Digital Standard for Knowledge Society

1,234 views

Published on

มาตรฐานสื่อดิจิทัลเพื่อการบริการยุคสังคมฐานความรู้ โดย ศาสตราจารย์ ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์

Published in: Technology, Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,234
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
64
Actions
Shares
0
Downloads
29
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Digital Standard for Knowledge Society

  1. 1. มาตรฐานสื่อดิจิทัล เพื่อการบริการยุคสังคมฐานความรู ศาสตราจารย ดร.ไพรัช ธัชยพงษ เนคเทค/สวทช 27 กรกฎาคม 25523
  2. 2. นิยามและวิวัฒนาการของ สังคมสารสนเทศ:สื่อและสื่อผสม
  3. 3. สังคมความรู • สังคมความรู หมายถึง สังคมซึ่งใชความรูเปน ทรัพยากรหลักในการผลิต แทนการใชทรัพยากรเงิน และแรงงานอยางในอดีต • สังคมความรู “สราง แบงปนและใชความรูเพื่อ ความเจริญรุงเรืองและ  ความเปนอยูที่ดีของ  ประชาชน” wikipedia
  4. 4. สื่อดิจทัล ิ • สื่อ (media) หมายถึงหนวยเก็บ (storage) และชองรับสงขอมูล (transmission channels) หรือเครื่องมือที่ใชในการเก็บและสงขอมูล • สื่อดิจิทัล หมายถึงสื่ออิเล็กทรอนิกสที่ทํางานกับขอมูลดิจิทัล (หมายเหตุ: คําวาสื่อคําเดียวกันนี้ บางครั้งก็ใชในความหมายของสื่อมวลชนหรือ สื่อขาว) สื่อผสม (multimedia) • หมายถึง สือและสาระทีมี ่ ่ หลายรูปแบบรวมกัน • สือผสมจะรวมอักษร เสียง ่ ภาพนิ่ง แอนนิเมชัน วิดีโอ และสาระที่สามารถ ปฏิสมพันธได ั wikipedia
  5. 5. ยุคเริ่มตนของการเขียน • อักขระปรากฏบนแผนอิฐเปนสูตรในการหมักเบียร ชิ้นสวนกระดาษปาปรสในคริส ั • หลักฐานที่แสดงวาชนชาติสุมาเรียนที่อาศัยใน ประเทศเมโซโปเตเมีย (ปจจุบันเปนสวนหนึงของ ่ ศตวรรษที่ 4 ซึ่งมีขอความ อิรก) เมื่อ 3200 ปกอนคริสตกาล เปน ั อักขระยิวเปนบทสวดที่ 89: 4-7 ชนชาติแรกที่รูจกการเขียน ั ในคัมภีรไบเบิลฉบับเกา Source:Who Began Writing? Many Theories, Few Answers By JOHN NOBLE WILFORD,The New York Times -- April 6, 1999 http://www.virtual-egypt.com
  6. 6. ภาพวาดฝาผนัง กอนประวัติศาสตร • ถ้ํา Lascaux อยูทางตะวันตกเฉียงใตของฝรั่งเศส • ภาพบนฝาถ้ํายุคหิน(15,000-10,000 กอน • ถ้ํา Magura อยูทางตะวันตกเฉียง  คริสตกาล) กวา 2,000 ภาพซึ่งสามารถแบงออกเปน เหนือของบุลกาเรียหางจากเมือง 3กลุมไดแก - ภาพสัตว ภาพมนุษยและสัญลักษณ จิตนาการ (abstract signs) หลวงโซเฟย 180 กม. • ภาพวาดแสดงผูหญิงและชาย สัตว ตนไม เครื่องมือ ดวงดาวและดวง อาทิตย กอนยุคบรอนซ(3,000 ป กอนคริสตกาล) http://www.oddee.com/item_93915.aspx
