Your SlideShare is downloading. ×
Cacbuocxaydungduan21 1213328692749384-9
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Cacbuocxaydungduan21 1213328692749384-9

225
views

Published on


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
225
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
14
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Phần 1: Giới thiệu Khoá học này về nội dung gì?MỤC TIÊU:Bạn sẽ hiểu được những thông tin chính về khoá học để sẵn sàng cho các họcphần tiếp theo: Mục tiêu khoá học Kết cấu tổng thể khoá học Bạn có khả năng làm đươc gì/ trở nên như thế nào sau khoá học nàyTHÔNG TIN CƠ SỞA. Mục đích của khoá học: Giúp người học chuẩn bị tốt hơn bộ hồ sơ /đề xuấtdự án phát triển để có thể nhận được hỗ trợ từ các nhà tài trợ quốc tếB. Kết cấu chung của khoá học: Ngày1: Giới thiệu, Các kiến thức cơ bản, Phân tích các nhóm có liên quan Ngày 2: Phân tích vấn đề Ngày 3: Phân tích mục tiêu và lập kế hoạch Ngày 4: Quy trình lập kế hoạch& Trình bàyC. Sau khoá học, bạn sẽ có kỹ năng viết một bộ tài liệu dự án cụ thể, chính xác và lô-gíc hơn,có tính thuyết phục cao đối với người đọc.D. Những đặc điểm chính của khoá họcKhoá học này nhằm Tạo cơ hội để học viên học tập được các kiến thức lý thuyết và thực hiện các hoạt động thực hành cần thiết trong lập kế hoạch một dự án/ chương trình ODA Cuối khoá học, bạn sẽ có thể chuẩn bị một tài liệu dự án sử dụng các biểu mẫu thực tế (Phụ lục 2 và 3). Khoá học trọng tâm vào quá trình xây dựng dự án bắt đầu từ “xác định những lĩnh vực có khả năng can thiệp” đến “tổ chức thực hiện dự án”. Ở đây khung Lô-gíc được dùng như một công cụ lập kế hoạch.E. Định hướngMỗi phần bao gồm các nội dung được đặt các biểu tượng như sau:Câu hỏi chính, Câu hỏi chính: MỤC TIÊU của học phần, THÔNG TIN CƠ SỞ về học phần, và CÁC HOẠT ĐỘNG để đạt được mục tiêu của học phầnSự nhất trí quan điểm giữa các thành viên trong nhóm của bạn là yếu tố không thể thiếutrong thực hành tất cả các học phần của khoá học này. PHẦN 2: TỔNG QUAN - CÁC BƯỚC XÂY DỰNG DỰ ÁN Các bước xây dựng một dự án ODA là gì?MỤC TIÊU 1
  • 2. Các bạn sẽ hiểu được tổng thể tất cả các bước để xây dựng một bộ hồ sơ dự án ODA chuẩn.THÔNG TIN CƠ SỞKhoá học này trọng tâm vào hướng dẫn phương pháp xây dựng một bộ hồ sơ dựán ODA chuẩn để đề xuất với các nhà tài trợ quốc tế.Quá trình xây dựng bắt đầu với bước “Xác định những lĩnh vực có khả năng canthiệp” và kết thúc với bước “Tự đánh giá nội bộ và tổ chức thực hiện dự án”Quá trình này bao gồm các bước sau đây 1. Xác định những lĩnh vực có khả năng can thiệp 5. Phân tích mục 2. Phân tích các bên liên quan tiêu 4.Phân tích tình trạng & vấn đề 3. Tìm hiểu những thành tựu đạt được 6. Lựa chọn can thiệp 4. Phân tích tình trạng & vấn đề 3. Tìm hiểu 5. Phân tích mục tiêu 3. những thành 6. Lựa chọn phương án can thiệp 7.Xây dựng khung lô gíc 7. Xây dựng khung lô-gíc 8. Tự đánh giá nội bộ 2. Phân tích bên liên 8.Tự đánh giá nội bộ quan 9. Điền form thông tin dự án theo mẫu (Phụ lục 3) 1. Xác định những lĩnh 9.Xây dựng 10. Đệ trình dự án biểu mẫu phụ lục (Chuẩn bị Phụ lục 2) TrìnhHOẠT ĐỘNG: Cho biết có cần bổ sung ý kiến gì cho mỗi bước khôngThảo luận xem các bước nói trên đã phản ánh đủ quá trình xây dựng dự ánthực tế tại cơ quan bạn chưa (cơ quan hữu quan). Hãy chỉ ra xem cần phảimô tả bổ sung gì không và vào phần nào Hoạt động 2.1: Cho ý kiến xem có cần chỉnh sửa gì không Bước Ý kiến 2
