IKALAWANG PAGLALAKBAY SA EUROPA NI RIZAL by Lorraine Anoran

17,235 views
16,727 views

Published on

Ikalawang paglalakbay ni Rizal sa Europa, Buhay sa Madrid, Pakikipagmabutihan kay Nellie Boustead, Mga kasawian sa Madrid, Sa Belgian Brusells

Published in: Education
4 Comments
16 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
17,235
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
476
Comments
4
Likes
16
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

IKALAWANG PAGLALAKBAY SA EUROPA NI RIZAL by Lorraine Anoran

  1. 1. Si Rizal at ang Eksposisyon sa Paris, 1889 Eiffel Tower • Pangunahing atraksyon • 984 na piye ang taas • Alexander Eiffel • Simbolo ng Eksposisyon • Nagsisilbing “entrance arc” Universal Exposition • Mayo 6 – Oktubre 31,1889 • Ika-100 anibersaryo ng “Storming Bastille”
  2. 2. Pandaigdigang Paligsahan sa Sining Nilahukan nina: • Felix Hidalgo • Juan Luna • F. Pardo de Tavera • Jose Rizal 2nd place 3rd place
  3. 3. - Nagtaas ang halaga ng mga paupahang tirahan - Wala ng matuluyan dahil sa dami ng mga turista - Panandalian siyang nakitira sa tahanan ng kanyang kaibigan na si: - Nagpalipat-lipat siya ng tirahan. - si Valentin Ventura sa numero 45 Rue Muebuege • Capitan Justo Trinidad – dating gobernadorcillo • Jose Albert - estudyante Nanirahan sa kapwa Pilipino:
  4. 4. Buhay sa Paris Pagbabasa Pagsusulat “Fencing” Pag-eehersisyo Pagdalaw sa mga Kaibigan
  5. 5. Jose Rizal (wearing a turban), Paz Pardo de Tavera (wife of Antonio Luna), Mother of Nellie (seated), Nellie Boustead (middle), Felix Resurrecion Hidalgo, Sister of Nellie Valentin Ventura
  6. 6. 1. Dr. Trinidad H. Pardo de Tavera - 3. Dr. Felix Pardo de Tavera 2. Paz Pardo de Tavera - manggagamot/pilolohista - manggagamot/pintor/iskultor - kabiyak ni Juan Luna
  7. 7. • Panganay na anak nina Juan Luna at Paz Pardo de Tavera • Luling - palayaw • Ipinanganak ang pangalawang anak ni Juan Luna at Paz Pardo de Tavera • Maria de la Paz, Blanca, Laureana, Herminegilda, Juana Luna Y Pardo de Tavera • Inaanak ni Rizal
  8. 8. Ika-21 ng Setyembre , 1889 Nilalaman ng liham niya sa kanyang pamilya Ayon sa kanya: “Sa loob ng isang linggo, apat na beses kaming magsalo-salo kung saan kami ay kumakain ng mga pagkaing Pilipino tulad ng sotanghon at adobo, umaawit rin kami ng kundiman”
  9. 9. • Nabuo tulad ng bilis ng isang kidlat Mga kasapi: • Antonio at Juan Luna • Gregorio Aguilera • Fernando Canon • Lauro Dimayuga • Julio Llorente • Guillermo Puatu • Baldomero Roxas
  10. 10. • Buffalo Bull • Palabas sa Eksposisyon • Itinanghal ng mga Amerikanong Indiano • May buong pagmamalaki sa sarili, sakay ng mga matitikas na kabayo. • Suot ang kanilang maringal na kasuotan na may balahibong pandigma at pintura • Nagsanay sila ng baril at espada pati na rin ng judo
  11. 11. • Isang sikretong samahan • Dalawang beses lamang nabanggit sa liham. 1. Liham para kay Jose Maria Basa, Paris, ika-21 ng Setyembre, 1889. 2. Liham para kay Marcelo H. Del Pilar, Paris, ika-4 ng Nobyembre, 1889 • Redencion De Los Malayos • Mga kasapi: • Gregorio Aguilera • Jose Ma. Basa • Julio Llorente • Marcelo H. Del Pilar • Mariano Ponce • Baldomero Roxas • Padre Jose Maria Changco (Filipino)
  12. 12. • Pagpapalaganap ng makabuluhang dunong- pang- agham, pansining, artistiko, at literaryo, atbp. – sa Pilipinas • Katubusan ng Lahing Malayo at pagtanggap sa mga ito.
