ĠSTANBUL’DA DEPREM AFET RĠSKĠ
VE
YEREL YÖNETĠMLER
Prof.Dr.O.Metin ĠlkıĢık
Anadolu Yerbilimleri Ltd.ġti.
Arama Kurtarma ve ...
Tehlike Hasar Görebilirlik
Afet Riski !
Kapasite
=
*
Tehlike (Deprem+)
 8000 yıllık geçmiĢi olan Ġstanbul son 50 yılda çok
hızlı bir Ģekilde büyümüĢtür. Nüfus 1950’lerde 1
milyon iken bugün 13...
Ġstanbul için Mw=7.5 senaryo depremi
(T=0.2 s) ivme tepki spektrumu dağılımı (T=1 s)
Ao =0.50Ao =0.70
Ao =0.35 Ao =0.25
Seismic
Gap ?
1912
1942
1939
7.8
1992
6.8
1943
7.3
1957
1944
1951
7.3
7.4
7.2
1999a,b
1967
Seismic
Gap ?
1912
1942
1939
7....
Tehlike Hasar Görebilirlik
Afet Riski !
Kapasite
=
*
Hasar Görebilirlik
 Ġnsan
 Ölü ve ağır yaralı
 Binalar
 Çökme ve Ağır hasar
 Hastane, Okul
 Kamu binaları
 Altyapı
...
Hasar görebilirliğin belirlenmesi için
Ġstanbul BüyükĢehir Belediyesi + Ġlçe Belediyeleri
tarafından yapılan bazı çalıĢmal...
O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
ĠBB-JICA çalıĢması
O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
Yolların kapanması sonucu ulaĢılamayacak al...
O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
Maksimum
Yer Hızı
(cm/sn)
Boru Hattı
Uzunlu...
Tehlike Hasar Görebilirlik
Afet Riski !
Kapasite
=
*
Kapasite
Afet öncesi, sırası, sonrası için
Kısa, orta ve uzun dönemli projeler
Riskin önlenmesi veya paylaĢılması
Merkezi-Yerel yön...
O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
DEPREM MASTER PLANI
VALĠLĠK
ĠLÇE
BELEDĠYELE...
Zarar Azaltma ÇalıĢmaları
Kısa Dönem (0-2 yıl)
Ġtfaiye
HaberleĢme
Arama-Kurtarma
Su, Doğal Gaz
UlaĢım
 Orta Dönem (1-4 y...
Ġstanbul BüyükĢehir Belediyesi - AKOM
Deprem Öncesi için hazırlıkları
Bina kontrol ve güçlendirme
Altyapı kontrol ve güçle...
İBB ACİL DURUM EYLEM PLANI
STRATEJİK KARARLAR
TAKTİK KARARLAR
IBB nin Olay Komuta Sistemi
Istanbul Valiliği ile Koordineli...
O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
Doğru mu ? / Yeterli Değil !..
O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
BETONARME BİNALAR
0
200
400
600
800
1000
12...
Zeytinburnu, Fatih, Küçükçekmece + …Ġlçelerinde
200,000 kadar bina tek tek incelendi
Riskli olanlar belirlendi
Resmen iĢle...
Tehlike Hasar Görebilirlik
Afet Riski !
Kapasite
=
*
Risk Alanları
Kentsel Zarar Azaltma Planı (sakınım planı) kapsamında, farklı iliĢkilerle
ortaya çıkan risklerin incelendiğ...
BĠLĠMSEL VE TEKNĠK
Projeler, Geoteknik, Deprem Mühendisliği,
HaberleĢme …
YASAL VE ĠDARĠ
AFAD, CSB, HiyerarĢi, Yönetmelikl...
Afet Risk Yönetimi,
• Ġnsan (kaynakları)
• Veri tabanları
• ĠletiĢim
• Araç Gereç
• Lojistik
• Finans
• Sigorta
• Medya
• ...