  • 3. PHẦN 3: XÁC ĐỊNH NHỮNG LĨNH VỰC CÓ KHẢ NĂNG CAN THIỆP (BƯỚC1)Bạn khởi động quá trình lập kế hoạch một dự án ODA thế nào, có cần phải phù hợp với các lĩnh vực ưu tiên của chính phủ và nhà tài trợ không?MỤC TIÊU Bạn sẽ xác định những lĩnh vực có khả năng can thiệp để đề xuất một dự án ODA. Bạn có thể sử dụng khuôn khổ dự án đã được khẳng định để xây dựng Đề cương sơ bộ(theo mẫu Phụ lục 2)THÔNG TIN CƠ SỞBạn phải khẳng định được khuôn khổ dự án mong đợi để làm cơ sở thảo luậngiữa các thành viên trong nhóm. Đây là bước khởi động quá trình lập kế hoạchmột dự án ODA. Bước này bao gồm ít nhất các thông tin chính yếu sau: Tên dự kiến của dự ánLĩnh vực hoặc Cơ quan thực Các đối tượng Thời kỳ dự án Ngân sáchngành mục tiêu hiện hưởng lợiSau đó các thông tin chính yếu này sẽ được kiểm tra đối chiếu với các nội dung và quan điểmsau đây trước khi thảo luận chi tiết về xây dựng dự án. Có phù hợp với chính sách, nghị đinh, quyết định vv… của Chính phủ Việt Nam không. Có phù hợp với lĩnh vực ưu tiên của nhà tài trợ dự kiến không. Câu hỏi: Liệu những can thiệp dự kiến có giúp đỡ được người ngèo không?Nếu khung này làm sai, đề xuất dự án sẽ bị Bộ Kế hoạch đầu tư/ Nhà tài trợ gạt bỏ/ từ chối donó không thích hợp với lĩnh vực ưu tiên và chính sách của họ. Các chính sách và kế hoạch của Chính phủ Việt Nam liên quan đến ODACác lĩnh vực ưu tiên cho các dự án/ chuơng trình ODA được quy định trong nghị định 17/2001-CP sửa đổi: 1. Nông nghiệp và phát triển nông thôn (gồm nông nghiệp, thuỷ lợi, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản) cùng với xoá đói giảm ngèo. 2. Xây dựng hạ tầng kinh tế hiện đại và đồng bộ. 3. Phát triển hạ tầng xã hội (Y tế, giáo dục, phát triển dân cư…) 4. Bảo vệ môI truờng và tài nguyên thiên nhiên 5. Nâng cao năng lực thể chế và phát triển nguồn nhân lực; chuyển giao công nghệ, tăng cường năng lực nghiên cứu phát triển.Các lĩnh vực khác do Thủ tướng chính phủ quyết định theo từng trường hợp do Bộ KHĐT vàcác cơ quan hữu quan trình.Kế hoạch của chính phủ: Các văn kiện quốc gia: Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm (SEDP), Chiến lược xoá đói giảm ngèo và tăng trưởng toàn diện (CPRGS), Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm, Chiến lược khung về ODA, danh mục dự án/chương trình quốc gia, Tuyên bố Hà Nội, vv. 3