  13. 13. • Kaapo-apohan ni Rizal • “Hindi lamang upang magkaroon ang Pilipino ng matitirhan at mapagta-trabahuhan ng higit na malaya kaysa sa mapanakal na kondisyon sa Pilipinas bagkus ay para sa mas mahalagang dahilan at ito ay ang magkaroon ng kalayaang makakilos para sa hangarin ng RDLM”
  14. 14. • Bumili ng lupa Karapatang: • Libreng paggamit ng tabing dagat • 999 na taon na pagpapaupa
  15. 15. • Abril 30, 1889 • Sagot niya sa sulating laban sa mga Pilipino ni Patricio de la Escosura (isang Espanyol na manunulat sa La Defensa) • Mayo 31, 1889 • Depensa niya laban sa mapanirang puri sa mga katutubong opisyal sa lokal, na ayon sa mga Espanyol ito ay mga ignorante at laganap ang korapson.
  16. 16. • Hulyo 31, 1889 • Isang atake laban sa mga prayle na tumangging magbigay ng marangal na libing kay Mariano Herbosa • Setyembre 15, 1889 • Sagot niya laban sa hindi patas na artikulong may pamagat na “Old Truth” na inilathala sa La Patria noong Agosto 14, 1889 kung saan ginawang katawa tawa ang paghingi ng mga Pilipino ng Reporma.
  17. 17. • Nobyembre 30, 1889 • Laban sa mga Espanyol na pamangmaliit sa mga kayumangging pilipino
  18. 18. • Patungkol sa makasaysayang pangyayari sa Isla ng Pilipinas • Isinulat ni Antonio de Morga -dating hukom sa Pilipinas
  19. 19. “If the book succeed to awaken your consciousness of our past, already effaced from your memory and to rectify what has been falsified and slandered, then I have not worked in vain and with this as a basis, however small it may be, we shall be able to study the future.”
  20. 20. • Pinuri ni Blumentritt si Rizal para sa kanyang masusuin na pangkasaysayan na gawa. Dalawang bagay na nagpapakita ng pagkakamali ni Rizal: • Sinuri niya ang nakaraan sa pamantayan na kasalukuyan • Ang panunuligsa ni Rizal sa simbahan ay di-makatwiran dahil ang mga pang-aabuso ng mga prayle ay hindi dapat ipagkamali na ang Katolisismo ay masama.
  21. 21. • “Paris, Liberia de Garnier Hermanos, 1890” – maraming mananalambuhay ang nagsasabing nailathala ang libro noong 1890. Mga Ebidensya na nagpapatunay na ang edisyon ay nailimbag noong 1889:  Oktubre 12, 1889 – Liham ni Blumentritt kay Rizal mula Leitmeritz  Disyembre 28, 1889 - Liham ni Rizal kay Dr. Baldomero Roxas mula Paris  Disyembre 31, 1889 - Liham ni Mariano Ponce kay Rizal mula Barcelona
  22. 22.  Italyano – Unang Paglalakbay sa Palibot ng Daigdig (Pigafetta)  Ingles - isinulat nina Masden Raffles, Lord, Stanley at Wallace  Aleman – isinulat nina Blumentritt, Jagor at Virchow  Pranses – isinulat nina M. Jacquet, J. Mallat at A. Marche  Espanyol – isinulat nina T.H Pardo de Tavera, Pedro A. Paterno, Miguel Morayta, at Pi y Margall
  23. 23.  Ma-yi (Disyembre 6, 1888) at Tawilisi ni Ibn Batuta (Enero 7, 1889) – pangkasaysayang komentaryong isinulat sa London  La Politica colonial on Filipinas ( Mga Patakarang Kolonyalismo sa Pilipinas  Manila en el mes de Diciembre, 1872 (Ang Maynila noong Buwan ng Disyembre 1872)  Historia de Familia Rizal de Calamba (Kasaysayan ng Mag-anak na Rizal ng Calamba)  Los Pueblos del Archipelago Indico (Ang mga Tao ng Kapuluang Indian)
  24. 24.  Matagumpay na nakaraan ng mga Pilipino noon.  Bulok na ekonomiya mayroon sa Pilipinas  Paninikil at pagpapahirap sa mga Pilipino.
