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2003, 2006. 34-242 Łętownia 204 Halina Grubarek tel. 18 27 73 024 DWÓR NA WYSOKIEJ Antoni Pilch S taropolski dwór, w którym można usłyszeć dawne pieśni dworskie i ludowe, zaprasza do wypoczynku i spotkania z tradycją. Staropolska kuchnia domowa zadowoli wszelkie gusta. Do dyspozycji Gości czeka 30 miejsc w 2 – 5 osobo- wych komfortowych pokojach w zabytkowym domu gościnnym i we dworze. Dwór otrzymał Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2003. Antoni PilchAdres:34-240 JordanówWysokatel. 18 267 29 32e-mail: fundacja@lutnia.plwww.lutnia.pl   20
  22. 22. HiPOtERAPiA, JEŹDZiEctWO, kOLARStWOKLUB SPORTOWY ,,BÓRP owstał w 1995 roku, a dwa lata później założono Stowarzy- szenie KS „BÓR”- ośrodek rehabilitacji i hipoterapii. Stowa- rzyszenie w 2004 roku otrzymało statut organizacji pożytkupublicznego. Klub oferuje jazdę konną dla początkujących jak i za-awansowanych, hipoterapię oraz zakwaterowanie wraz z pełnymwyżywieniem. Prowadzi sekcję kolarstwa górskiego. Klub Sporto-wy posiada Certyfikat Polskiego Towarzystwa Hipoterapeutyczne-go oraz Ośrodka Patronackiego Polskiego Związku Jeździeckie-go. Produkt otrzymał Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra”w roku 2003, 2006. BÓR Adres: 34-240 Jordanów Toporzysko 454 tel. 18 28 73 832 604 690 489 e-mail: .pl folwark@toporzysko.iaw www.toporzysko.plbibułkARStWOMałgorzata kowalczyk-MyszaP ani Małgorzata Kowalczyk-Mysza jest rodowitą mieszkanką Toporzyska. Jest artystką wszechstron- ną. Artystka swoje inspiracje czerpie głównie z na-tury. Obserwując żywy kwiat, potrafi wyczarować jegowierną kopię. Do swoich wyrobów używa głównie krepi-ny i bibuły marszczonej, ale zdobi je również naturalnymielementami florystycznymi (patyki, gałęzie, susz). Małgorzata Adres: Kowlaczyk-Mysza 34-240 Jordanów Toporzysko 518 tel 889 080 046 e-mail: adriankowalczyk13@wp.pl   21
  23. 23. bibułOWE kWiAty Maria Kania Adres 34-240 Jordanów P ani Maria Kania mieszkanka Naprawy. Naprawa 525 Pani Maria od dziecka zajmuje się bibuł- karstwem. Wykonuje bibułkowe kwiaty, tel 788 849 679 żywo przypominające te stworzone przez natu- rę; róże, narcyzy, krokusy, tulipany, maki, cha- bry itp. Swoje umiejętności przekazuje młod- szemu pokoleniu. Co roku bierze udział w ko- misji oceniającej konkurs palm wielkanocnych. Jest wieloletnią członkinią Koła Gospodyń, a wykonywane przez nią kwiaty zdobią wieńce i kosze dożynkowe.Maria Kania bibułkARStWO WO GOK w Jordanowie R óże z bibuły i inne kwiaty są wytwarzane w Gminnym Ośrodku Kultury Jordanów fi- lia w Naprawie gdzie odbywają się warsztaty zdobnictwa bibułkarskiego. Miejscowa twórczyni ludowa pani Maria Kania oraz instruktor kultury pani Anna Wyka przekazują technikę wykonywania kwiatów z bibuły. Na stronie internetowej Gminy Jordanów ogłaszane są terminy warsztatów. Produkt otrzymał Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2006.Adres:GOK Jordanów filiaNaprawatel. 18 26 72 165e-mail:bib.naprawa@interia.pl GOK   22
  24. 24. Gmina Maków PodhalańskiG Gmina miejsko – wiejska Maków Podhalański położona jest w beskidzkiej czę- ści Karpat Zachodnich w Beskidzie Średnim zwanym też Makowskim. Obszar gminy obejmuje również część Beskidu Wysokiego pogranicze Pasma Jałowiec-kiego i Pasma Policy. Poszczególne miejscowości, tworzące gminną jednostkę admini-stracyjną, układają się wzdłuż rzeki Skawy oraz jej dopływów: Grzechynki, Skawicy,Cadyńki, Tarnowianki i Wieprzczanki.Miasto rozbudowało się wzdłuż rozległej doliny rzeki Skawy – po jej prawej stro-nie. Od północy otoczone jest łagodnymi wzniesieniami Pasma Koskowej Góry, powschodniej stronie miasto sięga po ujście potoku Żarnowianka i Kamienną Górę.Miasto i Gmina Maków Podhalański obejmuje obszar 108,94 km2. Oprócz miasta Ma-kowa Podhalańskiego /20,12 km2/ w skład gminy wchodzą następujące miejscowości:Białka, Grzechynia, Juszczyn, Kojszówka, Wieprzec, Żarnówka.Początki Makowa sięgają 2. poł. XIV w.W Makowie istniała od schyłku XIX wieku szkoła hafciarska, a tzw. haft makowskiznany był i jest szeroko nie tylko w kraju.Zdrowy, leczniczy mikroklimat, na którego właściwości zwrócono uwagę już na po-czątku tego wieku, a także piękno krajobrazu – łagodne, górskie zbocza, ukwieconełąki i czyste potoki – sprawiają, że Maków i okoliczne wioski odwiedza coroczniewielu turystów. Przez teren gminy prowadzą cztery znakowane szlaki turystyczne. źródło: ZSROW Podbabiogórza
