Tokos

1,838
-1

Published on

Published in: Technology, Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,838
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Tokos

  1. 1. Տոկոսներ 6-1 դաս.
  2. 2. <ul><li>Տոկոսներով հաշվումներ կատարվում էին դեռևս Բաբելոնում: Տոկոսները հատկապես լայն կիրառություն ունեին հին Հռոմում, որտեղ տոկոս անվանում էին pro centum «հարյուրից», հենց այդ անվանումն է որոշ ձևափոխություններով գործածվում բազմաթիվ ժամանակակից լեզուներում: % նշանը ստեղծվել է 15-րդ դարում pro centum բառերը կրճատ գրելու փորձերի արդյունքյում: </li></ul><ul><li>p.C 0 p.0/0 0/0 ձևով: </li></ul>Պատմական ակնարկ
  3. 3. Թվի /մեծության / մեկ հարյուրերորդ մասը անվանում են այդ թվի /մեծության / մեկ տոկոս: Գտնել թվի մեծության 1 տոկոսը նշանակում է, գտնել այդ թվի 1/100 մասը, ինչը կարելի է կատարել` թիվը /մեծությունը/ բազմապատկել 1/100-ով կամ բաժանել 100-ի: Տոկոս բառի փոխարեն մաթեմատիկայում օգտագործում են «%» նշանը: Սահմանում
  4. 4. Օրինակ`  300 կգ-ի 1 տոկոսը 3 կգ է, որովհետև 300 : 100 = 3, կամ 300·1/100 = 3: Օրինակ` 10 կմ-ի 1 տոկոսը 100 մ է, որովհետև 10 կմ ·1/100 = = 10.000 մ·1/100 = 100մ :
  5. 5. Տոկոսի հետ կապված առաջանում են հետևյալ երեք տեսակի խնդիրներ. 1.տրված թվի տրված տոկոսի որոշումը, 2.Թիվ գտնելը նրա տոկոսներով, 3.Երկու թվերի տոկոսային հարաբերությունը գտնելը
  6. 6. 1.Տրված թվի տրված տոկոսի որոշումը, <ul><li>Կանոն </li></ul><ul><li>A թվի p %-ը գտնելու համար պետք է p/100 կոտորակը բազմապատկել A-ով: </li></ul><ul><li>Առաջադրանք` </li></ul><ul><li>Պատկերասրահում ցուցադրված 80 նկարների 15 %-ը դիմանկարներ են: Քանի՞ դիմանկար է ցուցադրված: </li></ul>Լուծում` 80x15/100=120/12=12
  7. 7. 2.Թիվ գտնելը նրա տոկոսներով, <ul><li>Կանոն: Որպեսզի գտնենք A թիվը, </li></ul><ul><li>որի p %-ը հավասար է B թվին, պետք է B թիվը բաժանել p/100 կոտորակին: </li></ul><ul><li>Խնդիր: Մայրիկը ծախսեց 1500 դրամ, որը նրա ունեցածի 30%-ն էր: Սկզբում ինչքան դրամ ուներ մայրիկը: </li></ul>Լուծում 1500:30/100=1500x100/30=5000
  8. 8. 3.Երկու թվերի տոկոսային հարաբերությունը գտնելը <ul><li>Կանոն: Իմանալու համար, թե B թիվը Aթվի քանի տոկոսն է կազմում, պետք է նրանց հարաբերությունը բազմապատկել 100-ով: </li></ul><ul><li>Խնդիր: Դասարանի 25 աշակերտներից 20-ը լավ գնահատականներ են ստացել: Աշակերտների քանի տոկոսն է լավ գնահատական ստացել: </li></ul>Լուծում` (20/25)*100=20x4=80
  9. 9. Խնձորի որ մասն են կտրել, մասը արտահայտիր տոկոսով: ½ մաս 50%
  10. 10. Զբոսաշրջիկն անցավ ճանապարհի ¼ մասը: Ճանապարհի քանի ՞ տոկոսն է նա հաղթահարել: ? % ¼=25x1/4x25=25/100
  11. 11. Բեռնատար մեքենան մեկ ուղերթով կարող է տեղափոխել պահեստում եղած ալյուրի 2 %: Քանի ուղերթ պետք է կատարի : 100:2=50 (անգամ) ?
  12. 12. <ul><li>Վահիկը խնձորը բաժանեց հինգ մասի: Քանի՞ տոկոս է կազմում խնձորի մեկ մասը: </li></ul><ul><li>2. Պահեստում կա 3տ. միրգ: Խնձորը կազմում է ամբողջի 30 % -ը, խաղողը 43 % -ը, իսկ դեղձը մնացածը: Որոշել մրգերի քաշը: </li></ul>ԽՆԴԻՐՆԵՐ
