Your SlideShare is downloading. ×
  • Like
Tai lieu-huong-dan-su-dung-cabri-3d-tieng-viet
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Now you can save presentations on your phone or tablet

Available for both IPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Tai lieu-huong-dan-su-dung-cabri-3d-tieng-viet

  • 578 views
Published

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
578
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
7
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. CABRI® 3D Sáng t o các Công c Toán h cSÁCH HƯ NG D N S D NG
  • 2. M C L C - D N NH P T51.1 CÀI T KÍCH HO T PH N M M T51.2 S D NG SÁCH HƯ NG D N T6 - CÁCH S D NG CƠ B N T72.1 T O TÀI LI U U TIÊN C A B N V I CABRI 3D T72.2 PHÉP D NG U TIÊN V I CABRI 3D T72.3 T O TÀI LI U M I T82.4 KHÁI NI M CÁC M T PH NG T92.5 CH C NĂNG HÌNH C U KÍNH : THAY I GÓC NHÌN T92.6 CÁC I M TRONG KHÔNG GIAN T 10 - CÁC CÔNG C D NG HÌNH T 133.1 THAO TÁC T 133.2 I M T 133.3 Ư NG T 143.4 M T T 173.5 CÁC PHÉP D NG TƯƠNG I T 193.6 A GIÁC U T 203.7 A DI N T 213.8 A DI N U T 233.9 CÁC PHÉP BI N HÌNH T 243.10 CÁC CHÚ Ý QUAN TR NG LIÊN QUAN N I M VÀ CÔNG C NH NGHĨA L I T 253.11 S D NG CÔNG C NH NGHĨA L I T 263.12 CÁC CH C NĂNG I U KHI N B I BÀN PHÍM T 273.13 S D DÀNG TRONG VI C THAO TÁC CÁC I TƯ NG T 27 - CÁC CH C NĂNG D NG HÌNH NGO I VI T 294.1 T O CÁC VÙNG VĂN B N N I K T V I CÁC I TƯ NG (NHÃN) T 294.2 T O CÁC H P VĂN B N CL P T 294.3 CH C NĂNG CHE/HI N T 29 Trang 3
  • 3. 4.4 HO T NÁO T 314.5 QUAY T NG T 324.6 THAY I CÁC THU C TÍNH H A C A CÁC I TƯ NG T 324.7 T O CÁC HÌNH TR I CÓ TH IN Ư C T 334.8 CÁC B NG CH N NG C NH T 35 - CÁC CH C NĂNG S D NG NÂNG CAO T 375.1 NGUYÊN T C VÙNG LÀM VI C T 375.2 T O VÙNG LÀM VI C M I T 375.3 T O CÁC TRANG M I BÊN TRONG M T TÀI LI U T 385.4 T O T P M I V I CÁC L A CH N PH I C NH T 395.5 THAY I PH I C NH VÀ KH GI Y Ư C CH N M C NH T 395.6 CÁC CH C NĂNG HI N TH T 395.7 CHÈN HÌNH NG, NH CABRI 3D VÀO CÁC NG D NG KHÁC T 40 ©2006 CABRILOG SAS Sách hư ng d n Cabri 3D : Tác gi : Sophie et Pierre René de Cotret, Montréal, Québec, Canada Ngày c p nh t : Tháng m t năm 2006 Phiên b n m i : www.cabri.com thông báo các l i cho chúng tôi : support@cabri.com T o h a, ch nh trang và ki m tra : Cabrilog Trang 4
  • 4. CHƯƠNG 1 D N NH PXin chào các b n n v i th gi i c a Hình h c không gian v i Cabri 3DCông ngh Cabri ư c kh i u trong các phòng nghiên c u c a CNRS (Trung tâmNghiên c u Khoa h c Qu c gia) và c a trư ng i h c Joseph Fourier Grenoble t ic ng hòa Pháp. Năm 1985, Jean-Marie LABORDE, ngư i cha tinh th n c a Cabri, b t u d án này v i m c ích tr giúp vi c d y và h c môn hình h c ph ng.T ó vi c d ng các hình hình h c trên máy tính i n t m ra các tri n v ng m i sov i các phép d ng hình truy n th ng s d ng gi y, bút, thư c k và compa. Hi n naytrên th gi i có hơn 30 tri u ngư i s d ng Cabri Géomètre II và Cabri Géomètre IIPlus cài t trên máy tính i n t và trên các máy tính b túi h a nhãn hi u TexasInstruments.Và gi ây, Cabri 3D ti p t c các tri t lý Cabri vào th gi i c a không gian ba chi u3D !V i Cabri 3D các b n có th h c m t cách nhanh chóng vi c d ng hình, hi n th vàthao tác trong ba chi u cho m i lo i i tư ng : ư ng th ng, m t ph ng, hình nón,hình c u, a di n…Các b n có th t o các phép d ng hình ng t ơn gi n nph c t p. Các b n có th thao tác, thay i và nh nghĩa l i m t cách hoàn toàn tdo m i hình c a b n. M t cách ng n g n, v i Cabri 3D, các b n s khám phá m tcông c tuy t v i cho vi c nghiên c u và gi i các bài toán hình h c.M i thành viên c a CABRILOG chúc các b n có th i gian lý thú và say mê trong vi cd ng hình nói riêng và khám phá Cabri 3D nói chung.Ghi chú : Trang thông tin Internet www.cabri.com s cung c p cho các b n các c pnh t m i nh t và các thông tin liên quan n các s n ph m c a chúng tôi và c bi tcác phiên b n m i nh t c a tài li u này. Trang thông tin này cũng có các ư ng d nt i nhi u các trang thông tin khác cũng như t i nhi u sách tham kh o v hình h c vàv Cabri.1.1 CÀI T VÀ KÍCH HO T PH N M M1.1.1 Yêu c u kĩ thu tC u hình h th ng :Máy PC : Windows 98, Me, NT 4, 2000, XPMáy Mac : Mac OS X, phiên b n 10.3 ho c m i hơnC u hình t i thi u cho máy PC800 MHz ho c cao hơn, ít nh t 256 Mo, v i th h a tương thích Open GL v i ítnh t 64 Mo. Trang 5
  • 5. 1.1.2 Cài tDùng ĩa CD trong h p :Máy PC : Cho ĩa CD vào ĩa và làm theo ch d n. N u s th c hi n t ng không ư c kích ho t, hãy th c hi n cài t th công chương trình setup.ex t ĩa CDMáy Mac : Chép bi u tư ng Cabri 3D trong thư m c ng d ng (Applications).Khi b t u ch y trình ng d ng, b n ph i ăng ký a ch ngư i s d ng và ăngnh p mã c a khóa s n ph m (mã này ư c dán bên trong h p ĩa)Dùng phiên b n ư c t i xu ng t trên m ng InternetPh n m m này s ch y theo ch ánh giá (v i t t c các ch c năng c a nó) trongvòng m t tháng, sau ó theo ch trình di n (ghi, chép và xu t các hình không ư c kích ho t) theo phiên 15 phút. có ư c quy n s d ng thư ng xuyên, b nc n mua gi y phép s d ng trên www.cabri.com hay t i i lý c a b n. Khi ó b n snh n ư c m t thư i n t trong ó có t p “licence.cg3”. B n s ph i m t p nàycùng v i ph n m m kích ho t nó.1.1.3 C p nh t ki m tra xem phiên b n b n ang s d ng là phiên b n m i nh t c a Cabri 3D,hãy dùng thư ng xuyên ch c năng C p nh t… trong b ng ch n Tr giúp c a Cabri.Sau ó hãy làm theo các hư ng d n.1.2 S D NG SÁCH HƯ NG D NCabri 3D là ph n m m tr c quan và d s d ng.Tuy nhiên rút ng n m t cách tri t vi c h c cách s d ng nó, m i các b n dànhth i gian c kĩ hai chương t i ây.Chương “Cách s d ng cơ b n ph n m m” ư c thi t k như chương nh p môn chkhông ơn thu n ch là li t kê các ch c năng s d ng. Do v y, hãy th t t c các thaotác ư c ngh trong trình t c a nó giúp các b n làm ch ư c các ph n cơb n c a ph n m m.Trong các chương khác, các b n s tìm th y s c t các ch c năng ngo i vi và cácch c năng nâng cao khác c a Cabri 3D. Trang 6
  • 6. CHƯƠNG 2 CÁCH S D NG CƠ B N2.1 T O TÀI LI U U TIÊN V I CABRI 3DNh n úp con tr trên bi u tư ng c a Cabri 3D. Ph n m m s t o t ng cho b nm t tài li u có ch a m t trang. Trong trang này b n s có m t vùng làm vi c, cónghĩa là m t b m t tr ng v i m t m t ph ng cơ s màu xám n m gi a.2.2 PHÉP D NG HÌNH U TIÊN C A B N V I 3DChúng ta s d ng ngay l p t c hai i tư ng trong không gian ba chi u. i u ó sgiúp chúng ta ch y u trong vi c minh h a m t s ch c năng c a ph n m m.D ng m t hình c u phía trên c a s c a tài li u Cabri 3D c a b n hi n th thanh công c g m các trên ó có các phím khác nhau. Nh n và gi con tr trên phím M t (phím th tư t bêntrái) và ch n Hình c u.Mũi tên c a con tr bây gi s chuy n thành hình bút chì.Nh n l n th nh t vào v trí n m cách kho ng 1cm bên trái c a tâm i m n m trênm t ph ng cơ s , màu xám.Ti p theo nh n vào v trí cách kho ng 2cm bên trái c a i m th nh t. s a hình c u, ch n công c Thao tác (phím th nh t).B n ã d ng xong hình c u ! Trang 7