  25. 25. ObRuSy, biEŻNiki, POŚciELE Anna Koziana Anna Koziana Adres: 34-220 Maków Podhalański A nna Koziana jest hafciarką. Haftem zajęła się już w wieku 17 lat, przejmu- oś. Makowska Góra 11 jąc umiejętności od matki. Wykonuje obrusy, serwety, pościele, bluzki i far- tuszki do strojów regionalnych. Prowadzi własną działalność gospodarczą tel. 33 87 71 281 i prowadzi kursy hafciarskie. Jej hafty posiadają symbol jakościowy PKWiU 17.40.13- 55.00. Prace artystki były prezentowane na wielu wystawach w kraju i za granicą. Jest twórcą zasłużonym dla sztuki hafciarskiej Regio- nu Babiogórskiego. Otrzymała odznakę „Zasługi dla województwa biel- skiego – 1979, odznakę „Zasłużony dla Cepelii” – 1984, odznaczenie Mi- nistra Kultury i Sztuki „Zasłużony Działacz Kultury” – 1989 oraz cenną Nagrodę im. Oskara Kolberga – 1997. Posiada Medal 40-lecia Ogólno- polskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą 2006 oraz me- dal Sigullum – Civitatis za zasługi dla turystyki 2006. Jest członkiem Stowarzy- szenia Twórców Ludo- wych. Produkty otrzymały Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2005, 2006. BRYCZKI KOLOROWE I WYPALANE, KARUZELE, PTASZKI BUJANE, kONiki NA kÓłkAcH i iNNE barbara Piaseczny Z ajmuje się produkcją wyrobów z drewna takich jak zabawki i pamiąt- ki, które są związane z regionem. Pani Barbara Piaseczny swoje pro- dukty wykonuje przeważnie ręcznie. Mają one szeroką gamę kolorów i wzorów, które można nabyć w przystępnej cenie. Jest to produkt natu- ralny, przyjazny dla środowiska. Produkty były wystawiane w Galerii pod Cylem w Zawoi, w Babiogórskim Parku Narodowym. Produkty otrzymały Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2005 oraz 2006. Barbara PiasecznyAdres:Białka 12734-220 Maków Podhalańskitel. 33 87 73 214 880 593 845e-mail:marian.piaseczny@neostrada.pl   24
  26. 26. ObRuSy, biEŻNiki, SERWEty Anna Malinowska R ęcznie haftowane (haft Makowski) na płótnie lnianym. Wzory posiadają atest i są zatwierdzone przez Krajową Komisję Arty- styczną i Etnograficzną w Krakowie. Autorem i wykonawcą pro- duktów jest Pani Anna Malinowska.Adres:34-220Maków PodhalańskiBiałka 438tel. 33 8773-147e-mail:globusek@poczta.fm Anna Malinowska RZEŹbA W DREWNiE Mieczysław Głuch P an Mieczysław jest rzeźbiarzem od prawie czterdziestu lat. Jego działal- ność obejmuje rozmaite rodzaje rzeźb: monumentalne, modernistyczne, klasyczne, ceramiczne, sakralne oraz stylizowane ludowo. Dodatkowo zaj- muje się rzeźbą użytkową oraz wyrobem kapliczek. Dzięki stałemu kontaktowi ze sztuką i środowiskiem twórców, w głowie pana Mieczysława zakiełkował pomysł stworzenia organizacji artystycznej. Tak po- wstało Babiogórskie Stowarzyszenie Twórców Kultury, którego prezesem został – i jest do tej pory – pan Mieczysław. Jednocześnie od 2000 r. organizuje on w Makowie Podhalańskim międzynarodowe plenery malarstwa, rzeźby i cera- miki. W Makowie znajduje się również jego autorska galeria (ponad 147 rzeźb), która jest zarazem placówką Ekomuzeum Babia Góra. MieczysławAdres:34-220 GłuchMaków Podhalańskiul. 3-go Maja 37tel. 33 877 30 62; 600 407 051e-mail: gluch@onet.euwww.rzezba-gluch.pl   25