  • 4. Các văn bản cấp ngành: Kế hoạch phát triển ngành 5 năm, kế hoạch phát triển ngành hàng năm, danh mục các dự án/chương trình của nghành. Các văn bản cấp tỉnh: Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm của tỉnh, các kế hoạch phát triển hàng năm của tỉnh, danh mục các chương trình/dự án ưu tiên của tỉnh.HOẠT ĐỘNG 3: Xác định các lĩnh vực có thể can thiệp (ví dụ đểthảo luận tại lớp )Hãy thảo luận cùng với đồng nghiệp của mình những lĩnh vực nào(ngành nào/tiểu ngành nào) có thể can thiệp (ví dụ để thực hành tại lớp). (a) Thống nhất xem tiểu ngành nào định chọn để xây dựng một đề xuất dự án. (b) Liệt kê tất cả các chính sách, nghị định, quyết định và các văn bản liên quan đến chính sách khác. (c) Kiểm tra xem ngành (chuyên ngành) bạn vừa xác định có phù hợp với (b) không (d) Kiểm tra xem các nhà tài trợ tiềm năng có coi ngành (tiểu ngành) bạn vừa xác định là quan trọng không (e) Những đối tượng nào thuộc nhóm người nghèo có thể được hưởng lợi từ sự can thiệp dự kiến của dự án.Bạn có thể đề nghị các nhà tài trợ /Bộ KHĐT kiểm tra tại bước này xem lĩnh vực, ngành/ tiểungành bạn chọn có phù hợp với yêu cầu của nhà tài trợ bạn định xin tài trợ không.HOẠT ĐỘNG 2.1: Xác định lĩnh vực có thể can thiệp và kiểm tra sự phù hợp với cácchính sách của chính phủ Việt Nam và các nhà tài trợ khôngKhuôn khổ dự án (Phụ lục 2) TÊN DỰ ÁN 1. Cơ quan đề xuất a) Tên, b) Địa chỉ, c) Số điện thoại 2. Mục tiêu dự án a) Mục tiêu dài hạn (Mục tiêu tổng thể), b) Mục tiêu ngắn hạn (Mục đích) 3. Hình thức hỗ trợ a) Hỗ trợ kỹ thuật, b) Đầu tư 4. Nội dung/hoạt động chính 5. Địa bàn 6. Ngân sách dự án Tổng vốn dự án (USD): …………….. Trong đó: a). Vốn ODA USD, b) Vốn trong nước VND 7. Thời gian dự kiến 8. Đề xuất nhà tài trợ Chủ đề thảo luận Mô tả(a) Lĩnh vực, ngành mục tiêu(b) Liệt kê tất cả các chính sách, nghị định,quyết định và các văn bản liên quan đến chínhsách khác mà bạn cần tham khảo trước khi bắtđầu lập kế hoạch dự án.(c) Kiểm tra xem (a) có phù hợp với (b) khôngvà nói rõ tại sao. 4
  • 5. (d) Liệt kê tất cả các nhà tài trợ có thể để kiểm Các nhà tài trợ có khả năng(1):tra xem (a) phù hợp với các lĩnh vực ưu tiên Các lĩnh vực ưu tiên của họ phù hợp với (a)của nhà tài trợ nào. Các nhà tài trợ có khả năng (2): Lĩnh vực ưu tiên của họ phù hợp với (a) Các nhà tài trợ có khả năng(3): Các lĩnh vực ưu tiên của họ phù hợp với (a)(e) Xác định xem những đối tượng thuộcnhóm người nghèo nào có khả năng đượchưởng lợi từ dự án. PHẦN 4: PHÂN TÍCH CÁC BÊN LIÊN QUAN (BƯỚC 2) Những đối tượng nào là các bên liên quan trong lập kế hoạch xây dựng một dự án ODA?MỤC TIÊU Bạn sẽ xác định xem những ai sẽ tham gia giải quyết tình trạng hiện tại trong lĩnh vực mà bạn đã xác định trong phần 3 Bạn sẽ phải đảm bảo rằng tất cả các bên này sẽ tham gia vào quá trình xây dựng dự án. Bạn có thể sử dụng kết quả của hoạt động này cho mục “2. Mục tiêu của chương trình/dự án” của Phụ lục 2THÔNG TIN CƠ SỞPhân tích các bên liên quan là liệt kê và tìm mối quan hệ tương tác của tất cả cácbên cần thiết có liên quan và KHÔNG bị loại trừ ra khỏi sự đồng thuận ý tưởngtrong quá trình thảo luận. Sự phân tích bên liên quan được thực hiện đúng cáchvà đầy đủ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình xây dựng dự án.HOẠT ĐÔNG 4.1: Liệt kê các bên liên quan đến quá trình lập kếhoạch dự án và vẽ ra mối liên hệ giữa họThảo luận với đồng nghiệp của bạn để liệt kê