  • 7. s a hình c u, ch n công c Thao tác (phím th nh t) và ch n Thao tác. thay i kích thư c c a hình c u, nh n con tr trên i m th nh t ho c i m thhai mà b n ã d ng và d ch chuy n trong khi v n nh n con tr . d ch chuy n hình c u, hãy ch n nó và dùng con tr d ch chuy n nó.D ng m t a di nNh n và gi con tr trên phím a di n (trư c phím cu i cùng) c a thanh công c vàl a ch n H p XYZ.Bây gi nh n vào bên ph i c a hình c u n m trong m t ph ng cơ s màu xám.Ti p theo d ch chuy n con tr kho ng 2cm sang bên ph i và kho ng 1cm lên phíatrên. Nh n phím Maj. (phím vi t ch in hoa) c a bàn phím và d ch chuy n con tr lênphía trên kho ng 5cm. Nh n con tr m t l n n a. B n ã d ng xong m t h p XYZ. s a i h p XYZ, ch n công c Thao tác và làm theo các hư ng d n như là iv i hình c u (xem ph n trư c).2.3 T O M T T P M I b t u m t t p h p các phép d ng m i, b n ph i t o m t tài li u m i. làm i u ó, hãy nh n T p-M i. B n s thu ư c m t trang trong ó vùng làm vi c ư chi n th theo m c nh v i ph i c nh t nhiên. Trang 8
  • 8. b xung các trang (hay các vùng làm vi c) trong m t tài li u ho c có th l a ch n ư c các phép ph i c nh a d ng hơn, hãy xem chương [5] CÁC CH C NĂNG SD NG NÂNG CAO.2.4 KHÁI NI M CÁC M T PH NG làm ch ư c s v n hành c a Cabri 3D, i u quan tr ng là hi u ư c khái ni mcác m t ph ng. Trong giai o n u, b n c n n m ư c là m i i tư ng mà b nd ng trong Cabri 3D u g n v i m t m t ph ng mà chúng ta g i là m t ph ng cơ s .Bây gi b n hãy m m t tài li u.Chúng ta s g i ph n b m t màu xám n m gi a là Ph n nhìn th y (PN) c a m tph ng cơ s . T bây gi t t c các phép d ng mà b n s ti n hành trong hay ngoàiPN s c n ư c t trên m t ph ng cơ s này*. * Sau này chúng ta s th y r ng ta có th b xung các m t khác nhau. minh h a cho i u này, chúng ta s b t u d ng m t h p XYZ trên PN.Ti p ó d ng hai h p m i bên ngoài PN, ph n phía trên c a vùng làm vi c.Sau khi k t thúc cách d ng cho m i h p hãy t con tr phía bên trên vùng PN.Bây gi ta s d ng m t h p trong ph n phía dư i c a vùng làm vi c.Như b n có th th y, các h p phía trên màu nh t hơn và các h p phía dư i màus m hơn, i u này góp ph n t o ra hi u ng tr c giác cho phép ph i c nh.T t c các h p ư c t trên cùng m t ph ng : ho c trên PN tương ng, ho c trênph n m r ng c a PN này. Chúng ta s g i ph n m r ng này là ph n không nhìnth y ư c (PKN).2.5 CH C NĂNG HÌNH C U KÍNH : THAY I CÁC GÓC NHÌNCh c năng này cho phép b n có th hi n th ư c các phép d ng hình c a b n dư icác góc khác nhau gi ng như là khi b n di chuy n các phép d ng trong m t hình Trang 9
  • 9. c u kính. minh h a i u ó, hãy t con tr t i m t v trí b t kì trong vùng làm vi c, n phím ph i chu t và di con tr , t trên xu ng dư i.Khi thay i các góc nhìn theo cách này, ta s th y r t rõ r ng t t c các h p u g nv i m t m t ph ng, dù bên phía này hay phía kia c a m t ph ng này.B n cũng có th th ch c năng này theo cách t ph i sang trái hi n th các phépd ng c a b n dươi các góc khác nhau n a.V i các máy Macintosh v i các con chu t ch có m t phím, u tiên b n hãy n phímOption ho c phím Ctrl c a bàn phím, sau ó nh n chu t.Chúng tôi khuyên các b n hãy thư ng xuyên thao tác Hình c u kính. i u ó s chophép b n m i lúc có th hi n th công vi c c a b n dư i m i góc và do ó có thkhai thác ư c t t c các kh năng c a ph n m m. i v i các phép d ng hình ph ct p, nó s cho phép b n có th b xung các i tư ng m i m t cách d dàng.2.6 CÁC I M TRONG KHÔNG GIANCác i m ư c d ng khác v i các i m trên các i tư ng cho trư c ho c trên m tph ng ư c g i là các i m trong không gian. Như chúng ta ã th y m c [2.4], các i m trong không gian như v y ư c d ng, theo m c nh trong các ph n m r ngc a PN c a m t ph ng cơ s .Tuy nhiên, các i m ư c d ng ban u trong không gian có c tính là có th d chchuy n theo chi u th ng ng trong không gian. minh h a c tính này, chúng ta hãy d ng hai ư ng th ng.Trư c tiên b n hãy m m t t p m i.Ta hãy nh n và gi chu t vào phím ư ng (phím th ba tính t bên trái) và ch n ư ng th ng. B ng cách d ng hai i m trên PN c a m t ph ng cơ s , như trên hìnhminh h a. Sau ó d ng ư ng th ng th hai nhưng b ng cách i m th hai trongkhông gian ph n PKN c a m t ph ng cơ s như trong hình minh h a. Trang 10
  • 10. Bây gi nh vào công c Thao tác, ch n i m mà b n ã d ng trong không gian, nh ngi phím Maj. c a bàn phím và d ch chuy n i m này lên phía bên trên. Như b n sth y, i m này, cũng như là ư ng th ng, s d ch chuy n lên phía trên.Bây gi cũng th như v y v i các i m ư c d ng trên ph n PN. B n s th y làkhông th d ch chuy n chúng theo chi u th ng ng. Trang 11
  • 11. CHƯƠNG 3 CÁC CÔNG C D NG HÌNH Dư i ây là m t mô t ng n g n các công c d ng hình mà Cabri 3D có th mang n cho b n. Chương này ư c tham kh o theo phương cách truy c p tr c ti p khi mà b n mu n bi t thêm v ti n ích ho c ch c năng c a m t công c c th nào ó. Cũng như chương trư c, chương này ư c thi t k mang tính ch t tu n t , có nghĩa là m i ví d s bao g m c các ch c năng ã ư c nêu ra các ví d trư c ó. Do v y chúng tôi khuyên các b n th t t c các công c s ư c ưa ra trong nh ng trang t i theo trình t ư c ngh . Vi c h c s d ng ph n m m c a các b n s ư c nâng cao m t cách nhanh chóng. Sau ây là các t ng và ch vi t t t ư c dùng trong các b ng M t ph ng cơ s : M t ph ng ư c t o ra m t cách m c nh m i khi kh i ng ph n m m hay m i khi m m t tài li u m i. PN - Ph n nhìn th y (c a m t m t ph ng) : ph n ư c tô màu c a m t m t ph ng. PKN - Ph n không nhìn th y (c a m t ph ng) : ph n m r ng c a ph n nhìn th y ư c c a m t ph ng. Ch c năng tr giúp : Cabri 3D cho các b n ch c năng tr giúp tương tác cho các công c . kích ho t chúng, hãy ch n C a s - Tr giúp công c .________________________________________________________________________ 3.1 THAO TÁC Thao tác - Cho phép ch n các i tư ng. - Cho phép d ch chuy n các i m hay các i tư ng (và do ó, d ch chuy n các i tư ng ph thu c vào các i tư ng này)._________________________________________________________________ nh nghĩa l i (các i m) Ch c năng này cho phép nh nghĩa l i ki u d ch chuy n c a các i tư ng. S v n hành c a nó ư c mô t trong các m c [3.10] và [3.11].___________________________________________________________________ 3.2 I M i m (trên m t m t ph ng ho c trên m t i tư ng) B ng ch n này cho phép d ng i m theo các phương cách khác nhau. Các i m này sau ó s ư c dùng làm cơ s d ng các i tư ng khác nhau ( o n th ng, m t ph ng, a Trang 13
