Ky nang giam cang thang
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Ky nang giam cang thang

on

  • 319 views

 

Statistics

Views

Total Views
319
Views on SlideShare
319
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
7
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Ky nang giam cang thang Document Transcript

  • 1. TR NG I H C AN GIANG D ÁN P.H.EK N NG GI M S LO L NG VÀ C NG TH NG(Tài li%u ph)c v) chuyên /0 rèn luy%n k4 n5ng s8ng cho sinh viên thi%t thòi tr<=ng HAG) Biên so n: TS. H Thanh M Ph ng Và nhóm c ng tác viên: !oàn M Ng#c Lê Quc L(i Tháng 01/ 2007 1
  • 2. M?C L?CBÀI 1: Stress và các tác ng c a stress ……………………………………………3BÀI 2: Các d u hi u c a stress & o l#$ng m&c stress ……………………… 6BÀI 3: các nguyên nhân gây ra stress ………………………………………………9BÀI 4: phân tích nguyên nhân và tìm cách kh1c ph2c stress ……………………13BÀI 5: phòng ch5ng stress trong công vi c ………………………………………..19BÀI 6: Phòng ch5ng stress trong gia ình ………………………………………….27:ÁNH GIÁ M@C :A STRESS CEA BGN THÂN ………………………………… 30PH-N !.C THÊM: GiJng viên có thL làm gì L giJm stress cho sinh viên ………. …………………………………………34 2
  • 3. BÀI 1 STRESS VÀ CÁC TÁC NG C A STRESS Stress là b t kN sO trP ngQi nào làm Jnh h#Png Rn tình trQng thL ch t vàtinh thSn lành mQnh c a con ng#$i. Stress xJy ra khi cU thL phJi làm vi c quám&c. HWu quJ c a stress r t nguy hQi 5i vXi cá nhân, gia ình, xã h i và các cUquan, t[ ch&c. ThWt ra r t khó nh ngh]a stress bPi vì m^i ng#$i phJn &ng lQi vXi stresstheo m t kiLu khác nhau. Có nh_ng tình hu5ng gây c`ng thang cho ng#$i nàyr t nhibu nh#ng lQi không có v n b gì 5i vXi ng#$i khác. HUn n_a khJ n`ng 5i phó vXi sO c`ng thcng cdng r t khác bi t g_a ng#$i này vXi ng#$i khác.Tác ng c a stress 1. Tác ng c a stress i v#i c$ th& Khi b rUi vào tình trQng stress tâm lý hay thL ch t, cU thL sg gia t`ng sJnxu t các loQi hooc-môn, chang hQn nh# adrenaline và cortisol. Các hooc-mônnày tQo ra các thay [i rõ r t P nhp tim, huyRt áp, sO trao [i ch t và các hoQt ng thL ch t khác. Mjc dù ôi khi phJn &ng sinh hlc này giúp bQn hoQt nghi u quJ hUn khi b áp lOc trong nh_ng khoJng th$i gian ng1n, nh#ng nó cOc kNnguy hQi cho cU thL nRu xJy ra trong th$i gian dài. 2. Tác ng c a stress i v#i kho* và ,i s ng Stress kéo dài #oc xem là m t trong nh_ng nguyên nhân ph[ biRn nh tc a các c`n b nh th#$ng gjp, trong ó có b nh cao huyRt áp và b nh tim. Ngàynay ng#$i ta th y rcng tình trQng stress kéo dài làm t`ng nguy cU dpn Rn cácb nh tâm thSn và tâm lý. Các thay [i vb hành vi do stress gây ra, chang hQnnh# vi c lQm d2ng r#ou bia, thu5c lá cdng làm suy giJm áng kL tình trQng thLch t con ng#$i. Khi cU thL phJi chu Ong quá m&c tình trQng stress, nguy cU b l thu cvào r#ou là r t cao. Vi c sr d2ng r#ou quá nhibu sg làm tinh thSn b n loQn và vìthR làm cho các m5i quan h cá nhân thêm c`ng thang, cJ trong gia ình lpn nUicông sP. Vi c lQm d2ng r#ou gây ra tình trQng nhân công v1ng mjt, ibu này 3
  • 4. #oc xem là nguyên nhân làm thi t hQi cho nbn kinh tR Ms hUn 100 tt ô la m^in`m. Các loQi thu5c an thSn u5ng theo toa bác s] tuy r t h_u d2ng trong vi cng`n chjn các tri u ch&ng âu lo phibn mu n, nh#ng có thL gây nghi n và có tácd2ng ph2 nh# làm m t tWp trung, khJ n`ng ph5i hop kém, và gây choáng. CácloQi thu5c an thSn vXi tính ch t r t jc tr#ng không phJi là thu5c ch_a tr stressvì chúng không liên quan Rn các nguyên nhân cU bJn gây stress. 3. Tác ng c a stress i v#i c.m xúc Nh_ng ng#$i b stress gSn nh# luôn 1m chìm trong các hành vi tiêu cOccó thL làm nh_ng ng#$i xung quanh và cJ xã h i phJi trJ giá 1t. Nh_ng d uhi u cU bJn nh# tinh thSn dao ng và hành vi th t th#$ng có thL làm ungnghi p, bQn bè và gia ình xa lánh. Trong vài tr#$ng hop, ibu này có thL tQo ram t vòng lwn quwn tx sO sút giJm lòng tO tin dpn tXi các v n b nghiêm trlnghUn vb mjt cJm xúc, nh# trSm cJm chang hQn. 4. Tác ng c a stress i v#i kh. n3ng quy7t 8nh Stress P m&c nào cdng nhanh chóng làm cho con ng#$i m t khJ n`ng #a ra các quyRt nh chính xác, nh t là khi sO tO tin m t i. HWu quJ c a stress 5i vXi s&c khoy, gia ình và công vi c bu nh# nhau vì stress P mjt này hiLnnhiên sg tác ng Rn nh_ng mjt khác. M t s5 ng#$i b stress có thL không Lý Rn các d u hi u thL ch t c a b nh mà cho ó là các thay [i nhz c a cU thL.Nh_ng quyRt nh không th u áo vb công vi c và gia ình có thL dpn Rnnh_ng tai nQn hay nh_ng v2 tranh cãi, làm t[n th t tài chính và thWm chí b m tvi c. 5. Tác ng c a stress i v#i gia ình Stress có thL làm m5i quan h gia ình tan v{. M t trong nh_ng nguyênnhân làm tt l ly d P các n#Xc ph#Ung Tây cao hUn các n#Xc khác là do sO giat`ng nhanh chóng c a stress tQi nUi làm vi c, jc bi t khi cJ hai vo chung bulàm vi c toàn th$i gian. BQn hSu nh# không còn th$i gian và s&c lOc L dành 4
  • 5. cho gia ình và bQn bè nRu ang gjp khó kh`n trong công vi c hojc bQn luôn Ptâm trQng lo so b m t vi c. Khi có con cái, stress có thL gây ra xung t xoay quanh nh_ng v n bliên quan Rn vi c ch`m sóc con cái và i làm. Mjc dù nh_ng tác ng lâu dàic a vi c ly thân hay ly d 5i vXi try con ch#a #oc làm sáng tz, nh#ng rõ ràng ó không phJi là cách t5t nh t L tQo nên m t thR h mXi mi|n nhi|m stress.CSn phJi có m t sO cân bcng khéo léo gi_a gia ình và công vi c. BÀI T;P: Sinh viên thJo luWn theo nhóm vb các tác ng c a stress 5i vXi vi c hlctWp và sinh hoQt hcng ngày. Sinh viên kL vb các tr#$ng hop b tress trong sinh viên. 5
  • 6. BÀI 2 CÁC D?U HIBU C A STRESS & O LFGNG MIC STRESS Không có tri u ch&ng Un ly nào L xác nh stress – ng#$i b stress hayng#$i không b stress bu có thL m1c b nh tim và u5ng r#ou bia vô nh#nhau. :iLm chung P nh_ng ng#$i b stress là sO hi n di n c a m t s5 các d uhi u có tính ch t cJnh báo. 1. DJu hiKu th& chJt M t s5 tri u ch&ng sinh hlc c a stress có thL gây nguy hiLm Rn tínhmQng, ví d2 huyRt áp cao và au tim. Ngoài ra còn có các tri u ch&ng khác nguyhiLm không kém nh# m t ng , cJm giác m t mzi tribn miên, nh&c Su, da dyng&a ngáy, r5i loQn tiêu hoá, n[i u nhlt, viêm ru t kRt, m t sO ngon mi ng, `nu5ng thái quá và ch&ng vlp by (chu t rút). Nhibu tri u ch&ng c a stress xJy ravào m t th$i iLm nào ó sau nguyên nhân gây stress nh#ng cdng có nh_ngtri u ch&ng khác xu t hi n ngay lWp t&c – chang hQn cJm giác buun nôn, khóthP hay khô mi ng. D] nhiên t t cJ các tri u ch&ng này có thL do nh_ng tácnhân khác ngoài stress gây ra. NRu bQn hay m t ung nghi p c a bQn tO nhiênb nh&c Su thì hãy xem xét cwn thWn, xng v i #a ra nh_ng kRt luWn khôngchính xác vb stress. 2. DJu hiKu xúc c.m Các d u hi u xúc cJm c a stress có thL bao gum sO cáu ban th#$ngxuyên, nh_ng cUn lo l1ng b t chot, trSm cJm, thiRu sinh khí, m t khJ n`ng hàih#Xc và khJ n`ng tWp trung vào nh_ng công vi c th#$ng nhWt Un giJn nh t.HiLu #oc nh_ng phJn &ng xúc cJm b t th#$ng và nh_ng thay [i có liên quan Rn hành vi là chìa khoá L nhWn di n stress trong chính bQn và nh_ng ng#$ixung quanh. Nh_ng d u hi u thông th#$ng nh t c a stress là: • BiLu l cJm xúc quá m&c cSn thiRt hojc quá kích ng tr#Xc nh_ng tình hu5ng có tính ch t 5i kháng. 6
