pribatutasuna

PRIBATUTASUNA Pribatutasuna eta intimitatea: negoziatu daitezke? Pribatutasunak alderdi bat baino gehiago biltzen ditu Interneten. Batetik, zenbait datu isilpean eta seguru gordetzea esan nahi du: bankuko kodeak, mediku historia, posta elektronikoaren pasahitza... horiek erabiltzaileak soilik jakitekoak dira. Bestetik, berriz, internautaren intimitateari lotuta dauden edukiak ere hartzen ditu aintzat: haren bizitza pribatuari buruzko informazioak, artxiboak eta datuak. Horiek besteei erakutsi edo ez, erabiltzaileak berak erabakitzen du. Pribatutasuna, beraz, funtsezko balioa da Sarean, ezin utzizkoa, baina baditu, hala ere, negoziatu daitezkeen zenbait alderdi, azken batean erabiltzaile bakoitzak finkatzen duelako zer gorde eta zer erakutsi, haren beharren eta nahien arabera. Plataforma askok negozioa egiten dute erabiltzailearen datu pertsonalekin, eta, aldi berean, zerbitzu hobea emateko erabiltzen dituzte datu horiek. Hori gertatzen da, esaterako, Facebook zerbitzuarekin eta, oro har, Google-ri lotutako guztiekin. Internautaren informazio pertsonala gordetzen dutenean, hari buruzko informazioa lortzen dute, eta haren intereseko izan daitezkeen gaiei buruzko publizitatea helarazten diote; baina, ordainetan edo, aukera ematen diote aspaldi-aspaldiko mezu elektronikoak eskuratzeko eta txat elkarrizketak ere bai (datu garrantzitsu bat erakusten duten solasak izan daitezke). Eta berdin gertatzen da ustez galduak zeuden irudi, abesti edo bideoekin ere. Zerbitzu hori jaso nahi duenak, eta edozein lekutatik beti eskura eduki nahi duenak, disko gogorrak emango dizkion buruhausteak ahaztuta edo ordenagailua beti aldean eramaten ibili beharrik gabe... hori guztia nahi duenak, ezinbestean, zerbitzu hori ematen duten enpresen esku jarri behar ditu datu pertsonalak, eta, beraz, uko egin beharko dio pribatutasun erabatekoari. Phishing

Phishing iruzurraren munduko delituari erreferentzia egiten dion hitz informatiko bat da, zeina informazio konfidentziala (pasahitza edota kreditu txartel edo bankuko edozein informazio) era iruzurgile baten bidez eskuratzeagatik ezagutzen den gizarte-ingeniariaren erabilpenaren bitartez praktikatzen den. Iruzurgilea, phisher izenez ezaguna, ustezko komunikazio elektroniko ofizial baten bitartez (normalean posta elektroniko edo bat-bateko mezularitza edota dei telefonikoen bidez ere burutua) konfiantzazko enpresa edo pertsona bezala aurkezten da. Phishing-arekin zerikusia duen salaketa kopuru altua dela eta, babeserako metodo gehigarriak behar dira. Phishing-aren praktika hau zigortzen duen legeak ezarriz, erabiltzaileak ohartarazteko kanpainak eginez eta programetarako neurri teknikoak ezarriz, aurre egiteko saiakerak burutu dira. Phishing MSN-an

Quien te admite eta no admitido dira MSN erabiltzaileei, beren kontaktuen erabiltzaile listatik ezabatuak izan diren edo ez jakitearen truke, izena eta pasahitza lapurtzeko erabiltzen diren web orri berrienetarikoak. Web hauek eskaintzen duten zerbitzua erraz lor daiteke, MSN Messenger aplikazioak eskaintzen duen "pribatutasun" atalean. Baina, erabiltzaile askok, ez dute aukera hau ezagutzen eta beraz, iruzurrean erortzen dira. Phishing-aren Teknikak Phishing-aren metodo gehienek, diseinuaren bidezko iruzurra erabiltzen dute, hau da, iruzurgileak, benetako konpainiakoa bailitzan, posta elektroniko baten bidez lotura faltsu bat bidaltzen dio bezeroari. Gaizki idatzitako URL-ak edota azpi-domeinuen erabilerak dira phisher-ek normalean erabiltzen dituzten iruzurrak, ondoren helbidea adibidez, http://www.bankuarenizena.com.adibidea.com/. Lotura faltsu hauek apaintzeko beste adibide bat, a bildua (@) karakterea daukaten helbideak erabiltzea da, ondoren erabiltzaile izena eta pasahitza galdetzeko (estandarren aurkakoa). Adibide bezala, http://www.google.com@members.tripod.com/ har dezakegu. Helbide honek bezeroa engainatzen du eta irekitzera doan helbidea www.google.com dela sinestarazten du, benetan irekiko den helbidea members.tripod.com denean (eta www.google.com-eko erabiltzaile izena eta pasahitzarekin sartzen saiatzean, erabiltzaile hori existitzen ez bada, orria normaltasun osoz irekiko da). Hortik aurrera metodo hau erauzia izan da Mozilla

eta Internet Explorer nabigatzaileetatik. Beste phishing saiakera batzuek, JavaScripts-ak erabiltzen dituzte helbide barra aldatzeko. Azken hau, helbide barraren gainean, entitatearen benetako URL-aren irudi bat jartzen egiten da edota benetako helbide barra itxi eta faltsuzko helbidea gordetzen duen beste berri bat irekiz. Phishing-aren beste metodo ezagun batean, erasotzaileak, bankuaren edo pasatzen ari den zerbitzuaren kode propioa erabiltzen du biktimaren kontra. Eraso mota hau problematikoa izan ohi da, erabiltzailea, banku edo zerbitzuaren benetako orrian saioa hastera bideratzen baitu, non URL-a eta segurtasun agiriak zuzenak diren. Erasorako metodo honetan (Cross Site Scripting izenez ezaguna), erabiltzaileek beraien kontuak "gainbegiratu" behar dutela esaten duen mezu bat jasotzen dute, jatorrizko webgunea ematen duen lotura batekin bukatzen duelarik; errealitatean, lotura aldatuta dago eraso mota hau burutzeko, eta oso zaila antzemateko, ez badira beharrezko jakintzak ezagutzen. URL-en beste arazo bat, Nazioartekotutako Domeinuaren Izena (NDI)-ren nabigatzaileetako erabilerarekin zerikusia du, gerta baitaiteke, begira ezaguna egiten zaigun helbide bat desberdina izatea (adibidez, domeinua.com, domeinua.com-aren berdina dirudi, baina bigarren helbidean "o" hizkiak omicron letra grekoarengatik, "o", ordezkatua izan. Teknika hau aurrera eramatean, erabiltzaileak iruzurretarako erabiltzen den orrietara bideratu dezake biktima. Nahiz eta akats honen inguruan ( NDI Spoofing edo eraso homografo izenez ezagutua) publizitatea egin, phishing-aren erasorik ez da ezagutu hau erabili duenik.

Oihane eta unai

pribatutasuna

by oihane20 on Nov 19, 2009

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 2

Statistics

pribatutasuna — Document Transcript