  7. 7. ยุคแหงการพิมพหนังสือ โยฮัน กูเต็นเบิร (ค.ศ.1400 -1468), แทนพิมพเปลี่ยนตัวอักษรได ชาวเยอรมันผูประดิษฐ ของกูเต็นเบิรก คัมภีรไบเบิลพิมพดวยเครื่องพิมพกูเต็นเบิรก เครื่องพิมพ • คัมภีรไบเบิลทีพิมพดวยเครื่องพิมพกเต็นเบิรก ระหวาง ่ ู  ค.ศ. 1454-1455 เปนสัญลักษณทบงถึงการเริมตน “ยุค ่ี ่ แหงการพิมพหนังสือ” (ตนฉบับยังเก็บไวทLibrary of ี่ Congress, US)
  8. 8. ไปรษณีย: ยุคแรกของการสื่อสาร นับจนปจจุบันกระดาษได กลายมาเปน (1) สื่อในการบันทึกชวยจําของ มนุษยเชนตําราเปนตน ชวยเปน แหลงเก็บ (storage) (2) สื่อกลางในการสื่อสาร ลักษณะของไปรษณียอีกดวย modern mail
  9. 9. หนังสืออิเล็กทรอนิกส (eBook): Kindle DX (6 May 2009) Amazon today unveiled a new, larger version of its Kindle ebook reader, which is aimed at students – and heralded as a potential saviour by some parts of the newspaper industry. (guardian.co.uk, Wednesday 6 May 2009 ) ปริมาณการขายAmazon e-book สูงกวา หนังสือธรรมดาเปนครั้งแรกเมื่อปลายป ค.ศ.2009 (guardian.co.uk, 28 Dec 2009) วางขายราว • วางตลาดฤดูรอนของสหรัฐอเมริกาใน • ผูซ้อสามารถเขาถึง 60% ของตําราเรียน ื ราคา $489 ของสํานักพิมพ Pearson, Wiley และ • ใชแสดงตําราและขาวหนังสือพิมพ Cangage • จอขนาด 9.7 นิ้วใหญกวารุนเดิม (ซึ่ง • ตอนเปดตัวบริษัทอเมซอนจะลดราคาผู แสดงนวนิยาย paperback) ราว 2 เทา ประสงคสมัครเปนสมาชิกระยะยาวของ • สามารถบรรจุหนังสือ 3,500 เลม New York Times, Washington Post • แสดงไฟลและสารคดีท่เคยแสดงบน ี และBoston Globe (ซึ่งกําลังมีปญหาดาน PCไดดวย ธุรกิจที่ใชกระดาษ)
  10. 10. LG Display unveils newspaper-size flexible e-paper (15 January 2010) • LG Display has announced its development of a newspaper-size flexible e-paper. • The 19-inch wide (250x400mm) flexible e-paper is almost as big as a page of A3 sized newspaper. • The product is able to convey the feeling of reading an actual newspaper. • 0.3 millimeters thin, the e-paper weighs just 130 grams. • LG Display arranged TFT on metal foil rather than glass substrate, http://www.digitimes.com/news/a20100115PR201.html
  11. 11. http://www.nytimes.com/2009/10/27/business/media/27audit.html http://barrdear.com/john/2009/10/28/the-death-throes-of-us-newspapers/
  12. 12. Internet client/server world wide web (web 1.0)
  13. 13. Web 2.0 เว็บ 1.0 • เจาของเว็บสรางเว็บขึ้นมา • การเพิ่มสาระใหมลงไปบน เว็บไซตของตนตองกระทําโดย ตนเองเพื่อเชื่อมโยงกับเว็บผูอื่น • ผูอื่นสามารถเชื่อมโยงเขามาได เชนกัน เว็บ 2.0 • Wikipedia ซึ่งเปนสารานุกรม ออนไลนเกิดจากสมมติฐานที่ไม นาเชื่อวาการเติมสาระลงไปใน สารานุกรมนั้นสามารถกระทําได โดยผูใชเว็บคนใดก็ได • เว็บสังคม (social web) ผูใช เติมสาระดวยผูใชเองเชน Hi5, MySpace, Facebook, Friendster, Twitter, etc.
