ХОТ, СУУРИН ГАЗРЫН СҮҮНИЙ ХАНГАМЖ, АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ Доктор, профессор Л.Дамдинсүрэн 2010.04.22
Агуулга <ul><li>Сүүний хангамж, хүртэмжийн тойм </li></ul><ul><li>Хүнсний бүтээгдэхүүн, сүүний аюулгүй байдлын тухай ойлго...
Нийт сүү үйлдвэрлэл,  сая.л
Сүүний төрөл
Нэг хүнд ногдох сүү үйлдвэрлэлт
Дэлхийн болон зарим орны сүү, цагаан идээний хэрэглээ ОХУ  норм 305  л , 2008-242  л Монгол   1919-1920 онд хоногт 2,9  л ...
Сүү, цагаан идээний хэрэглээний хөдлөл зүй Хоногт сүү: Дундаж 404,4  мл Хөдөө  604,1  мл Хотод  19,0  тл 1919-1920 онд хон...
Хэрэглээ – амьжиргааны түвшин
 
Бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал: “Алтан гурвалжин” онолоор
ХҮНСНИЙ СҮЛЖЭЭ – ФЕРМЭЭС ХЭРЭГЛЭГЧИЙН АМ ХҮРТЭЛ
ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ <ul><li>Аюул -хөдөө аж ахуй, х¿íñíèé ¿éëäâýð, õóäàëäàà, õýðýãëýýíèé ÿâöàä òîõèîëäîõ õ¿íèé ýð¿¿ë ìýíäýä ñºðº...
Монголын сүү – экологийн цэвэр бүтээгдэхүүн
Сүү биологийн үнэт бүтээгдэхүүн <ul><li>Хялбар шингэх төгс уураг: казеин, альбумин, глобулин </li></ul><ul><li>Дархлааны у...
Аюул, эрсдэлийн эх үүсвэр <ul><li>Үндсэн 3 эх үүсвэр: </li></ul><ul><li>Физикийн: түүхий эд бэлтгэх явцад шороо, чулуу, ши...
 
Химийн бохирдлын эх үүсвэр <ul><li>Бэлчээр, тариалангийн талбай, гол, усны химийн бохирдол </li></ul><ul><li>Сав, баглаа б...
Сүүний биологийн бохирдол <ul><li>Сүү бол бичил биетэн үржих таатай орчин, гэхдээ шинэ саам 2-3 цагт гашилахгүй, бичил бие...
 
Сүүгээр дамжиж болох халдварт өвчин <ul><li>шүлхий </li></ul><ul><li>боом </li></ul><ul><li>сүрьеэ  </li></ul><ul><li>бруц...
Аюултай 10 бичил биетэн 1.Campylobacter jejuni  – Суулгах өвчний үндсэн шалтгаан болдог. Эх үүсвэр нь: мал, шувууны түүхий...
Аюултай 10 бичил биетэн 4.Listeria monocytogenes  – Жирэмсэн эмэгтэйчүүд, нялх хүүхэд болон дархлалын систем нь муудсан хү...
Аюултай 10 бичил биетэн 7.Shigella  – Суулгахад хүргэдэг 300 000 орчим өвчний шалтгаан болдог. Ариун цэвэр муу орчинд илүү...
Малаас хүнд халдварлах өвчин <ul><li>Бруцеллёз  </li></ul>Английн эмч Д.Брюс 1886 онд нээсэн, 3 зүйл:  Brucella meltensis,...
Сүрьеэ M ycob acterium tub erculosis
Ченжийн тогтолцоо
Зарим санал <ul><li>Сүү – стратегийн бүтээгдэхүүн </li></ul><ul><li>Сүүний аж ахуй-боловсруулах үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх цо...
 