  • 12. di n, v..v). - D ng các i m trên ph n PN c a các m t ph ng. - D ng các i m trong không gian. Theo m c nh, các i m này n m trên ph n PNV c a m t ph ng cơ s . - D ng các i m t i b t kì v trí nào trên các i tư ng không ch a các nh ( ư ng, hình c u, v..v.). Trên các i tư ng ch a các nh ( a giác ho c a di n), b n ch có th d ng các i m trên các nh. Tam giác là m t trư ng h p ngo i l : b n có th d ng các i m trên c các nh và trên b m t c a chúng._________________________________________________________________ i m trong không gian (phía bên trên ho c bên dư i m t ph ng cơ s ) - Cho phép d ng các i m n m bên trên ho c bên dư i m t ph ng cơ s : - nh n gi phím Maj. c a bàn phím - d ch chuy n theo chi u th ng ng n cao mong mu n - kích chu t h p th c hóa vi c d ng. - d ch chuy n theo chi u th ng ng m t i m ư c d ng v i Maj., s d ng công c Thao tác, n l i phím Maj. Và d ch chuy n i m._________________________________________________________________ i m giao Cho phép d ng m t hay nhi u i m giao c a hai i tư ng (2 ư ng th ng, m t ư ng th ng, m t hình c u, v..v.).______________________________________________________________ 3.3 Ư NG ư ng th ng - Cho phép d ng m t ư ng th ng i qua hai i m. - Cho phép d ng ư ng th ng giao tuy n c a hai m t ph ng : - d ch chuy n con tr g n v i giao c a hai m t ph ng làm xu t hi n ư ng th ng - kích chu t h p th c hóa vi c d ng._________________________________________________________________ N a ư ng th ng Cho phép d ng n a ư ng th ng i qua hai i m. i m th nh t là g c c a n a ư ng th ng.________________________________________________________________ Trang 14
  • 13. o n th ng Cho phép d ng m t ư ng th ng xác nh b i hai i m.____________________________________________________ Vectơ Cho phép d ng m t vectơ xác nh b i hai i m. i m th nh t là i m g c c a vectơ.________________________________________________________________ ư ng tròn Cho phép d ng các ư ng tròn theo các cách khác nhau : - ư ng tròn xác nh b i hai i m (tâm và bán kính) trên m t ph ng cơ s : - kích chu t trên ph n PN ch n m t ph ng - d ng ư ng tròn trên ph n PN ho c PNV. - ư ng tròn xác nh b i hai i m (tâm và bán kính) trên m t m t ph ng khác : - kích chu t trên ph n PN ch n m t ph ng - d ng tâm c a ư ng tròn trên ph n PN - d ng trên ph n PN (ho c trên m t i tư ng ã d ng trên ph n PKN c a m t ph ng này) m t i m xác nh bán kính c a ư ng tròn. Chú ý : m t khi ã ư c d ng, b n có th dùng công c Thao tác d ch chuy n ư ng tròn. - ư ng tròn xác nh b i ba i m ã ư c d ng : - d ng ư ng tròn i qua ba i m này. - ư ng tròn xác nh b i ba i m trong ó có nh ng i m chưa ư c d ng : - d ng ư ng tròn b ng cách ch n các i m ã ư c d ng và d ng các i m khác b ng cách kích chu t trên các i tư ng ư c ch n. Chú ý : b n không th d ng tr c ti p i m u tiên trên ph n PN c a m t m t ph ng (khi ó hãy ch n m t i m ã ư c d ng). - ư ng tròn hư ng tâm trên m t ư ng th ng : - ch n m t ư ng th ng (ho c m t ph n c a ư ng th ng*) - ch n (ho c d ng) m t i m. - ư ng tròn compa (trong ó bán kính ư c xác nh b i dài c a m t vectơ ho c c a m t o n th ng) : - d ng m t vectơ ho c m t o n th ng (ho c s d ng m t vectơ ho c m t o n th ng ã ư c d ng) Trang 15
  • 14. - nh công c ư ng tròn, ch n m t m t ph ng - d ng (ho c ch n) tâm i m c a ư ng tròn - ch n vectơ ho c o n th ng xác nh bán kính c a ư ng tròn. Chú ý : vectơ ho c o n th ng có th n m t i m t v trí b t kì. - Cho phép d ng ư ng tròn giao tuy n c a hình c u-hình c u ho c hình c u-m t ph ng : - d ch chuy n con tr n g n v i giao c a các i tư ng làm xu t hi n ư ng tròn - kích chu t h p th c hóa vi c d ng. * n a ư ng th ng, o n th ng, vectơ, c nh c a a di n_________________________________________________________________ Cônic - Cho phép d ng m t ư ng cônic i qua 5 i m ng ph ng : - trên m t ph ng cơ s , các i m có th trên ph n PN hp c PKN - trên các m t ph ng khác, 5 i m này ph i n m trên PN (ho c trên các i tư ng ã ư c d ng trong PKN c a m t ph ng này). - b n có th d ng m t ư ng cônic b ng cách d ng (ho c ch n) năm i m ng ph ng b t kì. - Cho phép d ng m t ư ng cônic ti p xúc v i 5 ư ng th ng ng ph ng : - ch n 5 ư ng th ng cùng n m trong m t m t ph ng. - Cho phép d ng m t ư ng cônic là giao tuy n c a m t m t ph ng v i m t hình nón, m t hình c u ho c m t hình tr : - d ch chuy n con tr n g n v i giao c a các i tư ng làm xu t hi n ư ng côníc - kích chu t h p th c hóa vi c d ng.___________________________________________________________________ ư ng giao các i tư ng - Cho phép d ng ư ng giao tuy n c a hai m t ph ng. - Cho phép d ng ư ng cônic giao c a m t m t ph ng v i m t hình nón, m t hình c u ho c m t hình tr . - Cho phép d ng ư ng tròn là giao c a hai hình c u. Trang 16
  • 15. ___________________________________________________________________ 3.4 M T M t ph ng Cho phép d ng các m t ph ng m i theo nhi u cách khác nhau. s d ng công c này, c n ph i s d ng ít nh t m t i m n m phía trên ho c phía dư i c a m t ph ng cơ s ( i m này có th n m trên m t i tư ng an t n t i, ho c ư c d ng v i phím Maj.). - M t ph ng i qua ba i m trong ó m t i m ư c d ng v i phím Maj. : - d ng (ho c ch n) 2 i m trên PN c a m t ph ng cơ s - nh n gi phím Maj. và d ch chuy n con tr lên phía trên (b gi phím) - kích chu t ch n. - M t ph ng i qua ba i m. - M t ph ng i qua hai ư ng th ng (ho c m t ph n ư ng th ng*) ng ph ng. - M t ph ng i qua m t ư ng th ng (ho c m t ph n ư ng th ng*) và m t i m. - M t ph ng xác nh b i m t tam giác ho c m t a giác ã ư c d ng : - d ch chuy n con tr n g n tam giác ho c a giác làm xu t hi n m t ph ng - kích chu t h p th c hóa vi c d ng. *n a ư ng th ng, o n th ng, vectơ, c nh a di n_____________________________________________________ N a m t ph ng Cho phép d ng n a m t ph ng gi i h n b i m t ư ng th ng (ho c m t ph n c a ư ng*) và i qua m t i m. *n a ư ng th ng, o n th ng, vectơ, c nh c a a di n_____________________________________________________________________ Mi n Cho phép d ng m t mi n xác nh b i m t i m g c và hai i m khác. Trang 17
