Your SlideShare is downloading. ×
3.gaia 3 a munduko estatuak
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

3.gaia 3 a munduko estatuak

1,739
views

Published on

ikasleek egindako lana

ikasleek egindako lana

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,739
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 3. gaia
  • 2.
    • Estatua lurralde bat gobernatzen duen unitate politiko eta administratibo nagusia da. Bertako biztanleak haren agintepean daude.
    Nazio bat ezaugarri hauek dituzten pertsonek osatzen dute: bereizgarri komunak (hizkuntza, historia, ohiturak…), lurralde batekoak izatearen sentimendua eta talde berezia osatzearen kontzientzia. ESTATUA ETA NAZIOA
  • 3. LURRALDEA:
    • Estatu guztiek dute lurraldea eta gobernatu egiten dute. Muga batzuk ditu beste estatuetatik banatzeko.
    • Atzerritarrek ezin dituzte muga horiek gurutzatu baimenik gabe. Estatuak bere mugetatik kanpo ezin du jardun.
  • 4.
    • Lurraldeek muga argiak dituzte nazioartean onartuak. Bertako biztanleek gobernu eta lege berdinak dituzte. Zenbait ikur dituzte:
    • Bandera
    • Himnoa
    • Hiriburua
    • Berezko dirua
  • 5. BIZTANLERIA:
    • Estatu baten bizi diren biztanleak, bertako herritarrak dira.
    • Herritarrek eskubideak dituzte eta estatuak onartu egin behar ditu. Betebeharrak ere badituzte, adibidez: zergak ordaintzea. Betebeharrak betetzen ez badituzte zigortuak izango dira.
  • 6.
    • Biztanleria ez da homogeneoa izaten; erlijio, hizkuntza eta ohitura desberdinetako jendea bizi da.
  • 7. ESTATUAREN BOTEREA:
    • Biztanleria eta lurraldea arautzeko, lege batzuk egiten ditu estatuak. Pertsona eta erakunde guztiek bete behar dituzte.
    • Estatuak erakundeak sortzen ditu.
  • 8.
    • Polizia, ordena publikoa zaintzeko.
    • Armada, kanpoko erasoetatik babesteko.
    • Diplomazialariak, nazioarteko harremanak izateko.
    • Funtzionarioak, estatuaren politikak garatzeko.
  • 9. ESTATUEN ANIZTASUNA Munduan 200 estatu daude gutxi gora behera. Baina gauza ezberdinak dituzte euren artean. -Estatu batzuk denbora luzea daramate eratuak eta beste batzuk gutxi. Adibidez: . MONTENEGRO-2006an sortu zena. EGIPTO – 5000 urte baino gehiago daramatzana.
  • 10.
    • - Beste ezberdintasun bat estatu batzuk oso handiak direla eta beste batzuk oso txikiak direla da.Handiena : Errusia.
    • Txikienetariko bat : Batikano.
    ERRUSIA BATIKANO
  • 11.
    • Eta batez ere, ezberdintasunak handienetariko bat estatu batzuk ez dutela botere berdina da.
    • Estatu Batuak dira munduko lehen
    • potentzia.Botere politiko, militar, ekonomiko eta kultural handiena baitu.
  • 12. ESTATUAREN FUNTZIOAK
  • 13.
    • Estatuak hainbat funtzio betetzen ditu :
    • Ordena publikoa zaintzen du bere lurraldean.
    • Bere lurraldea eta herritarrak kanpoko erasoetatik babesten ditu.
    Ordena publikoa zaintzen
  • 14.
    • - Nazioarteko harremanak izaten ditu. Horretarako enbaxadak eta kontsulatuak sortzen dira beste estatu batzuetan.
    • - Legeak egiten ditu.
  • 15.
    • Oinarrizko zerbitzuak ematen ditu : hezkuntza, osasuna ,garraioa …
  • 16.
    • -Ekonomia arautzen du eta lan-harremanak ere.
    • Baina batzuetan estatuak ezin dituzte bete adibidez bere lurra babestu ezin duenak inbaditu egiten diote.
  • 17. ONGIZATE-ESTATUA
  • 18. Lehen estatuek legeak egiten zituzten. -Ordena zaintzea -Lurraldeak babestea -Nazioarteko harremanak izatea.
  • 19.
    • Baina XX. Mendean estatuak funtzio gehiago egiten hasi ziren.
    • Gobernuak ekonomian eta gizartean esku hartzen bazuen,herritar guztien bizi maila duina izateko eta gizarte ezberdintasunak murrizteko, ongizate-estatua edo gizarte estatua esaten zaio.
  • 20.
    • Eta horretarako zergen dirua erabiliz:
    • Osasun- eta hezkuntza zerbitzuak antolatzen dituzte
    • Sorospenak ematen dituzte,hau da, gutxieneko soldatak finkatu eta erretiro dunentzako pentsioak ezartzen dituzte.
  • 21.