  25. 25.  Inilathala sa limang magkakasunod na isyu.  Gumawa si Rizal ng isang malalim na pag- aaral kung bakit ang mga kababayan ay di nagtatrabaho ng maigi sa ilaling rehimeng Espanyol
  26. 26. 1. Digmaan 2. Klima a. Polo Y Servicio b. Kalakalang Galleon k. Tributo d. Bandala 3. Sistemang Pangkabuhayan
  27. 27. e. Monopolyo ng Tabako 4. Sistemang Pangrelihiyon - Royal Decree of 1778 - Gob. Hen. Jose Basco Y. Vargas 5. Kakulangan ng Edukasyon at Pagkakaisa- sugal - Madaling mapaniwala - Walang pagkukusa
  28. 28. “Pag-aralan ang bansang Pilipinas sa parehong aspeto ng siyentipiko at pangkasaysayang pananaw” -ipinakita kay Dr. Ferdinand Blumentritt
  29. 29. • Dr. Ferdinand Blumentritt……….Presidente • Mr. Edmund Plauchut……….......Bise Presidente • Dr. Reinold Rost………………...Tagapayo • Dr. Antonio Ma.Regidor………...Tagapayo • Dr. Jose Rizal……………………Sekritaryo - Hindi tinanggap at kinilala ng gobyernong Pranses, napilitang mabuwag noong 1889 ng Agosto.
  30. 30. - Proyekto sa Paris na hindi nagkaroon ng katuparan - “Layunin nito na sanayin at turuan ang kalalakihan buhat sa mabubuti at may kayang pamilya ayon sa pangangailangan ng makabagong panahon at kalagayan” • residente sa Paris, mula sa Mexico, Pampanga • 40, 000php
  31. 31. • Etika- Pag-aaral ng Relihiyon – Likas na Batas- Batas Sibil- Kabutihang Asal- Kalinisan • Kasaysayan- Heograpiya- Ekonomiyang Politikal- Kasaysayan ng Daigdig- Kasaysayan ng Pilipinas- Lohika – Retorika at Pagtula • Wikang Espanyol- Wikang Ingles- Wikang Pranses- Wikang Aleman- Wikang Tsino- Wikang Tagalog • Gymanastics- Pangangabayo- Pag-eeskrima- Paglangoy- Musika- Paguhit- Pagsayaw
  32. 32. - Sagot niya sa mapanirang si Fr. Salvador Font, utak ng pagbabawal ng sulatin na Noli - Isang sulatin mula sa Barcelona, 1889 - Dimas Alang (pen name) - Inilarawan nito ang usapan sa (kakatuwang paraan) sa pagitan ni Padre Font na nasa Madrid at ng isa pang pari sa probinsya ng San Agustin sa Maynila - Kakayahan niyang manghula para sa hinaharap
  33. 33. Ito ay pinapakita ng mga sumusunod: “ In the year 1900 the Philippines for the for the first time was connected to the Metropolis (MADRID) by means of the telephone laid out by an Anglo-Catalan company called The Trans-Oceanic Telephone Company, wo well-known in it time for its truly bold ideas.”
  34. 34. - Disyembre 25, 1889 - Pritong manok, kanin at gulay - Huling Paskong hapunan sa Paris - Matapos ang bagong taon, bumisita siya sa London (sa di malinaw na dahilan) Maaring: 1. Itsek ang kanyang edisyon ng Morga’s Sucessos sa orihinal nito sa “British Museum”. 2. Bisitahin si Gertrude sa huling pagkakataon
  35. 35. • Nilisan ni Rizal ang Paris upang magtungo sa Brussels, Belhika (Belgium) • Mataas na halaga ng pamumuhay • Nagiging balakid ang mga kasiyahan sa lungsod sa kanyang mga gawain lalo na sa pagsulat niya ng El Filibusterismo
  36. 36. Valentin, Ventura • Nag-alok kay Rizal na tumira sa tahanan nito sa Paris ng walang bayad. Ngunit siya’y tinanggihan.