hết những bên liên quan chủyếu mà bạn cần đưa họ tham gia vào quá trình xây dựng dự án ODA. Bảng 4.1: Phân tích bên liên quan (Ví dụ về các bên liên quan của một trường học) CÁC BÊN CÁC NHÀ RA CÁC CƠ QUAN NHỮNG NHỮNG HƯỞNG LỢI QUYẾT ĐỊNH THỰC HIỆN NGƯỜI BỊ NHÓM ỦNG TÁC ĐỘNG HỘ TIÊU CỰCTRẺ EM Ở ĐỘ TUỔI ĐI UỶ BAN NHÂN SỞ GIÁO DỤC Phụ huynh của trẻ CÁC TỔ CHỨC PHIHỌC CHÍNH PHỦ DÂN ĐT em trong độ tuổi đI Học sinh Trường Trẻ ngoài trường Các tổ chức quốc học tế Giáo viên Hội đồng nhà Hội khuyến học trường Phụ huynh học Ban giáo dục đào sinh tạo Trẻ ngoài trường Làng xã học 5
  • 6. Dựa trên tài liệu FASID (2000)HOẠT ĐỘNG 4.2: Phân tích các bên liên quanLiệt kê và phân loại các bên liên quan sẽ tham gia và hưởng lợi từ dự ánODA của bạn. Giải thích những đối tượng này có liên quan như thế nào. 6
  • 7. PHẦN 5: NẮM ĐƯỢC NHỮNG THÀNH TỰU GẦN ĐÂY (BƯỚC 3)Những thành tựu đạt được gần đây trong lĩnh vực dự án định can thiệp là gì ? Nguyên nhân thành công do đâu?MỤC TIÊU Bạn sẽ hiểu được những thành tựu đạt được gần đây trong nỗ lực cải thiện tình trạng của lĩnh vực (ngành/tiểu nghành) mà bạn đã chọn. Từ đó bạn sẽ hiểu được tại sao lại có được những thành tựu đó Bạn có thể sử dụng những thông tin này để chuẩn bị cho mục “1. Giải trình dự án/chương trình” và mục ”2. Mục tiêu của dự án/ chương trình” của Phụ lục 3THÔNG TIN CƠ SỞHọc từ những kinh nghiệm hiện tại và quá khứ sẽ rút ra những bài học quý giá.Chúng ta, những người lập kế hoạch, có xu hướng suy nghĩ ”tiêu cực” bằng cáchtập trung vào “các vấn đề”. Tuy nhiên cũng nên nhìn vào những khía cạnh tíchcực của kinh nghiệm: thành tựu. Những thông tin này sẽ rút ra những bài học cóích cho kế hoạch mà bạn sắp xây lập.HOẠT ĐỘNG 5: Liệt kê những thành tựu gần đây có thể chia sẻLiệt kê những thành tựu gần đây có liên quan đến lĩnh vực (ngành/tiểungành) mà bạn đang hướng đến trong xây dựng dự án ODA của mình. Bạnsẽ cung cấp ba loại thông tin mà bạn muốn chia sẻ với đồng nhiệp. Mô tả ngắn gọn về các thành tựu Lý do /chìa khoá quyết định những thành tựu đó Những ai tham gia và chịu trách nhiệmTrong phần thực hành này, mọi nguời cần cung cấp và chia sẻ thông tin. Điền vào bảng dưới đâynhững thông tin để chia sẻ. Nếu cần thêm thông tin về những bài học kinh nghiệm, xem trangweb của Bộ KHĐT tại http://www.mpi.gov.vn/tddg/ Hình 5.1: Nắm được những thành tựu gần đây Vì sao sáng kiến này lại thực hiện được? Thành tựu Những ai tham gia và chịu trách nhiệm? 7
  • 8. PHẦN 6: PHÂN TÍCH TÌNH TRẠNG & VẤN ĐỀ (BƯỚC 4) Vấn đề là gì? Tại sao lại coi đó là vấn đề? Nguyên nhân của vấn đề là gì?Mục tiêu Bạn sẽ vạch ra các chủ đề/ vấn đề sẽ được giải quyết trong dự án ODA mà bạn sắp lên kế hoạch Bạ sẽ vẽ ra một bức tranh kết cấu của “nguyên nhân”, “hậu quả”, và “cốt lõi” của những vấn đề sẽ được xử lý trong dự án ODA bạn sắp xây dựng. Bạn có thể sử dụng thông tin phân tích ở đây để chuẩn bị cho mục “2. Mục tiêu của dự án /chương trình” của Phụ lục 3.THÔNG TIN CƠ SỞPhương pháp “cây vấn đề” được sử dụng để vẽ ra toàn cảnh bức tranh kết cấucủa vấn đề. Cây vấn