  27. 27. kWiAty Z bibuły Adres:Wiesława Wolczko 34-220 Maków Podhalański ul. Jodłowa 5/15K olejną prezentującą się bibułkarką, uprawiającą swą pasję tel. 33 877 32 64 od 10 roku życia jest Pani Wiesława Wolczko, która miesz- 504 567 520 ka w Makowie Podhalańskim. Swe niezwykłe umiejętnościprzejęła od matki. Tematyką wiodącą jej twórczości jest roślinność.Spod jej palców powstają najczęściej kwiaty, wieńce, bukiety, gałąz-ki, gaiki. Brała udział w licznych wystawach m.in.w Myślenicach,Jeleśni, Suchej Beskidzkiej i Żywcu. Zdobyła także liczne nagrody:- dwukrotnie III miejsce w Wojewódzkim Konkursie Zdobnictwa Bi- Bibułkowego (1997r. i 2000r.) w Żywcu. Wiesława WolczkoHAFt PEłNy i kOLOROWy - ObRuSy,SERWETY, FIRANY, ZAPASKI I BLUZKIteresa SchnetzerJ est hafciarką, która kontynuuje tradycje rodzinne. Mama, babcia i ciocia przekazały jej tą pasję. Na swoje obru- sy, serwety nanosi nowe wzory o motywach kwiatowych, wykonuje haft makowski. Igła jest dla niej jak pędzel dla malarza. Hafty są starannie wykonane i efektownie pakowane. Pani Teresa ma zarejestrowaną działalność. Hafty były prezentowane podczas I WystawyAGRO-EKO 2005, wystawy prac „Twórcy Rodzi-mej Kultury”, I Festiwalu Haftu Koronki i Ręko-dzieła - Łódź 2006, wystawy „Orawa Dzieciom”2006, X wystawy Twórców Ludowych i RzemiosłaArtystycznego Prudnik 2007. Hafty mają atest nr17.40.13-55.00 przyznany przez Krajową KomisjęArtystyczną i Etnograficzną oraz otrzymały ZnakPromocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2006. Teresa SchnetzerAdres:34-220Maków Podhalańskios. Bryńdze 1tel. 33 87 73 616 503 549 573   26terestas@wp.pl
  28. 28. Gmina StryszawaG mina wiejska położona jest w zachodniej części obszaru Podbabiogórza, na wysokości ok. 500 m n.p.m.. Graniczy od południa z gminami Zawo- ja i Koszarawa, od zachodu z gminami Jeleśnia i Gilowice-Ślemień, odpółnocy z Andrychowem i Mucharzem, a od wschodu z Zembrzycami, SuchąBeskidzką i Makowem Podhalańskim. Ukształtowanie terenu sprzyja rozwojowiturystyki pieszej i rowerowej oraz rozwojowi narciarstwa (ze względu na ostryklimat i długie zaleganie śniegu). Wchodzące w skład gminy wioski położonesą w kotlinach i na zboczach gór opasującego je masywu Beskidu Żywieckiego.Najwyższe wzniesienie to: Jałowiec (1150 m.n.p.m.), Jaworzyna (990 m n.p.m.),Leskowiec (969 m n.p.m.), oraz Solnisko (860 m n.p.m.).Najcenniejszym zabytkiem gminy jest pochodzący z 1789r., drewniany kościółw Lachowicach, który zaliczany jest do ważniejszych przykładów drewnianej ar-chitektury sakralnej.Stryszawa wraz z okolicznymi wioskami należy do głównych ośrodków za-bawkarstwa ludowego w Polsce. Zabawki zaczęto tu wytwarzać w pierwszejpołowie XIX wieku, obok produkcji innych przedmiotów z drewna. Zabawkiz drewna wykonywało się przy użyciu tradycyjnych narzędzi i wzorów, którestanowiły i nadal stanowią własność rodzinną. Dla podtrzymania tradycji za-bawkarskich w Stryszawie powstały Warsztaty Twórcze, gdzie dzieci i młodzieżuczą się wytwarzania prostych zabawek. Tutaj mieści się również stała ekspozy-cja zabawek twórców z terenu Gminy Stryszawa.Przez obszar gminy przebiega kilka znakowanych szlaków turystycznych. Bo-gactwo przyrodnicze, zwarte kompleksy leśne (świerkowo-bukowe i jodłowe),zalety klimatyczne i piękno krajobrazu sprawiają, że gmina Stryszawa jest do-skonałym wymarzonym miejscem do wypoczynku rodzinnego w pensjonatachprowadzących regionalną kuchnię, której podstawą są miejscowe, ekologiczneprodukty. Nie przez przypadek gospodarstwa agroturystyczne gminy były wzo-rem dla wielu tego typu placówek kraju. źródło: ZSROW Podbabiogórza   27