  14. 14. http://www.cnn.com/
  15. 15. สถิติการใชอินเทอรเน็ตโลก •ประชากรโลก: ~6,700 ลานคน •ผูใชอินเทอรเน็ต: ~1,700 ลานคน (ณ กันยายน พ.ศ.2552) http://www.internetworldstats.com/stats.htm
  16. 16. The Digital Economy
  17. 17. มารตรฐานสื่อดิจิทัล
  18. 18. ปญหาสื่อดิจิทัล ฟอนต Error เสียเวลาปรับแตง โห!! สรางสารบัญ เสียเวลาจัง เปดแลว จําไมไดแลวใช เปดไมไดนะ ฟอรแมตเสีย ขนาดอักษรเทาไร คนละ version
  19. 19. การจัดการสื่อดิจิทัล • มีการถายทอดและจัดเก็บอยางเปนระบบ • การเขาถึงไดอยางทั่วถึง • มีมาตรฐานเพื่อการนํามาใชใหมไดหลายๆ ครั้ง • มีการไหลเวียนผานกระบวนที่สรางคุณคา อันจะ สงผลถึงประสิทธิภาพโดยรวมที่สูงขึ้นของ องคกร/หนวยงาน • มีการใชเทคโนโลยีเปนเครื่องมือ เพื่อชวยแปลง ความซ้ําซอนในการทํางานเปนความรวมมือ ทวีศักดิ์ กออนันตกูล. วัฒนธรรมการจัดการความรู สวทช.
  20. 20. มาตรฐานสื่อดิจิทัล • มาตรฐานการตั้งชื่อโฟลเดอรและแฟมเอกสาร • มาตรฐานการสรางเอกสารงานพิมพ • มาตรฐานเอกสารเว็บ • มาตรฐานการสรางสื่อนําเสนอ • มาตรฐานเสียงดิจิทัล • มาตรฐานภาพนิ่งและภาพเคลื่อนไหวดิจิทัล • มาตรฐานสื่อมัลติมีเดีย • ฯลฯ
  21. 21. มารตฐานและการกําหนดมาตรฐาน • การกําหนดมาตรฐาน (standardization) คือกระบวนการพัฒนาและตกลง มาตรฐาน • มาตรฐานจะปรากฎเปนเอกสารที่บงรูปแบบเดียวกันของคุณสมบัติ เงื่อนไข วิธีการ กระบวนการหรือการปฏิบัติ • มาตรฐานอาจเกิดอยางไมเปนทางการแตเกิดจากคนสวนใหญรวมกันใช (de facto) อยางกวางขวางจนเปนที่นิยม • บางมาตรฐานเกิดอยางเปนทางการ (de jure) ตามความตองการของ กฏหมาย ตัวอยางเชนมาตรฐานที่กําหนดโดย International Organization for Standardization (ISO) หรือ American National Standards Institute (ANSI) เปนตน มาตรฐานนี้จะกําหนดอยางเปนอิสระ จากผูผลิตสินคา • วัตถุประสงคของการกําหนดมาตรฐานก็เพือชวยใหสินคา ่ – อิสระจากผูผลิตรายใดรายหนึ่ง – ความเขากันได (compatibility) – ทํางานรวมกันได (interoperability) – ความปลอดภัย (safety) – ผลิตซ้ําได (repeatability) – มีคุณภาพ (quality) wikipedia
  22. 22. ระบบรหัสอักษรและสัญลักษณ(character encoding system) • หมายถึง รหัสที่ทําใหเกิดการจับคูระหวางอักษรหรือสัญญลักษณหนึ่งๆเขากับ สัญญาณไฟฟาเพื่อใหเกิดการสงอักษรหรือสัญญลักษณนั้นทางโทรคมนาคม หรือเพือการเก็บรักษาอักษรหรือสัญญลักษณนั้นไวในคอมพิวเตอร ่ Samuel F. B. Morse (1791-1872) •American Standard Code for Information Jean-Maurice-Émile Baudot Interchange (1845 – 1903), •1st edition 1963, 1st revision 1967,latest revision 1986
