• Save
Ekonomia jarduera. 5. gaia
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Ekonomia jarduera. 5. gaia

on

  • 3,354 views

 

Statistics

Views

Total Views
3,354
Views on SlideShare
3,004
Embed Views
350

Actions

Likes
1
Downloads
0
Comments
0

8 Embeds 350

http://arteaetaekonomia.blogspot.com.es 105
http://arteaetaekonomia.blogspot.com 86
http://www.arteaetaekonomia.blogspot.com 56
http://bideohistoria.blogspot.com.es 41
http://www.arteaetaekonomia.blogspot.com.es 38
http://begonazpi.moodle.edukademia.com 13
http://www.bideohistoria.blogspot.com.es 9
http://www.blogger.com 2
More...

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Ekonomia jarduera. 5. gaia Ekonomia jarduera. 5. gaia Presentation Transcript

  • 5. gaia: ekonomia
  • EKONOMIA - JARDUERA
    • Ekonomia jarduera esaten diogu gure beharrak asebetetzeko produktuak eta zerbitzuak lortzeko edozein prozesuari.
    • Ekonomia jarduera hiru fase ditu: ekoizpena, banaketa eta kontsumoa.
    • Ekonomia da alderdi guztiak aztertzen dituen zientzia.
  • EKONOMIAREN FASEAK
    • Ekoizpena : ekonomia jarduerak sortzen dituen ondasun eta zerbitzu guztiak dira.
    • Banaketa : ekoizpen hori kontsumitzaileei hurbildu behar zaie. Beraz, ondasunak eta zerbitzuak saltokietan banatzen dira, haien bitartez merkaturatzeko.
    • Kontsumoa : jendeak bera beharrak asebetetzeko erosten ditu produktu horiek. Horrixe esaten zaio kontsumoa.
  • EKONOMIA SEKTOREAK
    • Lehen sektorea: N aturatik elikagaiak eta lehengaiak lortzeko gauzatzen diren jarduerak: nekazaritza,abeltzaintza,arrantza eta baso-ustiapena.
    • Bigarren sektorea: N aturatik ateratako lehengaiak produktu landu bihurtu. Adibidez: industriak, eraikuntzak, meatzaritzak eta energia iturrien ustiapenak.
    • Hirugarren sektorea: E z du ondasun materialik sortzen. Gizarteari zerbitzua eman. Sektore honetan biltzen dira: merkataritza, garraioa, osasuna, hezkuntza...
  • NORK ESKU HARTZEN DUTE EKONOMIA-JARDUERAN?
  • PERTSONAK
    • Ekoizpenean enpresei eta estatuari beren lana eta kapitala eman.
    • Ekoizten diren ondasunak eta zerbitzuak kontsumitzen dituzte.
  • ENPRESAK
    • Jabetza: enpresak publikoak , estatuarenak badira edo beste administrazio batzuenak(udalak, diputazioak....etab) edo pribatuak, pertsona edo erakunde partikularrenak.
    • Lau enpresa mota tamaina edo urtean zenbat euro fakturatzen duten arabera: mikroenpresak, enpresa txikiak, enpresa ertainak eta enpresa handiak.
  • ESTATUA
    • Herrialdeko ekonomia-jarduera arautzeko arauak egin.
    • Sektore pribatuaren jarduera sustatu, diru-laguntzak emanez.
    • Enpresak sortu, sektore estrategikoetan eta zailtasun sektoreetan.
    • Zerbitzu publikoak eman (hezkuntza, osasuna, posta...), eta, ondasun eta zerbitzu ugari bereganatu.
    • Lanpostu ugari sortu , zerbitzu publikoak emateko.
    • E statuak zergak biltzen ditu jarduera horiek finantzatzeko.
  • Ekoizpen-faktoreak
    • Ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko:
    • -Natura baliabideak.
    • -Kapitala.
    • -Ezagutza.
    • -Lana.
    Ekoizpen-faktoreak
    • - Berriztagarriak: Ez dira agortzen edo denbora gutxian birsortzen dira.
    • - Ez berriztagarriak: Agortu egiten dira. Beharrezkoa da enpreseentzat.
    Natura-baliabideak
    • Natura-baliabideak ez direnak.
    • - Kapital fisikoa: Elementu materialak (eraikinak, makinak, tresnak...).
    • - Giza kapitala: Langileen trebetasun edo prestakuntsa maila eta esperientzia.
    • - Finantza kapitala: Enpresa bat sortzeko eta bere jarduerari eusteko behar den dirua .
    Kapitala
    • Ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko teknikak:
    • - Eskuzko ekoizpena: Gizakien indarra eta tresnen erabilera.
    • - Ekoizpen mekanizatua: Makinen indarra. Langileek makinen erabilera.
    • - Ekoizpen errobotizatua: Makinek tresnak jarri eta tresnak kontrolatu.
    Teknologia
    • Guztiek ezin dituzte teknologia aurrerapenak baliatu:
      • -Teknologia -ikerketaren, garapenaren eta berrikuntzaren emaitza (I+G+B)- garestia da.
      • -Ekonomia jardueren teknifikazioa jarduera motak baldintzatzen du.
      • Lanpostuak asko murriztu.
      • Herrialde txiroak baztertuta.
    Teknologiaren arazoak
