2. gaia. Europako, Espainiako eta Euskal Herriko ingurua

6,822 views
5,934 views

Published on

Geografiako 3 DBHko ikasleekin egindako lana

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
6,822
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,776
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2. gaia. Europako, Espainiako eta Euskal Herriko ingurua

  1. 1. EUROPAKO ERLIEBEA
  2. 2. Ezaugarriak <ul><ul><ul><ul><ul><li>Bigarren kontinenterik txikiena. </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Erliebe laua nagusiki dagoenez altitude txikikoa da Europa. </li></ul></ul><ul><ul><li>Erliebea hiru multzotan banatua: Mendi, mendigune eta goi-ordoki zaharrak, erdialdeko ordokia eta alpear mendikateak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Bizitzeko egokia. </li></ul></ul>
  3. 3. Mendi, mendigune eta goi ordoki zaharrak
  4. 4. ORDOKI ZABALAK <ul><ul><li>Europako erdialdean eta ekialdean daude. </li></ul></ul><ul><ul><li>Frantziaren iparraldetik Errusiaraino ia lurralde osoa hartzen du. </li></ul></ul>
  5. 5. ALPETAR MENDIKATEAK <ul><ul><li>Mendi gazte altu eta gutxi higatuak dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Mediterranioko kostaldean daude. </li></ul></ul>Garrantzitsuenak: Pirineoak,Alpeak, Balkanak, Karpatoak eta Kaukasoak dira.
  6. 6. EUROPAKO KOSTALDEA <ul><ul><li>Kostaldea sargune eta irtengune asko ditu. </li></ul></ul><ul><ul><li>Elementu nabarmenenak: Penintsula, golkoa, uharteak eta lurmuturra. </li></ul></ul>
  7. 7. Europako klima eta paisaiak Europako lurralde gehienak erdialdeko latitudeen artean daude, kantzer tropikoaren eta zirkulu polar artikoaren artean. Horregatik Europako lurraldeak klima epela dute.
  8. 8. Klima ozeanikoa . <ul><ul><li>Kostalde atlantikoan dago. Portugal iparraldetik Norvegiako kostalderaino, barnealdean ere dago klima hori. </li></ul></ul><ul><ul><li>Baso atlantikoa da.(zuhaitz hosto erorkorrez osatua; zakardia ageri da, zuhaixkaz osatua). </li></ul></ul>
  9. 9. Klima kontinentala. <ul><ul><li>Europako erdialdean eta ekialdean dago. </li></ul></ul><ul><ul><li>Bertako landaredia belardia. </li></ul></ul><ul><ul><li>Eremu hotzetan taigako berezko espezieak. </li></ul></ul>
  10. 10. Klima mediterraneoa <ul><ul><li>Hegoaldean da nagusi. Itsasoak neguko tenperaturak epeltzen ditu. Udan antizikloi subtropikalaren eraginez eguraldi lehorrak eta beroak daude. </li></ul></ul><ul><ul><li>Landaredia baso mediterraneoko berezko espezieak. </li></ul></ul>
  11. 11. Klima hotzak. <ul><ul><li>Eremu polarretan eta mendi garaien inguruan daude. Zirkulu polar artikoa zeharkatuz klima polarra dago. </li></ul></ul><ul><ul><li>Tundraren berezko landaredia. Mendi altuetan, goi-mendiko klima nagusi. Basoak eta belardiek osatzen dute paisaia. </li></ul></ul>
  12. 12. EUROPA Ibaiak eta aintzirak
  13. 13. Isurialde artikoa <ul><ul><li>Ibai nagusienak ibilbidearen zati handi bat nabigagarria dira udaberrian eta udazkenean: Petxora eta ipar Dvina. Baina ibai hauek neguan izozturik daude. </li></ul></ul>
  14. 14. Isurialde atlantikoa <ul><ul><li>Prezipitazioen ondorioz emaritsuenak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Zati bat nabigagarria da: Mendebaldeko Dvina, Vistula, Oder, Rhin, Sena eta Tajo. </li></ul></ul>
  15. 15. Isurialde mediterraneoa <ul><ul><li>Emari irregularrekoak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Garrantzitsuenak: Ebro, Rodano eta Po. </li></ul></ul>
  16. 16. Itsaso Beltza <ul><ul><li>Luzeenak dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Danubio eta Dnieper dira. Komunikazio- bide garrantzitsuenak dira. </li></ul></ul>
  17. 17. Kaspiar Itsasoa <ul><ul><li>Aipagarrienak, Volga eta Ural ibaia. </li></ul></ul><ul><ul><li>Ural ibaiak Europa eta Asiaren arteko muga egiten dute. </li></ul></ul>