  13. 13. 3. Մայրիկը իր 10.000 դրամ աշխատավարձը ծախսեց մուրաբա եփելու համար: Խնձոր գնելու համար նա ծախսեց այդ գումարի 30 % -ը, ելակ գնելու համար  30 % -ը, իսկ տանձի և շաքարավազի համար 20-ական տոկոս: Արդյո՞ք ամբողջ գումարն է ծախսել մայրիկը:
  14. 14. <ul><li>4. Խանութ առաքեցին 12.500 կգ կարտոֆիլ: Առաջին օրը վաճառվեց այդ ամբողջի 43% -ը: Քանի՞ կգ կարտոֆիլ մնաց վաճառելու: </li></ul><ul><li>5. Աննան ունի 60 փոստանիշ, Անին նրանից 20 % -ով պակաս, իսկ Եվան` Աննայից և Անիից 50 % -ով ավել: Քանի՞ փոստանիշ ունի Անին, իսկ քան՞ի ۥ Եվան: </li></ul>
  15. 15. <ul><li>6. 14կգ թարմ խնձորից ստացել են 6կգ չիր: Թարմ խնձորի զանգվածի ո ՞ ր մասն է կազմում խնձորի չրի զանգվածը: Այդ մասն արտահայտիր տոկոսով: Զանգվածի ո՞ ր տոկոսն է կորչում չորացման ընթացքում: </li></ul><ul><li>7. Ցանել են 57 սերմ: Նրանցից 34 -ը ծլել են: Որոշե ́ք սերմերի ծլունակության տոկոսը: </li></ul>
  16. 16. <ul><li>8. Դպրոցում 316 աշակերտ կա, որոնցից 28-ը սովորում են լավ , իսկ 16-ը գերազանց : Աշակերտների քանի ՞ տոկոսն է սովորում լավ , իսկ քանի ՞ սը գերազանց : </li></ul><ul><li>9. Ծառայողն իր ձեռնարկությունից գնեց 45.000 դրամի բաժնետոմս և ստացավ 12 % շահույթ: Քանի՞ դրամ շահույթ նա ստացավ: </li></ul>
  17. 17. 100x10:20=50Լամպ 50-10=40 Լամպ Ջիմը պարզեց, որ իր լամպերից 20%-ը խոտան է: Հաշվեց այդ լամպերը, ստացվեց 10 հատ: Քանի՞ լամպ ուներ Ջիմը:
  18. 18. <ul><li>Հաշվեք  </li></ul><ul><li>ա) 50-ի 10 % -ը, բ) 8-ի 75 % -ը, </li></ul><ul><li>գ) 25-ի 4 % -ը, դ) 70-ի 60 % -ը: </li></ul><ul><li>2. Ո՞րն է մեծ. </li></ul><ul><li>ա) 50-ի 20 % -ը, թե 20-ի 50 % -ը, </li></ul><ul><li>բ) 60-ի 30 % -ը, թե 30-ի 60 % -ը: </li></ul>ՎԱՐԺՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  19. 19. <ul><li>3. 50 թիվը մեծացրե ́ք. </li></ul><ul><li>20 % -ով, 35 % -ով, 50 % -ով, 80 % -ով: </li></ul><ul><li>80 թիվը փոքրացրե ́ք. </li></ul><ul><li>10 % -ով, 25 % -ով, 40 % -ով, 75 % -ով: </li></ul><ul><li>4. Առանց հաշվարկների որոշե ́ք  ո՞րն է մեծ. </li></ul><ul><li>ա ) 40-ի 13 % -ը, 50-ի 13 %- ը, </li></ul><ul><li>բ) 60-ի 23% -ը, 60-ի 33% -ը: </li></ul><ul><li>5. 60-ի ո ۥ ր տոկոսն է 20-ը: 20-ի ո ۥ ր տոկոսն է 60-ը: </li></ul>
  20. 20. <ul><li>6. Թվի ո՞ր մասն է կազմում նրա. </li></ul><ul><li>ա) 1 % -ը, բ) 5 % -ը, գ) 10 % -ը, </li></ul><ul><li>դ) 25 % -ը, ե) 40 % -ը, զ) 55 % -ը, </li></ul><ul><li>է) 65 % -ը, ը) 70 % -ը, թ) 75 % -ը. </li></ul><ul><li>ժ) 80 % -ը, ի) 95 % -ը, լ) 100 % -ը: </li></ul><ul><li>7. Մեծացրե ́ք . </li></ul><ul><li>ա) 20-ը 10 % -ով, բ) 40-ը 20 % -ով, </li></ul><ul><li>գ) 60-ը 30 % -ով, դ) 80-ը 40 % -ով: </li></ul><ul><li>8. Փոքրացրե ́ք . </li></ul><ul><li>ա) 30-ը 15 % -ով, բ) 50-ը 25 % -ով, </li></ul><ul><li>գ) 70-ը 35 % -ով, դ) 90-ը 65 % -ով: </li></ul>

×