  • 16. _____________________________________________________________________ Tam giác - Trên m t ph ng cơ s : d ng (ho c ch n) các i m trên PN ho c PKN. - Trên m t m t ph ng khác : - d ng (ho c ch n) các i m trên PN (ho c trên m t i tư ng khác ã ư c d ng trong PKN c a m t ph ng này) - m t khi tam giác ã ư c d ng, ta có th d ch chuy n nó trong PKN. - Ta cũng có th d ng m t tam giác b ng cách d ng (ho c ch n) ba i m b t kì.___________________________________________________________________ a giác Cho phép d ng m t a giác xác nh b i ít nh t ba i m. k t thúc cách d ng, kích chu t l n th hai trên i m cu i cùng ư c d ng (ho c trên m t i m khác c a phép d ng) ho c b m phím Entrée c a bàn phím (Retour trên máy Macintosh). - Trên m t ph ng cơ s : d ng (ho c ch n) các i m trên PN ho c PKN. - Trên m t ph ng khác : - d ng (ho c ch n) các i m trên PN (ho c trên m t i tư ng khác ã ư c d ng trong PKN c a m t ph ng này) - m t khi a giác ã ư c d ng, ta có th d ch chuy n nó trong PKN. - Ta cũng có th d ng m t a giác b ng cách d ng (ho c ch n) b t kì m t s i m ng ph ng._____________________________________________________________________ Hình tr - Cho phép d ng m t hình tr xung quanh m t ư ng th ng ho c m t n a ư ng th ng và i qua m t i m. ư ng th ng s tr thành tr c c a hình tr . - Cho phép d ng m t hình tr xung quanh m t ph n khác c a ư ng th ng ( o n th ng, vectơ ho c c nh c a a di n) và i qua m t i m. ư ng th ng s tr thành tr c c a hình tr . Trong các trư ng h p như v y, chi u cao c a hình tr ư c xác nh b i dài c a ph n ư ng th ng nói trên._____________________________________________________ Hình nón Trang 18
  • 17. Cho phép d ng môth hình nón xác nh b i m t i m ( nh) và b i m t ư ng tròn ( ư c d ng v i công c Cônic). Hình c u - Cho phép d ng m t hình c u bi t tâm và m t i m khác cho phép xác nh bán kính c a nó. - Cho phép d ng m t hình c u có bán kính xác nh b i dài c a m t vectơ ho c c a m t o n th ng. s d ng ch c năng này, ta c n ph i : - d ng m t vectơ ho c m t o n th ng (ho c s d ng m t vectơ, m t o n th ng ã ư c d ng) - d ng (ho c ch n) tâm c a hình c u - ch n vectơ ho c o n th ng cho phép xác nh bán kính.___________________________________________________________________ 3.5 CÁC PHÉP D NG HÌNH TƯƠNG I Vuông góc ( ư ng th ng ho c m t ph ng vuông góc) - Cho phép d ng m t ư ng th ng vuông góc v i m t m t ph ng (ho c m t ph n c a m t ph ng) ho c v i m t a giác. - Cho phép d ng m t m t ph ng vuông góc v i m t ư ng th ng (ho c m t ph n c a m t ư ng th ng*). - Cho phép d ng m t ư ng th ng vuông góc v i m t ư ng th ng khác (ho c m t ph n c a ư ng th ng*). s d ng ch c năng này, ta c n ph i : - cho con tr n g n ư ng th ng, sau ó nh n phím Ctrl c a bàn phím (ho c phím Alt trên máy Macintosh) - nh n gi phím này cho các bư c ti p theo - kích chu t ch n ư ng th ng tham chi u - ch n ho c d ng m t i m không n m trên ư ng th ng tham chi u Chú ý : d ng i m trên ư ng th ng tham chi u, c n ph i kích chu t m t l n trong PN c a m t ph ng sau khi ch n ư ng th ng tham chi u. * n a ư ng th ng, o n th ng, vectơ, c nh c a a di n___________________________________________________________________ Song song ( ư ng th ng ho c m t ph ng song song) Trang 19
  • 18. - Cho phép d ng m t ư ng th ng song song v i m t ư ng th ng (ho c m t ph n c a ư ng th ng*). - Cho phép d ng m t m t ph ng song song v i m t m t ph ng (ho c m t ph n c a m t ph ng) và i qua m t i m. d ng m t m t ph ng song song và không trùng v i m t ph ng tham chi u ư c ch n, c n ph i s d ng m t i m không n m trên m t ph ng tham chi u. *n a ư ng th ng, o n th ng, vectơ, c nh c a a di n______________________________________________________________________ M t ph ng trung tr c - Cho phép ng m t ph ng trung tr c c a hai i m ã cho. Ta cũng có th d ng tr c ti p các i m. - Cho phép d ng m t ph ng trung tr c c a m t o n th ng, c a m t vectơ ho c c nh c a m t a di n. - M t ph ng ư c d ng s vuông góc v i ph n ư ng th ng ư c ch n ho c v i ư ng th ng xác nh b i hai i m ư c ch n._____________________________________________________________________ Trung i m - Cho phép d ng trung i m c a hai i m. - Cho phép d ng trung i m c a o n th ng, c a m t vectơ ho c c nh c a m t a di n.__________________________________________________________________ T ng các vectơ Cho phép d ng vectơ t ng c a hai vectơ t m t i m ã cho._____________________________________________________________________ CÁC PHÉP BI N HÌNH B ng các công c Bi n hình ư c gi i thi u ph n [3.9]._____________________________________________________________________ 3.6 A GIÁC U - Cho phép d ng các a giác u trong m t m t ph ng cho trư c : - ch n m t m t ph ng - d ng a giác b ng cách ch n tâm và m t i m khác - Khi d ng hình, i m th hai ph i n m trong PN c a m t Trang 20
  • 19. ph ng (ho c trên m t i tư ng ã ư c d ng trong PKN c a m t ph ng). M t khi a giác ã ư c d ng, ta có th d ch chuy n nó trong PKN. - Cho phép d ng các a giác hư ng tâm trên m t ư ng th ng : - ch n m t ư ng th ng (ho c m t ph n c a ư ng th ng*) - ch n (ho c d ng) m t i m. *n a ư ng th ng, o n th ng, vectơ, c nh c a a di n_____________________________________________________________________ 3.7 A DI N Chú ý quan tr ng cho vi c d ng các a di n d ng các a di n trong không gian, m t trong các i m b t bu c ph i n m trong m t m t ph ng khác v i m t ph ng ch a các i m còn l i. i m này có th ư c d ng trên m t i tư ng ang t n t i ho c cũng có th ư c d ng b ng cách nh n gi phím Maj.._____________________________________________________________________ T di n (xác nh b i 4 i m) - D ng ba i m u. - thu ư c m t t di n trong không gian, d ng i m th tư trong m t m t ph ng khác b ng cách s d ng m t i tư ng ã cho ho c s d ng phím Maj.._____________________________________________________________________ H p XYZ (xác nh b i m t ư ng chéo) - D ng i m th nh t. - D ng i m th hai ( i m này xác nh ình i tâm v i i m th nh t). - thu ư c m t H p XYZ trong không gian ba chi u, d ng i m th hai trong m t m t ph ng khác v i m t ph ng th nh t, và s d ng m t i tư ng ã có ho c phím Maj.._____________________________________________________________________ Lăng tr (xác nh b i m t a giác và m t vectơ) - Trư c tiên d ng m t a giác v i m t công c khác (công c a giác, Tam giác, v.v.), ho c s d ng m t a giác ã ư c d ng. - D ng m t vetơ b ng công c Vectơ, trong m t m t ph ng Trang 21