  • Ezagutza eta egiten jakitea. - Ezagutza: Ekonomia lehiakorra izateko kalitate oneko hezkuntza-sistema eta ikerkuntza zentroak. - Egiten jakitea: Jarduera bat gauzatzeko beharrezko ezagutza praktikoak.
  • Lana -Giza jarduera, fisiko edo intelektuala eta beharrezkoa ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko . Diru-sarreren iturri nagusia.
  • BIZTANLERIA ETA LANA
  • Biztanleria ekonomikoki aktiboa
    • Biztanleria aktiboa: ondasunak eta zerbitzuak emateko prest dauden pertsonek (16 urtetik aurrera):
      • Landunak: enplegua dutenek.
      • Langabeak: lanik ez dutenek, baina lan bila dabiltza .
  • Biztanleria ekonomikoki ez-aktiboa
    • Biztanleria ez-aktiboa: landutzat edo langabetzat hartzen ez diren pertsona guztiak. Adibidez:
      • Ikasleak
      • Erretiratuak edo pentsiodunak
      • Lanerako ezinduak
  • Lan merkatuaren antolaketa
    • Soldatapekoak: beste pertsonen konturako lan. Lana soldata baten truke.
    • Langile autonomoak: norberaren konturako lan.
    • Beste langile batzuk kooperatibetan. Etekinak banandu eta erabakiak denon artean.
    • Enplegu-emaileek eta langileek lan-baldintzak negoziatu, eta kontratuan gauzatu (kontratuaren iraupena, kategoria, soldata…).
    • Herrialde bakoitzean, lege multzo bat, ezin dira urratu lan-kontratua egitean.
    • Hainbat kontratu-modalitate: finkoa, obra edo zerbitzu kontratua, praktikaldikoa…
  • Lan negoziazioa: ugazaben elkarteak eta sindikatuak
    • Askotan enpresaburuen eta soldatapekoen interesak ez datoz bat.
    • Negoziazio konplexuak adminiztrazio publikoen, enpresen eta langileen artean.
    • Lan-baldintzak arautzeko negoziazio kolektiboa.
    • Lan baldintzak onartzean, lan hitzarmenetan jaso.
    • Enpresa federazioek enpresak ordezkatu.
    • Sindikatuek langileak.
    • Enpresa bakoitzean, langileen ordezkari (enpresa txikietan) edo enpresa batzorde batek (konpainia ertainetan eta handietan) langileen ordezkari.
  • Langabezia arazoa
    • Langabezia lanik ez izatea.
    • Hainbat mota:
    • Langabezia ziklikoa edo koiuntura-langabezia:
    • Ekonomiaren hazkundearen erritmoaren arabera : krisialdietan areagotu, eta garapen handietan murriztu.
    • Urtaroaren araberako langabezia :
    • Ekonomia jarduerak urtean zeharreko aldaketek eragin: ostalaritza eta nekazaritza.
    • Egitura langabezia: langileek eskatzen diren lanpostuetarako prestakuntza ez izateagatik.
    • Langabezia teknologikoa: teknikak hobetzeagatik eta enpresa automatizatzeagatik jendea kaleratzea.
    • Jendea langabezian, kontsumoak behera, eta enpresek ezin ekoizpen osoa saldu.
    • Zerga gutxiago, estatuaren gastuak areagotu, estatuak langabezia prestazio gehiago ordaindu behar. Diru gutxiago beste partida batzuetarako.
    Ondorioak
    • Ezkutuko ekonomia areagotu deklaratu gabeko jarduerak. Jarduera horiengatik, zergarik ez ordaintzea.
    • Langabeziak pertsonen jarreran eragina.
  • EKONOMIA-JARDUERAREN ANTOLAKETA: EKONOMIA-SISTEMA
    • Ekonomia-sistema:Gizartearen ondasunak eta zerbitzuak nola sortu eta etekinak biztanleen artean nola banandu.
  • IRAUPENEKO SISTEMA
    • Oinarrizko beharrak asetu.
    • Lurra landu, inguruan dauden materialekin eraiki, arropa beraiek egin…
    • Trukaketak azokan.
    • Gizarte hau oso gutxi.
  • SISTEMA KOMUNISTA
    • Ez du ekoizpen-bitartekoen jabetza pribatuan onartzen.
    • Ekonomiaren alderdi guztiak kontrolatu. Estatua enpresaren jabea. Berak erabaki zer gizarte, zer eta zenbat ekoitzi behar, produktuen prezio zehaztu …
    • Gaur egun, oso herrialde gutxietan.
  • SISTEMA KAPITALISTA
    • Munduko ekonomia- sistema nagusia.
    • Ezaugarriak:
        • Jabetza pribatukoak.
        • Etekina lortzea.
        • Enpresek egindako produktu kantitatea eta produktuen prezioaren bidez arautzea.
        • Lehia askea: edozein pertsonak edo enpresek nahi duen ekonomia- jarduera egin dezakeela indarrean dagoen legedia betetzen badu.
        • Monopolioa: Enpresa bakar batek kontrolatzea produktu baten ekoizpena eta salmenta.
        • Oligopolioa: Produktu baten kontrola enpresa gutxi batzuen eskuetan.
        • Herrialde kapitalista: Estatuek oso gutxitan esku hartu ekonomian. Jabetza pribatua errespetatzen eta legeak bete.