  • 7. • Không còn quan tâm Rn dáng vy bb ngoài c a bJn thân, Rn nh_ng ng#$i xung quanh, các sO ki n xã h i hay nh_ng hoQt ng yêu thích tr#Xc ây, nh# các hoQt ng thL thao chang hQn. • KhJ n`ng tWp trung giJm, trí nhX kém và không có khJ n`ng quyRt nh. • Buun chán, mjc cJm tO ti, m t mzi, lãnh Qm và có cJm giác bi quan yRm thR. • M t sO tO tin vào bJn thân, th#$ng than thân trách phWn. O LFGNG MIC STRESS Có nhibu yRu t5 nh l#ong khác nhau #oc sr d2ng nh# nh_ng bi npháp có thL o l#$ng các m&c stress, tuN theo stress xJy ra 5i vXi cá nhân,tWp thL hay xã h i. Tham kh.o các s liKu th ng kê M t trong nh_ng nguun thông tin h_u d2ng nh t thL hi n các m&cstress trong xã h i là các s5 li u c a cU quan th5ng kê – chang hQn s5 ca b nhtim hay s5 v2 tO tr hàng n`m. SO biRn ng c a các con s5 th5ng kê gi_a cácth$i kN r t có ý ngh]a vì chúng ta cht ra các xu h#Xng xã h i. SO gia t`ng các cab nh tim hay s5 v2 tO tr th#$ng phJn ánh nguyên nhân xã h i ch yRu, nh# nQnth t nghi p trên di n r ng hay m t thJm hoQ vb kinh tR gây stress P m t qu5cgia. o lN,ng stress i v#i cá nhân Mjc dù stress cá nhân có thL #oc o l#$ng tXi m t giXi hQn nào óthông qua nhp tim và sO sJn sinh adrenaline, nh#ng không cht có thR nó còn chtrõ m&c “m t ung b ” c a cá nhân 5i vXi trQng thái thL ch t th#$ng ngàyc a cU thL. Vì nhp tim và huyRt áp c a m^i ng#$i khác nhau nên không có cons5 th5ng kê trung bình biLu th tình trQng stress cá nhân. Cdng vì vWy mà m^ing#$i bu có cách phJn &ng riêng khi 5i mjt vXi stress. VXi ng#$i này thìstress có thL biLu l qua nh_ng cUn hoJng loQn, nh&c Su hay au bao trnh#ng vXi ng#$i khác lQi là m t trQng thái thiLu ng hay tinh thSn d| t[n th#Ung. 7
  • 8. Cdng có ý kiRn cho rcng nam giXi và ph2 n_ có phJn &ng khác nhau khi bstress. Trong khi ph2 n_ có thL trP nên lãnh Qo và phibn não thì nam giXid#$ng nh# d| trP nên hung h`ng, cáu ban và sa vào #$ng nghi n ngWp. o lN,ng stress trong công sQ Các cU quan, công ty hojc các xí nghi p nói chung bu sr d2ng nh_ngbi n pháp nh l#ong ph[ biRn L o l#$ng các m&c stress. M t trong nh_ngbi n pháp thông d2ng nh t là dOa vào st s5 v1ng mjt c a nhân viên. :ây là tt lphSn tr`m nhân viên v1ng mjt vào m t ngày làm vi c b t kN tQi m t công ty. Tuynhiên bQn không thL suy luWn rcng công ty có tt l v1ng mjt cao nh t là công tyb stress tác ng njng nh t; m t s5 ngành công nghi p th#$ng có cht s5 nhânviên v1ng mjt cao, vì lý do ch n th#Ung chang hQn. Trên thOc tR, nhibu công typhJi gung mình chu Ong vì sO “hi n di n” c a nh_ng nhân viên b t mãn và bQcnh#oc. Hl, nh_ng ng#$i ang b stress nh#ng “thích” i làm hUn P nhà, sgkhông khác gì nh_ng nhân viên v1ng mjt vì không mang lQi m t loi ích nào chocông ty. BÀI T;P: Th.o luRn vS m t s dJu hiKu c a stress trong sinh viên. 8
  • 9. BÀI 3 CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY RA STRESS Xã h i, môi tr#$ng làm vi c, cu c s5ng th#$ng ngày ã có nh_ng thay [i vô cùng lXn trong hUn 50 n`m qua. Bên cQnh nh_ng mjt tích cOc mà chúngta #oc h#Png loi, nh_ng thay [i này cdng làm chúng ta b stress nhibu hUn. :5i vXi sinh viên, nh_ng thay [i vb m i tr#$ng hlc tWp, sinh hoQt, nh_ngáp lOc vb ch#Ung trình hlc, kh5i l#ong bài tWp cdng ã góp phSn không nhz tQonên stress. 1. Xã h i không ngZng thay [i Tình trQng di dân tx nông thôn ra thành th, sO thay [i môi tr#$ng s5ngvà hlc tWp, vai trò ngày càng bình ang c a ph2 n_,vv. ã góp phSn làm t`ngcác m&c stress. 2. S gia t3ng t c ô th8 hoá T5c ô th hoá ngày càng nhanh là nguyên nhân gây stress nhibu nh ttrong nh_ng thWp niên gSn ây. … các n#Xc công nghi p hoá cao nh# Hà Lanvà :&c, hUn 80% dân s5 s5ng tQi thành th. Stress phát sinh tx nh_ng ibu ki ns5ng gò bó, tx sO chung 2ng vXi hàng tri u ng#$i xung quanh, sO gia t`ng t iác, tiRng un và sO ô nhi|m không khí. 3. S thay [i môi trN,ng s ng, h^c tRp Sinh viên Rn hlc P các tr#$ng Qi hlc hSu hRt phJi s5ng xa gia ình.Vi c thay [i tx m t m i tr#$ng s5ng và hlc tWp quen thu c và luôn #oc chamsóc bPi cha m‰ hay các thành viên khác trong gia ình sang m t môi tr#$nghoàn toàn mXi my, không ai ch`m sóc ã khiRn các sinh viên jc bi t là sinhvien n`m th& nh t rUi vào tình trQng c`ng thang và lo l1ng. 4. Vai trò gi#i tính thay [i Vai trò c a ph2 n_ ã thay [i sâu s1c trong 100 n`m qua, nh t là P khuvOc thành th. Vì ph2 n_ chiRm a s5 trong lOc l#ong lao ng, hl #oc ánhgiá ngang bcng vXi nam giXi và cdng chu áp lOc trong công vi c nh# nam giXi.Tuy nhiên ph2 n_ th#$ng b stress nhibu hUn so vXi các ung nghi p nam c ahl vì sO mâu thupn gi_a sO nghi p và gia ình, do hl vpn phJi gánh vác nh_ng 9
  • 10. ngh]a v2 truybn th5ng trong gia ình. Nh_ng thay [i nh# thR thách th&c vai trò c tôn c a nam giXi vì ngày nay ph2 n_ ã Jm nhi m #oc nh_ng v trí màtr#Xc kia cht #oc giao cho nam giXi. 5. C$ cJu t[ chbc thay [i Trong nh_ng n`m gSn ây, nhibu công ty tung ra hàng loQt sJn phwm vàdch v2 mXi ung th$i áp d2ng nhibu bi n pháp c1t giJm chi phí. Nh_ng thay [i ó có ý ngh]a s5ng còn 5i vXi sO tun tQi c a m t công ty, nh#ng nhân viên côngty lQi cJm th y rcng hl bu c phJi làm vi c cWt lOc vXi m t t#Ung lai m$ mt. . 7. Thay [i tN duy Cu c cQnh tranh vXi nh_ng áp lOc mXi bu c các công ty phJi Qt n`ngsu t lao ng cao hUn ã thôi thúc hl theo u[i các chiRn l#oc kinh doanh. :ibunày vô hình trung gây nên áp lOc cho ng#$i lao ng. Nh_ng v2 sáp nhWp vàthôn tính gi_a các tWp oàn ã và ang xJy ra vXi tSn s5 ngày càng cao vàth#$ng gây m t vi c làm. Xu h#Xng tQo ra m t tWp oàn kinh tR lXn trong ónh_ng v trí quJn lý ch ch5t b trùng l1p là nguyên nhân dpn Rn sO d# thxa lao ng không thL tránh khzi. 8. Thay [i hoet ng Trong quá trình nghiên c&u cho vi c phát triLn, các công ty theo dõi r tchjt chg các hoQt ng sJn xu t kinh doanh c a hl - tx cách vWn hành các dâychuybn sJn xu t Rn vi c kiLm soát hàng tun kho. Nhibu công ty ã thí iLmbcng cách tái thiRt kR cU c u sJn xu t và nhân lOc có liên quan trong vi c kiLmtra ch t l#ong sJn phwm L bJo Jm sO phát triLn liên t2c. Vi c #a rô-bô tO ng vào các dây chuybn l1p ráp ã loQi bz #oc nhibuthao tác lao ng tay chân theo yêu cSu c a nbn m t sJn xu t lXn, nhcm táchnh_ng công vi c có tính ch t sJn xu t c a cJi vWt ch t thuSn tuý ra khzi nh_nghoQt ng cSn sO tham gia trOc tiRp c a con ng#$i. 9. i diKn v#i v3n hoá công ty Nh_ng thay [i tQi nUi làm vi c trong th$i gian gSn ây ã nhanh chóngJnh h#Png Rn nbn v`n hoá công sP c a các công ty có quy mô lXn và nhz.Chang hQn, nh_ng ng#$i có nhi m v2 tiRp quJn công ty sg trao quybn s1p xRp 10