… Hükümet ve toplum yetkililerinin genel söylemi;
afet riskinin son derece karmaĢık olduğu ve
çözüm üretmenin zorluklarıdı...
1-Yasal Çerçeve
• KurumsallaĢma
• Bilgi
• Risk yönetim planı
• Politik kararlılık
• Liderlik
• Risk azaltma ve koruma uygu...
ÖZET
… … …
ve
… … …
olup, sonuçta;
Afet Riskini iyi yönetebilenler
doğal olarak, kentleri de iyi yönetirler
Marmara da Mw=7.4 büyüklüğünde deprem için
ÜSKÜDAR’da
En Büyük Ġvme’nin (PGA) 0.2-0.5g (! Deprem Yönt. 0.4)
Deprem etkisin...
Üsküdar da yaĢayanların, özellikle öğrencilerin
Deprem ve Afetler konusunda bilgilendirilmesi amacıyla
yapılan çeĢitli sem...
Afet Eğitimi herhangi bir kiĢi veya kurum tarafından
sahiplenilemez.
Konunun, belli bir süre kiĢiler arasında farklı yönle...
… ilginize teşekkürler !
… unutmayın , olay devam edecek !
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

İstanbul Depremi ve Afet

298
-1

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
298
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

İstanbul Depremi ve Afet

  1. 1. ĠSTANBUL’DA DEPREM AFET RĠSKĠ VE YEREL YÖNETĠMLER Prof.Dr.O.Metin ĠlkıĢık Anadolu Yerbilimleri Ltd.ġti. Arama Kurtarma ve Acil Yardım Derneği
  2. 2. Tehlike Hasar Görebilirlik Afet Riski ! Kapasite = *
  3. 3. Tehlike (Deprem+)
  4. 4.  8000 yıllık geçmiĢi olan Ġstanbul son 50 yılda çok hızlı bir Ģekilde büyümüĢtür. Nüfus 1950’lerde 1 milyon iken bugün 13 milyona yükselmiĢtir.  Önemli bir sosyal, ekonomik ve jeopolitik merkez olarak Ġstanbul kırsal alanlardan yoğun göç almıĢ, sonuçta da bina ve diğer altyapı hizmetlerine ihtiyaç hızla artmıĢtır.  2010 itibariyle Ġstanbul’da yaklaĢık 1,450,000 bina vardır.  Ġstanbul çevresinde son 2000 yılda yıkıcı ölçekte 120 deprem gerçekleĢmiĢtir.  Ġstanbul yaklaĢık olarak her yüzyılda bir yıkıcı bir deprem yaĢamaktadır.
  5. 5. Ġstanbul için Mw=7.5 senaryo depremi (T=0.2 s) ivme tepki spektrumu dağılımı (T=1 s) Ao =0.50Ao =0.70 Ao =0.35 Ao =0.25
  6. 6. Seismic Gap ? 1912 1942 1939 7.8 1992 6.8 1943 7.3 1957 1944 1951 7.3 7.4 7.2 1999a,b 1967 Seismic Gap ? 1912 1942 1939 7.8 1992 6.8 1943 7.3 1957 1944 1951 7.3 7.4 7.2 1999a,b 1967 Seismic Gap ? 19121912 19421942 1939 7.8 19391939 7.8 1992 6.8 1992 6.8 19921992 6.8 1943 7.3 19431943 7.3 195719571957 194419441944 1951 7.3 195119511951 7.3 7.4 7.2 1999a,b 7.4 7.2 1999a,b 7.4 7.2 1999a,b 196719671967 İstanbul’a 20 km uzakta 7.5 büyüklüğünde bir deprem olursa  40,000 ölü (%0.4)  4,000 bina tamamen çökecek  40,000 ağır hasarlı bina  100,000 den fazla ağır yaralı  2,000,000 geçici evsiz  100 ± 30 milyar TL kayıp İSKİ; 7,568 km boruda, 1600 noktada hasar 480 köprüden 20 sinde ağır hasar olasılığı İGDAŞ; 4670 km boruda, 13 hasar 300,000 den fazla servis kutusunun %16 sında hasar ...! ...! ...! ...!