  29. 29. RZEŹ RZEŹbA W DREWNiE DREWN Emilia Leśniak R zeźby drewniane wykonywane ręcznie przy użyciu narzędzi tradycyjnych, malowane far- bami akwarelowymi. Umiejętność rzeźbienia w drewnie jest dziś rzadka. Emilia Leśniak rzeź- bieniem zajmuje się w wolnych chwilach. Zwykle pracuje wieczorem w kuchni, czego dowodem są ścinki drewna na stole kuchennym i wokół niego. Teraz, kiedy nie musi już tworzyć na zamówienie, rzeźbi przede wszystkim drewniane ptaszki, które Adres sama maluje, oraz rzeźby o charakterze sakralnym. 34-205 Stryszawa 721a Zaznacza, że te ostatnie robi przede wszystkim dla siebie, z pasji, nie dla pieniędzy. tel. 33 874 71 00 Emilia Leśniak TROJACZKI - SZACHY DLA TRÓJKI GRACZY Jan Żurek S zachy powstały z połączenia i modyfikacji istniejących pomysłów. Trojaczki produko- wane są z drewna lipy, topoli, osiki, buku i jaworu. Prace wykończeniowe wykonywane sąAdres: ręcznie. Zakład pana Jana Żurek jest umieszczo-34-205 ny na ścieżce dydaktycznej Szkoły PodstawowejStryszawa 656a Nr 4 w Zawoi Przysłop i jest chętnie odwiedzanytel. 33 87 28 529 przez grupy turystów. W okolicach Zawoi mieści 503 196 780 się przecież zagłębie szachowe, a Polska jest już znanym producentem szachów na świecie. Pro- dukt posiada znak CE oraz otrzymał Znak Pro- Pro- mocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2005. Jan Żurek GALANtERiA DRZEWNA, PAMiĄtki Antoni Janik Antoni Janik P an Antoni Janik wykonuje pamiątki z drewna w postaci zwierząt, wiatraczków i ozdób. Są one w różnych kolorach, charakteryzuje je staranne wykończenie. Zakład stolarski umieszczony jest na „Ścieżce dydaktycznej Szkoły Podstawowej Nr 4 w Zawoi Przysłop”. Pan Antoni chętnie poka- zuje swój warsztat pracy dzieciom i opowiada o pracy stolarza. Produkty te można zakupić poprzez stronę internetową Adres: 34-205 Stryszawa 658 tel. 33 872 98 01 e-mail: antoni-janik@wp.pl   28
  30. 30. ZABAWKI RUCHOMEJózef LasikJ est rzeźbiarzem oraz ludowym zabawkarzem. Swoje pierwsze prace wy- konał w wieku 9-10 lat., ale dopiero w wieku 23 lat na dobre rozpoczął swoją przygodę z rzeźbiarstwem. Zabawki, które cieszą się największą popularnością to chodzące po pochylni kaczki, kurki czy też krasnal orazmachający skrzydłami bocian. Józef Lasik jest zdobywcą wielu nagród i wy-różnień, m.in.: III nagroda w kategorii tradycyjnej zabawki ludowej w V Mię-dzynarodowym Konkursie Zabawki i Form Zdobniczych „Fantastyczna Fau-na i Flora” 2002 r., wyróżnienie w zespole tradycyjnej zabawki ludowej w IVMiędzynarodowym Konkursie Zabawki pt. „Przyjaciele naszego dzieciństwa”2001 r., wyróżnienie w I Międzynarodowym Konkursie Zabawki pt. „Koni-ki” 1998 r. wyróżnienie w I Ogólnopolskim Konkursie na Zabawkę Ludową,organizowanym przez Muzeum Zabawkarstwa w Kielcach 1995 r. Oprócz Adres:udziału w wielu konkursach, pan Józef bierze udział w wystawach twórczości 34-205ludowej. Produkty te otrzymały Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” Józef Lasik Stryszawa 240 aw roku 2003. tel. 33 874 73 97 EKOSIANKO Wyroby z siana i słomy Z ajmują się wyrobem i sprzedażą Marian i Danuta Gałuszka figurek zwierzęcych – koty, ko- ko nie, zające, ptaki, jeże itp., cha- cha rakterystyczne ‘włóczykije’ (zwane też Adres: ‘dziadkami’), a także ozdoby bardziej 34-205 Stryszawa 705 abstrakcyjne, np. serduszka. Pomysły na tel. 888 732 009 33 874 75 34 Marian i Danuta zabawki „same przychodzą do głowy” lub inspirowane są zbliżającymi się oka- oka zjami i świętami, np. Wielkanocą (zającz- (zającz ki), Dniem Matki (serduszka). Państwo Gałuszka Gałuszka prowadzą również warsztaty ekologiczne dla dzieci, młodzieży oraz nauczycieli. PTASZKI STRYSZAWSKIE tadeusz Leśniak Z ajmuje się wyrobem regionalnych ptaszków, rzeźb, zaba- wek nawiązujących do 200-letniej tradycji zabawek stry- szawskich. Jest to produkcja ręczna. Produkty posiadają atest Krajowej Komisji Artystycznej i Etnograficznej w Krakowie. Tadeusz Leśniak jest laureatem nagrody Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie – 1994, laureatem Fundacji Cepelia w War- szawie – 1997, oraz laureatem nagrody Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku Białej – 2001. Swoje umiejętności przekazuje uczniom podczas Warsztatów Twórczych w Stryszawie. Jest człon- kiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Produkty otrzymały Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2005, 2006. Adres: Tadeusz Leśniak 34-205 Stryszawa 103a tel. 33 874 78 71 602 502 048 e-mail: tadeusz_lesniak@wp.pl   29