    • Gaur egun herrialde garatuetan baino ez daude ongizate-estatuak, Europako lurraldetan batez ere.
    • Gainerako estatuek ezin dizkiete oinarrizko zerbitzua eman biztanle gehienei. Zerbitzuen gastuak aurre egiteko dirurik ez baitute.
  • 22. ESTATU DEMOKRATIKOAK
  • 23.
    • Botere politikoa nork duen eta nola erabiltzen duen kontuan hartuta bi estatu mota daude: Estatu demokratikoak eta diktadurak.
  • 24. DEMOKRAZIA
    • Demokrazia hitza grezieratik dator DEMOS eta KRATOS terminoetatik dator eta herriaren gobernua esan nahi du.
    • Estatu demokratikoak oinarrizko ideia hauek ditu: Gobernuen erabakiak ontzat hartu eta erabakietan parte hartu behar dute herritarrek.
    • Estatu batek hiru ezaugarri: Herritarrek gobernuan parte hartu, botereen banaketa egotea eta zuzenbide-estatu bat.
  • 25. HERRITARREN PARTE HARTZEA
    • Zaila da denok gobernuan zuzen parte hartzea pertsona askok parte hartzen dutelako. Horretarako herritarrek ordezkariak hautatzen dituzte.
  • 26.
    • Baldintza batzuk dituzte:
    • Adin nagusiko pertsonek bakarrik eman dezakete botoa.
    • Nahi duten pertsona eta alderdi politiko guztiek botoa emateko aukera izan behar dute.
    • Aurkezten diren guztiek beraien programa askatasunez azaldu ahal dute.
    • Hauteskundeak aldian behin egin behar dira.
    • Emaitzen gardentasuna nabaritu behar da.
  • 27.
    • Irabazleak galtzaileak errespetatu behar ditu. Azken horiek opozizioa osatzen dute eta azkenak izan behar dira gobernua kritikatzeko eta beste alternatiba batzuk askatasunez propozatzeko.
  • 28. BOTEREEN BANAKETA
    • Boterea banatu egiten da pertsona edo talde batek botere guztia har ez dezan.
    • 3 Botere mota daude: legegilea, beterazalea eta judiziala.
  • 29.
    • Botere legegilearen adibide argiena da. Euren lana legeak onartzea eta jardunak kontrolatzea da.
    Parlamentuak
  • 30. Gobernua
    • Botere betearazlea du. Legeak aplikatzea eta herrialdearen administrazioaz arduratzea dute funtzio nagusia
  • 31. Epaileak
    • Eurek duten boterea judiziala da. Jende guztiak legeak betetzea da euren lana.
  • 32. ZUZENBIDE-ESTATUA
    • Hauetan jende guztiak lege berdinak betetzen ditu.
    =
  • 33.
    • Lege gorena da. Han estatuaren forma definitzen da eta herritarren eskubideak eta betebeharrak arautu egiten dira.
    • Ondorioz agintean dauden pertsonak errespetatu behar dituzte jendearen betebeharrak eta eskubideak.
    Konstituzioa
  • 34. DIKTADURAK
  • 35.
    • Diktaduretan, pertsona edo pertsona talde batek estatuaren botereak bereganatzen ditu.
    • Askotan boterea lortzeko indarkeria erabiltzen da, estatu kolpeen bidez.
  • 36.
    • Herritarrek ez dute gobernuan parte hartzen, ez dituzte giza eskubiderik aitortzen.
    • Agintariek herritarren eskubideak urratu.
    • Diktaduretan ez dago herritarrak babesteko erakunderik.
  • 37.
    • Askotan sasidemokraziak daude, ezkutuko diktadurak.
    • Gobernariek hauteskundeetara deitu, baina alderdi bakarra aurkez daiteke edo alderdi gehiago aurkezten dira, baina iruzur egiten dute.
  • 38.
    • ESTATU MOTAK
  • 39.
    • Estatu laikoak:
    • Estatua eta erlijioa erabat bereizita . Legeen oinarrian ez dago inongo erlijio-doktrinarik eta herritarrek nahi duten erlijioa praktika dezakete. Zenbaitetan, estatu honetan hitzarmenak egiten dira, zenbait onura emateko, erlijio horiek tradizio handia baitute.
  • 40.
      • Estatu konfesionala:
      • Erlijio ofiziala, eta pribilegio handiak. Zenbait estatu demokratikoak. Beste erlijio batzuk praktika daitezke. Estatu gehienak ez dira demokratikoak eta debekatuta dute ofiziala ez den beste erlijioren bat praktikatzea.
    Estatu konfesionalak:       Budismoa Islama Kristautasun ortodoxoa     Protestantismoa eta anglikansimoa Katolizismoa
  • 41.
    • Teokrazia:
    • Erlijio ofiziala dago; liburu santuak legeak . Erlijiosoek gobernua kontrolatu edo eragin politiko izugarria dute. Herrialde horietan gainerako erlijioak debekatuta, edo bizitza pribatura murriztuta.
  • 42.
    • MONARKIAK ETA ERREPUBLIKAK