đề vẽ ra “nguyên nhân”, hậu quả”, “kết quả” và “cốt lõi”của vấn đề. ? ? HẬU QUẢ Những học sinh này làm được ít tiền do ? ? Nhiều học sinh không Trường hợp bỏ học này VẤN ĐỀ CỐT Nhiều trường hợp bỏ LÕI Phụ huynh không muốn Trường học không cho con em đi học Nhiều em nhỏ phải đỡ Nhiều học sinh Trường không có Cha mẹ không Học phí quá đắtchán nản do không nước sạch và nhà đối với cha mẹ Học sinh cũng không NGUYÊN Trường không dạy Phụ huynh không những kỹ năng thích hiểu được tầm quan 8
  • 9. Quá trình này được thực hiện theo phương pháp cùng tham gia, quá trình như sau: Các thành viên tham gia chọn một người Chủ trì nhóm trong số họ. Người này sẽ điều hành nhóm trong suốt quá trình thảo luận như sau: Mỗi một thành viên viết lời phát biểu vấn đề vào phiếu và đưa cho các thành viên khác Các thành viên xem xét các lời phát biểu về vấn đề có phù hợp với dự án không Các thành viên cùng nhất trí lựa chọn lời phát biểu về vấn đề “cốt lõi“ Các thành viên làm rõ cấu trúc mối quan hệ “nhân-quả” xung quanh vấn đề “cốt lõi” để lập ra cây vấn đề Các thành viên thống nhất về cây vấn đềMột khó khăn thường gặp phải đó là không phải mọi cán bộ đều nắm được tình hình thực tế,tổng thể. Bạn cần cẩn trọng xem thảo luận dựa trên thông tin và quan điểm nhận thức của ai. Quy tắc viết lời trình bày về vấn đề Chỉ rõ vấn đề hiện hữu Nêu vấn đề- tình trạng tiêu cực Mỗi vấn đề viết vào một phiếu Mẹo Mỗi vấn đề trong một phiếu phải là một câu, không nên là một danh từ. X”Thiếu ngân sách” “Phân bổ ngân sách không đủ cho ….” Tránh viết “Không có (giảI pháp hoặc nguồn lực)”. X”Không có bệnh viện” “Không có dịch vụ chăm sóc y tế phù hợp cho XXX” Không nên ghi cả nguyên nhân và hậu quảCần phải có sự đồng thuận giữa các thành viên tham gia để tránh hiểu nhầm khi Một phiếu bị huỷ Một câu phát biểu bị sửa đổi Chú ý rằng nguyên nhân và luật nhân quả trong thực tế không xứng hợp từng cặp. Chú ý nguồn thông tin: Ai đưa ra lời phát biểu đại diện cho cái gì? Luôn lưu ý về nguy cơ tiềm ẩn là thiếu hiểu biết hoặc thành kiến. Những điểm khác cần lưu ý trong phân tích vấn đề Tránh phân tích kiểu bó hẹp, đảm bảo là không có chỗ nào bị bó hẹp trong phân tích mối liên hệ nhân quả Tính rõ ràng của lời phát biểu: X”Hiệu suất lao động thấp” “Nghề nông đều phụ thuộc vào lao động chân tay” Vòng lặp phiếu giống nhau : Hãy chú ý nếu cùng một lời phát ể ấ ầ 9
  • 10. HOẠT ĐỘNG 6.1: Đánh giá những rủi ro tiềm ẩn của việc sử dụngthông tin/nhận thức đưa ra để phân tích vấn đềTrong hầu hết trường hợp các cán bộ (của Bộ chủ quản) phụ trách xâydựng dự án (và phân tích vấn đề) thường ở xa địa bàn và nhóm dân cư mục tiêu của dự án cả vềmặt địa lý lẫn tinh thần. Những nhà lập kế hoạch trung thực thường nhận biết được vấn đềnhưng không có hiểu biết sâu và chi tiết về những gì đang diễn ra trên thực tế. Do đó, có rủi rophát sinh là lời phát biểu trong phân tích vấn đề có thể bị thành kiến hoặc không phản ánh đúngđược thực chất vấn đề.Những rủi ro tiềm ẩn /hạn chế của hạn chế thông tin được liệt kế trong bảng dưới đây.Bây giờ hãy