  18. 18. Aintzirak <ul><ul><li>Bi bereizten dira: </li></ul></ul><ul><ul><li>Ladoga eta Onega. </li></ul></ul><ul><ul><li>Finlandian aintzira txiki asko daude ere. </li></ul></ul>
  19. 20. Orain dela 65 milio urte, Afrikako eta Eurasiako plaka tektonikoak mugitzean, Espainiako erliebea sortu zen.
  20. 21. Penintsularen banaketa <ul><ul><li>Penintsularen erdigunean Iberiar goi ordokia dago eta bi mendikatek zeharkatzen dute: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Iparraldeko Iberiar goi ordokia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hegoaldeko Iberiar goi ordokia </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Toledoko mendiek ere banatzen dute goi ordokia. </li></ul></ul>
  21. 22. <ul><ul><li>Mendikate eta mendigune batzuk Iberiar goi ordokia inguratzen dute: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Galiziako mendiguneak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kantabriar mendikateak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Iberiar mendikateak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Sierra Morena mendiak </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Horretaz aparte, goi ordokiaren kanpoaldean beste hiru mendikate daude: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Pirinioak </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kataluniako Kostaldeko Mendikatea </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Mendikate betikoak. Bi mendikatez osatuta dagoela: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Mendikate Subbetikoak </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Mendikate Penibetikoak </li></ul></ul></ul></ul>
  22. 23. Espainiako ibaiak
  23. 24. Bizkaiko golkoko isurialdea <ul><ul><li>Ibaiak laburrak, igarotzen dituen lurrak malkartsuak, emari handikoak eta kostaldetik hurbil jaiotzen dira. </li></ul></ul>
  24. 25. Isurialde atlantikoa <ul><ul><li>Ibai emaritsuak, eremu hezeak zeharkatzen dituzte. </li></ul></ul><ul><ul><li>Ibai luzeak, emari handikoak eta bidean hainbat ibaiadarren urak jasotzen dituzte. </li></ul></ul>
  25. 26. Isuri mediterraneokoak <ul><ul><li>Ibai laburrak dira emari gutxikoak eta irregularrak, hau da, batzuetan goraldi handiak beste batzuetan ez dago ia urik. </li></ul></ul>
  26. 27. ESPAINIAKO KLIMAK ETA PAISAIAK
  27. 28. Klima motak <ul><ul><li>Espainian, klima mediterraneoa da nagusi, baina beste batzuk era daude: </li></ul></ul><ul><ul><li>Klima atlantikoa edo ozeanikoa. </li></ul></ul><ul><ul><li>Klima mediterraneoa. </li></ul></ul><ul><ul><li>Klima subtropikala. </li></ul></ul><ul><ul><li>Goi mendiko klima . </li></ul></ul>
  28. 29. Klima ozeanikoa <ul><ul><li>Galiziaren eta Pirinioen arteko lur eremu estu batean kokatzen da. </li></ul></ul><ul><ul><li>Landaredi oparoa dago eta beti berde dago. </li></ul></ul><ul><ul><li>Baso atlantikoa da nagusi, eta padura batzuetan, zakardiaren berezko sastrakak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Belardi asko dago. </li></ul></ul>
  29. 30. Klima mediterraneoa <ul><ul><li>Penintsularen ia zati guztia. </li></ul></ul><ul><ul><li>Prezipitazioak urriak dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Baso mediterraneoko berezko ezpezieak dira ugariena. </li></ul></ul><ul><ul><li>Hiru egoera bereiz daiteke: </li></ul></ul>
  30. 31. Kontinentalizatua <ul><ul><li>Kostaldean,oso tenperatura beroak dira udan, eta leunak neguan. </li></ul></ul><ul><ul><li>Tanta hotza izeneko asaldu atmosferikoaren ondorioz, uholde larriak eragin ditzake. </li></ul></ul>
  31. 32. Kontinentalizatu oso lehorra <ul><ul><li>Itsasoaren eragin leuntzailea ez da iristen penintsularen barnealdera. </li></ul></ul><ul><ul><li>Tenperaturak muturrekoak dira:oso beroak udan eta oso hotzak neguko hilabeteetan. </li></ul></ul>