  • 20. khác v i m t ph ng ch a a giác (ho c s d ng m t vectơ ã ư c d ng). - V i công c Lăng tr , d ng hình lăng tr b ng cách ch n m t a giác và m t vectơ.___________________________________________________________________ Hình chóp (xác nh b i m t a giác và m t i m) - Trư c tiên d ng m t a giác b ng m t công c khác (công c a giác, Tam giác, v.v.) ho c s d ng m t a giác ã ư c d ng, a giác này s tr thành m t áy. - V i công c a giác, ch n m t a giác, thu ư c m t hình chóp trong không gian ba chi u, ti p t c d ng i m là nh b ng cách n trên phím Maj. (ho c ch n m t i m n m trong m t m t ph ng khác v i m t ph ng ch a a giác)._____________________________________________________________________ a di n l i - Cho phép d ng tr c ti p m t a di n : - thu ư c m t a di n trong không gian ba chi u, b ng công c a di n l i, d ng m t hình bao l i ch a ít nh t ba i m, sau ó b xung m t i m ho c nhi u hơn trong m t m t ph ng khác (s d ng m t i tư ng ã có s n ho c phím Maj.). - k t thúc phép d ng, kích chu t l n th hai vào i m cu i cùng ư c d ng (ho c vào m t i m khác c a phép d ng) ho c n vào phím Entrée c a bàn phím (Retour trên máy Macintosh). - Cho phép d ng m t a di n và tích h p các i tư ng khác nhau ã ư c d ng : - Dùng công c a di n l i ch n m t hay nhi u i tư ng sau : a giác, o n th ng, c nh a di n, i m. Ta cũng có th các i m m i trong quá trình d ng. - thu ơc m t a di n trong không gian ba chi u, ít nh t m t trong các i m ho c m t trong các i tư ng c n ư c d ng trong m t m t ph ng khác v i m t ph ng ch a các i tư ng còn l i. - k t thúc phép d ng, kích chu t l n th hai vào i m cu i cùng ư c d ng (ho c vào m t i m khác c a phép d ng) ho c b m phím Entrée c a bàn phím (Retour trên máy Macintosh)._____________________________________________________________________ M m t a di n Trang 22
  • 21. Cho phép m các m t c a m t a di n (và có th cho phép t chúng trên m t m t ph ng t o ra m t hình tr i). - D ng m t a di n. - V i công c M a di n, kích chu t trên a di n. - m a di n nhi u m t cùng m t lúc, s d ng công c Thao tác và d ch chuy n m t trong các m t v i chu t. - m m i l n m t m t, n gi phím Maj. enfoncée. - h n ch các góc m sao cho ch là b i c a 15 , n gi phím Ctrl (Alt trên máy Macintosh). Sau khi t o ra m t hình tr i c a a di n, ti p ó ta có th in nó ra và c t nó t o ra m t hình m u th t. Tham kh o ph n [4.7] T O CÁC HÌNH TR I CÓ TH IN Ư C._____________________________________________________________________ C t a di n Cho phép d ng các thi t di n c a m t a di n v i m t n a không gian gi i h n b i m t m t ph ng và che ph n n m trong a di n. - D ng m t a giác. - D ng m t m t ph ng c t a di n. - Nh d ng c C t a di n : - ch n a di n - ch n m t ph ng thi t di n. Ph n b che b i a di n s là ph n nhô ra phía trư c nhi u nh t. xoay phép d ng và t m t ph n khác c a a di n nhô ra trư c, s d ng ch c năng Hình c u kính (m c [2.5]). ch l i ph n b che, c n ph i s d ng ch c năng Che/Hi n (m c [4.3]).___________________________________________________________________ 3.8 A DI N U (các kh i Platon) a di n u (các kh i Platon) - Cho phép d ng tr c ti p m t a di n : - Ch n m t m t ph ng. - Ch n i m th nh t. - Ch n i m th hai. i m th hai c n ph i ư c d ng trên PN c a m t ph ng ư c ch n (ho c trên m t i tư ng ã ư c ch n trong PKN c a m t ph ng này) Chú ý : t m t a di n u m t ch khác trên PN c a m t m t ph ng, trư c tiên d ng nó trong PN, sau ó d ch chuy n nó nh công c Thao tác. Trang 23
  • 22. - Cho phép d ng m t a di n xác nh b i m t a giác u ã ư c d ng : - Dùng công c a di n u thích h p, ch n m t a giác có cùng tính ch t v i các m t c a a di n cùng ư c d ng. - Ho c v i công c a di n u thích h p, m t c a a di n (và do ó là m t a giác) có cùng tính ch t v i các m t c a a di n c n d ng. Chú ý : d ng a di n trong n a không gian i v i n a không gian ưa ra b i m c nh, n phím Ctrl (Alt trên máy Macintosh).___________________________________________________________________ 3.9 CÁC PHÉP BI N HÌNH i x ng tâm (xác nh b i m t i m) - Ch n i tư ng (hay m t ph n c a i tư ng) cho phép bi n hình. - Ch n (ho c d ng) m t i m làm tâm c a phép i x ng._____________________________________________________________________ i x ng tr c (xác nh b i m t ư ng th ng ho c m t ph n c a ư ng th ng*) - Ch n i tư ng (ho c m t ph n c a i tư ng) cho phép bi n hình. - Ch n m t ư ng th ng (ho c m t ph n c a ư ng th ng*) như m t tr c i x ng.______________________________________________________________________ i x ng m t ph ng (xác nh b i m t m t ph ng) - Ch n i tư ng (ho c m t ph n c a i tư ng) cho phép bi n hình. - Ch n m t m t ph ng (ho c m t ph n c a m t ph ng**) làm m t ph ng i x ng._____________________________________________________________________ Phép t nh ti n (xác nh b i m t vectơ ho c hai i m) - u tiên ch n m t vectơ ho c hai i m (ta cũng có th d ng tr c ti p các i m) - Ch n i tư ng (ho c m t ph n c a i tư ng) cho phép bi n hình._____________________________________________________________________ Phép quay b i tr c và các i m Trang 24
  • 23. - Ch n i tư ng (ho c m t ph n c a i tư ng) cho phép bi n hình. - Ch n m t ư ng th ng (ho c m t ph n c a ư ng th ng*) làm tr c quay. - Ch n (ho c d ng) hai i m. * n a ư ng th ng, o n th ng, vectơ, c nh a di n ** n a m t ph ng, mi n, a giácVí d s d ng nâng cao c a phép quay b i tr c và các i mTrong ví d dư i ây, ta d ng nh c a tam giác MNP b ng cách ch n ư ng th ng Dvà các i m A và B.Góc c a phép quay là góc t o b i hai m t ph ng :- n a m t ph ng có biên D ch a i m A.- n a m t ph ng có biên D ch a i m B.Góc t o b i phép quay b ng góc t o b i (OA, OB’), B’ là hình chi u vuông góc c a Bxu ng m t ph ng vuông góc v i D i qua A.3.10 CÁC CHÚ Ý QUAN TR NG LIÊN QUAN N I M VÀ CÔNG C NHNGHĨA L ICác i m n i k t v i các i tư ng mà trên ó chúng ư c d ngThông thư ng các i m « g n » v i các i tư ng mà trên ó chúng ư c d ng. Víd , m t i m ư c d ng trên m t hình c u s không th ư c d ch chuy n trên m t i tư ng khác ho c trên m t m t ph ng. Trang 25