  • 11. lQi cU c u t[ ch&c quJn lý sJn xu t v5n lQc hWu cho nh_ng ng#$i có Su óc kinhdoanh nhQy bén và tham vlng hUn L hl tQo ra nh_ng giá tr hi u quJ hUn. Quátrình t# nhân hoá trên di n r ng ã biRn nh_ng xí nghi p qu5c doanh thànhnh_ng công ty t# nhân vXi tôn cht t5i a hoá loi nhuWn hUn là Un thuSn giJiquyRt vi c làm cho ng#$i lao ng. 10. Gi#i hen vS viKc chJp nhRn các thay [i Nh_ng thay [i v| ks thuWt sJn xu t, chiRn l#oc kinh doanh, ph#Ung th&choQt ng và môi tr#$ng v`n hoá tQi nUi làm vi c tác ng sâu s1c và toàn di n Rn toàn thL nhân viên. M t s5 nghiên c&u cht ra rcng mjc dù ng#$i lao ng ang c5 g1ng thích &ng vXi sO thay [i, nh#ng cdng có m t giXi hQn nh t nhvb s5 l#ong các thay [i mà con ng#$i có thL ch p nhWn #oc. NRu các công tyc& liên t2c thay [i và v#ot quá các giXi hQn này thì sXm hay mu n hl sg nhWnra rcng nhân viên không còn khJ n`ng chu Ong các yêu cSu c a công vi cn_a. 12. Ít hi&u bi7t vS công nghK m#i Máy vi tính là nbn tJng chính yRu c a 99% các giao dch kinh doanh trênthR giXi. Tuy nhiên, nhibu v giám 5c ph2 trách khâu vWt t# có quybn quyRt nhcách th&c sr d2ng các loQi máy móc v`n phòng lQi hiLu biRt r t ít zi vb nh_ngkhJ n`ng tibm tàng c a các loQi máy móc ó. SO thiRu hiLu biRt hojc không theokp công ngh mXi góp phSn tQo nên stress cho nh_ng ng#$i làm vi c. 13. a deng hoá nghS nghiKp M t loi ích n_a phát sinh tx nh_ng thay [i nhanh chóng tQi nUi làm vi clà cU h i thr nhibu nghb khác nhau trong $i. Theo truybn th5ng, m t ng#$ith#$ng hlc m t nghb duy nh t và làm vi c úng ngành nghb ó su5t $i. Ngàynay, yêu cSu vb các ks n`ng nghb nghi p thay [i nhanh Rn m&c quan ni mnày d#$ng nh# không còn n_a. SO thích nghi và tính linh hoQt trong công vi c là r t cSn thiRt L giJmthiLu nh_ng cUn stress xu t phát tx lý do d# thxa lao ng. Hãy dO oán mlithay [i và s‹n sàng ón nhWn chúng. Hãy kibm chR bJn thân trong tr#$ng hopcSn thiRt và xem rcng m t vi c cdng có thL mang Rn m t cU h i vì nó giúp bQntheo u[i m t nghb nghi p khác mXi my và lý thú hUn. 11
  • 12. BÀI T;P: Hãy phjng vJn 2- 4 cu sinh viên c a trN,ng và tìm hi&u nhlngnguyên nhân có th& gây ra stress Q n$i làm viKc hiKn tei c a các cu sinhviên này. Trình bày trN#c l#p vS n i dung thu Nnc qua các cu c phjng vJn 12
  • 13. BÀI 4 PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ TÌM CÁCH KHqC PHrC STRESS Làm thR nào L có thL kh1c ph2c stress nUi tr#$ng hlchay P c ng ty màbQn ang làm vi c luôn #oc jt ra 5i vXi sinh viên cdng nh# nh_ng ng#$i ang có vi c làm. Nh_ng n i dung sau ây có thL giúp giJi toJ hay kh1c ph2cstress. Qu.n lý t t th,i gian Cu c s5ng sinh viên vXi r t nhibu nh_ng yêu cSu tx nhà tr#$ng, thSy cô,các môn hlc cùng vXi nh_ng lo toan trong cu c s5ng ã làm cho r t nhibu sinhviên cJm th y không lúc nào có th$i gian L giJi quyRt t t cJ nh_ng công vi ccSn làm. :ibu này ã khiRn sinh viên luôn b áp lOc và nRu không giJi toJ #ocsg dpn Rn nhibu tác ng x u nh# ã b cWp trong bài 1. QuJn lý và sr d2ngth$i gian m t cách hi u quJ là m t trong nh_ng cách t5t giúp sinh viên có thLgiJm #oc stress nUi tr#$ng hlc. Phân tích tính chJt công viKc Trong vi c làm, có nh_ng công vi c tibm wn nhibu yRu t5 gây stress. …nh_ng ch&c v2 khác nhau cdng có nh_ng nhân t5 gây stress khác nhau. Vì vWyvi c xem xét các m&c stress là m t yRu t5 quan trlng tr#Xc khi bQn chln lOanghb nghi p. Stress trong hoet ng qu.n lý Các nhà quJn lý th#$ng xuyên nhWn th y hl P vào nh_ng v trí r t Un c. M t mjt hl phJi áp &ng nhu cSu c a c p d#Xi, mjt khác hl luôn c5 g1nghoàn thành nhi m v2 c p trên giao. Hl phJi #a ra nh_ng quyRt nh khó kh`ncó liên quan Rn t#Ung lai c a nhân viên d#Xi quybn. Ng#$i làm quJn lý cSnphJi có m t s5 “ks n`ng con ng#$i”, v5n r t khó nh ngh]a #oc. NRu bQn cJmth y thiRu nh_ng ks n`ng nh# không có khJ n`ng giao vi c hojc bQn không thLnói “không”, hojc mU hu vb ch&c v2 hay kiêm nhi m quá nhibu, bQn sg rUi vàotrQng thái c`ng thang. 13
  • 14. Stress Q các mbc khác Nh_ng nhân viên v`n phòng ít thâm niên công tác lQi b stress vì gánh vácít trách nhi m và không có quybn ibu khiLn nh_ng kh5i l#ong công vi c njngnhlc và buun ty. M t công nhân sJn xu t có thL phát b nh vì nh_ng thao táccông vi c ljp i ljp lQi nhàm chán. Stress 5i vXi ng#$i lao ng th#$ng gây rabPi các yêu cSu công vi c thuSn tuý nh# tính ch t công vi c nguy hiLm hay ibuki n làm vi c trên cao P nh_ng công trình xây dOng. ánh giá các m i quan hK Quan h ung nghi p kém là m t trong nh_ng nguyên nhân chính gâystress. C5 g1ng phân tích khách quan các m5i quan h nhcm xác nh v n b vàtìm h#Xng giJi quyRt L cJi thi n tình hình. BQn có cJm th y khó ibu hành c pd#Xi không? C p trên có gi_ khoJng cách vXi bQn và không ng h bQn không? Tr.i nghiKm s thay [i CU c u t[ ch&c hi n Qi òi hzi m t tinh thSn làm vi c tWp thL r t cao. SOphát triLn nhanh chóng c a công ngh thông tin có thL làm các nhà quJn lý c ptrung trP nên lQc hWu trong vai trò chuyLn tJi thông tin trong h th5ng. SO d#thxa các nhà quJn lý nói trên và sO thay [i có tính h quJ trong cU c u t[ ch&clà m t phSn c a tiRn trình “tinh giJn”. Khi công ty có chính sách “tinh giJn biênchR”, stress có thL sg xu t hi n vì ngày càng có nhibu ng#$i nhWn ra rcng hl ang làm vi c P nh_ng v trí ngang bcng nhau vb thâm niên, và ibu này sg tQora sO cQnh tranh lXn. Nhân viên sg làm vi c gSn gdi hUn vXi ung nghi p so vXitr#Xc và hl có thL Jm nhi m công vi c c a nhau. Thành công c a m t nhómlàm vi c hop ý, nhp nhàng ph2 thu c vào tinh thSn hop tác c a các thành viêntrong nhóm. NRu sO hop tác không tun tQi, mâu thupn sg xu t hi n. Phân tích các vJn S ruc r i N c thang ch&c v2 trong công ty có thL gây khó kh`n khi giJi quyRt cácv n b thu c quan h công vi c, nh#ng không giJi quyRt #oc v n b cdng 14
  • 15. ung ngh]a vXi vi c dun nén vào lòng, và nh# thR lQi càng c`ng thang hUn.Tr#Xc tiên, bQn cSn xác nh #oc nguyên nhân c5t lõi c a v n b và tâm sO vXim t ng#$i n1m #oc v n b và có khJ n`ng giúp bQn. Nh_ng trP ngQi th#$nggjp trong quan h gi_a nh_ng ng#$i trong cùng công ty vXi nhau nh#: không cóthông tin phJn hui trong vi c thi hành các quyRt nh, chính sách công ty; sO mUhu vb vai trò trách nhi m; nh_ng hQn nh th$i gian không hop lý và nh_ng sOvi c làm chQm tO ái lpn nhau. M t khi v n b #oc phân tích, bQn sg tìm ra #ocgiJi pháp. ánh giá vS n$i làm viKc CU c u t[ ch&c công ty và môi tr#$ng làm vi c hàng ngày Jnh h#Png r tlXn Rn các m&c stress. Hãy nhìn thang vào hai yRu t5 này L nhWn di n sOc`ng thang mà bQn cùng các ung nghi p ang chu Ong L có bi n pháp giJiquyRt t5t nh t. Hi&u bi7t vS công ty c a ben BQn có tán thành ph#Ung án kinh doanh, bQn có cJm th y thoJi mái vXicác chính sách, cU c u t[ ch&c nhân sO c a công ty bQn không? Cht m t tiRng“không” cho m t trong các câu hzi trên, bQn ang b stress. D#$ng nh# lúc nàyra i là ibu Un giJn nh t m t khi bQn ã không thích cU c u t[ ch&c c a côngty, nh#ng ra i m t cách cOc oan nh# thR lQi r t c`ng thang. T5t hUn hRt bQnnên tO tìm hiLu vb nh_ng gì làm bQn không thích và tQi sao công ty lQi #oc t[ch&c và vWn hành nh# vWy. Sau khi n1m #oc v n b, bQn có thL tiRn hành bxu t các giJi pháp cJi thi n tình hình tx n i tình c a công ty. C.i thiKn iSu kiKn làm viKc Môi tr#$ng làm vi c tui t có thL là nguyên nhân chính gây stress, nókhông cht Jnh h#Png Rn cách làm vi c mà còn làm hao mòn s&c khoy c a bQn.Hãy ánh giá ibu ki n làm vi c qua bJng li t kê d#Xi ây L biRt các ibu ki nnào cSn #oc cJi thi n, sau ó #a ra các thay [i có thL thOc hi n và b nghcông ty #u tiên giJi quyRt: 15