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Milk safety workshop

1,709

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,709
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
32
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Milk safety workshop

  1. 1. ХОТ, СУУРИН ГАЗРЫН СҮҮНИЙ ХАНГАМЖ, АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ Доктор, профессор Л.Дамдинсүрэн 2010.04.22
  2. 2. Агуулга <ul><li>Сүүний хангамж, хүртэмжийн тойм </li></ul><ul><li>Хүнсний бүтээгдэхүүн, сүүний аюулгүй байдлын тухай ойлголт </li></ul><ul><li>Сүү, цагаан идээний ач холбогдол, чанар, эрүүл ахуйн үзүүлэлт </li></ul><ul><li>Сүү бохирдуулагч үндсэн эх үүсвэр </li></ul><ul><li>Сүүний чанар, экологийн цэвэршлийг хамгаалах арга зам </li></ul><ul><li>Зарим санал </li></ul>
  3. 3. Нийт сүү үйлдвэрлэл, сая.л
  4. 4. Сүүний төрөл
  5. 5. Нэг хүнд ногдох сүү үйлдвэрлэлт
  6. 6. Дэлхийн болон зарим орны сүү, цагаан идээний хэрэглээ ОХУ норм 305 л , 2008-242 л Монгол 1919-1920 онд хоногт 2,9 л МАЙСКИЙ
  7. 7. Сүү, цагаан идээний хэрэглээний хөдлөл зүй Хоногт сүү: Дундаж 404,4 мл Хөдөө 604,1 мл Хотод 19,0 тл 1919-1920 онд хоногт 2,9 л МАЙСКИЙ Хоногт мах: Дундаж 250 г Хөдөө 318,4 г хотод 230 г,
  8. 8. Хэрэглээ – амьжиргааны түвшин
  9. 10. Бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал: “Алтан гурвалжин” онолоор
  10. 11. ХҮНСНИЙ СҮЛЖЭЭ – ФЕРМЭЭС ХЭРЭГЛЭГЧИЙН АМ ХҮРТЭЛ
  11. 12. ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ <ul><li>Аюул -хөдөө аж ахуй, х¿íñíèé ¿éëäâýð, õóäàëäàà, õýðýãëýýíèé ÿâöàä òîõèîëäîõ õ¿íèé ýð¿¿ë ìýíäýä ñºðºã íºëºº ¿ç¿¿ëæ áîëçîøã¿é, õ¿íñýíä àãóóëàãäàõ áèîëîãè, ôèçèê, õèìèéí õ¿÷èí ç¿éëñ </li></ul><ul><li>Эрсдэл - Õ¿íñíèé àþóëûí ¿ð äàãàâðûí óëìààñ õ¿íèé ýð¿¿ë ìýíäýä ¿ç¿¿ëýõ ñºðºã íºëººëèéí ìàãàäëàëûí õóâüñàõ òîî õýìæýý, íºëººëëèéí çýðýã </li></ul>
  12. 13. Монголын сүү – экологийн цэвэр бүтээгдэхүүн
  13. 14. Сүү биологийн үнэт бүтээгдэхүүн <ul><li>Хялбар шингэх төгс уураг: казеин, альбумин, глобулин </li></ul><ul><li>Дархлааны уураг: иммунноглоулин, лактоферрин, лизоцим </li></ul><ul><li>шинэ нээлт: АНГИОГЕНИН дархлааны уураг </li></ul><ul><li>Сүүний тос 28С-т хайлдаг, холестрин бага </li></ul><ul><li>Сүүний чихрээс лактулоз, лазтулозолизин – ашигтай микрофлорыг дэмжигч хүчин зүйлс </li></ul><ul><li>Үнэт чанарыг магтах бус, хамгаалах ёстой </li></ul><ul><li>Физик бохирдлоос хамгаалж, зэлний ариун цэвэр сахих </li></ul><ul><li>Биологийн бохирдлоос сэргийлж, малын ариун цэвэр, эрүүл мэнд, малчин, саальчны хувийн ариун цэвэр </li></ul><ul><li>Сүүг саамагц шүүх, хувин сав, саалтуурыг цэвэр байлгах, хөргөх </li></ul>