  23. 23. ยูนิโคด(UNICODE) • รหัสแอสกี้มขนาด 7 บิตจึงสามารถแทนอักษร ี และสัญญลักษณไดเพียง 128 ลักษณะหรือ แมนจะขยายขึนไปเปน 8 บิตเพื่อใชกับอักษร ้ และสัญญลักษณภาษาอื่นก็แทนไดเพียง 256 ลักษณะเทานั้น • จึงมีความจําเปนในการพัฒนายูนิโคดเพื่อให คอมพิวเตอรสามารถมีรหัสครอบคลุมอักษร และสัญญลักษณของภาษาทั่วโลกโดยครั้ง แรก (ค.ศ.1988) เสนอใช 16 บิต (2 ไบต) ทําใหสามารถแทนไดถึง 65,536 ลักษณะ • ปจจุบนยูนิโคดขยายออกไปถึง 32 บิต (4 ั ไบต) ครอบคลุมมากกวา 107,000 อักษรและ สัญญลักษณของภาษาทั่วโลก wikipedia
  24. 24. ฟอนต(Font)(1/2) • ดั้งเดิมฟอนตจะบงถึงขนาดและรูปแบบของอักษรหรือสัญญลักษโลหะที่ใชในการเรียงพิมพ เทานั้น • ตั้งแตยค ค.ศ.1900 เปนตนมา ฟอนตไดกลายมาเปนดิจิตัลใชในระบบคอมพิวเตอร ุ • ดังนั้นฟอนตในยุคนีมกจะหมายถึงคอมพิวเตอรฟอนตซึ่งก็คือไฟลอิเล็กทรอนิกสที่เก็บชุด ้ ั ของอักษรและสัญลักษณ (characters, glyphs, or symbols such as dingbats) ตัวอยางฟอนต Metal typeset
  25. 25. ฟอนต(Font)(2/2) • ฟอนตจะบงประเภท (family) ลักษณะ (faces) และขนาด (point) • การแสดงฟอนตบนจอคอมพิวเตอรที่แพรหลายจะแสดงเปนลักษณะที่เรียกันวาบิต แม็ป (bitmap) หรือบางที่ก็เรียกกันวาราสเตอร (raster) • การแสดงจะมีลักษณะเปนจุดหลายจุดภายในกรอบสี่เหลี่ยม แตละจุดแทนดวย 1 ไบต (8บิต) หรือ 3 ไบต (24บิต) เพื่อใหไดสีท้ังสามที่ละเอียด • ความละเอียดในการแสดงจะขึ้นอยูกับจํานวนจุดตอนิ้ว (dpi: dot per inch) ตัวอยางฟอนตของไมโครซอฟท การแสดงภาพแบบบิตแม็ป
  26. 26. ไฟลเสียง(audio file) • เสียงดิจิทัลเกิดจากการสุม (sample)อยางสม่ําเสมอของเสียงอะนาล็อก • ขอมูลที่ไดจากการสุมจะมีคาเปนดิจิทัลเก็บไวในไฟลของคอมพิวเตอร • เมื่อตองการฟงเสียงเราสามารถแปลงขอมูลที่เก็บไวกลับไปเปนเสียงอะนาล็อกเดิมได • ขอมูลดิจทัลที่เก็บไวอาจมีลักษณะเทาเดิม (uncompressed) หรือลดขนาด (compressed) เพื่อ ิ ประหยัดพื่นที่ในคอมพิงเตอรได • ดังนั้นไฟลจึงมี 3 ลักษณะ:เทาเดิม (uncompressed) ลดขนาดแบบไมสูญเสีย (lossless compression) และลดขนาดแบบสูญเสีย (lossy compression) ตัวอยางการแปลงจากอนาล็อกเปนดิจิทัล (แบบ PCM) • เราจะสังเกตวาสัญญานลักษณะไซน ไดรับการสุมอยางสม่ําเสมอและ เปลี่ยนเปนคาดิจิทัลตรงจุดที่สุมดังนี้ 7, 9, 11, 12, 13, 14, 14, 15, 15, 15, 14, ฯลฯ • เมื่อแปลงคานี้เปนไบนารีก็จะไดคา 0111, 1001, 1011, 1100, 1101, 1110, 1110, 1111, 1111, 1111, 1110, ฯลฯ wikipedia
  27. 27. ประเภทของไฟลเสียง http://www.fileinfo.com/filetypes/audio
  28. 28. ตัวอยางรายละเอียด ของไฟลเสียง