  31. 31. WARSZTATY EDUKACYJNE Adres: 34-205 Stryszawa 263GOK Stryszawa tel/fax 33 874 72 36 e-mail: gokstryszawa@poczta.fmJ uż od 1995 roku otwarto w GOK Stryszawie Warsztaty www.stryszawa.ug.pl Twórcze gdzie pod okiem instruktora dzieci i młodzież obcują ze sztuką ludową poznając technikę wykonywania najprostszych zabawek. Prowadzone przez instruk-torów warsztaty plastyczne: ptaszki stryszawskie, zdob-nictwo bibułkowe, ekozabawka z siana oraz malarstwona szkle cieszą się dużym zainteresowaniem. W okresieprzedświątecznym organizowane są zajęcia z malowaniapisanek czy bombek na choinkę oraz wytwarzania ozdóbchoinkowych ze słomy i bibuły. GOK w Stryszawie jestPolskim Laureatem Konkursu Konsorcjum EPCE „Posza-nowanie dziedzictwa: przyroda, tradycja i ludzie” – 2003oraz Laureatem Nagrody Starosty Suskiego za rok 2004.Produkt otrzymał Znak Promocyjny „Łączy nas Babia GOK StryszawaGóra” w roku 2003, 2005, 2006. bibułkARStWO - kWiAty,, OZDOby OZDO Zofia kucia Zofia Kucia B ibułkarstwem zajmuje się od 19 lat a inspiracje czerpie z przyrody. Prowadzi pokazy w przedszkolach i szkołach oraz zakładach tera- tera pii zajęciowej i domach opieki społecznej. Wielokrotnie można było spotkać jej produkty na kiermaszach sztuki ludowej. Wyroby zajęły III miejsce w konkursie na tradycyjne ozdoby choinkowe zorga- zorga nizowanym przez Muzeum Etnograficzne w Krakowie w roku 2003, natomiast w Muzeum Rolnictwa w Szreniawie w 2007 roku Pani Zofia pokazywała tra- tra dycyjny wyrób palm wielka- wielka nocnych. Adres: 34-205 Stryszawa 278d tel. 600 288 953bibułkARStWOWeronika Targosz Weronika TargoszG łówną inspirację dla Pani Weroniki sta- kiem. nowi przyroda, górskie kwiaty, stokrot- ki, chabry, niezapominajki, maki. Wy-konane przez nią bibułkowe kwiaty przypomi-nają te stworzone przez naturę. Na uwagę za-sługują szczególnie czerwone maki wykonanez krepiny, zwłaszcza środki maków, w którychwykorzystano kaszę mannę. Wzór ten jest jej Adres:własnego autorstwa, przypisany przez Stowa- 34-206 Kuków 76brzyszenie Twórców Ludowych którego człon-   30
  32. 32. Gmina ZawojaG mina wiejska Zawoja położona jest w południowo – zachodniej części obszaru Podbabiogórza i graniczy z gminami Bystra-Sidzina, Koszarawa, Lipnica Wielka, Maków Podhalański i Stryszawa, a także ze Słowacją.W skład gminy Zawoja wchodzą dwie duże wsie Zawoja i Skawica. Siedzibągminy jest Zawoja. Gmina położona jest w dolinie Skawicy (dopływ Skawy),między Pasmem Babiogórskim a Pasmem Jałowieckim (Beskid Żywiecki).Początki Zawoi sięgają XVI w. Tutejsi górale należą do grupy etnograficznej tzw.Babiogórców. W skansenie PTTK w Zawoi-Rówienki znajdują się trzy drew-niane chaty reprezentujące typowe dla rejonu babiogórskiego budownictwomieszkalne.Zawoja jest siedzibą utworzonego w 1954r. Babiogórskiego Parku Narodowe-go. W siedzibie BPN znajduje się Ośrodek Edukacyjny, w skład którego wcho-dzi Wystawa Stała i Ogród Roślin Babiogórskich. W Markowych Szczawinachponiżej szczytu Babiej Góry, znajduje się najstarsze beskidzkie schronisko PTTK(1906r.).Przez obszar gminy prowadzi wiele znakowanych szlaków turystycznych. Nie-zwykle piękne krajobrazy, z dominującym nad gminą masywem Babiej Góry- Królowej Beskidów, unikatowy ekosystem, wieloletnie tradycje w podejmo-waniu gości, sprawiają że Zawoja jest obecnie jedną z najatrakcyjniejszych miej-scowości wypoczynkowych na południu Polski, w której realizowane mogą byćo każdej porze roku najróżniejsze formy wypoczynku. źródło: ZSROW Podbabiogórza   31