  37. 37. - Pinamamahalaan nina Suzanne at Marie Jacoby. - Kasama ni Rizal sa paglipat sa Brussels - Pumalit kay Jose Albert bilang kasama ni Rizal
  38. 38. El Filibusterismo La Solidaridad Liham Panggagamot Gymnasium “Fencing”
  39. 39. - Ang paggamit ng mga letrang “k” at “w” sa halip letrang “c” at “o” ng Espanyol. Mga Halimbawa: • Pagsulat ng salitang “Salacot” – sa tagalog “Salakot” • Pagsulat ng salitang “Arao” – sa tagalog ay “Araw” - Pagsalin ng Wilhelm Tell ni Schiller at ng Fairy Tales ni Andersen noong 1886 gamit ang ortograpiyang ito.
  40. 40. • Nailathala noong ika-15 ng Abril taong 1890 sa La Solidaridad • Dito niya inilahad ang mga panuntunan sa bagong ortograpiyang tagalog, at ibinigay niya ang karangalan sa bagong ortograpiyang ito kay Dr. Trinidad H. Pardo de Tavera na sumulat ng El Sancrito en la Lengua noong 1884.
  41. 41. • Isang balita mula kina Juan Luna at Valentin Ventura • Ipinakiusap nila J. Luna at V. Ventura na kung maari ay gumawa ng paraan si Rizal patungkol dito • Nagpadala siya ng liham kay M.H. Del Pilar upang ipaalala sa mga Pilipinong nasa Madrid na hindi sila pumunta sa Europa para magsugal kundi para ipaglaban ang kalayaan ng Inang Bayan.
  42. 42. • Paglala ng suliraning pang agraryo sa Calamba • Tumangging bayaran ni Don Francisco ang mataas na upa at nagsunuran ang iba pa nitong kasama. • Nagsampa ng kaso ang Ordeng Dominiko upang mabawi ang kanilang lupa sa Calamba. • Inusig ang mga nangungupahan pati na rin ang pamilyang Rizal • Ipinatapon sina Paciano, Antonio Lopez at Silvestre Ubaldo sa Mindoro • Ipinatapon sa Bohol si Manuel T. Hidalgo
  43. 43. Hunyo 11, 1890 - Sumulat si Rizal kay Marcelo H. Del Pilar upang ipaalam rito ang masamang pangitain ng kanyang kamatayan - Hindi siya natatakot mamatay ngunit nais niyang matapos muna ang El filibusterismo bago niya puntahan ang kanyang libingan.
  44. 44. -ayaw niyang manatili sa Brussels habang inuusig ang kanyang pamilya sa Pilipinas - Noong ika-9 ng Hulyo 1890, sumulat kay Ponce upang ipahayag nito ang pagtutol sa pagpunta ni Graciano Lopez Jaena sa pagpunta sa Cuba. Ayon sa kanya, “ Hindi dapat magpunta si Graciano para lang mamatay sa Yellow Fever, sa halip ay, “magtungo siya sa Pilipinas at doo’y mamatay nang ipinatatanggol ang kanyang mithiin” - Ang mga kaibigan niya kabilang si Blumentritt, Jose Ma. Basa at Ponce ay natakot sa planong pagbabalik ni Rizal sa Pilipinas.
  45. 45. o Umapela sina Paciano sa Korte Suprema dahil sa pagkatalo ng kaso nila laban sa mga dominiko. o Noong Hulyo 20, 1890, sumulat siya kay Marcelo H. Del Pilar upang kuning abogado. - “To My Muse” - Isang nakahahabag na tula tungkol sa kinasapitan ng mga kamag-anak sa Pilipinas.
