Sanaysay

15,553 views
15,090 views

Published on

0 Comments
5 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
15,553
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
341
Comments
0
Likes
5
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Sanaysay

  1. 1. SANAYSAY⇒ Sa diksyunaryo: isang komposisyong pampanitikan sa isang natatanging paksa na higit na maikli at pormal kaysa alinmang akda⇒ nagtataglay ng sariling pananaw, paniniwala at kaisipan ng sumusulat⇒ angkop na paraan ng pagpapahayag ng kaisipan sa pagtuklas ng galaw ng buhay⇒ Alejandro Abadilla: “pagsasalaysay ng isang sanay” o nakasulat na karanasan ng isang sanay sa pagsasalaysay⇒ Genoveva E. Matute: pagtalakay sa isang paksa sa paraang tuluyan at sa malayang paraang naglalantad ng kaisipan, kuru-kuro, palagay at ng kasiyahan ng sumusulat, upang umaliw, magbigay-kaalaman o magturo⇒ Dr. Samuel Johnson: isang malayang igpaw ng pag-iisipMga Bahagi ng Sanaysay:1. Panimula - pinakamukha ng sulatin - kailangang kaakit-akit, nakakapukaw, nakakaganyak, nakakahatak ng kuryusidad - pinakamahalagang talata sa isang sulatin dahil dito nakasalalay ang tagumpay o kabiguan ng akdaIba’t Ibang Paraan ng Pagsulat ng Panimula:a. Pasaklaw na Pahayag - resulta o kinalabasan muna ang sinasabi bago isa-isahin at pagsunud-sunurin mula sa di-gaanong mahalaga hanggang sa pinakamahalaga ang mga detalye - karaniwang makikita sa sa araw-araw na binabasang mga balita bilang pamamatnubay - agad - agad matatagpuan ang bawat kasagutan sa mga katanungang Ano? Sino? Bakit? Saan? Kailan? at Bakit?Halimbawa:
  2. 2. Isang binatang gurong dumalo sa kaarawan ng kanyang kaibigan ang brutal na pinataymakaraang saksakin ng apatnapu’t pitong beses ng apat na estudyanteng nainis sa ginawangpagbati ng una kamakailan sa Santo Tomas, Batangas.b. Tanong na RetorikalHalimbawa: Madalas na marinig natin ang ang pagtatalo tungkol sa kabataan ng kahapon at ngkasalukuyan. Nahahati sa dalawang pangkalahatang pangkat ang pagtatalo: ang panig ngkabataan kahapon at ang panig sa kabataan ng kasalukuyan. Ang suliranin ay “Higit namagaling ang kabataan noon kaysa kabataan ngayon.” Sumasang-ayon ka ba?c. SipiHalimbawa: Si Rizal ay nagsabi sa pamamagitan ng bibig ni Isagani sa “El Filibusterismo” ng ganito:“ Kung ako’y magkaroon na ng ganyang mga uban, Ginoo, at kung sa paglingon ko sa nakalipasay makita kong ang aking ginawa ay para sa aking kapakanan at wala akong ginawa para sabayang nagbigay sa akin ng lahat, para sa mga mamamayang tumulong sa akin upang ako aymabuhay; sa gayon, Ginoo, ang bawat ubang iyan ay magiging tinik at sa halip na ikarangal ayaking ikahihiya.”d. Paglalarawan - ginagamit kapag nagtatampok ng tao. Sapagkat nagbibigay-deskripsyon, mga malarawan at maaksyong salita ang ginagamit.Halimbawa: Si Rosella yata ang pinakamabait sa klase. Malawak ang kanyang pang-unawa.Mapagbigay at maalalahanin siya lagi. Tapat na tapat siyang makisama. Lamang, hindi siya
  3. 3. masalita. Parang laging napakalalim ng iniisip. Ang pagiging walang kibo niya’y hiwagangpinagkakatingihan ng lahat.e. Makatawag-pansing Pangungusap - ito’y isang mapanggitlang panimula dahil di karaniwang sinasabi o naririnig sa araw-araw ang pamamariralang ginagamit dito.Halimbawa: Masarap ang magmeryenda sa CR!f. Salawikain o KasabihanHalimbawa: “Ang kaibigan ay nagmamahal sa lahat ng panahon at sa oras ng kagipita’y kapatid natumutulong.”g. SalaysayHalimbawa: Samantalang nakasakay ako sa taksi patungo rito sa inyong paaralan, iba’t ibangtagpuan ng mga kabataan ang nasaksihan ko: mga babae’t lalaking nagdudumaling naglalakadna may hawak na mga aklat; mga nagtitinda ng sigarilyo at diyaryo; mga batang nanglilimahid nanagtutulak ng kariton ng mga basura’t kalawanging kagamitan; mga kabataang lalakingnangakatayo sa bangketa; mga kabataang sumisigaw at may dala-dalang plakard; mgananonood sa mga bilyaran at iba pang libangan; at mga basta’t naglalakad na tila namasyallamang at marami pang ganito’t gayong tagpo ng kabataan at bigla, sa isip ko, naitanong ko:sino kaya sa mga kabataang iyon ang maibibilang sa mga kabataang nag-aangkin ngkamalayang pambansa?2. Katawan/Gitna - dito makikita ang mga kaalaman - binubuo ito ng mga talatang kinapapalooban ng mga pangunang kaisipan at mga pantulong o pamunong mga detalyeng maayos maayos ang masuring pagkakauri-uri at pagkakasama-sama at makatwiran ang pagkakahanay-hanay at pagkakasunud-sunod tungo sa malinaw na ikapaliliwanag ng paksa
  4. 4. Iba’t Ibang Paraan ng Pagsulat ng Katawan/Gitnaa. Pakronolohikal - ayon sa tamang pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari mulang pinakamatagal hanggang sa pinakakasalukuyanb. Paanggulo - ibinabatay sa personal na masasabi o reaksyon ng bawat tao tungkol sa mga bagay-bagay o isyu tungo sa isang obhektibong paglalagom - sa pamamagitan ng pagtitimbang-timbang sa bilang ng reaksyong nakuha, ang konklusyon ay madaling magagawac. Paghahambing - sa unang seksyon sisimulan muna ang ang pagkakaiba tungo saikalawang seksyon na ang mga pagkakapareho namand. Papayak/Pasalimuot -sinisimulan itong iayos sa mga bagay na komplikado kasunod ang mga bagay na simple o vice-versa3. WakasIba’t Ibang Paraan ng Pagwawakas:a. Tuwirang sinabiHalimbawa: Mula ngayon at di na magtatagal ang bukambibig na sabi ni Jose Rizal na, “Angkabataan ang pag-asa ng bayan” ay mapapatunayan na.b. Panlahat na PahayagHalimbawa: Makabuluhan, samakatuwid, ang palasak nating kawikaang “ Ang hindi lumingon sapinanggalingan ay hindi makararating sa paroroonan.”c. PagtatanongHalimbawa:
  5. 5. Ano pa ang ating hinihintay? Magtatamad-tamaran na lamang ba tayo habang buhay?Kailan natin bubuksan ang pinto ng maunlad na kinabukasan?d. Pagbubuod - pinakagamitin sa pagwawakasHalimbawa: Marahil, sa atin, napakaliit ng P50. Kulang pa ngang pambili ng quarter pounder sa McDo. Pero sa mga kasama nating manininda, isang puhunan na iyon para may makain bukas.

×