  • 16. • Bàn làm vi c ã #oc s1p xRp L có khoJng tr5ng t5i a ch#a? • NUi làm vi c có nhibu tiRng un hay ô nhi|m không? • Ánh sáng tO nhiên Sy không? • Có ch^ L l#u tr_ hu sU hay d_ li u không? :ung nghi p có L lQi v trí cd nh_ng tài li u hl ã m#on không? • Nhi t trong phòng có [n nh không? Có phJi nhi t #oc ibu khiLn m t cách nhân tQo không? Máy ibu hoà nhi t hoQt ng t5t không? Nó có gây un không? • Máy móc v`n phòng có các tính n`ng cSn thiRt L bQn tác nghi p không? • Trong tr#$ng hop máy vi tính, h th5ng i n hay các h th5ng khác b sO c5, có h th5ng dO tr_ nào khác thay thR ngay không? i mvt v#i cu c s ng Nhibu ng#$i tin rcng hl không có sO lOa chln nào khác hUn là làm vi cmli lúc mli nUi. Nibm tin này có thL #oc c ng c5 nRu hl dùng công vi c Lthoát khzi nh_ng v n b khó kh`n khác. Hãy quan tâm Rn các nhu cSu c a bQnvà c5 g1ng hoàn thi n m t cu c s5ng vxa ý nh# nghb nghi p c a bQn vWy. i mvt v#i thay [i Nh_ng sO ki n trong cu c s5ng, ví d2 nh# thay [i ch^ làm, có thL b tng$ phá v{ thR cân bcng gi_a công vi c và gia ình. Ngoài ra, vi c kRt hôn haycái chRt c a cha m‰ cdng có thL làm suy yRu thR cân bcng này. Khi nh_ng thay [i gây c`ng thang xJy ra hãy dành th$i gian L kiLm tralQi l5i s5ng c a bQn. Hãy viRt ra các #u tiên hàng Su c a bQn trong cu c s5ng.Qua ó, bQn có thL biRt ibu gì là quan trlng, nh#ng bQn cdng có thL ch p nhWnhay nhWn ra m5i liên kRt mWt thiRt gi_a chúng. “:5i vXi tôi con cái là quan trlngnh t trên $i” nhibu v giám 5c cht gjp mjt con m t lSn vào m t t5i nào ótrong tuSn ã nói thR. Hãy xem thay [i là m t bi n pháp tích cOc L s1p xRp lQitrWt tO cu c s5ng c a bQn. 16
  • 17. i diKn v#i s kiKn trong cu c s ng Nh_ng sO ki n không vui nh# m t i m t ng#$i thân, chia tay vXi ng#$iyêu, vv khi xJy ra th#$ng tQo ra m t sO thay [i lXn, m t b#Xc ngojt trong cu cs5ng bu c bQn phJi tx giã nh_ng thói quen th#$ng nhWt. :L giJm thiLu stress do nh_ng sO ki n nh# thR gây ra, xng giJ v$ xemchúng nh# không có gì, hãy c5 g1ng giJm thiLu nh_ng h lu• không áng có.Tìm hiLu tr#Xc t n#Xc mà bQn sg chuyLn Rn làm vi c. Làm quen dSn vXi vi cnght h#u bcng cách i làm hai ngày m^i tuSn lúc gSn nght. Dành ít nh t m t tuSn L dln nhà sang nUi P mXi. Sr d2ng hRt nh_ng ngày phép n`m hay phép khôngh#Png l#Ung. Dành th$i gian và sO quan tâm L tQm bi t mli ng#$i xungquanh. Trên N,ng i làm L trình i và làm vb hàng ngày là m t trong nh_ng sO ki n th#$ng xuyêngây stress. Nh_ng lo l1ng vb sO úng gi$, rui sO t1c nghgn giao thông, n^i ámJnh vb nh_ng chuyRn xe chWt nh# nêm c& ljp i ljp lQi th#$ng xuyên tx tuSnnày qua tuSn khác, tháng này qua tháng khác có thL làm stress tích t2 ngày càngnhibu. Hãy tính toán xem bQn có thL khPi hành chWm hUn m t chút L tránh gi$cao iLm. NRu có thL, hãy làm vi c tQi nhà m t hojc hai gi$ trong bu[i sáng.S1p xRp gi$ làm vi c linh ng L Rn ch^ làm sXm hUn hojc tr| hUn ôi chútcho phép bQn tránh phJi di chuyLn khó kh`n trong gi$ cao iLm, và thR là bQngiJm thiLu #oc stress vb áp lOc th$i gian và sO úng gi$. i diKn v#i stress công sQ M^i ng#$i có m t cách phJn &ng khác nhau 5i vXi stress. Cht khi nàobQn hiLu #oc bJn ch t c a nh_ng phJn &ng ó, bQn mXi có thL tiRn hành giJitoJ stress cho bJn thân và nh_ng ng#$i xung quanh Xác 8nh thái 17
  • 18. Công ty cdng nh# cá nhân bu có thái khác nhau 5i vXi stress. M ts5 công ty chln thái không khoan nh#ong 5i vXi stress và mong mu5n txngnhân viên phJi bJn l]nh L tO chR ngO stress. :a phSn các công ty bu quantâm Rn stress và s‹n sàng giúp { nhân viên thoát khzi stress. Hi&u bi7t vS v3n hoá Ghi nhWn nh_ng thái và hành vi n[i c m tQi nUi làm vi c L #a racách tiRp cWn v n b trong vi c giJi toJ stress. NRu stress thu c vb bJn ch tcông vi c, bQn nên ch p nhWn chung s5ng vXi nó, xng c5 thay [i cách th&clàm vi c. Trong v`n hoá công ty, stress là khó tránh khzi. … ngành khai thác dSukhí và qujng mz, nhân viên th#$ng xuyên phJi làm vi c xa nhà. Các công ty t#v n quJn tr và các ngân hàng Su t# th#$ng yêu cSu nhân viên làm thêm ngoàigi$ L áp &ng nhu cSu c a khách hàng. :ibu quan trlng là cSn xác nh stressP giXi hQn nào có thL ch p nhWn #oc. Stress tibm wn có thL dpn tXi nh_ng hWuquJ r t khó giJi quyRt. BÀI T;P: Hãy phân tích m t s nguyên nhân gây ra stress cách thbc gi.i to.hay khuc phwc stress mà ben ã tZng làm. Trình bày trN#c nhóm vS n i dung trên. 18
  • 19. BÀI 5 PHÒNG CHyNG STRESS TRONG CÔNG VIBC 1. BÀI TRÍ BÀN LÀM VIBC C A B{N :L giJm stress tQi công sP, tr#Xc tiên bQn hãy b1t Su tx bàn làm vi c c a mình. SO bb b n cdng là m t nguyên nhân tQo ra stress. :xng ng2y bi n rcng bàn làm vi c có bb b n Rn m&c nào cdng chang sao mi|n là bQn biRt tìm úng th& mình cSn. Hãy d|p bj nhlng thb không c}n thi7t Nhibu ng#$i có tâm lí e so rcng mình vxa mXi v&t i m t vWt có thL r tcSn thiRt trong t#Ung lai. BPi thR hl gi_ lQi txng mpu gi y nhz vô d2ng và l^ith$i. ThWt ra trong hSu hRt các loQi công vi c, bQn có thL áp d2ng nguyên t1c “batháng”. B t c& gi y t$, tài li u nào tun tQi trên bàn bQn quá ba tháng mà bQnkhông lc tXi thì nên chuyLn chúng Rn a cht khác - hojc vào hu sU l#u tr_hojc vô slt rác. NRu ã lâu bQn không s1p xRp ng`n n1p bàn làm vi c c a bQnhay không hb l#u tr_ hu sU, bQn nên nghiêm kh1c vXi chính mình. Hãy phân loQigi y t$ tài li u theo ba nhóm riêng bi t: • Nh_ng vi c cSn làm ngay • Nh_ng vi c cSn làm xong trong tuSn • Nh_ng vi c không cSn làm - l#u tr_ hojc cho vào slt rác. Hãy sup x7p ng3n nup bàn làm viKc Trang b cho bàn làm vi c c a bQn m t khay Ong hu sU nhibu ng`n - ng`n hu sU Rn, hu sU i, hu sU ang xr lý, hu sU l#u - L tiRt ki m khoJng tr5ng trên bàn. Hãy ch1c rcng bQn phân loQi hu sU ang xr lý và dln sQch chúng m^i tuSn m t lSn. Hãy s1p xRp sao cho nh_ng vWt d2ng th#$ng dùng luôn ncm P nUi d| th y nh t trên mjt bàn. :jt máy vi tính c a bQn sao cho bQn không phJi vjn xo1n cJ ng#$i m^i khi cSn sr d2ng nó. Màn hình máy vi tính luôn luôn jt ngay tr#Xc mjt bQn. Hãy c.i thiKn môi trN,ng xung quanh Stress b tác ng bPi nhibu tác nhân kích thích tx bên ngoài có thL nhìn th y #oc, chang hQn nh# màu s1c xung quanh chúng ta. Màu s1c có thL 19