  7. 7. Tehlike Hasar Görebilirlik Afet Riski ! Kapasite = *
  8. 8. Hasar Görebilirlik  Ġnsan  Ölü ve ağır yaralı  Binalar  Çökme ve Ağır hasar  Hastane, Okul  Kamu binaları  Altyapı  Elektrik, su, doğal gaz  HaberleĢme, internet  Yollar, köprüler  UlaĢım, araçlar  Endüstri  Yıkım, hasar  Enerji  Personel  Pazar kaybı
  9. 9. Hasar görebilirliğin belirlenmesi için Ġstanbul BüyükĢehir Belediyesi + Ġlçe Belediyeleri tarafından yapılan bazı çalıĢmalar; Zemin ve Deprem Ġnceleme Müdürlüğü ĠBB-JICA Projesi AKOM Ġstanbul Deprem Master Planı Zeytinburnu Pilot Projesi Fatih, Küçükçekmece +… Pilot Projeleri ĠSMEP GörüĢmeleri Kentsel DönüĢüm Yasa Tasarısı
  10. 10. O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008) ĠBB-JICA çalıĢması
  11. 11. O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
  12. 12. O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008) Yolların kapanması sonucu ulaĢılamayacak alanlar (JICA,2002)
  13. 13. O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008) Maksimum Yer Hızı (cm/sn) Boru Hattı Uzunluğu (km) Kilometre BaĢına Kırılma Sayısı (Düktil Malzeme) Boru Hattı Boyunca Toplam Kırılma Sayısı (Düktil Malzeme) 10 - 20 61 0.01 1 20 - 30 171 0.04 7 30 - 50 414 0.12 50 50 - 70 56 0.3 17 70 - 90 23 0.57 13 Toplam 725 1.04 88 Doğalgaz boru hatlarının Maksimum Yer Hızlarına bağlı performansları (Erdik,2007) Maksimum Yer Hızı (cm/sn) Boru Hattı Uzunluğu (km) Kilometre BaĢına Kırılma Sayısı (Kırılgan Malzeme) Kilometre BaĢına Kırılma Sayısı (Düktil Malzeme) Boru Hattı Boyunca Toplam Kırılma Sayısı (Kırılgan Malzeme) Boru Hattı Boyunca Toplam Kırılma Sayısı (Düktil Malzeme) 10 - 20 182 0.04 0.01 7 2 20 - 30 354 0.14 0.04 49 14 30 - 50 578 0.4 0.12 231 69 50 - 70 120 1 0.3 120 36 70 - 90 31 1.9 0.57 58 18 Toplam 1265 3.48 1.04 465 139 Ġçme suyu boru hatlarının Maksimum Yer Hızlarına bağlı performansları (Erdik,2007)
  14. 14. Tehlike Hasar Görebilirlik Afet Riski ! Kapasite = *
  15. 15. Kapasite
  16. 16. Afet öncesi, sırası, sonrası için Kısa, orta ve uzun dönemli projeler Riskin önlenmesi veya paylaĢılması Merkezi-Yerel yönetim iliĢkileri Kurumsal ve toplumsal eğitimler … … …
  17. 17. O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008) DEPREM MASTER PLANI VALĠLĠK ĠLÇE BELEDĠYELERĠ ÖZEL TEġEBBÜSLER KAMU KURUMLARI STK BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ arasında sorumlulukları, kararları ve yöntemleri belirleyen sosyal bir kontrattır.