thảo luận với đồng nghiệp của bạn xem cơ quan của bạn có gặp phảI những rủiro/hạn chế đó không, và nếu chỗ nào có thì nêu ra các ý tuởng để giảm thiểu những rủi ro /hạnchế đó Hình 6.1: Đánh giá những thông tin bạn có để lập kế hoạch Những rủi ro tiềm ẩn/yếu Những điểm phải luôn ghi điểm của thông tin/nhận nhớ Mô tả thức được đưa ra cho phân Những giải pháp có thể để tích vấn đề giảm thiểu rủi ro/ hạn chếChúng không chính xácChúng không dựa trên tìnhhình thực tế /cái nhìn thấuđáo.Thông tin định lượng (số liệuthống kê) không tin cậyThông tin định tính không đầyđủHOẠT ĐỘNG 6.2: Vẽ cây vấn đềViết ra một cây vấn đề cho lĩnh vực (ngành/ tiểu ngành) của bạn qua thảoluận với các đồng nghiệp. 10
  • 11. Hình 6.1: Cây vấn đề 11
  • 12. PHẦN 7: PHÂN TÍCH MỤC TIÊU (BƯỚC 5) Tình hình sẽ như thế nào một khi đạt được các mục tiêu?MỤC TIÊU Bạn sẽ nêu ra các giải pháp có thể dựa trên các vấn đề nêu trong phần 7 (bước 5) Bạn sẽ vẽ được một bức tranh toàn bộ cấu trúc các điều kiện mong đợi, trong đó minh hoạ tình trạng lý tưởng của lĩnh vực (ngành/ tiểu ngành) mà bạn đã chọn để xây dựng dự án ODA. Bạn có thể sử dụng những thông tin phân tích ở đây cho mục “2. Mục tiêu của chương trình/ dự án của Phụ lục 3.THÔNG TIN CƠ SỞBạn có thể dựng được “Cây Mục Tiêu” bằng cách viết lại những phát biểu tiêucực trong “Cây vấn đề” thành những phát biểu tích cực. Bằng việc viết lại nhưvậy, mối liên hệ nhân-quả trong cây vấn đề được chuyển thành mối liên hệ “biệnpháp-kết quả”. Khi viết lại phát biểu tiêu cực thành tích cực, đừng nghĩ quánhiều và đừng tuân theo bản năng lô-gíc của bạn.(Ví dụ) Phát biểu trong cây vấn đề Phát biểu trong cây mục tiêuHọc phí quá cao đối với một số phụ huynh Phụ huynh có khả năng chi trả học phí ? ? KẾT QUẢ Học sinh ra trường ? ? Mọi học sinh đều tốt Không có trường hợp bỏ Mục tiêu Có ít trường hợp bỏ học chính Trường học hấp Phụ huynh muốn cho Học sinh phụ giúp con em mình đến trường học Tiến bộ có thể Trường có Phụ huynh Phụ huynh đủ khuyến khích học nước sạch và khả năng trả BIỆN PHÁP Học sinh có việc làm Trường dạy những kỹ Phụ huynh hiểu năng thích hợp để kiếm 12 được tầm quan
  • 13. Hoạt động 7: Vẽ Cây Mục TiêuVẽ ra một Cây Mục Tiêu về lĩnh vực (ngành/tiểu ngành) bạn chọn saukhi thảo luận với các đồng nghiệp. Hình 7.1: Cây Mục Tiêu PHẦN 8: LỰA CHỌN (CÁC) PHƯƠNG ÁN CAN THIỆP (BƯỚC 6) Các phương án can thiệp của bạn để giải quyết vấn đề là gì? 13
  • 14. MỤC TIÊU Bạn sẽ xác định các phương án của dự án và và sắp xếp ưu tiên để lựa chọn (các) phương án khả dĩ nhất cho dự án ODA của mình. Bạn có thể sử dụng cách tiếp cận lựa chọn ở đây cho mục “2. Mục tiêu của chương trình/dựán” của Phụ lục 3THÔNG TIN CƠ SỞLựa chọn phương án can thiệp của dự án là lựa chọn một nhóm các phương tiệnvà mục đích đã làm rõ trong các phần trước. Trong lựa chọn, những điều sau đâycần phải luôn chú ý. Dưới đây là một gợi ý chu trình lựa chọn phương án canthiệp dự án.HOẠT ĐỘNG 8: Xác định các phương án can thiệp và sắp xếp ưutiên cho chúngXác định các phương án có thể trong Cây Mục Tiêu mà nhóm của bạn đãlập ra trong các phần trước qua thảo luận với các đồng nghiệp trongnhóm. Khi đã xác định được, hãy thảo luận để thống nhất những điểmchính đối với mỗi phương án. Sau đó lựa chọn một phương án để phát triển lên thành một dự ánODA. Hình 8.1: Lựa chọn phương án dự án Phương án A Phương án B Phương án C Tên Tên TênPhương ánNhóm đối tượng mụctiêuLĩnh vực mục tiêu 14