  32. 33. Idorra <ul><ul><li>Penintsulako hego ekialdeko lurraldea oso idorra da. </li></ul></ul><ul><ul><li>Euri gutxi egiten du. </li></ul></ul>
  33. 34. Klima subtropikala <ul><ul><li>Kanariar uharteetan kokatzen da. </li></ul></ul><ul><ul><li>Tenperatura leunak dira </li></ul></ul><ul><ul><li>Zona hezeetan laurisilva basoa eta pinu kanariarrak. </li></ul></ul>
  34. 35. GOI MENDIKO KLIMA <ul><ul><li>Mendirik garaienetan baino ez da izaten. </li></ul></ul>
  35. 37. <ul><ul><li>Euskal Herria Kantabriar mendikatearen eta Pirinioen arteko trantsizio-ingurua da. Urak mediterraneo itsasora eta Bizkaiko golkora isurtzen dira eta banalerroko tontorrek lurraldea bitan zatitzen dute. </li></ul></ul>
  36. 38. <ul><ul><li>Bizkaiko itsasoaren isurialdean mendiak eta urak Bizkaiko itsasora isurtzen dituzten ibaien haranak txandakatzen dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Pirinioek Frantziaren eta Espainiaren arteko muga egiten dute. Mendikateak Zuberoako, Nafarroa Beherako, Lapurdiko, Bizkaiko eta Gipuzkoako mendi ertainak hartzen ditu. Mendirik garaiena Hiru Erregeen Mahaia da ( 2434m). </li></ul></ul><ul><ul><li>Banalerroko mendiak mendilerroen multzoak dira: Salbada mendilerroa, Gorbeia mendigunea, Aizkorri mendilerroa eta Aralar mendilerroa. </li></ul></ul><ul><ul><li>Arabako lautada 500 metroko altitudea duen ordoki zabala da. </li></ul></ul>
  37. 39. <ul><ul><li>Arabako lautadaren hegoaldean elkarren artean paraleloak diren mendiak daude.Iparraldean Gazteizko mendiak eta Urbasa mendilerroa daude, eta hegoaldean Toloño mendilerroa. </li></ul></ul><ul><ul><li>Arabako Errioxa hegoaldean dago, eta Ebroren haranaren barruan dagoen ordoki txikia da . </li></ul></ul>
  38. 40. <ul><li>KLIMA: </li></ul><ul><ul><li>Euskal Herriak klima ozeanikoa du baina kostaren paraleloan mendikateak daudenez, hainbat barietate ageri dira: </li></ul></ul><ul><ul><li>Kostako klima ozeanikoa: Bizkaiko itsasoaren kostaldean dago. Prezipitazioak ugariak dira. Neguak leunak dira eta udak ,berriz,freskoak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Trantsizioko klima ozeanikoa: Banalerroko mendien eta Toloño mendilerroen artean dago. Prezipitazioak ez dira hain ugariak eta uda lehorra. </li></ul></ul><ul><ul><li>Klima mediterraneo kontinentalizatua: Arabako Errioxan, Nafarroako Erriberan eta hego-ekialdea kokatzen da. Prezipitazio ugari. Neguak hotzak eta uda beroak. </li></ul></ul>
  39. 41. <ul><ul><li>Mendiko klima: Pirinioen eta banalerroko erliebetan. Neguak luzeak eta hotzak dira eta udak freskoak. Prezipitazioak 1000m- tik gorakoak dira eta elur itxurakoak. </li></ul></ul>
  40. 42. <ul><li>LANDAREDIA: </li></ul><ul><ul><li>Pago eta haritzen baso hosto erorkorra klima ozeanikoan dago. </li></ul></ul><ul><ul><li>Artadia klima mediterraneoko aldean da nagusi. </li></ul></ul><ul><ul><li>Ipar ekialdeko Pirinioen haranetan, altitudeak eta kontinentaltasunak gora egiten dutenez, koniferoak dira nagusi . </li></ul></ul>
  41. 43. <ul><ul><li>Euskal Herria Aturri eta Ebro ibaien artean dago. </li></ul></ul><ul><ul><li>Bizkaiko itsasoaren isurialdeko ibaiak laburrak dira. Bidasoa eta Oriak 60 km inguruko luzera dute. Emaritsuak eta erregularrak dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Ibai mediterraneoak: Garrantsitzuena Ebro da. Emari txikikoa. Isurialde mediterraneoko ibaiak isurialde atlantikokoak baino luzeagoak dira. </li></ul></ul><ul><ul><li>Iparraldeko ibaien urak Aturri ibaira iristen dira. Aturri ibaiak Euskal Herriaren zati bat zeharkatzen du, Baiona eta Bokaleren artean itsasoratzen da. Ibaidar nagusiak Biduze eta Errobi dira. </li></ul></ul>

×