  29. 29. กลองดิจิทัล CCD: Charge Couple Device Olympus EVOLT E-330 • 7.5-megapixel NMOS solid state image sensor • 2.5-inch color LCD monitor with vertical tilt design and Live View capability • JPEG, uncompressed TIFF, and RAW file formats • Images saved on Compact Flash cards and Micro drives, as well as xD- Picture cards • USB cable for fast connection to a computer (USB auto-connect for driverless connection to Windows Me, 2000, XP, and Vista, and Mac OS 8.6 or greater)
  30. 30. ประเภทของไฟลภาพนิ่ง http://www.fileinfo.com/filetypes/image
  31. 31. ตัวอยางไฟลภาพนิ่งชนิด JPEG • JPEG ยอมาจาก Joint Photographic Experts Group ซึ่งเปนคณะกรรมการพิจารณามาตรฐานไฟล ภาพประเภทนี้ • ปจจุบันมีชื่อเปนทางการวา ITU – T JTC1/SC2/WG10. • ไฟล JPEG รุนแรกเริ่มประกาศเมื่อ ค.ศ.1986 มีวัตถุประสงคที่จะยอบีบอัดภาพถายธรรมชาติทั้งสี (24 บิตหรือ 16.7ลานสี) หรือขาวดํา (8 บิตหรือ 256 ระดับ) • การลดขนาด (บีบอัด) เปนลักษณะสูญเสียสารสนเทศ กลาวคือภาพที่ลดขนาดจะเลวกวาภาพ เริ่มตน • อยางไรก็ดี JPEG ไดอาศัยคุณลักษณะสายตาของมนุษยที่ทนตอการสูยเสียสารสนเทศนั้นได • ภาพทั้งสองนี้เปภาพเดียวกัน หรือ? • ภาพขวาเปนภาพเริ่มตนนําออกมา จากกลองโดยตรง • ภาพดานซายเปนภาพหลังจากใช Photoshop บีบอัดลดสารสนเทศ เหลือ 60% http://www.photoshopessentials.com/essentials/jpeg-compression/
  32. 32. ตัวอยางไฟลภาพนิ่งชนิด GIF • GIFยอมาจากThe Graphics Interchange Format (GIF) • มีลักษณะของบิตแม็ปเสนอโดยบริษัทCompuServe เมื่อ ค.ศ. 1987 และเปนที่นยมใช ิ เนื่องจากการสนับสนุนและการปอนลงเครื่อง(portability)ที่ดี • ลักษณะ 8 บิตตอพิกเซลทําใหเรียกใชสีได 256 สีจากจํานวนสี RGB ทั้งหมด 16.7ลานสี (24-บิต) • นอกจากนียังใชในงานแอนนิเมชันโดยแตละเฟรมเลือกสีเปนอิสระจาก 256 สีเปนจากกัน ้ • ดวยขอจํากัดจํานวนสีจึงทําให GIF เหมาะสําหรับที่งายกลาวคือภาพเสน ภาพกราฟฟก  และโลโกเปนตนแตไมเหมาะสําหรับภาพถายสีจากกลองและภาพวาดที่มีลักษณะสีที่ ตอเนื่อง • GIF ใชวิธีบีบอัดที่ปราศจากการสูญเสียสารสนเทศ painting line drawing textual image photograph image
  33. 33. ความสิ้นเปลืองหนวยความจําของภาพนิ่ง • สมมติเรามีภาพขนาด6x4นิ้วที่150 dpi เราจะคํานวณดังนี้ (6 inches x 150 dpi) x (4 inches x 150 dpi) = 900x600 pixels = 540,000 pixels • เนื้อที่หนวยความจําสําหรับภาพสี (RGB) จึงเปน 540,000 x 3 = 1.6 ลานไบต • สําหรับ “x3” จะหมายถึง 3 ไบตของสี RGB ตอพิกเซล หรือนั่นคือระดับสีไดถึง 24 บิต (16.7ลานสี) ตอพิกเซล • กรณี 8 บิตตอพิกเซล (ขาวดําหรือ 256 สี) หรือภาพลายเสนจะใช 1 บิตตอพิกเซล (1/8 ไบต) ก็จะสิ้นเปลืองนอยลง