  • 15. Phương án A Phương án B Phương án C Tên Tên TênCác cơ quan liên quanCác đầu vàoCác ưu tiên về chínhsáchCác tác động tiêu cựcTính khả thiTính bền vững 15
  • 16. PHẦN 9: XÂY DỰNG KHUNG LÔGÍC 1 PHẦN TÓM TẮT (BƯỚC 7-1) Bạn sẽ xây dựng khuôn khổ dự án ODA như thế nào để đề xuất?MỤC TIÊUHiểu được khung dự án: cấu trúc, chuỗi lôgíc, lợi thế và những điều kiện khôngthuận lợi. Bạn có thể sử dụng cách tiếp cận được lựa chọn ở đây cho mục “2. Những mục tiêu củachương trình/dự án” ở Phụ lục 3.THÔNG TIN CƠ SỞKhung lôgíc thường được sử dụng trong quá trình lập kế hoạch, thực hiện, theodõi và đánh giá dự án vì đây là cách trình bày dễ hiểu. Tất cả các nhà tài trợODA quốc tế đều sử dụng khung lôgíc trong quá trình xây dựng, thực hiện vàđánh giá các dự án ODA.Khung lôgíc được thiết lập bằng cách xây dựng các kế hoạch và hợp phần chính của dự án dựatrên phương pháp phương án đã được lựa chọn trong phần 8 “Lựa chọn phương án can thiệp dựán”. Bảng 9.1 là một mẫu khung lôgíc. Bảng 9.1: Mẫu khung lôgícTên dự án Thời kỳ dự án Phiên bảnLĩnh vực mục tiêu Nhóm đối tượng mục tiêu NgàyTóm tắt Chỉ số đo lường Phương tiện và Giả định chính nguồn kiểm chứngMục tiêu tổng thể Các tiêu chuẩn để đo Các nguồn dữ liệu Những điều kiệnCần đạt được điều gì lường mức độ thành để thu thập các chỉ quan trọng đối vớisau khi mục đích dự công của dự án số dự án, ngoài tầmán đã đạt được? kiểm soát và không chắc chắn về khả năng thực hiện.Mục đíchDự án cần đạt đượcđiều gì trong thờihạn dự án?Đầu raLàm thế nào để dựán đạt được mụcđích đã đề ra?Các hoạt độngCụ thể cần làm gì?Đầu vàoNhân sự, tài liệu,thiết bị và các nguồntài trợ cần thiết đểthực hiện dự án. 16
  • 17. Tóm tắtNội dung chính của phần tóm tắt dự án có thể rút ra từ phương án can thiệp đã được lựa chọntrong phần 8. Như ở bảng 9.1, có thể dựa vào các tầng của Cây Mục Tiêu cũng như quan hệ củachúng để điền thông tin vào mỗi cột trong phần Tóm tắt của Khung lôgíc.Xác định thông tinĐiền tên dự án, thời hạn, lĩnh vực mục tiêu, nhóm đối tượng mục tiêu, ngày tháng vào nhữngchỗ trống đã được thiết kế sẵn ở phần trên trong mẫu khung lôgíc.Mục tiêu tổng thểMục tiêu là ảnh hưởng phát triển – những ảnh hưởng tích cực - được coi là kết quả của việc đạtđược Mục đích. Mục tiêu được lựa chọn trong lời phát biểu đặt một tầng bên trên lời phát biểuvề mục đích dự án trong Cây Mục Tiêu. Điều này cần được nêu ra trong một câu mô tả mức độhoàn thànhMục đíchMục đích là mục tiêu hi vọng đạt được khi dự án hoàn thành. Mục đích được mô tả là một lợiích cụ thể hoặc ảnh hưởng đến nhóm đối tượng mục tiêu. Do đó, Mục đích dự án có thể đạtđược một cách hiệu quả trong thời kỳ dự án. Trong khung lôgíc