  14. 15. Аюул, эрсдэлийн эх үүсвэр <ul><li>Үндсэн 3 эх үүсвэр: </li></ul><ul><li>Физикийн: түүхий эд бэлтгэх явцад шороо, чулуу, шил, төмрийн үртэс зэрэг механик бохирдол орох </li></ul><ul><li>Химийн: эколог, пестицид, гербицид, малын эм, тариа, сав, боодол, технологит ашигладаг нэмэлт бодис, хуурамч бүтээгдэхүүн </li></ul><ul><ul><ul><li>3. Биологийн:шавьж, мэрэгчид, б àêòåðè, ýãýë áèåòýí, ïàðàçèò, âèðóñ, 캺ãºíöºð áîëîí òýäãýýðèéí õîðíîîñ áîëñîí õ¿íñíèé áîõèðäîë </li></ul></ul></ul><ul><li>Монголд илэрсэн жишээ: </li></ul><ul><li>Төмрийн үртэс, элс, шороотой гурил, элсэн чихэр, цагаан будаа, сүү, цагаан идээнд өтөг, бууц, үс, хялгас, шороо г.м </li></ul><ul><li>Нитратын агууламж ихтэй төмс, хиам, өлөн гэдсэнд левомицитин, меламинтай сүү г.м. </li></ul><ul><li>Ногоо, жимс, будаанд шавьж, хулгана, харх илэрч байсан, хөгцөөр бохирдсон ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүн, ил задгай зарж байгаа мах, сүүний бичил биетний бохирдол г.м. </li></ul>
  15. 17. Химийн бохирдлын эх үүсвэр <ul><li>Бэлчээр, тариалангийн талбай, гол, усны химийн бохирдол </li></ul><ul><li>Сав, баглаа боодол </li></ul><ul><li>Малын эм, тариа </li></ul><ul><li>Агаарын бохирдол </li></ul>меламин
  16. 18. Сүүний биологийн бохирдол <ul><li>Сүү бол бичил биетэн үржих таатай орчин, гэхдээ шинэ саам 2-3 цагт гашилахгүй, бичил биетний эсрэг үйлчлэл бүхий лизоцим, лактонин, антитоксин, бактериолизин бодисууд байдаг, сүү өөрийгөө хамгаалах үе буюу бактерицидын үе гэнэ </li></ul><ul><li>Гашилахын учир </li></ul>Сүүнд бичил биетэн үржих: саатлын үе, холимог микрофлор, сүүнхүчлийн бактер, дрожж, хөгц мөөгөнцөр <ul><li>Бичил биетний бохирдлын эх үүсвэр </li></ul><ul><li>Хөхний сувагт үлдсэн сүүнд бактер өсөж үржин саахад сүүнд ордог, үүнийг дотоод бохирдол гэнэ, 1 мл –т 100000 </li></ul><ul><li>Гадаад эх үүсвэр: </li></ul><ul><li>Малын арьс, үс, саалтуур, хувин сав, саальчны гараас бохирдоно. </li></ul><ul><li>Малын тэжээл, бууцнаас уураг задлагч, пропион-, цуун хүчлийн бактер, дрожж, хөгц мөөгөнцөр </li></ul><ul><li>Ялзарч муудсан тэжээл, даршнаас салмонел, энтэрококк </li></ul><ul><li>Малын халдварт болон халдварт бус өвчин эмгэг үүсгэгч </li></ul>Сүүг шүүж, хөргөснөөр бактерицид үе уртасна, жишээ нь 10С хүртэл хөргөвөл хадгалах хугацаа 24 цаг
  17. 20. Сүүгээр дамжиж болох халдварт өвчин <ul><li>шүлхий </li></ul><ul><li>боом </li></ul><ul><li>сүрьеэ </li></ul><ul><li>бруцеллёз </li></ul><ul><li>цусан суулга </li></ul><ul><li>булчин задрах тахал </li></ul><ul><li>халдварт хордлого, хордлого </li></ul>
  18. 21. Аюултай 10 бичил биетэн 1.Campylobacter jejuni – Суулгах өвчний үндсэн шалтгаан болдог. Эх үүсвэр нь: мал, шувууны түүхий болон шүүрхий мах, түүхий сүү, цэвэршүүлж, боловсруулаагүй ус. 2.Clostridium botulinum – Булчингийн үйл ажиллагааг зогсонги байдалд хүргэдэг ботулизмийн өвчнийн шалтгаан болдог хорт бодисыг энэ бичил, биет ялгаруулдаг. Эх үүсвэр нь: гэрийн нөхцөлд удаан хадгалсан хоол болон ургамлын тос. 3.E. Coli 0157:H7 – Үхэлд хүргэх хор ялгаруулдаг бактери. Эх үүсвэр нь: дутуу шарсан мах, түүхий таташ, амтлагч ногоо, түүхий сүү. http: //vm.cfsan.fda.gov/~mow/info.html