  • 24. Các i m d ng trên PN c a m t m t ph ng có th d ch chuy n, nhưng ch v phíaPKN c a m t ph ng này, và không th trên các i tư ng khác. « gi i phóng » các i m, c n ph i s d ng công c nh nghĩa l i. Ch c năng c anó ư c mô t trong m c ti p theo.D ch chuy n các i m trong không gian phía dư i và phía trên c a m t ph ng cơsCác i m ban u ư c d ng trong không gian ho c trên ph n PKN c a m t ph ngcơ s c a m t ph ng cơ s sau ó có th ư c d ch chuy n m t cách th ng ng lênphía trên ho c phía dư i c a m t ph ng cơ s (nh công c Thao tác và n gi phímMaj.).Ngư c l i, thông thư ng các i m ban u ư c d ng trên các i tư ng ho c trênPN c a m t ph ng cơ s sau ó không th ư c d ch chuy n m t cách th ng ngtrong không gian. « gi i phóng » các i m, c n s d ng công c nh nghĩa l i.Ch c năng c a nó ư c mô t trong ph n sau ây.Chú ý : b t u t PN c a m t ph ng cơ s , có th ti p c n t i các i m mà sau ó ta có th d ch chuy n m t cách vuông góc mà không c n s d ng công c nhnghĩa l i, trư c tiên ta có th d ng các i m trên PKN r i sau ó d ch chuy n trên PN.3.11 S D NG CÔNG C NH NGHĨA L I « gi i phóng » m t i m và có th d ch chuy n i m này t m t i tư ng này nm t i tư ng khác (ví d , t m t hình c u t i m t m t ph ng, ho c t PKN c a m tph ng cơ s t i nh c a m t a di n), c n ph i s d ng công c nh nghĩa l i. Côngc này n m trong nhóm các công c Thao tác (nút th nh t). s d ng nó :• kích chu t l n th nh t ch n i m c n nh nghĩa l i (r i sau ó th phím chu t)• d ch chuy n chu t (không n gi phím) t i i tư ng m i• kích chu t l n th hai t i m trên i tư ng t i v trí mong mu n.Công c nh nghĩa l i cũng cho phép bi n i m t i m ư c d ng ban u trên PNc a m t m t ph ng ho c trên m t i tư ng n m t i m trong không gian (mà sau ó ta có th d ch chuy n m t cách th ng ng lên phía trên ho c xu ng phía dư i c am t ph ng cơ s ). s d ng nó :• kích chu t ch n i m c n nh nghĩa l i (r i sau ó th phím chu t)• d ch chuy n chu t (không gi n phím) t i m t ích m i• d ch chuy n i m m t cách th ng ng, n trên phím Maj. Trang 26
  • 25. • kích chu t l n th hai h p th c vi c thay i 3.12 CÁC CH C NĂNG I U KHI N B I BÀN PHÍM Ch c năng PC Macintosh Nh n gi phím Ctrl và Nh n gi phím Maj. vàCh n m t hay nhi u i tư ng v i công ch n t t c các i tư ng ch n t t c các i tư ngc Thao tác mong mu n mong mu nXoá m t hay nhi u i tư ng ư c ch n Phím xoá c a bàn phím Phím xoá cu bàn phímHu m t phép d ng mà b n v n chưa k tthúc (ví d : d ng vi c d ng m t tam giác Esc/Echap Esc/Echapsau khi ã t hai trong s ba i m)Hu công c ư c ch n và kích ho t Esc/Echap Esc/Echapcông c Thao tácHu ch n m t i tư ng Ctrl + kích chu t Maj. + k ch chu tD ng m t i m ho c m t i tư ng Nh n gi phím Maj., d ch Nh n gi phím Maj., d chphía trên ho c phía dư i c a m t ph ng chuy n i m theo chi u chuy n i m theo chi ucơ s th ng ng r i kích chu t th ng ng r i kích chu tD ch chuy n m t cách th ng ng m t Nh n gi phím Maj. và Nh n gi phím Maj. và i m ho c m t i tư ng ã ư c d ng d ch chuy n i tư ng d ch chuy n i tư ngtrư c bên trên ho c phía dư i c a m t theo chi u th ng ng theo chi u th ng ngph ng cơ sD ch chuy n m t cách th ng ng, theo Nh n gi phím Nh n gi phímcác b i c a 5 mm, m t i m ho c m t i Ctrl + Maj. và d ch chuy n Alt + Maj. và d ch chuy ntư ng ã ư c d ng trư c ó bên trên i tư ng m t cách th ng i tư ng m t cách th ngho c phía dư i m t ph ng cơ s ng ngD ch chuy n theo chi u ngang, theo các Nh n gi phím Ctrl và d chb i c a 5 mm, m t i m ho c m t i Nh n gi phím Alt và d ch chuy n i tư ng theotư ng ã ư c d ng trư c ó bên trên chuy n theo chi u ngang chi u ngangho c phí dư i c a m t ph ng cơ s 3.13 S D DÀNG TRONG VI C THAO TÁC CÁC I TƯ NG làm cho vi c d ch chuy n các i tư ng ã ư c d ng tr nên ơn gi n d ch chuy n các i m ho c các i tư ng ã ư c d ng, ta không c n thi t ph i ch n công c Thao tác. Ví d , ngay c khi ch n l a công c Tam di n, b n có th d ch Trang 27
  • 26. chuy n m t hình c u, thay i phương c a m t ư ng th ng v.v. làm i u ó, ơngi n ch c n ch n m t i m ho c m t i tư ng, n gi phím chu t và d ch chuy n itư ng mong mu n. xác nh các i m có th thao tác ư c m t cách tr c ti pM t khi ã ư c d ng m t vài i m có th không th thao tác tr c ti p ư c n a v icon tr . Nh t là trong các trư ng h p c a các giao i m và các i m là k t qu c am t phép d ng hình. Cabri có m t ch c năng cho phép xác nh m t cách nhanhchóng các i m này, cũng như các i m mà ta có th thao tác tr c ti p ư c. s d ng nó, ơn gi n là ta kích chu t lâu trong vùng không ư c d ng c a vùnglàm vi c. B n s th y r ng các i m mà ta có th d ch chuy n m t cách tr c ti p str nên to hơn. Các i m khác v n gi nguyên hình d ng cũ. Trang 28
  • 27. CHƯƠNG 4 CÁC CH C NĂNG NGO I VI C A VI C D NG HÌNH4.1 T O CÁC VÙNG VĂN B N N I K T V I I TƯ NG (NHÃN)Cabri 3D cho phép k t h p các vùng văn b n nh v i các phép d ng c a b n. Cácnhãn này có th giúp b n g i nh ho c t tên cho các y u t khác nhau c aphép d ng. tam giác ABC ư ng th ng d1 d2 t o m t nhãn, ch n m t i tư ng ( i m, hình c u, ư ng th ng, m t ph ng v.v.)v i công c Thao tác. Sau ó ơn gi n v i bàn nsuite, b n có th vi t văn b n c ab n.Chú ý r ng n u b n vi t m t s ngay ng sau m t ch cái, s ós t ng hi n radư i d ng ch s (ví d ư ng th ng d1). d ch chuy n m t nhãn, ch n nó nh công c Thao tác và d ch chuy n nó. thay i m t văn b n c a m t nhãn ã ư c t o, hãy kích úp chu t trong vùngvăn b n. thay i ki u ch ho c các thu c tính th c a văn b n, s d ng các b ng ch nng c nh và kích chu t trên phím ph i chu t. Xem m c [4.8] CÁC B NG CH N NGC NH.4.2 T O CÁC H P VĂN B N CL PCabri 3D cho phép t o các h p văn b n c l p. Nó có th s d ng ghi nh , ghicác chú thích v.v. Trang 29
  • 28. t o các h p văn b n c l p, hày s d ng Tài li u – Góc nhìn văn b n m i.thay i kích c h p, kích chu t trên biên c a h p sao cho xu t hi n các tay n m(hình vuông en). Sau ó s d ng các tay n m thay i kích c c a h p. Hình s 24 – Hình nón – ngày t o d ng d ch chuy n h p, l i kích chu t trên biên c a h p làm xu t hi n các tay n m.Sau ó kích chu t vào tâm c a h p và d ch chuy n nó v i hình ch th p. thay i ki u ch ho c các thu c tính th , hãy s d ng b ng ch n ng c nh vàkích phím ph i chu t. Xem m c [4.8] CÁC B NG CH N NG C NH.4.3 CH C NĂNG CHE/HI NCh c năng này cho phép che các i tư ng ã ư c d ng trư c ó và trong cáctrư ng h p c n thi t s hi n nó l i. che m t i tư ng, ch n nó nh công c Thao tác. Sau ó s d ng So n th o –Che/Hi n. ch n nhi u i tư ng cùng lúc, nh n gi phím Ctrl (Maj. trên máyMacintosh). hi n l i i tư ng mà b n ã che, u tiên b n ph i làm xu t hi n l i các ư ngm c a t t c các i tư ng b che. làm i u ó, ánh d u Hi n các i tư ng chetrong c a s Góc nhìn m i. N u c a s này chưa hi n ra, ta ch c n làm C a s -Góc nhìn m i.Sau ó ch n i tư ng b che mà ta mu n hi n ra và dùng So n th o – Che/Hi n.L p l i quy trình trên cho m i i tư ng mà b n mu n cho hi n ra l i ho c ch n nhi u i tư ng cùng m t lúc b ng cách nh n gi phím Ctrl (Maj. trên máy Macintosh).Chú ý r ng s hi n th các ư ng nét m c a các i tư ng ch áp d ng cho vùnglàm vi c (góc nhìn) ư c l a ch n. bi t thêm v cách t o các vùng làm vi c khácnhau, xem chương [5] CÁC CH C NĂNG S D NG NÂNG CAO. Trang 30