  33. 33. GALERIA ,,NA uciEcHĘBarbara TrzebuniakG aleria „Na Ucieche” to niezwykłe miejsce w Zawoi. Mie- ści się w stylowej przedwojennej willi. Zgromadzono tutaj produkty wykonane z naturalnych surowców przez miej-scowych rzemieślników, rękodzielników i artystów.Od drobnych pamiątek, upominków, poprzez przedmioty użytko-we, elementy wystroju wnętrz, ozdoby a skończywszy na sztuceludowej z tego regionu. Wszystko to można znaleźć w galerii „NaUcieche”. W galerii organizowane są wystawy rzeźb, obrazówi fotografii jak również organizowane są warsztaty rękodzieła.Poprzez swoją działalność Galeria „Na Uciechę”przybliża kulturę i tradycje regionu podbabio-górskiego. Adres: 34-222 Zawoja 1008 tel. 696 818 211 Barbara e-mail: galeria@naucieche.pl www.naucieche.pl TrzebuniakMIODY PSZCZELE NIESTANDARYZOWANE,PyłEk kWiAtOWy - Gospodarstwo pasieczne ,,JodłaStanisław ceremugaP asieka znajduje na terenie regionu Babio- górskiego, dokładniej w Skawicy i Za- woi. Miody odmianowe, pyłek kwiatowy,propolis, roztwór z propolisu i świece z woskupszczelego to produkty z gospodarstwa, któremożna spotkać na lokalnych jarmarkach oraz za-kupić bezpośrednio w gospodarstwie. Produktyspełniają wymogi jakościowe PN-88/A-77626,certyfikat nr 16 wydany przez Polski ZwiązekPszczelarski w Warszawie – 2001. Produkty otrzy-mały Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra”w roku 2005, 2006. Stanisław Ceremuga Adres: 34-221 Skawica 215 tel. 33 87 75 423 e-mail: pasiekajodla@op.pl   32
  34. 34. SCHRONISKO ,,W Murowanej Piwnicy S chronisko „ Murowanej Piwnicy” z Zawoi Opaczne, W położone jest na pięknej polanie (876 m.n.p.m) w Pa- śmie Jałowieckim, będącym częścią Beskidu Makow- skiego. Położone z dala od osad ludzkich gwarantuje spokój i ciszę. Ze schroniska widać piękną panoramę Babiej Góry i pasma Policy. Równie piękne widoki rozciągają się z pobli- skiego szczytu Jałowca (1111 m.n.p.m). Schronisko stanowiW Adres: doskonałą bazę wypadową dla wycieczek w Beskid Makow- ski i okolice Babiej Góry. 34-222 Zawoja, Właścicielami i gospodarzami schroniska są Renata Cy- Opaczne 518 bulska – Front i Stanisław Front.Murowanej tel. 606 573 671 Schronisko „W Murowanej Piwnicy” posiada Certyfikat e-mail: potwierdzający wpisanie schroniska do obiektów hotelar- opaczne-zawoja@o2.pl skich Marszałka Województwa Małopolskiego. www.opaczne.wordpress.comPiwnicy biŻutERiA: kOLcZyki, WiSiORy Anna Fabiańczyk Anna A nna Fabiańczyk w tworzeniu biżuterii z powodze- niem wykorzystuje haft sutasz. Fabiańczyk Kolczyki i wisiory wykonane w pracochłonnej technice sutasz, łączą czerwone, bordowe i srebrne taśmy połączone z czeskimi szkiełkami, perłami i drobinkami ko- rali. Wisior wykonany także w technice sutusz, naturalny agat opleciony niebieską i granatową taśmą która harmonij- Adres: nie łączy piękno agatu i pereł, blasku dodają korale z kryształu 34-223 Zawoja Mosorny górskiego. Wisior jest zawieszony na obróżce z sutusz. tel. 608 879 491 RZEŹbA Józef Mazur J ózef Mazur naukę rzeźbienia zaczął pod okiem swojego ojca rzeźbia- rza. Rzeźbienie rozpoczął od wykonywania figur świętych dla osób prywatnych. Nie lubi wystaw ani kiermaszy, jednak dał się namówić na wystawy „Patroni naszych kościołów”, w których bierze udział od pięciu lat i zdobywa wyróżnienia. Można powiedzieć, że branie udziału w tego typu wystawach stało się już jego pasją, pomimo, iż na- gród i dyplomów ma już pokaźna liczbę. Pan Józef żartuje, że chciałby już być na emeryturze by móc rzeźbić od rana do wieczora. Rzeźby Józefa Mazura powstają wyłącznie z drewna lipowego. Adres: 34-223 Zawoja 631 Józef Mazur tel. 604 152 223   33
  35. 35. uSłuGi PRZEWODNickiE ,,SASANKA Mariusz Zasadziński F irma „Sasanka” istnieje 10 lat w Zawoi, świadcząc usługi przewodnickie dla grup turystycznych zwiedzających region Babiej Góry. Motto firmy „Z przewodnikiem ciekawiej i bezpieczniej”. Ofe- ruje wycieczki piesze, rowerowe i autokarowe, wędrówki edukacyjne po ścieżkach przyrodniczych, wycieczki objazdowe po lokalnych twórcach ludowych. Organizuje warsztaty edukacyjne związane z ręko- dziełem ludowym, gry terenowe na orientację i zabawy z edukacji ekologicznej na wesoło. Mariusz Zasadziński Adres: tel. 33 877 60 60 505 088 486 e-mail: itsasanka@wp.pl WYROBY BEDNARSKIE Ryszard Zajda W ykonuje z drewna wiaderka, skopce, miski, maślniczki oraz kufle. Są one w różnych rozmia- rach. Produkty te można zakupić poprzez stronę internetowąRyszard Zajda Adres: 34-222 Zawoja 689 tel. 602 596 839 www.przyslop.zawoja.pl/ sklepik   34