  34. 34. ภาพเคลื่อนไหวดิจิทัล ตัวอยางการคํานวณปริมาณขอมูลวิดโอ ี • คุณสมบัติ – แตละพิกเซลใชสีขนาด 24 บิต – ขนาดเฟรม 640x480 พิกเซล – จํานวนเฟรม 25 เฟรมตอวินาที • ตองการทราบวาใน 1 ชัวโมง (3600 วินาที) ตองสงขอมูล ่ เทาไร? – จํานวนพิกเซลตอเฟรม = 640 * 480 = 307,200 – จํานวนบิตตอเฟรม = 307,200 * 24 = 7,372,800 = 7.37 เมกะบิต – จํานวนบิตตอวินาที (BR) = 7.37 * 25 = 184.25 เมกะบิตตอวินาที – ดังนั้นจํานวนขอมูลใน1ชั่งโมง = 184 * 3600 วินาที= 662,400 เมกะบิต= 82,800 เมกะไบต= 82.8 กิกะไบต wikipedia
  35. 35. ประเภทของไฟลวิดิโอ http://www.fileinfo.com/filetypes/video
  36. 36. วิวัฒนาการของการบีบอัดขอมูลภาพ เคลือนไหวดวยมาตรฐาน MPEG ่ (MPEG: Moving Picture Experts Group ) http://www.althos.com/tutorial/MPEG-Tutorial-moving-picture-experts-Group-Book-page-19.html
  37. 37. MPEG 1,2,4 • MPEG-1 เปนมาตรฐานในการบีบอัดขอมูลวิดีโอและเสียงชนิดสูญเสีย สารสนเทศ • เริ่มใชเมื่อ ค.ศ.1993 • วัตถุประสงคเพื่อบีบอัดขอมูลดิบของ VHS ดิจิทัลวิดีโอและเสียงในซีดี ใหเหลือเพียง 1.5 เมกะบิตตอวินาที (ดวยอัตรา 26:1 และ 6:1 ตามลําดับ) โดยไมเสียคุณภาพจนเกินไป • ดวยเหตุนี้บรรดาวีซดี (VCD: Video Compact Disc) ี • MPEG-1 ไดกลายเปนระบบบีบอัดขอมูลที่เขากันได (compatible lossy audio/video format) ระหวางผลิตภัณฑตางยี่หอมากที่สุดในโลก • ที่รูจักแพรหลายคงจะเปน MPEG-1 ที่ใชเปนมาตรฐานของรูปแบบเสียง MP3 http://www.wave-report.com/tutorials/VC.htm
  38. 38. MPEG 1,2,4 MPEG-2 • ออกแบบเพื่อใชงานระหวาง 1.5 และ 15 เมกะบิต/วินาที • เนนไปที่ดิจิทัลทีวีและดีวีดี (DVD: digital versatile disc) • วางอยูบนพื้นฐานของ MPEG-1 แตออกแบบสําหรับการบีบอัดและสงขอมูล โทรทัศนดจิทัลบนพื้นดิน การสงผานเคเบิล การสงโทรทัศนโดยตรงทาง ิ ดาวเทียม • MPEG-2 ยังสามารถปรับอัตราบิตตอวินาทีใหขนไปใชในการสงภาพละเอียดของ ึ้ HDTV ไดโดยหลีกเลี่ยงการที่ตองไปใช MPEG-3 MPEG-4 • มาตรฐานสําหรับการใชบนเว็บ • วางอยูบนพื้นฐานการบีบอัดแบบวัตถุ (object-based compression) • แตละวัตถุในภาพจะไดรับการติดตามจากเฟรมหนึงไปยังอีกเฟรมหนึ่ง ่ • สิ่งที่ไดคอความสามารถในการปรับประสิทธิภาพการบีบอัดจากจํานวนบิตตอ ื วินาทีที่ต่ําไปสูจํานวนบิตตอวินาทีท่สูงขึ้นได ี • นอกจากนียังสามารถควบคุมแตละวัตถุในภาพไดดวยทําใหไดมาซึ่ง ้ ปฏิสัมพันธ (interactivity) ระหวางวัตถุในภาพกับผูใชได http://www.wave-report.com/tutorials/VC.htm
  39. 39. สรุป • รวมกันทําความเขาใจและกําหนดมาตรฐาน สื่อดิจิทัล • รวมกันรณรงค สงเสริมการใชงานมาตรฐาน สื่อดิจิทัล • รวมกันพัฒนา ปรับปรุงขอกําหนด มาตรฐาน กระบวนการที่เกียวของกับสื่อดิจิทัล ่
  40. 40. ขอบคุณ http://nstda.or.th/pairash

×