  18. 18. Zarar Azaltma ÇalıĢmaları Kısa Dönem (0-2 yıl) Ġtfaiye HaberleĢme Arama-Kurtarma Su, Doğal Gaz UlaĢım  Orta Dönem (1-4 yıl) Jeolojik-Jeofizik veri tabanları Köprü, viyadük vb güçlendirme Personel Eğitimi Enkaz  Uzun Dönem (3-10 yıl) Kentsel dönüĢüm – TOKĠ Ġmar planları Okul ve Hastaneler Altyapı yenileme Toplumsal eğitim ĠSMEP
  19. 19. Ġstanbul BüyükĢehir Belediyesi - AKOM Deprem Öncesi için hazırlıkları Bina kontrol ve güçlendirme Altyapı kontrol ve güçlendirme Ġmar planlarında düzenlemeler Personel ve Halk eğitimi Deprem Sırası için hazırlıklar UlaĢım Ġtfaiye HaberleĢme Arama-Kurtarma Deprem Sonrası için hazırlıklar Su Gıda Barınma, Sağlık Doğal Gaz Enkaz
  20. 20. İBB ACİL DURUM EYLEM PLANI STRATEJİK KARARLAR TAKTİK KARARLAR IBB nin Olay Komuta Sistemi Istanbul Valiliği ile Koordineli Olarak Çalışmaktadır.
  21. 21. O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
  22. 22. O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008)
  23. 23. Doğru mu ? / Yeterli Değil !..
  24. 24. O.M.İLKIŞIK I. ULUSAL YALOVA AFET YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI (10 - 14 Mart 2008) BETONARME BİNALAR 0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 0-10 1020 .20-25 25-30 30-35 35-40 40-45 45-50 50-55 55-60 60-65 65-70 70-75 75-80 80-85 85-90 90-95 95-100 Deprem Puani BinaSayısı YIGMA_KARMABİNALARINDEPREMPUANLARI 0 200 400 600 800 0-10 10 20 20-30 30-40 40-50 50-60 60-70 70-80 80-90 90-100 100-110 110-120 120-130 130-140 140-150 Deprem Puanı BinaSayısı 7 8 2 6 1 3 4 5 9 10 11 12 7 8 2 6 1 3 4 5 9 10 11 12 ZPP Binalar: 2295-16,030 Konut: 15,019-69,739 Ticari: 6,486-13,574
  25. 25. Zeytinburnu, Fatih, Küçükçekmece + …Ġlçelerinde 200,000 kadar bina tek tek incelendi Riskli olanlar belirlendi Resmen iĢleme konulamadı (?+!) Kentsel DönüĢüm yasa tasarısı hazırlandı Günümüzde ülke sınırları içindeki bina sayısı 19 milyon kadar olup Bunun 5 milyon kadarı 2000 yılı sonrasında yapılmıĢtır. Bu binaların 6.5 milyon kadarının depreme güvenli olup olmadığının incelenmesi gündemdedir. Bu sorun nasıl çözülebilir.
  26. 26. Tehlike Hasar Görebilirlik Afet Riski ! Kapasite = *
  27. 27. Risk Alanları Kentsel Zarar Azaltma Planı (sakınım planı) kapsamında, farklı iliĢkilerle ortaya çıkan risklerin incelendiği alt çalıĢmalardır; kentsel risk yönetimi uygulamaları arasında;  Üretim kaybı (sanayi, sabit ve hareketli altyapı, işgücü);  Yapı stoku ve kentsel altyapı sistemleri;  Doku riskleri (yapılaşma türü, arsa, yol, otopark, yoğunluk);  Özel alanlar (vadiler, yamaçlar, kıyılar, baraj altı havzalar);  Kültür mirası özel yapılar (tarihi ve anıtsal yapılar ve çevreler);  Tehlikeli kullanımlar (yanıcı, patlayıcı, kimyasal, radyasyon yayan kullanımlar, vb. depo, donanım alanları);  Acil durum tesisleri (hastane, itfaiye, okul, haberleşme merkezi, vb.)  Yönetimsel yeterlik (uzman personel, temrin-eğitim, kurumsal kapasite yetersizlikleri);  Dışsal etkenler (kaza, sabotaj, terörizm) gibi risk alanları bulunur. 1/100.000 Ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı Raporu Afet Riski
  28. 28. BĠLĠMSEL VE TEKNĠK Projeler, Geoteknik, Deprem Mühendisliği, HaberleĢme … YASAL VE ĠDARĠ AFAD, CSB, HiyerarĢi, Yönetmelikler, Merkezi/Yerel Yönetimler EKONOMĠK DASK, EĞĠTĠM Tatbikatlar, ĠĢ Güvenliği, TOPLUMSAL Sosyal Duyarlık, STK lar KENTSEL DÖNÜġÜM … …. ….