  • 29. 4.4 HO T NÁOCabri 3D cho phép t o ra các ho t náo ư c t ng hoá c a các i tư ng. B ngcách t o ra m t i m « chuy n ng » trên m t ư ng tròn ho c trên m t o n th ng,b n có th làm chuy n ng t t c cá lo i i tư ng g n v i i m này. Các k t qu cóth r t n tư ng vì b n có th làm quay m t ư ng th ng, làm m t hình c u to raho c nh i, dao ng m t tam giác v.v. hi u rõ hơn ch c năng này, trư c tiên d ng m t ư ng tròn và m t o n th ng,theo v trí ư c ch ra trong hình minh ho . Sau ó t o m t i m m i trên ư ng trònvà m t i m m i trên ư ng th ng các v trí ư c ánh d u.Nh công c Vuông góc, d ng m t ư ng th ng i qua i m mà b n ã d ng trên ư ng tròn. Nh công c Hình c u, d ng tâm c a m t hình c u có bán kính kho ng 1cm ng sau i m mà b n ã d ng trên o n th ng. Sau ó ch n i m này xác nh bán kính c a hình c u. Phép d ng c a b n ph i tương t v i hình minh hodư i ây.Dư i ây là các bư c c n theo kh i ng s ho t náo.1. Dùng C a s và ch n Ho t náo làm xu t hi n c a s tham bi n hoá.2. Nh công c Thao tác, ch n i m mà b n mu n nó tr thành « chuy n ng »,trong trư ng h p này, ó là i m mà ư ng th ng i qua.3. Trong c a s tham s hoá, hãy m b o r ng s l a ch n i m c nh KHÔNG ư c ánh d u.4. D ch chuy n con tr v phía ph i ho c phía trái ch n v n t c khác 0 cm/giây.5. B m nút B t u ho t náo. Bây gi ư ng th ng s quay xung quanh ư ng tròn.6. B n có th thay i v n t c và chi u quay nh con tr . Trang 31
  • 30. b t u s ho t náo hình c u, hãy l p l i các bư c. B n s th y r ng hình c uthay i kích thư c c a nó tuỳ theo s d ch chuy n c a i m trên o n th ng.B n có th thay i m t cách riêng bi t v n t c d ch chuy n c a m i i m ư c ho tnáo. B n cũng có th ch m d t s ho t náo c a m i i m b ng cách ch n i m c nh. xác nh i m ho t náo c n ư c tham s hoá, u tiên ch n nó v i công cThao tác, r i sau ó ti n hành các i u ch nh trong c a s tham s hoá.Nút D ng ho t náo s ch m d t s ho t náo c a t t c các i m. Nút B t u sho t náo s kh i ng s ho t náo c a t t c các i m tr các i m v i s ch n l a i mc nh.4.5 QUAY T NGCabri 3D cho phép quay toàn b k t qu m t phép d ng hình c a b n xung quanhtr c tâm c a nó. Dùng C a s và ch n Góc nhìn thông d ng làm xu t hi n c a stham s hoá. Sau ó d ch chuy n con tr Quay t ng b t u phép quay. B n cóth i u khi n v n t c và chi u c a phép quay.B n cũng có th b t u phép quay t ng nh ch c năng Hình c u kính. Kích ho tch c năng này b ng cách n trên phím ph i chu t (tham kh o chương [2] CÁCH SD NG CƠ B N). Sau ó d ch chuy n chu t b ng m t ng tác nhanh, d t khoát vàsau ó th chu t. d ng phép quay, nh n l i trên phím ph i chu t.4.6 THAY I CÁC THU C TÍNH H A C A CÁC I TƯ NGCabri 3D cho phép thay i dáng v c a các m t ph ng và c a các i tư ng.Thay i tr c ti pCách ti n hành này là ti n d ng nh t quan sát m t cách ng th i hi u ng c acác thu c tính th có th cho các i tư ng ã ư c d ng. s d ng nó, kích ho t C a s và ch n Thu c tính làm xu t hi n c a s . Sau óch n công c Thao tác. Kích chu t trên m t i tư ng ch n nó và xem danh sáchcác thu c tính khác nhau c a nó. Thay i chúng và b n s th y i tư ng thay il p t c. làm xu t hi n b ng màu, kích chu t trên hình vuông ư c tô màu.Ta cũng có th thay i các thu c tính nh b ng ch n ng c nh. Xem m c [4.8] CÁCB NG CH N NG C NH.Thay i các thu c tính m c nhB n có th thay i các thu c tính th áp d ng m c nh trong Cabri 3D. Hãy kíchho t So n th o-Ưu tiên-Ki u m c nh (trên máy Macintosh, hãy dùng Cabri 3D-Ưutiên-Ki u m c nh).B n có th thay i thu c tính c a t t c các h i tư ng ( i m, ư ng th ng, m t Trang 32
  • 31. ph ng, v.v.). làm xu t hi n b ng màu, kích chu t trên hình vuông tô màu.Các thay i này không áp d ng cho các i tư ng ã ư c d ng. Tuy nhiên nó s ư c áp d ng cho các i tư ng m i ư c d ng ti p sau ó.Hi n th các ph n che c a i tư ngKhi thay i thu c tính các i tư ng, b n có th ch n ( ánh d u) hay không ch n ôHi n th các ph n che.Khi mà ô này không ư c ánh d u, các i tư ng có liên quan ư c ch n s hoàntoàn b che b i t t c các i tư ng khác n m trư c. Ngư c l i, khi mà ô này b ánhd u, các i tư ng ư c nói n s v n nhìn th y ư c, m t cách trong su t, ngsau các i tư ng khác n m trư c.Thu c tính th c a các ph n b cheB n có th thay i các thu c tính th c a các ph n b che c a các i tư ng. Víd , ph n ư ng th ng b che b i m t hình c u có th d ng ch m ch m ho c cóm t màu khác v.v. thay i các thu c tính c a các ph n b che, hãy dùng So n th o-Ưu tiên (trên máytính Macintosh, dùng Cabri 3D-Ưu tiên).4.7 T O CÁC HÌNH TR I IN Ư CT o và in các hình tr iCabri 3D cho phép t o ra các hinh tr i t các a di n mà b n ã d ng. Sau ó b n cóth in các hình tr i này s d ng nó làm các vi c khác, ví d như các hình a di nth t b ng gi y hay bìa. ây là các bư c c n ph i theo s d ng ch c năng này.1. T o a di n theo ý c a b n.2. Dùng công c M a di n, kích chu t vào a di n.3. Dùng công c Thao tác, ch n a di n.4. Dùng Tài li u-Trang hình tr i m i.B n ch còn ph i in hình tr i ra.Thay i thu c tính c a các hình tr i thay i các thu c tính th m c nh c a các hình tr i (màu s c, r ng các ư ng v.v.) hãy dùng So n th o-Ưu tiên-Ki u m c nh (trên máy tính Macintosh,dùng Cabri 3D-Ưu tiên-Ki u m c nh). Sau ó ch n Hình tr i. Trang 33
  • 32. Ta có th thay i các thu c tính nh b ng ch n ng c nh. Tham kh o m c [4.8]CÁC B NG CH N NG C NH. Trang 34
  • 33. 4.8 CÁC B NG CH N NG C NHCabri 3D có các b ng ch n ng c nh khác nhau. có th ti p c n chúng, ơn gi nlà ta con tr vào m t trong các môi trư ng dư i ây. Sau ó, kích nhanh vào phímph i chu t.Trên máy tính Macintosh v i chu t ch có m t phím, nh n gi phím Option ho c Ctrlc a bàn phím và kích chu t. Ví d v ch c năng có trong b ng ch n ng Môi trư ng c nh - Thay i các thu c tính ho i tư ng - M t vài ch c năng c a b ng ch n So n th o Vùng văn b n n i k t v i m t i - Màu s c và ki u ch c a văn b n tư ng (nhãn) - M t vài ch c năng c a b ng ch n So n th o - Màu n n c a h p H p văn b n cl p - M t vài ch c năng c a b ng ch n So n th o Văn b n ư c ch n bên trong c a - Màu và ki u ch c a văn b n, ch nh dòng v.v. m t h p văn b n c l p - M t vài ch c năng c a b ng ch n So n th o - Màu n n Ph n không ư c d ng c a vùng - Phép quay t ng hình nh làm vi c (ph n màu tr ng) - Hi n các i tư ng che - M t vài ch c năng c a b ng ch n So n th o - Ch c năng c a b ng ch n Tài li u (Trang m i Trang v.v.) - M t vài ch c năng c a b ng ch n So n th o Chính hình tr i trong m t trang hình - Thay i các thu c tính th tr i - M t vài ch c năng c a b ng ch n So n th o Trang 35