  46. 46. Suzanne Jacoby o Nabighani kay Rizal dahil larawan siya ng pagkamaginoo. o Labis na nasaktan nang Lisanin ni Rizal ang Brussels noong Hulyo 1890 patungong Madrid. o Sumulat kay Rizal sa wikang Pranses. Ipinaalam niya ang labis niyang pagkalungkot sa pag-alis nito at ang pag-asa nitong muling pagbabalik ni Pepe.
  47. 47. Kabiguang makakakuha ng Hustisya para sa Pamilya Asociacion Hispano- Filipino- Mga kapwa Pilipinong hiningan niya ng tulong. Justicia, El Globo, La Republic, El Resumen, etc. - Mga lathalaan na nilapitan ni Rizal. Marcelo H. Del Pilar- Tumayong abogado. Dr. Dominador Gomez - Sekritarya ng A. H-F Senior Fabia - Minister of Colonis Reyna Regent Maria Cristina- Pinuno ng Espanya
  48. 48. El Resumen “To cover up the ears, open the purse and fold the arms “ – this is the Spanish Policy
  49. 49. - Namatay sa matinding karamdaman si Jose. Maria Panganiban. Ika-19 ng Agosto taong 1890,Barcelona -Kasama niya sa “Propaganda Movement”. - 27 taong gulang lamang - Mula sa Bicol
  50. 50. Pakikipagtunggali kay Antonio Luna Agosto, 1890 - Isang pagsasalo-salo sa Madrid - Nalasing si Antonio Luna - Bigo kay Nellie Boustead - Hinamon ni Rizal
  51. 51. - Isang mahusay na ahente ng palimbagan ng Espanya Weneslao E. Renata - Malimit niyang atakihin sa kanyang mga sulatin ang mga Pilipino at maging si Rizal - Isang “Anti-Filipino” na lathalaan sa Madrid. La Epoca - Naging malaking insulto kay Rizal.
  52. 52. - Mainit na tinanggap ng mga Bousteads. - Buong giliw na tinanggap at pinagsilbihan nila Gng. Boustead, Adelina at Nellie. - Nanatili siya dito sa loob ng isang buwan “Nadagdagan ng bahagya ang aking timbang simula ng dumating ako dito, ang aking pisngi ay hindi na rin payat di tulad noon, maaga na rin akong nakakatulog” Sulat kay Mariano Ponce:
  53. 53. - Isang lugar na puno ng naggagandahang hardin at tanawin. • Maganda • Matalino • Moralidad • Filipina - Naging tampulan ng tukso ni M.H Del Pilar - Pinalitan ng letrang “e” ang “o” sa Noli
  54. 54. 1. Nais ni Nelly na magpasalin siya sa Protestante. 2. Ayaw sa kanya ng ina ni Nelly dahil sa mga ss.: • Kriminal na pinaghahanap sa Pilipinas. • Writer na walang kinikita. • Manggagamot na walang pera. • Salat sa Yaman - Naging magkaibigan na lamang
  55. 55. “ Natapos ko na ang aking aklat! Ito ay hindi ko isinulat hango sa ideya ng aking paghihiganti sa mga kaaway, ito ay para sa ikabubuti ng mga taong labis na pinahirapan, bagay na nararapat sa lahing tagalog, kayumanggi ang kulay. Totoong lilisan ako patunong Paris, at mula roon hindi ko pa nasisiguro ang anumang mangyayari sa akin” Liham kay Blumentritt: Tuluyan na siyang nagtungo sa Paris at nagpa-alam sa mga Bousteads
  56. 56. - Nagpa-alam siya sa otoridad ng Propaganda sa Maynila ang pagpapakansela ng buwanan niyang allowance. -Ayon sa kanya ilaan na lamang ito sa magadang bagay tulad ng edukasyon para sa mga Pilipino na nasa Europa. - ang sulat na ito ay ipinadala kay Mr. A. L. Lorena (pseudonym of Deodato Arellano)
  57. 57. • Kailangan niyang tapusin ang kanyang Libro. • Nais niyang magkaroon ng trabaho ang mga kapwa niya Pilipino. • Mas makabubuti kung iiwan na lamang niya si M. H. Del Pilar at ang mga patakaran nito ayon sa sariling pagkakaintindi. At hindi na niya ito papakialamanan.

×