  19. 22. Аюултай 10 бичил биетэн 4.Listeria monocytogenes – Жирэмсэн эмэгтэйчүүд, нялх хүүхэд болон дархлалын систем нь муудсан хүмүүст онцгой аюултай листереллез өвчнийг үүсгэдэг. Эх үүсвэр нь: хөрс, хөрсний ус, зөөлөн бяслаг зэрэг сүүн бүтээгдэхүүн, түүхий ба шүүрхий мах, шувуу, амтлач ногоо, далайн зарим бүтээгдэхүүн. 5.Salmonella – Хүнсний бүтээгдэхүүнээр дамждаг, тархалтаараа хоёрдугаарт ордог өвчний шалтгаан болдог бөгөөд жил бүр ийм өвчний хэдэн сая тохиолдол гардаг. Эх үүсвэр нь: түүхий болон дутуу болсон өндөг, сайн болгоогүй мах ба шувуу, сүүн болон далайн бүтээгдэхүүн, жимс, хүнсний ногоо. .Staphyloсоccus aureus – Энэ бактери нь хүний бие организмд оронгуут бөөлжүүлдэг хүчтэй хор үүсгэдэг байна. Эх үүсвэр нь: гахайн давсалсан мах, салат, талхан болон сүүн бүтээгдэхүүн зэрэг уураг их хэмжээгээр агуулсан бэлэн бүтээгдэхүүн.
  20. 23. Аюултай 10 бичил биетэн 7.Shigella – Суулгахад хүргэдэг 300 000 орчим өвчний шалтгаан болдог. Ариун цэвэр муу орчинд илүү амархан дамждаг. Эх үүсвэр нь: салат, сүү болон сүүн бүтээгдэхүүн, бохирдсон ус. 8.Toxoplasma gondii – Тухайлбал, хүүхдийн харааны гажиг, оюун ухааны хомсдолд хүргэх гэх мэтээр төв мэдрэлийн системийг гэмтээдэг маш аюултай хордлого өвчнийг үүсгэдэг. Эх үүсвэр нь: мах, ялангуяа гахайн мах. 9.Vibrio vulnificus – Булчин задрах тахлын эх үүсвэр, элэгний өвчтэй хүмүүст нэн аюултай гастроэнтерит буюу синдром үүсгэдэг. Эх үүсвэр нь: түүхий сүү, дутуу болгосон далайн бүтээгдэхүүн. 10.Yersinia enterocoliticа – Суулгуулж, бөөлжүүлэхэд хүргэдэг ерсиниоз өвчнийг үүсгэдэг. Эх үүсвэр нь: гахайн мах, сүүн бүтээгдэхүүн, амтлагч ногоо.
  21. 24. Малаас хүнд халдварлах өвчин <ul><li>Бруцеллёз </li></ul>Английн эмч Д.Брюс 1886 онд нээсэн, 3 зүйл: Brucella meltensis, Br.abortus, Br. suis, 0,6-1,5x 0,5-0,7 μ m Хүйтэнд тэсвэртэй, усанд 6-150 хоног , чийгтэй хөрсөнд 3 сар амьд байж чадна, нарны шууд цацралд 1 цаг байлгахад устана. Сүүг 70С-т халааж, 30 мин., 85-90С-т 20 сек. байлгахад устдаг. Энэ нь сүүний үйлдвэрт бруцеллёзтай сүү ав гэсэн үг биш. Халдвар тараах аюултай.
  22. 25. Сүрьеэ M ycob acterium tub erculosis
  23. 26. Ченжийн тогтолцоо
  24. 27. Зарим санал <ul><li>Сүү – стратегийн бүтээгдэхүүн </li></ul><ul><li>Сүүний аж ахуй-боловсруулах үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх цогц бодлого: </li></ul><ul><li>фермер-үйлдвэр-тээвэр- худалдаа </li></ul><ul><li>сүү үйлдвэрлэгч, боловсруулагчид төрөөс мөнгөн дэмжлэг </li></ul><ul><li>татварын хөнгөлөлт, зээлийн бодлого </li></ul><ul><li>сүү, цагаан идээний хэрэглээг нэмэгдүүлэх </li></ul><ul><li>импортын ялгавартай татвар </li></ul>
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×