  • 43.
    • Monarkiak:
    • Estatuburua erregea. Kargua jaiotza-eskubidearen bidez eskuratu eta seme-alabei eskualdatzen die. Demokratikoak edo diktatorialak izan daitezke.
  • 44.
    • Errepublikak:
    • Presidentea da estatuburua. Errepublika demokratikoetan herritarrek presidentea hautatu. Diktatorialetan berriz boterea kontrolatzen duten taldeek hautatzen dute.
  • 45.  
  • 46.
    • Estatuak lurralde-unitate txikitan antolatzen dira, lurralde osoa hobeto administratu ahal izateko.
  • 47.
    • Lurralde zatiketa horiek ez dira berdin izendatzen herrialde guztietan.
    • Espainiako lurralde-unitate txikienak udalerriak dira, udalerri horiek probintziatan biltzen dira, eta probintziek autonomia-erkidegoak osatzen dituzte.
    • Estatu gehienetan, bi erakunde mota egoten dira estatua gobernatzeko:
    • Estatu erakundeak.
    • Eskualde- eta toki-erakundeak.
  • 48. ESTATU ERAKUNDEAK
    • Estatuko lurralde osoan eragina duten erabakiak hartzen dituzte. Parlamentu nazionala, herrialdearen gobernua eta auzitegi gorenak dira.
  • 49. ESKUALDE- ETA TOKI-ERAKUNDEAK
    • Beren eskumeneko lurralde esparruan eragina duten erabakiak hartzen dituzte (eskualdea, probintzia, udalerria …).
  • 50.  
  • 51. ESTATU ZENTRALIZATUA
    • Estatu zentralizatuetan, toki- eta eskualde-erakundeek ez dute gobernatzeko autonomiarik, estatu-erakundeen mende daude. ADIB:
    • Frantzia.
  • 52. ESTATU DESZENTRALIZATUA
    • Estatu deszentralizatuan egoera bestelakoa da.
    • Ezaugarri nagusiak hauek dira:
      • Eskualdeek beren erakundeak dituzte.
      • Estatuak du botere gorena.
      • Udalerriek eta eskualdeek botere handia dute beren lurraldeetan. ADIB: Alemania.
  • 53. ESTATUEN ARTEKO HARREMANAK ESTATUEN ARTEKO HARREMANAK
  • 54.
    • Giza komunitateak betidanik eduki ditu harremanak beste inguruko herrialdeekin. Estatuek ere harremanak izan behar dituzte.
  • 55.
    • Normalean harremanak baketsuak izaten dira. Adibidez truke ekonomikoak, salgaiez hornitzen dira…
    • Normalean estatuek bata besteari laguntzen dira.
  • 56.
    • Harremanak errazteko, estatuek itunak eta hitzarmenak sinatzen dituzte. Dokumentu horien bidez kompromisoak hartzen dituzte.
    • Baina zenbaitetan gatazkak sortzen dira:
    • -Gatazka ekonomikoak.
    • -Gatazka militarrak.
  • 57. GATAZKA EKONOMIKOAK
    • Ohikoenak dira. Bi edo gehiago herrialderen arteko interes ekonomikoa aurkakoa denean sortzen da.
  • 58. GATAZKA MILITARRAK
    • Kasu larrietan bakarrik sortzen da. Eta haiek gerra izugarriak sortu ahal ditzakez.
  • 59. NAZIOARTEKO ERAKUNDEA
  • 60.
    • Nazioarteko erakundea, estatu ezberdinen elkartea da .
    • Erakundeak bi eratara sailkatu daitezke:
      • Mundu osoan aritzen direnak (Nazio Batuen Erakundea)
      • Eremu jakin bateko herrialdeak.
    • Helburuen arabera sailkatu daitezke:
      • Helburu askokoak NBE.
      • Bakoitzari interesatzen zaion helburuak dituzte, adibidez: NATO erakunde militarra eta LPEE erakunde ekonomikoa.
    Zer da?
  • 61. Nazio Batuen erakundea
    • Estatuen arteko bitartekotzat egiteko nazioarteko erakunde nagusia da.
    • Bigarren Mundu Gerraren ondoren estatuek konturatu ziren gatazkak konpontzeko erakunde bat sortu beharra zegoela.
    • Munduko 192 herrialdek parte hartzen dute erakunde honetan.
  • 62. ERAKUNDE HONEK HIRU HELBURU NAGUSI DITU:
    • 1. Giza eskubideen babesa adierazten duten dokumentuak onartzen dituzte erakunde honen barruan dauden estatuek eta hauek errespetatuko dituzte.
  • 63.
    • 2. Bakeari eusteko erakunde honek erabakiak ematen ditu, eta arazo bat duten herrialde hoiek nahitaez erakunde honek esandakoa bete behar dute. Bake misioak ere antolatzen dituzte.
  • 64.
    • 3. Nazioarteko lankidetzan erakunde honek espezializatuta dauden erakundeak ditu:
        • FAO, nekazaritzako eta elikadurarako
        • UNESCO, hezkuntza, zientzia eta kulturako.
        • MOE, osasunerako.
        • NLE, lanarekin loturako gaietarako.

×