  36. 36. Gmina ZembrzyceG mina wiejska położona jest w północnej części obszaru Podbabiogórza i graniczy z gminami Budzów, Maków Podhalański, Mucharz, Strysza- wa, Stryszów, Sucha Beskidzka, Wadowice.W skład gminy Zembrzyce wchodzą następujące wsie: Zembrzyce (siedziba gmi-ny), Marcówka, Śleszowice, Tarnawa Dolna i Tarnawa Górna. Gmina jest silnierozciągnięta ze wschodu na zachód wzdłuż dwóch rzek Skawy (2,8 km długości)i Paleczki oraz ich dopływów Tarnawki i Paleczki. Skawa stanowi główną oś gmi-ny, wzdłuż której biegnie droga krajowa i linia kolejowa z Suchej Beskidzkiej doWadowic.Gmina położona jest na granicy Beskidu Średniego Makowskiego i Beskidu Ma-łego. W części wschodniej Beskidu Małego najwyższy szczyt to Leskowiec (922m n.p.m.). W Beskidzie Średnim wzniesienia przebiegają równoleżnikowo na za-chód od doliny Skawy – w pasmach Tarnawskiej Góry i Żurawicy rozdzielone do-liną potoku Tarnawka. Na wschód w pasmach Chełmu (603 m n.p.m.) i Kosko-wej Góry (868 m n.p.m.) góry rozdzielone są doliną rzeki Paleczka. Wzniesieniasięgają 500 – 600 m n.p.m., nachylenia w dolinach 9-15 %, w górnych partiachpowyżej 20%. Wzniesienie Beskidu Średniego rozdziela dolina Skawy.Najstarsze wsie gminy istniały już w I poł. XIV w. Na lewym brzegu Skawy wi-doczne są ślady dworu obronnego wystawionego w XVI w. przez Jana Zembrzyc-kiego, według archeologów w miejscu tym, już w okresie kultury łużyckiej znaj-dował się gród.Zembrzyce słyną z biegłości w uprawianiu garbarstwa. Gmina Zembrzyce jest dziśmiejscem, w którym znaleźć można ciszę, spokój i bezpośredni kontakt z przyro-dą. W przyszłości gmina zyska mocne atuty, na części jej terenów rozciągać siębędzie jezioro, powstałe po przegrodzeniu Skawy zaporą budowaną w ŚwinnejPorębie.Szlakami turystycznymi, prowadzącymi przez teren gminy, można wędrować pogórach Beskidu Małego i Średniego (Makowskiego). źródło: ZSROW Podbabiogórza
  37. 37. BUGLE ZEMBRZYCKIE - PIEKARNIA WYROBÓW REGIONALNYCH ,,BUGIELEK Jolanta, Teresa Fidelus Jolanta, TeresaJolanta, TeresaP iekarnia Wyrobów Regionalnych „BUGIELEK” to firma rodzin- rodzin- na. Bugle były wypiekane w tej rodzinie już od dwóch wieków. „Bu- gle zembrzyckie” to dawniejszy rarytas FidelusFidelus Adres: sprzedawany niegdyś na odpustach, jar- markach jak również w Krakowie gdzie był zagryzką do piwa i innego alkoholu. 34-210 Produkt ten jest wykonywany tradycyj- Zembrzyce 630 nie, ręcznie. To właśnie dlatego bugle zembrzyckie mają wyjątkowe walory tel. 33 87 46 344 smakowe. Produkty otrzymały Znak Promocyjny „Łączy nas Babia Góra” w roku 2005, 2006. HAFt RĘcZNy krystyna Matyszkowicz K rystyna Matyszkowicz swoje prace haftuje na naturalnym lnie, nićmi bawełnianymi mulina. Bogactwo możliwości artystycznych w hafcie ludowym jest dla niej inspiracją do samodzielnej pra- cy twórczej, w której próbuje się realizować poprzez takie techniki jak haft angielski, atłasowy, toledo, ri- chelieu, dziergany, mereżka. W jej pracach znajdą Adres: Państwo również bogate wzory richelieu, zawdzię- tel: 33 87 46 237 czające swój niepowtarzalny urok dzięki charaktery- 503 87 15 19 stycznym, misternym azurom. Haftuje: obrusy, bież- e-mail: krysiaa33@wp.pl Krystyna Matyszkowicz niki, serwety, zasłony, firany, pościel. haftkm@wp.pl www.haftreczny.com PIEKARNIA ,,ANIA ZEMBRZYCE Jan Lorek F irma istnieje od 19 lat i jest firmą rodzinną. Oferuje produkty tradycyjne, standardowe i nowe. Piekar- nia posiada produkty o własnej recepturze takie jak chleb razowy-wieloziarnisty, razowy ze śliwką kalifornij- ską, beret szefa, chleb góralski. Wypieki, jeszcze ciepłe można zakupić w sklepiku firmowym, który jest czynny codziennie. Częstymi klientami piekarni są turyści odwie- dzający „Podbabiogórze”. Jan Lorek Adres: 34-210 Zembrzyce 101   36 tel. 33 874 60 67