  • 20. tQo nên sO h#ng ph n. BQn hãy làm nh# vWy xung quanh bàn làm vi c c a mình. Màu s1c bQn chln tùy thu c vào sP thích thWt c a bQn hay bQn cSn m t sO h#ng ph n nh$ màu s1c xung quanh. LOa chln b t kì góc nào sWm màu m t chút L s5ng và làm vi c thoJi mái nh t. Tô iLm bàn làm vi c c a bQn bcng m t ll hoa, m t chWu bonsai nhz hay nh_ng t m Jnh vb gia ình c a bQn. 2. NGHIÊN CIU CÁC MÔ HÌNH LÀM VIBC Stress có thL âm t và tích t2 lâu dài trong cU thL bQn. Cách t5t nh t L tránh stress là hlc cách dO oán chính xác các d u hi u và th$i iLm stress xu t hi n nhcm giúp bQn có thL ng`n chjn các h quJ có thL xJy ra.Hãy nhRn bi7t nhlng lúc c3ng th~ng Sau khi thoát khzi stress, ng#$i ta th#$ng quên hl ã chR ngO nó nh#thR nào. :L phân tích stress m t cách hi u quJ tr#Xc khi thOc hi n bi n phápkh1c ph2c, bQn cSn nhWn ra nh_ng khoJng th$i gian và chu kN c a stress 5i vXibQn. :L làm #oc ibu này, bQn hãy tO làm quen vXi nh_ng khoJng th$i giantrong n`m, tháng, tuSn và ngày mà bQn cho rcng bQn bWn r n nh t, th5ng kê cácr1c r5i bQn gjp phJi và thu thWp thêm thông tin tx ung nghi p xem bQn &ng xrra sao nh_ng lúc b stress.Hãy xây dng bi&u • công viKc LWp m t biLu u n`m hay sáu tháng L bQn d| phân tích mô hình côngvi c theo chibu dài n`m. Li t kê toàn b dO án hay nhi m v2 trlng tâm bQn cSnhoàn thành cùng vXi ngày b1t Su và ngày kRt thúc, ung th$i ky m t #$ngthang n5i hai ngày này lQi vXi nhau. Khi ó, bQn có thL th y sO trùng l1p c a các #$ng kg và ó là khoJng th$i gian bQn bWn r n nh t trong kN. : ng tác nàygiúp bQn thOc hi n kR hoQch m t cách trôi chJy, tránh & ng công vi c và d|hoQch nh #oc th$i gian nght phép n`m.Hãy xây dng bi&u • công viKc h€ng ngày. Khó kh`n trong vi c quJn lý qus th$i gian và s1p xRp th& tO #u tiên côngvi c hàng ngày là m t trong nh_ng nguyên nhân gây stress ph[ biRn nh t. M t 20
  • 21. khi bQn ã xác nh #oc v n b, bQn có thL d| dàng kiLm soát chúng. Cách t5tnh t L làm ibu này là mP s[ nhWt ký ghi chép stress theo ngày. LWp danh sáchnh_ng vi c phJi làm trong ngày L qua ó ánh giá xem bQn theo sát công vi c Rn m&c nào. Ghi chú b t kì ibu gì can thi p hay ng`n cJn bQn hoàn thànhnh_ng công vi c ã b ra. Vi c này lúc Su có thL m t th$i gian nh#ng nó có tácd2ng ng`n ngxa stress hàng ngày nRu xét trong th$i gian dài.NhRn thông tin ph.n h•i YRu t5 óng vai trò quan trlng trong vi c giJI toJ stress là khJ n`ng giaotiRp m t cách hi u quJ vXi ung nghi p - nh_ng ng#$i mà phSn lXn th$i gianbQn luôn kb cWn bên hl. Nh$ ung nghi p giúp { hay cho m t vài l$i khuyên L áp trJ nh_ng tình hu5ng gây stress cdng là m t cách giao tiRp t5t. NRu bQn th y c`ng thang, hãy c5 g1ng tiRp xúc vXi nh_ng ung nghi pbiRt l1ng nghe và cJm thông. Ngay cJ khi hl không #a ra #oc l$i khuyên thìhl cdng nguI yên cho bQn trút hRt n^I nibm và h^ tro, khích l bQn. Hãy b nghbQn bè thành thWt phJn hui cho bQn biRt khi nào hl nhWn th y bQn c`ng thangnh t - chang hQn nh#, bQn r t bình t]nh khi Rn các cu c hlp nh#ng bQn lQi bstress ngay tr#Xc khi b1t Su phSn trình bày c a mình? Ng#oc lQI, hãy s‹n sànggiúp { mli ng#$i khi hl b áp lOc. Hãy là m t ng#$i biRt l1ng nghe và khuyRnkhích hl cPI mP tâm sO vXI bQn.Phân tích chu k• stress Sau khi bQn ã phân tích #oc nh_ng giai oQn bWn r n nh t trong n`mvà th5ng kê #oc kh5i l#ong công vi c trong tháng, hãy xem xét t[ng thL LnhWn di n các chu kN stress trong ngày, tháng, n`m. Luôn nhX rcng áp lOc liênt2c có thL làm gia t`ng m&c stress. M t vi c có thL d| dàng thOc hi n lúcbình th#$ng cdng có thL trP nên r t khó kh`n trong cUn kh ng hoJng. Hãy ánh giá xem công vi c nào làm bQn c`ng thang nh t – hoàn thànhm t núi nh_ng công vi c th#$ng nhWt d#$ng nh# ít c`ng thang hUn phJi hoànt t m t công vi c Un ly nh#ng ph&c tQp và c p bách. Hãy vg sU u các chu kN 21
  • 22. stress theo ngày và n`m L tham khJo khi lWp mô hình kiLm soát stress trongt#Ung lai.3. QU‚N LÝ THGI GIAN M t trong nh_ng d u hi u cU bJn c a stress công sP là cJm giác khôngcó th$i gian L giJI quyRt hRt các công vi c cSn làm trong ngày. CJm giácnày có thL #oc giJm nh‰ bcng cách t[ ch&c th$i gian t5t hUn thông qua vi c ápd2ng m t s5 ph#Ung pháp Un giJn.Xác 8nh các Nu tiên hàng }u :L quJn lý qus th$i gian c a bQn m t cách hi u quJ, bQn nên b1t Subcng vi c ánh giá các m2c tiêu t[ng quát trong cu c $i bQn. BQn mu5n Qt #oc ibu gì - m t sO cân bcng nh# ý gi_a sO nghi p và gia ình? BQn có tíchcOc #Ung Su vXi nh_ng cU h i th`ng tiRn trong công vi c hi n tQi c a bQnkhông? BQn mu5n gi_ m t v trí th#$ng th#$ng bWc trung hay bQn mu5n làm m tsRp lXn trong công ty? Sau khi giJI áp #oc các câu hzi này, bQn hãy xác nhcác #u tiên dài hQn và lên kR hoQch thOc hi n chúng.LRp k7 hoech công tác Phân chia công vi c thành ba nhóm chính: A, B và C. Công vi c nào quantrlng và g p cho vào nhóm A, quan trlng nh#ng ít khwn c p hUn cho xRp vàonhóm B và nh_ng công vi c th#$ng nhWt ít quan trlng sg thu c vào nhóm C.Vào cu5i ngày làm vi c, bQn lên lch mXi cho ngày hôm sau. :an xen nh_ngcông vi c thu c các nhóm A, B và C lQI vXi nhau, nh# lc l#Xt hay l#u tr_ tàili u, L tQo sO sinh ng cho m t ngày làm vi c và giJm nh_ng áp lOc liên t2c 5I vXi nh_ng phSn vi c quan trlng.Phân b th,i gian :L tWn d2ng t5i a qus th$i gian và giJm thiLu stress, bQn cSn kiLm soátngày làm vi c c a mình m t cách tt mt. Hãy nhìn vào toàn b công vi c bQn nhlàm trong ngày và phân b[ th$i gian thích hop cho txng vi c c2 thL. NRu #oc, 22
  • 23. hãy phân b5 m t hojc hai công vi c quan trlng (nhóm A) cho bu[i sáng L tránháp lOc vì chúng có thL làm bQn bWn tâm su5t cJ ngày. LWp th$i gian biLu theonh_ng cách th&c phù hop bcng cách sr d2ng m t cu5n s[ công tác, m t chiRcmáy vi tính hay m t s[ tay i n tr chang hQn.4. GIAO TI„P HIBU QU‚ Trung bình, nh_ng nhà quJn lý nhWn và xr lý khoJng 178 thông tin m^ingày. NRu l#ong thông tin này gia t`ng mà không có ph#Ung pháp quJn lý thíchhop, nó có thL dpn Rn m t sO “chung chéo thông tin”.Qu.n lý thông tin Giao tiRp hi u quJ là cách th&c ch yRu quyRt nh sO thành công 5i vXim t t[ ch&c, cdng nh# cho sO bình yên trong tâm hun c a bQn. Có nhibu côngc2 giao tiRp khác nhau có thL chln lOa 5I vXI các doanh nghi p ngày nay.Thông tin có thL #oc truybn Qt m t cách hi u quJ thông qua h th5ng th# i ntr hay máy fax. :L hQn chR stress trong khi sr d2ng h th5ng h^ tro i n tr, hãydành th$I gian L nhWn và trJ l$i th# báo cdng nh# tin nh1n, hojc cdng cóthL giao bXt nh_ng vi c này cho c p d#Xi. Gi_ v trí kiLm soát th# tín tx trên caosg cJI thi n hi u quJ vi c làm c a bQn và góp phSn giJm stress. Ks n`ng giaotiRp t5t c a bQn sg làm mlI ng#$i nhanh chóng huI áp cho bQn.Nhlng khác biKt vS v3n hoá :L giao tiRp hi u quJ trên th#Ung tr#$ng qu5c tR, bQn nh t thiRt phJi cóhiLu biRt nh t nh vb nh_ng khác bi t v`n hoá.Làm viKc tRp th& Giao tiRp vXi ung nghi p theo c p bWc cdng r t c`ng thang, hãy giJmthiLu stress bcng cách: • Giao tiRp và thJo luWn các v n b m t cách trOc tiRp b t c& khi nào có thL L thiRt lâp m t m5I quan h làm vi c t5t. 23