  29. 29. Afet Risk Yönetimi, • Ġnsan (kaynakları) • Veri tabanları • ĠletiĢim • Araç Gereç • Lojistik • Finans • Sigorta • Medya • Yasal durum • Merkezi - Yerel yönetim • Liderlik • Uluslararası iliĢkiler konularında birçok ayrıntı ve daha da önemlisi bunlar arasında güçlü bir koordinasyon gerektirir.
  30. 30. … Hükümet ve toplum yetkililerinin genel söylemi; afet riskinin son derece karmaĢık olduğu ve çözüm üretmenin zorluklarıdır …?! AFET RĠSK YÖNETĠMĠNDEKĠ SORUNLAR
  31. 31. 1-Yasal Çerçeve • KurumsallaĢma • Bilgi • Risk yönetim planı • Politik kararlılık • Liderlik • Risk azaltma ve koruma uygulamaları 2-Uygulama Politikaları • Kurumsal koordinasyon • Acil durum planlaması • Müdahale ve kurtarma kapasitesi • Toplumsal eğitim ve bilgilendirme • Toplumsal katılım • Özel sektör ve STK katılımı • Eğitim ve kapasite oluĢturma
  32. 32. ÖZET … … … ve … … … olup, sonuçta; Afet Riskini iyi yönetebilenler doğal olarak, kentleri de iyi yönetirler
  33. 33. Marmara da Mw=7.4 büyüklüğünde deprem için ÜSKÜDAR’da En Büyük Ġvme’nin (PGA) 0.2-0.5g (! Deprem Yönt. 0.4) Deprem etkisinin ortalama olarak 7-8 ġiddetinde olacağı tahmin edilmektedir. kötü zemin koĢullarında ve kötü kaliteli yapılarda daha kötü sonuçlar beklenmelidir (ĠBB-JICA, 2002). ÜSKÜDAR’DA DEPREME DUYARLIK EĞĠTĠMLERĠ Afet Eğitimi
  34. 34. Üsküdar da yaĢayanların, özellikle öğrencilerin Deprem ve Afetler konusunda bilgilendirilmesi amacıyla yapılan çeĢitli seminer ve paneller dıĢında Üsküdar Belediyesi ve Milli Eğitim Müdürlüğü iĢbirliği ile 2007 yılında uzun süreli bir eğitim programı baĢlatılmıĢtır Bu program 2008 ve sonrasında da –gündüz okullarda, gece yazlık sinamada- devam etmiĢtir.
  35. 35. Afet Eğitimi herhangi bir kiĢi veya kurum tarafından sahiplenilemez. Konunun, belli bir süre kiĢiler arasında farklı yönleri ile tartıĢılması gerekir. Afet Eğitimi’nin içeriğinde davranıĢların değiĢimi vardır ve davranıĢların değiĢimi zaman alır. Ġnsanların gereğine inanmadıkları bir değiĢime ikna edilmesi ise çok zordur. Afet Eğitimi nin tek bir basit yolu yoktur. Kendisine yazılı bir belge verilen birisinin onu okuyup anladığı ve önerilenleri yapacağı kabul edilemez. Eğitim çabaları ise en iyi; uyulması gereken mesajlarda ısrarlı olarak tekrarlar ve birlikte yapılan tatbikatlarla sonuç verir.
  36. 36. … ilginize teşekkürler ! … unutmayın , olay devam edecek !
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×