  • 34. CHƯƠNG 5 CÁC CH C NĂNG S D NG NÂNG CAO5.1 NGUYÊN T C VÙNG LÀM VI CTrong m i tài li u Cabri 3D, b n có th t o nhi u trang và vùng làm vi c ( ư c g i là« góc nhìn »). Tuy nhiên, s trang và vùng làm vi c không quan tr ng vì t t c chúngcùng ưa v cùng m t t p các phép d ng hình. Th t v y, các trang ho c vùng làmvi c khác nhau ư c t o ra nh m m c ích cho phép b n ki m ch ng t p các phépd ng hình c a b n t các ph i c nh khác nhau.5.2 T O CÁC VÙNG LÀM VI C M I hi u rõ hơn s v n hành các vùng làm vi c, hãy m m t tài li u b ng cách sd ng T p-M i. Sau ó d ng m t h p XYZ và m t hình c u. t o m t vùng làm vi c m i v i m t ph i c nh m i, hãy dùng Tài li u-Góc nhìnm i…-Dimetric k=1/2.Trong vùng làm vi c m i này, k t qu phép d ng c a b n ư c nhìn t trên xu ng. m r ng ho c thu h p m t vùng làm vi c, u tiên ch n công c Thao tác. Sau ó kích chu t trên biên c a vùng làm vi c làm xu t hi n các tay n m (hình vuông en). Sau ó s d ng các tay n m này m r ng hay thu h p vùng làm vi c. d ch chuy n m t vùng làm vi c trong m t trang, kích chu t l i m t l n n a trênvùng biên làm xu t hi n các tay n m. Sau ó kích chu t trong vùng làm vi c vàd ch chuy n nó. hu m t vùng làm vi c, kích chu t trên biên làm xu t hi n các tay n m. Sau ó nh n vào phím Supprimer/Effacer trên bàn phím c a b n.Ch c năng tương tác c a các vùng làm vi cCh n công c Thao tác và thay i kích thư c c a h p ho c c a hình c u. Như b ns th y, các thay i này s tác ng ng th i trên hình vùng làm vi c bên dư i.L p l i ví d này trên vùng làm vi c phía dư i và b n s th y r ng các thay i s di nra trên vùng làm vi c phía trên. Th t v y b n luôn có th thay i b t c vùng làm vi cnào và các thay i luôn ư c th hi n ngay l p t c m t cách t ng trên t t c cácvùng làm vi c ang t n t i cũng như là trên t t c các vùng làm vi c m i và t t c cáctrang mà b n s b xung vào cùng m t tài li u. Trang 37
  • 35. 5.3 T O M T TRANG M I BÊN TRONG M T TÀI LI UM i tài li u Cabri 3D có th bao g m nhi u trang. Hơn n a, như b n th y trong m ctrư c, m i trang có th ch a nhi u vùng làm vi c khác nhau.Trang làm vi c m i v i ph i c nh ư c l a ch n trư c b xung m t trang, hãy dùng Tài li u-Trang m i… Cabri 3D ưa cho b n nhi ul a ch n khác nhau. i v i trang m i c a b n, b n có th ch n m t s ph i c nh ư c l a ch n trư c, cũng như các các ki u gi y (A4, ch cái Hoa kì, v.v.). Ví d sau ó b n có th tr n ti p Hình v kĩ thu t.Chú ý r ng m i trang m i t ng ư c x p vào sau trang ang ư c kích ho t. l y i m t trang, kích chu t trong b t kì m t v trí nào ó c a trang ch n, sau ódùng So n th o-Xoá trang.Các trang m i v i m t s nhi u l a ch n cho ph i c nhB n dùng ti p Tài li u-Trang m i.... Sau ó ch n m t trang tr ng (ví d , Tr ng A4chân dung). M t khi trang ã hi n ra, hãy ch n nó b ng cách kích chu t vào b t kì vtrí nào trên trang. Sau ó dùng Tài li u-Góc nhìn m i.... B n có th ch n m t trong t tc các ph i c nh mà Cabri 3D gi i thi u. Trang 38
  • 36. 5.4 T O M T TRANG M I V I CÁC L A CH N PH I C NH t o tr c ti p m t tài li u m i v i m t s l a ch n ph i c nh, hãy dùng T p-M itheo m u.... Bây gi b n có th ch n m t trong các ph i c nh c i n ư c l a ch ntrư c. có ư c nhi u l a ch n hơn n a, ch n m t trang tr ng và l p l i các bư c ã ch ra m c trư c.5.5 THAY I PH I C NH VÀ KH GI Y Ư C CH N M C NHCabri 3D ch n m c nh ph i c nh t nhiên. thay i ph i c nh ho c kích c gi ych n m c nh, hãy dùng So n th o-Ưu tiên-T ng quan (trên máy Macintosh, hãydùng Cabri 3D-Ưu tiên- T ng quan). V i M u, b n có th ch n các tham s ưa thích.Ví d v i châu Mĩ, b n có th ch n ph i c nh (ho c m t trang tr ng) v i kích c Chcái Hoa kì hơn là kích c A4.5.6 CÁC CH C NĂNG HI N THTrong b ng ch n Hi n th , các ch c năng u tiên cho phép thay i s hi n th c atài li u, t 1:4 (thu g n) n 4:1 (phóng to).Ch c năng Ch nh vào trang cho phép thích nghi kích c c a trang hi n hành n kíchc c ac as . Trang 39
  • 37. Ch c năng Ch nh vào trang cho phép thích nghi kích c c a vùng làm vi c hi n hành n kích c c a c a s .Nhóm ch c năng bên dư i cho phép thay i s s p t trang. kích ho t cácch c năng này tài li u ph i bao g m ít nh t hai trang.5.7 CHÈN HÌNH NG VÀ NH CABRI 3D TRONG CÁC NG D NG KHÁCCabri 3D cho phép b n xu t các hình ng (có th thao tác ư c) n các ng d ngkhác c a Microsoft Office (ch v i máy tính PC) cũng như n ph n l n các trình duy tInternet (máy tính PC và máy tính Macintosh). Ta cũng có th xu t các hình d ngbitmap (không thao tác ư c) n các ng d ng khác.5.7.1 Chèn m t hình ng trong m t ng d ng c a Microsoft OfficeCh d n cho máy tính PC : Dư i môi trư ng Windows, trình hi n th là ActiveX. Trongm t tài li u Microsoft Office (Word, PowerPoint), hãy dùng Chèn- i tư ng...-Cabri 3D.Sau ó trong b ng ch n ng c nh, ch n i tư ngCabri3Hi n hànhTL-Nh p... vàch n t p c n hi n th . Sau ó ch n i tư ngCabri3Hi n hànhTL-Thao tác trong b ngch n ng c nh. có th hi n th m t hình ng trong m t ng d ng Office, Cabri 3D nh t thi t ph i ư c cài t trên máy tính (phiên b n y ho c phiên b n ánh giá).Trên Macintosh, ch c năng này không có.5.7.2 Chèn m t hình ng trong m t trang WebTrong m t trang Web, chèn o n l nh HTML sau ây :<embed src="nom_du_fichier.cg3" width="500" Height="600"></embed>Tham bi n src tương ng v i tên c a t p c n ph i hi n th ( ư ng d n tương i ntrang), và các tham bi n width và height tương ng v i chi u r ng và chi u dài c ahình ch nh t hi n th ( ơn v pixels).5.7.3 c m t hình ng v i m t trình duy tCh d n trên máy tính PC : Mo un m r ng hi n th các hình ng là tương thíchv i Internet Explorer, cũng như các trình duy t Web khác như Netscape (Mozilla,FireFox, v.v.). có th hi n th m t hình ng b ng m t trình duy t, Cabri 3D nh t thi t ph i ư ccài t trên máy tính (phiên b n y ho c phiên b n ánh giá).Ch d n cho máy tính Macintosh : hi n th m t hình ng trên máy tính Trang 40
  • 38. Macintosh, c n ph i cài t m t mô un m r ng. cài t t ĩa CD, m thư m cCabri3DInternet Plug-In, kích úp chu t trên bi u tư ng Install Cabri3D Plug-In, và làmtheo ch d n. Ta có th t i ph n m m cài t mô un này t a ch www.cabri.com.Mô un m r ng hi n th các hình ng tương thích v i Safari, cũng như v i cáctrình duy t Netscape (Mozilla, FireFox, v.v.). Nó không v n hành ư c v i InternetExplorer.5.7.4 Xu t m t nh xu t các nh th c hi n v i Cabri 3D n các trình ng d ng khác, ta c n ph i chép nh dư i d ng bitmap trong b nh presse-papier. làm i u ó, kích chu t trongvùng làm vi c kích ho t nó, sau ó dùng So n th o-Chép góc nhìn hi n hành vàod ng bitmap và ch n phân gi i. Vi c t o m t nh v i phân gi i cao có th kéodài vài giây. Sau ó dán nh vào trình ng d ng mong mu n (s lí văn b n, ph n m mgi i thi u, v.v.). Trang 41