  • 24. • Tham v n th#$ng xuyên ung nghi p và nh_ng nhóm khác L nhWn thông tin tx hl.• L1ng nghe nh_ng gì mlI ng#$I ang nói Rn cho dù bQn không ung ý vXi hl vb v n b ó.• Hãy góp ý trên tinh thSn xây dOng.5. CÂN B…NG N I TÂM Mjc dù không phJi sO vi c nào cdng có thL #oc kiLm soát t5t, nh#ngphJn &ng c a bQn thì có thL kiLm soát #oc. Hlc cách #Ung Su vXi cácsO c5 tQi công sP bcng nh_ng ph#Ung cách thích hop. Cân bcng n i tâm làks n`ng ch yRu trong vi c phòng ch5ng stress. M t ngày làm vi c khôngnh# mong oi cdng không sao, nh#ng xng L nó làm Jnh h#Png Rn cu cs5ng c a bQn.S†a [i hành vi Nh_ng kiLu &ng xr kh1c sâu trong tibm th&c con ng#$i th#$ng b c l ranh_ng lúc b stress, mjc dù nh_ng phJn &ng ó không thích hop trong môitr#$ng làm vi c. Ví d2, nRu m t tình hu5ng nào ó làm bQn không thoJi máinh#ng bQn vpn không có hành ng nào nhcm thay [i nó, khi ó bQn sgth y sO phWt ý nJy sinh và #oc phJn ánh qua cách c# xr c a bQn - bQn cóthL trP nên nóng giWn và m t kiên nhpn vXi mli ng#$I xung quanh. Hlc cáchl y lQi sO cân bcng n i tâm và kh1c ph2c l5i hành xr không thích hop bcngcách phân tích cjn kg b t kì cJm giác không thoJI mái nào, và c5 g1ng tìmcách giJi quyRt v n b m t cách r5t ráo.Xác 8nh các chu‡n mc c a riêng ben M t nguyên nhân th#$ng dpn Rn stress là cJm giác có l^i khi làm hojckhông làm m t vi c gì ó tQi công sP. BQn không nên òi hzi quá nhibu P bJnthân. NRu bQn jt tiêu chuwn hojc kì vlng quá cao, bQn sg r t khó ch p nhWnrcng bQn sai lSm. Hãy xem sai lSm là r t tO nhiên trên con #$ng hlc hzi.Hãy phân tích sai lSm do âu, sra [i nó và tránh phQm phJi m t lSn n_a.T#Ung tO nh# thR, r t khó cho bQn khi tx ch5i m t nhi m v2 #oc giao, dù 24
  • 25. yêu cSu ó hRt s&c vô lý. Vì lý do ó, hlc cách nói “không” m t cách mbmmzng là r t quan trlng. :L có m t cu c s5ng cân bcng tQi nUi làm vi c, bQncSn thiRt lWp nh_ng #u tiên hàng Su, nh_ng tiêu chuwn, quybn loi c a bQnvà s‹n sàng chu trách nhi m tr#Xc hành ng c a bJn thân.Ki&m soát s nóng giRn :L Qt #oc trQng thái cân bcng n i tâm, bQn cSn kiLm soát #oc cUnnóng giWn c a mình. Nóng giWn là m t cJm giác b t lOc làm sJn sinh nh_ngcJm xúc thuSn túy có thL o l#$ng #oc, chang hQn sO gia t`ng nhp tim hayhuyRt áp. M t cUn thnh n có thL làm bQn d| chu trong giây lát, nh#ng nó sgche Wy v n b r1c r5I thOc sO trong chính nó. NRu bQn vô cX nóng giWn vXiai ó, hãy truy tìm tWn g5c r| nguyên nhân. Li t kê toàn b các nguyên nhâncó thL xJy ra: “ Tôi nóng giWn bPi vì…”. :L kiLm soát thành công sO nónggiWn c a bJn thân, bQn hãy tìm hiLu nh_ng gì i libn sau ch_ “bPi vì” trên ây.Suy nghˆ tích cc :L tQo #oc m t môi tr#$ng làm vi c yên t]nh, ít stress, bQn hãy tO rènluy n l5i suy ngh] tích cOc. M t cái nhìn lQc quan và khJ n`ng gi_ bình t]nhkhi chu áp lOc cao sg tQo #oc sO h#Png &ng tích cOc tx các ung nghi pvà ó là cU sP L bQn giJm stress. Cdng vWy, stress có thL sg tác ng RncJ nhóm nh#ng nó có thL b loQi bz bcng sO n[ lOc suy ngh] theo h#Xng tíchcOc c a cJ nhóm.H^c cách nói “không” M t s5 ng#$i cJm th y r t khó kh`n khi phJi nói “không”; hl so làm ng#$ikhác t[n th#Ung hojc lo rcng công vi c c a hl sg b lung lay. Nên nhX rcngnhWn m t nhi m v2 mà bQn không thL thOc hi n #oc có thL trP thành m ttai hla. Hãy sr d2ng nh_ng câu sau ây L nói “không” m t cách quyRt oánmà không có ý ch5ng 5i. - “Chúng ta hãy s1p xRp gjp nhau sXm L nói sâu hUn vb chuy n này” - “Tôi ngh] tôi không thL cho anh câu trJ l$i theo ý c a anh” 25
  • 26. - ‘Hi n tQI tôi không thL cáng áng thêm công vi c n_a” 6. DÀNH THGI GIAN THF GIÃN Khi b stress, toàn b cU thL bQn sg c`ng ra và dáng vy c a bQn cdng thay [i. Hãy c5 làm du cU thL bQn trong lúc làm vi c nhcm giJm bXt sO c`ng thang và hQn chR các hWu quJ x u phát sinh do các phJn &ng sinh hlc c a cU thL 5i vXi stress ThN giãn khi làm viKc Khi bQn ngui nhibu gi$ libn, khi làm vi c hojc hlp hành, các thX cU c a cU thL sg tích lus P phSn trên, jc bi t quanh vùng c[ và vai; ibu này có thL gây ra các cUn au nh&c. Hãy làm theo các b#Xc sau L giúp bQn th# giãn, giJm c`ng thang và ph2c hui s&c lOc: • NXi lzng c[ áo, cà vQt, kh`n choàng; tháo bXt dây giày hojc cPi bz giày. • ThOc hi n theo các bài tWp P trang này, chú ý tWp trung vào phSn bQn cJm th y cSn thiRt nh t. • C& m^i hai gi$ ung hu, ljp lQi nh_ng ng tác. :xng ch$ Rn khi bQn quá c`ng thang hay m t mzi. Phòng ngxa stress vpn t5t hUn ch_a tr stress.ThN giãn sau khi làm viKc liên twc trên máy vi tính Làm vi c hàng gi$ bên máy vi tính làm m1t và các cU xung quanh b mzi.Hãy ngh] giJI lao sau m^i gi$ làm vi c liên t2c tr#Xc màn hình máy vi tính, r$ikhzi ghR hay quay mjt khzi màn hình. TWp nh_ng bài tWp #oc h#Xng dpn d#Xi ây trong nh_ng phút giJi lao L giJm c`ng thang và ch5ng mzi m1t. • Bài tRp 1: Nh1m m1t lQi, thJ lzng cU mjt và bQnh hàm ra. :jt các ngón tay sát vào nhau và dùng Su ngón tay nh‰ nhàng day tròn xung quanh hai m1t. Làm nhibu lSn theo m t chibu nh t nh, sau ó [i chibu. • Bài tRp 2: :jt các Su ngón tay trên trán, nh‰ nhàng dùng hai ngón tay cái day tròn hai bên thái d#Ung. • Bài tRp 3: ThJ lzng mli sO c`ng cU vùng mjt bcng cách úp sát hai lòng bàn tay lên m1t và th# giãn. Gi_ nguyên ng tác trong vài giây. NRu có thL, thOc hi n ng tác này trong bóng t5i. 26
  • 27. BÀI 6 PHÒNG CHyNG STRESS TRONG GIA ÌNH Stress công sP ch1c ch1n Jnh h#Png Rn txng thành viên trong gia ìnhbQn và cJ bQn bè xung quanh. Hãy hlc cách nght ngUi, th# giãn, tQo h&ngthú và thói quen `n u5ng hop lý.1. NGH• NGŽIMang stress tx công sP vb nhà sg Jnh h#Png Rn cu c s5ng gia ình bQn,và ng#oc lQi. Hai vi c này có thL tQo nên m t vòng lpn quwn. :L giJi toJstress m t cách hi u quJ, ibu quan trlng là bQn cSn có th$i gian L nghtngUi.Dành th,i gian cho nhlng ngN,i xung quanh. B#Xc Su tiên L giJm stress khi bQn P nhà là dành toàn b th$i gian chocác công vi c gia ình. Hãy Jm bJo rcng ung nghi p c a bQn biRt bQn còncó ngh]a v2 vXi gia ình - chang hQn nh# ó là ngày thi u thL thao c a conbQn hay m t ngày k‘ ni m jc bi t c a gia ình. Nh_ng ngày ó 5i vXi bQncòn quan trlng hUn cJ công vi c. Nh_ng vi c t#Png chxng r t Un giJn, nh#dành th$i gian `n tr#a vXi vo/chung hay chUi bóng cùng con cái bu có thLmang lQI ý ngh]a vô cùng to lXn.2. H•C CÁCH THF GIÃN Th# giãn tuy t 5i không có ngh]a là không làm gì cJ. :ây là m t ks thuWtmà bQn có thL hlc #oc trong th$i gian ng1n. Hãy dành th$i gian L hlc hzikinh nghi m và bQn sg th y thWt d| dàng, thú v khi tWn h#Png nh_ng gi$phút th# giãn bu jn trong m t ngày làm vi c bWn r n c a mình.But }u thN giãn Th# giãn tQI nhà không phJI lúc nào cdng d| dàng vì chúng ta th#$ng bv#Xng bWn th& - nào là chuông i n thoQI reo vang, nào là chuy n bRpnúc, i quSn áo và vô s5 nh_ng vi c nhz nhjt không tên khác. Hãy tìm m tgóc yên t]nh trong nhà bQn và dành riêng m t gi$ c5 nh không b ai làmphibn L tWp nh_ng bài thL d2c Un giJn nh# h#Xng dpn d#Xi ây. BQn nêntWp bài Su tiên vào bu[i sáng tr#Xc b_a iLm tâm và bài cu5i cùng trongngày vào bu[I t5i tr#Xc khi lên gi#$ng. Mjc quSn áo r ng rãi L cU thL bQn 27