  38. 38. k kWiAty Z bibuły Stowarzyszenie KGW „Marcowianki”Adres P34-210 Zembrzyce olne maki, chabry i rumian-Marcówka 120 ki i wykonane z bibuły, to były najczęściej spotykane kwiatytel: 504 821 230 w naszych zbożach. Kwiaty z bibuły toe-mail: dzieło członkiń Koła Gospodyń Wiej-marcowianki@gmail.com skich „Marcowianki” to tradycja jaką kultywują. Podtrzymywanie lokalnej działalności w zakresie rękodzielnic- twa artystycznego to zadanie KGW „Marcowianki”, polega na przekazy- waniu umiejętności takich jak pędze- nie wełny, haftowanie, szydełkowanie,KGW wyszywanie makatek. Marcówka po- siada duży i znaczący dorobek w za- kresie rękodzielnictwa tekstylnego.Marcowianki MiODy, PyłEk kWiAtOWy, RZEŹby WOSkOWE Monika i Marek KadelaMonika i MarekKadela Adres: 34-210 Zembrzyce Tarnawa Dolna 155 tel. 510 261 157 T eren na którym znajduje się pasieka Państwa Moniki i Marka Kadela ma idealne warunki na produkcję zdro- wego i pysznego miodu. Pasieka umieszczo- na jest z dala od szosy, a wokoło rosną lasy. Miód, pyłek kwiatowy i rzeźby woskowe można nabyć wprost od właścicieli lub na lokalnych imprezach.   37
  39. 39. KORONKARSTWOWanda TalagaW   anda Talaga szydełkować nauczyła się już w szkole podstawowej i wróciła do tej pasji kilkanaście lat temu. Zaczynała od haftu richelieu i robótek na drutach, jed-nak najwięcej prac wykonuje przy użyciu szydełka.Uczestniczyła w wystawach zbiorowych i pokazach prac arty-stów ludowych na imprezach organizowanych w regionie m.in. w Zawoi, Marcówce, Suchej Beskidzkiej. W ramach zacie-śniania współpracy między artystami stowarzyszonymi w Lo-kalnych Grupach Działania Gorce – Pieniny i Podbabiogórze,brała udział w Kiermaszu Twórczości Ludowej w SromowcachNiżnych i Ochotnicy Górnej. Zajęła III miejsce w konkursie Wanda TalagaProdukt Lokalny Podbabiogórza w kategorii Haft, Koronkar- Koronkar-stwo, organizowanym przez Stowarzyszenie LGD Podbabiogó- Podbabiogó-rze. Szydełkowanie traktuje jako sposób na spędzanie wolnegoczasu i relaks. Swoje prace sprzedaje i rozdaje w formie prezen prezen-tów rodzinie i znajomym. Należy również do StowarzyszeniaKoło Gospodyń Wiejskich Marcowianki. Adres: 34-210 Zembrzyce 414 tel. 33 874 61 56 694 701 035kONiE NA biEGuNAcH, kONiki NA kÓłkAcH,WÓZKI DRABINIASTE I SKRZYNIOWE, TACZKI,SANki, kOłySki DLA LALEk - Józef KrzakZ akład Produkcyjny “Stol-Hand” - Właściciel Pan Józef Krzak. Tradycje ro- ro dzinne wytwarzania wyrobów z drewna sięgają 1830 roku, były przekazy- przekazy wane z ojców na synów. Wytwórczość rzemieślnicza zarejestrowana zostaław 1962 roku. Firma ta zajmuje się wytwarzaniem tradycyjnych wyrobów gospo- gospodarstwa domowego: bednarstwo, kołodziejstwo oraz zabawek wykonywanychwedług dawnych wzorów z terenu Gmin Zembrzyce i Stryszawy. Pan Józef Krzakjest członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie. Konie na biegu- biegunach posiadają świadectwo PN-EN 71-6 1998, PN-EN 71-1:2001 oraz świadec- świadectwo zarejestrowania w Urzędzie Patentowym. Adres: 34-210 Zembrzyce Śleszowice 76 tel. 33 874 62 83 e-mail:   38 stolhand@poczta.onet.pl
  40. 40. Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie Publikacja opracowana przez Stowarzyszenie LGD „Podbabiogórze” i współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach działania FunkcjonowanieLokalnej Grupy Działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja PROW na lata 2007-2013.Instytucja zarządzająca PROW na lata 2007-2013 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Podbabiogórze” ul. Kościelna 5b, 34-200 Sucha Beskidzka tel./fax: (+48 33) 874 41 72 e-mail: podbabiogorze@op.pl http://www.lgdpodbabiogorze.pl
  41. 41. Stowarzyszenie Produkt lokalnyLokalna Grupa Działania Podbabiogórza „Podbabiogórze” Produkt lokalny Podbabiogórza Zembrzyce Budzów Maków Stryszawa Podhalański Jordanów ZawojaISBN  978-83-934165-0-9 Bystra-Sidzina

×