  • 28. không b gò bó trong khi tWp. TrJI m t t m m hay thJm ra sàn cùng vXi m tcái g5i và b1t Su bu[i tWpBN#c 1: làm c3ng c$ lNng Ncm trên sàn, dang r ng hai tay hai bên. Dùng cU vai, l#ng , mông chSmchWm nâng ng#$I lên khzi mjt t. Gi_ nguyên t# thR ó trong 5 giây.bN#c 2: th. ljng toàn thân Nh‰ nhàng jt l#ng xu5ng sàn, thJ lzng, hít thP chWm và sâu. Ljp lQI nRucSn.TRp ng•i thiSn Thibn là ph#Ung pháp #oc sr d2ng tx hàng thR k‘ tr#Xc L ch5ng lQIcác hWu quJ do stress gây ra. Ngui xRp bcng trên sàn nhà, l#ng thang, haitay jt trên ùi, lòng bàn tay ngra. Nh1m m1t và thP bcng mdi . TWp trung ibu hoà luung khí ra vào cU thL bQn. NguI vài phút trong t# thR t]nh tâm.Chang m y ch5c bQn sg th y nh‰ nhàng.Ng giJc M^i ng#$i có m t gi c ng dài ng1n khác nhau. :5i vXi ng#$I lXn, m tgi c ng trung bình kéo dài tx bJy Rn tám gi$. Nh_ng ng#$i ng ít cht cSnb5n hojc n`m gi$ là . Stress có thL làm chúng ta ng ít i, và ng r t khókh`n trong m t th$i gian dài. :L cJi thi n ch t l#ong gi c ng , bQn cSn th#giãn tr#Xc khi lên gi#$ng. D‰p bz mli hoQt ng, nh t là công vi c, hai gi$tr#Xc khi i ng . C5 g1ng nguI thibn. BQn cdng có thL chln lc m t tiLuthuyRt nh‰ nhàng, nghe vài bJn nhQc hay xem ti-vi. Cu5I cùng, tr#Xc khi vàogi#$ng bQn nên u5ng m t tách s_a m hay trà thJo m c, th&c u5ng v5n #oc xem là có tác d2ng ch_a tr ch&ng m t ng r t t5t, nh# trà bông cúc,artisô, hà th ô…3. T{O S• HING THÚ L5i s5ng hài hoà là cU sP L duy trì sO khoy mQnh cJ vb thL xác và tâmhun. Các hoQt ng thL ch t nh# thL d2c nhp i u, cSu lông, hay quSn votcó tác d2ng tWp trung tinh thSn và làm giJm các tri u ch&ng lâm sàng c a 28
  • 29. stress, trong khi b môn ngh thuWt nh# h i hoQ có thL mang lQI sO yên t]nhtrong tâm hun.Teo nhlng sQ thích m#i Chln m t hoQt ng mà bQn thWt sO yêu thích L ánh bWt stress ra khzIcu c s5ng c a bQn. :ó là loQi hoQt ng vxa lôi cu5n Rn m&c bQn có thLquên hRt mli th& khác, lQi vxa có tác d2ng mang lQi sO khoan khoái tOa hubQn vxa có #oc m t gi c ng sâu. M t sP thích cdng có thL làm bQn yêuquí bJn thân mình hUn. Sau m t ngày mi t mài trong công sP mà không có ibu gì di|n ra suôn sy, bQn có thL ngh] tXi các thú vui c a bQn và 1m chìmvào nó.T@p thA thao nhi0u hCn HoQt ng thL thao #oc mli ng#$i thxa nhWn r t có loi trong vi c giJm#u phibn và cJi thi n ch t l#ong gi c ng . Tuy nhiên, hãy cwn thWn vì nh_ngng#$i tWp njng lúc ang b stress có thL b ch n th#Ung. Nên b1t Su tx txvà xây dOng m t chR luy n tWp thích hop. Khi lên kR hoQch luy n tWp thLthao, hãy tính toán cJ th$i gian di chuyLn, th$i gian thay quSn áo và t1m rrasau khi tWp. :i b nhanh, bUi l i và thL d2c nhp i u là nh_ng hoQt ng r tcó hi u quJ trong vi c cJi thi n h tuSn hoàn. 4. C‚I THIBN B’A “N C A B{N S&c khoy c a bQn thL hi n qua b_a `n. Khi b stress, chúng ta th#$ng cókhuynh h#Xng `n th&c `n chR biRn s‹n. “n u5ng t5t óng vai trò quan trlngtrong b t kì m t ch#Ung trình phòng ch5ng stress nghiêm túc nào. Hãy b1t Su bcng vi c hQn chR t5i a các thói quen x u.Gi.m thói quen xJu Giám sát các loQI th&c `n và th$i iLm các thói quen x u có cU may lenlzI vào b_a `n c a bQn. C5 g1ng tuân th m t b_a `n cân bcng dinh d#{ngvà có chln llc, thay thR các loQi th&c `n chR biRn s‹n bcng các loQi th&c `ncó loi cho s&c khze. M t s5 món `n không t5t cho s&c khoy. Nên hQn chR các loQI th&c `n nh#tht, phô-mát, bU và tr&ng. Nên `n các món lu c, h p, n#Xng thay vì phJi 29
  • 30. chiên xào. “n nhibu cá có hàm l#ong dSu cao nh# cá thu và nRu có thL, nênthay tht bcng Wu h . GiJm l#ong ch t caffeine hàng ngày bcng cách thaythR cà phê và trà bcng n#Xc llc hay n#Xc ép trái cây. Nên u5ng ít nh t hai lítn#Xc m^I ngày. ÁNH GIÁ MIC STRESS C A B‚N THÂN Rào cJn Su tiên phJi v#ot qua L wy lùi stress là vi c thxa nhWn sOhi n di n c a stress. :ó là ibu t5i cSn thiRt tr#Xc khi áp d2ng các bi n phápchR ngO nó. Hãy ánh giá m&c stress c a bQn m t cách trung thOc bcngcách chln câu trJ l$i gSn úng nh t vXi thOc tR qua bài tr1c nghi m d#Xi ây, nRu câu trJ l$i c a bQn là “không bao gi$” , ánh s5 1; NRu trJ l$i “luônluôn”, ánh s5 4. Sau ó 5I chiRu phSn giJI áp L xác nh xem bQn có bstress hay không.1. Tôi t8 trách b;n thân khi 2. Tôi gi@u kín nhBng khócó sai ph m trong công vi?c khCn trD ng i, r i sau Fó tôi l I mun nI tung3. Tôi tJp trung vào côngvi?c FK quên hMt m#i trD 4. Tôi trút s8 giJn dB vàng I cá nhân nPI th@t v#ng lên nhBng ng QI xung quanh5. Tôi có FK ý nhBng thayFII tiêu c8c trong cách c 6. Tôi quan tâm các mtxY cZa tôi khi b[ áp l8c tiêu c8c h n là các mt tíchcông vi?c c8c trong cu c sng7. Tôi c;m th@y không 8.Tôi c;m th@y mình vôtho;i mái khi thích Tng vUi dWng trong công tyhoàn c;nh mUi 30
  • 31. 9. Tôi FMn tr^ giQ làm vi?c 10. Tôi ph;n Tng tiêu c8cvà giQ h#p tr Uc nhBng ph;n Tng cá nhân 11. Tôi c;m th@y có lPi 12. Tôi c;m th@y b n ch n nMu nhàn rPi hàng giQ li]n ngay c; khi không ch[u m t trong công ty áp l8c nào 13. Tôi sY dWng thQi gian 14. Tôi mun m#i nguQi làm vi?c FK F#c báo nMu chú ý và thi hành m?nh thích l?nh ngay lJp tTc 15. Tôi tránh vi?c biKu l 16. Tôi F;m trách quá tình c;m thJt cZa mình c; nhi]u công vi?c cùng m t lúc D nhà l_n khi D n i làm lúc vi?c 17. Tôi ta chi lQi khuyên 18. Tôi không quan tâm FMn nhBng h n chM v] thK cZa F ng nghi?p và c@p ch@t và ngh] nghi?p cZa trên b;n thân 19. Tôi ta bb nhBng sD 20. Tôi gi;i quyMt v@n F] thích và thú vui vì công tr Uc khi k[p suy nghd th@u vi?c Fã chiMm hMt thQi gian Fáo cZa tôi 31
  • 32. 21. Tôi bJn FMn mTc 22. Tôi trì hoãn vi?c Fikhông thK dành thQi gian mt và gi;i quyMt nhBngCn tr a vUI b n bè và F ng tình hung khó khCn khinghi?p chúng xu@t hi?n23. M#i ng Qi l(i dWng tôi 24. Tôi r@t ng i khi nóinhBng lúc tôi hành F ng rgng tôi Fang b[ quá t;ithiMu quyMt Foán25. Tôi tránh giao trách 26. Tôi bht tay vào côngnhi?m cho ng Qi khác vi?c r I mUi shp xMp thT t8 u tiên27. Tôi r@t khó ta chi 28. Tôi th@y cen ph;i hoànm t lQI yêu ceu hay F] ngh[ t@t m#i vi?c dang dD trong ngày29. Tôi nghd tôi không thK 30. NPi lo s( th@t b i luônF;m F ng nPi công vi?c ngCn c;n tôihàng ngày 31. Công vi?c là u tiên 32. Tôi m@t kiên nh_n nMu hàng Feu cZa tôi so vUi gia không F (c tho; mãn ngay Fình và cu c sng riêng t lJp tTc 32
  • 33. PHÂN TÍCHSau khi hoàn thành bài tr1c nghi m, bQn c ng t[ng s5 iLm và kiLm tra m&cstress c a bQn bcng cách 5I chiRu các ánh giá t#Ung &ng. Tuy nhiên, dù bQncht hUi b stress, bQn vpn nên cJI thi n tình hình. Hãy xác nh nh_ng mjt yRunh t và tham khJo các phSn liên quan trong quyLn sách này. Bãn sg tìm th ynh_ng l$I khuyên và nh_ng bí quyRt r t thOc tR giúp bQn giJm stress và giJmthiLu b t kì yRu t5 gây stress nào tQI nUi làm vi c c a bQn.TZ 32 – 64 i&m: BQn kiLm soát r t t5t cUn stress c a bQn. Tuy nhiên, quá ítstress cdng không tQo #oc sO h#ng ph n. Vì thR hãy c5 g1ng tQo sO cân bcngt5I #u gi_a stress tích cOc và stress tiêu cOc.TZ 65 – 95 i&m: BQn b stress nh‰, cSn cJI thi n P m t s5 iLmTZ 96 – 128 i&m: BQn b stress njng, cSn lWp kR hoQch c2 thL L giJI toJ stress 33
  • 34. PHNN C THÊM GiPng viên có thA làm gì /A giPm stress cho sinh viên Các giJng viên Qi hlc có thL giúp sinh viên t`ng c#$ng vi c hlc tWp quavi c giJm stress cho sinh viên. GiJng viên không cht là ng#$i em Rn kiRnth&c, hl còn là nh_ng ng#$i ng viên, khuyRn khích, nh_ng chuyên gia và làng#$i ánh giá,vv. HSu hRt các nghiên c&u bu xác nh sO nhi t tình c a giJng viên chính lànhân t5 quan trlng trong vi c nâng cao vi c hlc c a sinh viên. V n b c5t lõi cóthL là thiRt kR khóa hlc sao cho có tinh thách 5 nh#ng không mang tính e dla.STRESS GNH H”…NG NH” TH• NÀO :•N VI—C H˜C? Nhibu kiLu stress thL hi n tính "không phù hop" gi_a cá nhân vXi môitr#$ng c a hl. Quá ít hay quá nhibu c`ng thang bu ng`n trP vi c hlc tWp. SOc`ng thang r t khó xác nh bPi vì m^i cá nhân phJn &ng khác nhau vXi tìnhtrQng c`ng thang, và m t hoàn cJnh có thL r t c`ng thang 5i vXi ng#$i nàynh#ng lQi không c`ng thang 5i vXi ng#$i khác. HUn n_a, các cá nhân b c`ngthang cdng có cách giJi quyRt stress khá khác nhau. M t s5 sinh viên Qi hlc, khi gjp phJi áp lOc hlc tWp, ã sr d2ng các cUchR không phù hop L 5i phó vXi tình trQng c`ng thang. Hl sr d2ng cách “tr5ntránh tO v ”, chang hQn nh# tránh hlc hành và không làm bài tWp. GiJng viên cóthL giúp sinh viên 5i phó vXi c`ng thang hi u quJ hUn nh# cung c p cho sinhviên nh_ng yêu cSu và m2c tiêu cSn Qt #oc c a khoá hlc, cung c p thông tinphJn hui và nhWn xét vb sO tiRn b c a sinh viên, và #a ra m&c quJn lý 5ivXi các hoQt ng c a khóa hlc.GÍA TR› CEA THÔNG TIN PHGN H•I VÀ GIÁ TR› CEA VI—C QUGN LÝ 34
  • 35. Thông tin phJn hui là nh_ng thông tin vb hoQt ng hi n tQi có thL #ocsr d2ng L cJi thi n hoQt ng trong t#Ung lai. Khi #oc cung c p thông tin trlnv‰n, thông tin phJn hui có thL khuyRn khích c`ng thang tích cOc L kích thíchhlc viên hoQt ng và có thL làm giJm i c`ng thang tiêu cOc ng`n cJn hoQt ng c a sinh viên. Giáo viên có thL tiRn hành nh_ng b#Xc c2 thL L cho nh_ng thông tinphJn hui có hi u quJ: (1) giúp sinh viên biRt #oc hl ang &ng P âu, (2) thànhlWp “chu trình hlc tWp”, (3) cung c p các bJn nhWn xét hoQt ng hlc tWp c a hlcviên, (4) kiLm tra th#$ng xuyên, và (5) s1p xRp các cu c gjp cá nhân L thJoluWn vi c hlc tWp c a sinh viên. Có #oc kiLm soát cá nhân là nhân t5 quan trlng trong vi c giJm stress.NRu sinh viên không biRt #oc ibu gì #oc mong oi trong các khóa hlc c ahl, hl sg cJm th y m t ph#Ung h#Xng. Giáo viên có thL giúp sinh viên có #occJm giác iLu khiLn mQnh mg hUn bcng cách sr d2ng các yêu cSu hUn là cácm nh l nh, cho sinh viên lOa chln các yêu cSu c a khóa hlc, giJi thích các bàitWp L sinh viên biRt #oc m2c ích c a các bài tWp này, cho phép sinh viêntham gia vào vi c thiRt kR bài kiLm tra, và cdng c5 và sr d2ng các thông tin phJnhui tx sinh viên L cJi thi n khóa hlc và giJng dQy. Các giJng viên, nh_ng ng#$i có thL sr d2ng thông tin phJn hui và quJnlý lXp m t cách hi u quJ, sg tQo ra không khí hlc tWp h&ng thú. Sinh viên cJmth y th# giJn và có ng lOc hlc tWp khi hl có #oc m t ng#$i giáo viên biRtcung c p cho hl h#Xng i và thông tin phJn hui và là ng#$i san sàng tiRp thunh_ng ibu ó tx sinh viên.GIÁ TR› CEA VI—C T” NG TÁC GI¡A GIÁO VIÊN VÀ SINH VIÊN Các nghiên c&u vb giJng dQy Qi hlc ng h quan iLm th#$ng xuyêntiRp xúc và ch t l#ong tiRp cu c xúc c a giJng viên vXi hlc viên, trong và ngoàilXp hlc. Vi c tiRp xúc gi_a giJng viên và sinh viên có Jnh h#Png Rn sO tíchcOc trong vi c hlc tWp c a chính hlc viên. Quan h t5t gi_a giJng viên và sinh 35
  • 36. viên làm t`ng sO hài lòng c a sinh viên 5i vXi tr#$ng, vXi khát vlng hlc tWp, vàvXi thành tOu hlc tWp c a các sinh viên. Và khi sinh viên xem giJng viên nh# làng#$i ung hành trong quá trình hlc tWp, hl có thL sg san sàng ch p nhWnnhibu bài tWp mXi và khó hUn . :L phát triLn các m5i quan h vXi sinh viên và nâng cao vi c hlc tWp c ahl, giJng viên có thL #a ra b c#Ung môn hlc vào Su khóa hlc, khuyRn khíchlXp hlc tham gia hoQt ng, tìm hiLu sinh viên, t[ ch&c ph2 Qo cho sinh viênhay t[ ch&c nhóm hlc tWp, sr d2ng các câu chuy n hài h#Xc và các câu chuy ncác nhân phù hop, phJi “thân thiRt m t cách chuyên nghi p”, nên gjp g{, tiRpcWn ngoài lXp hlc, phát triLn ks n`ng t# v n và cPi mP trong vai trò c a ng#$i t#v n. Nói chung, sinh viên sg cJm th y ít c`ng thang hUn và &ng phó vXi stresshi u quJ hUn nRu hl cJm th y hl thu c vb m t c ng ung hlc tWp. Các giJngviên có thL óng m t vai trò quan trlng trong vi c h#Xng dpn và chào ón sinhviên vào c ng ung ó.VI—C Ý TH@C CEA GIGNG VIÊN :£I V¤I STRESS TRONG SINH VIÊN Mjc dù các giáo viên không phJi là nh_ng chuyên gia tâm lý, hl vpn cóthL giúp #oc các sinh viên b stress. VXi m5i quan tâm thân thi n, giáo viên cóthL ý th&c #oc khi nào sinh viên b c`ng thang và giúp hl v#ot qua m t cáchhi u quJ. C2 thL, hl có thL giúp sinh viên phJn &ng lQi vXi stress, nhWn di ntình trQng stress nRu cSn thì chuyLn tXi các chuyên gia t# v n s&c khze tâm lývà tìm hiLu các suy ngh] và cJm nhWn c a sinh viên vb khóa hlc. Tt l bz hlc gi_a các sinh viên n`m nh t và sinh viên n`m t5t nghi p khácao, P m&c 50%. :5i vXi nhibu sinh viên trong tr#$ng, vi c 5i phó không hi uquJ vXi stress sg tQo nên b nh trSm cJm. TO vpn là m t kRt c2c bi th#Ung màvpn có thL tránh #oc bcng sO tO giác cao . Trong khi các giáo viên khôngphJi chu trách nhi m vb s&c khze c a nh_ng ng#$i hl giJng dQy, hl vpn có thLtQo nên sO khác bi t quan trlng. 36
  • 37. SINH VIÊN CÓ TH¦ LÀM GÌ? Các giJng viên nên nhX rcng m2c ích không phJi là loQi bz hoàn toànstress mà là giúp sinh viên phát triLn các ks n`ng khác nhau L 5i phó vXi cácmjt tiêu cOc c a stress. :L h^ tro sinh viên, giáo viên có thL b xu t m t s5 chiRn thuWt: (1) cJithi n thói quen hlc tWp, (2) quJn lý th$i gian hop lý, (3) hlc cách tO trò chuy ntích cOc, (4) hlc các th# giãn, và (5) tham gia nhóm h^ tro sinh viên. NRu sinh viên ã áp d2ng các chiRn thuWt L 5i phó vXi stress mà vpngjp phJi các mjt tiêu cOc c a tình trQng c`ng thang, giáo viên nên khuyRn khíchsinh viên tìm Rn các t# v n và cách tr li u chuyên môn.K•T LU¨N CÁC :© XUªT Các nguyên t1c h#Xng dpn giJm stress #a ra bi n pháp ng`n ngxa Lphòng tránh các mjt tiêu cOc c a stress. Chúng bao gum vi c #a ra các cJnhbáo thOc tR, các b xu t và các bi n pháp tr n an. Do ó, bài viRt này tWp trungvào giá tr c a thông tin phJn hui, các m5i quan h thSy –trò, và ý th&c vb stress. Ng`n ngxa stress i ôi vXi vi c cung c p thông tin. Tuy nhiên r t ítnghiên c&u trong l]nh vOc giáo d2c Qi hlc mô tJ làm thR nào t5t nh t L thôngtin cho sinh viên vb các thách th&c hlc tWp P bWc Qi hlc. Các nghiên c&u trongl]nh vOc phòng ngxa và ch`m sóc s&c khze cho th y các kRt quJ an xen vXigiá tr c a thông tin. Vì thR, m t yêu cSu thOc tR jt ra là cSn xác nh các nhânt5 Jnh h#Png tính h_u ích c a thông tin trong vi c giJm stress. CSn có nhibu nghiên c&u hUn L xác nh mjt óng góp c a sO thânthi n chuyên nghi p, vi c tO tháo gP khó kh`n và t# v n nhcm giúp giJi tzastress. --------------------------------------------------------------------------------- 37
  • 38. TÀI LI—U THAM KHGO CHÍNH:Hindle, T. (1998) Essential Managers-Reducing Stress. London:Dorling Kindersley Limited.Strategies for Managing Stress (nd). Learn Hands-on Personal Care skills.Stress Management (2000). Stress Management: Tips and Techniques. Prism Innovations. From: http://www.ec-online net/Knowledge/Article/stress.html.Whitman, N.A.(nd). Reducing Stress among Students. Washington DC: ERIC Clearing house on Higher Education 38