chỉ có một Mục đích dự án. --- Tỉnh: Phác thảo ngày:: ( Vấn đề chính: --- 1. --- 2. --- Mục tiêu tổng 1.1.1 Mục đích của dự 1.1. --- 1.2. --- 1.3. --- Đầu ra --- Các hoạt động--- 1.2.1. - 1.2.2. - 1.2.3. - Figure 9.1 Developing a Log-frame from Objective TreeĐầu raCác đầu ra là những mục tiêu trung gian cần hoàn thành để đạt được Mục đích của dự án. CácĐầu ra cho thấy mức độ dự án nỗ lực để đạt được Mục đích. Điều này cần được nêu ra trongmột câu mô tả mức độ hoàn thành. Trình tự thời Đầu ra 1 2 3 4 Hoạt 1.1 2.2 3.1 4.1 1.2 17 2.2 3.2 4.2 Trình Hình 9.1 1.3 2.3 3.3 4.3 tựĐánh số 1.4 2.4 3,4 4.4các hoạt
  • 18. Hoạt độngHoạt động là những hành động cụ thể nhằm mục đích tạo các Đầu ra thông qua việc sử dụnghiệu quả các Đầu vào. Do một dự án bao gồm nhiều Hoạt động khác nhau nên cần viết ra nhữngHoạt động chính chỉ rõ việc đạt được từng Đầu ra là rất cần thiết. Hoạt động quản lí, theo dõi dựán và thu thập thông tin cũng cần được tính đến. Theo như minh hoạ dưới đây, nếu có thể thìnên liệt kể các hoạt động và các Đầu ra tương ứng theo thứ tự.Hoạt động không phảI là mô tả tình huống và cần được mô tả với các hành động cụ thể. Khi cầnthiết, cũng nên xác định rõ người chịu trách nhiệm thực hiện Hoạt động đó.Đầu vàoĐầu vào là nhân sự, trang thiết bị và nguồn lực tài chính cần thiết để thực hiện được các Hoạtđộng đã đề ra trong khung lôgíc.HOẠT ĐỘNG 9: Viết bản tóm tắt dự ánXây dựng phần Tóm tắt dự án của bạn qua thảo luận. Bảng 9.2 Mẫu Khung lôgícTên dự án Thời hạn Phiên bảnLĩnh vực mục tiêu Nhóm đối tượng mục tiêu NgàyTóm tắt Các chỉ số đo lườngPhương tiện và Giả định chính nguồn kiểm chứngMục tiêu tổng thể Các tiêu chuẩn để đo Các nguồn dữ liệu Những điều kiệnCần đạt được điều gì lường mức độ thành để thu thập các chỉ quan trọng đối vớisau khi mục đích dự công của dự án số dự án, ngoài tầmán đã đạt được? kiểm soát và không chắc chắn về khả năng thực hiện.Mục đíchDự án cần đạt đượcđiều gì trong thờihạn dự án?Đầu raLàm thế nào để dựán đạt được mụcđích đã đề ra?Các hoạt độngCụ thể cần làm gì?Đầu vàoNhân lực, nguyênvật liệu, trang thiếtbị và các nguồn lựctài chính cần thiết đểthực hiện dự án. 18
  • 19. 19
  • 20. PHẦN 10: XÂY DỰNG KHUNG LÔGÍC 2 NHỮNG GIẢ ĐỊNH CHÍNH (BƯỚC 7-2) Những giả định chính gì là điều kiện để dự án của bạn thành công?MỤC TIÊUCần hiểu được ý tưởng về những Giả định chính đối với dự án của bạn để có thểxác định được chúng Bạn có thể sử dụng phương thức tiếp cận này cho mục “2. Những mục tiêu của chươngtrình/dự án” trong Phụ lục 3THÔNG TIN CƠ SỞNhững giả định chính là những điều kiện cần thiết để dự án đạt được mục tiêuđã đề ra ở cột trên. Giả định chính có đặc điểm: (i) Quan trọng đối với sự thành công của dự án (ii) Ngoài tầm kiểm soát của dự án, và (iii) Không chắc chắn về khả năng thực hiện.THÊM MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐÁNH GIÁ RỦI RO? Bảng 10.1: Ví dụ một số giả định chính Khía cạnh Ví dụKinh tế (Giá “Giá gạo không giảm” (Về Mục tiêu tăng doanh thu bán gạo)/Phân phối)Chính sách “Bộ Y tế không thay đổi các chính sách đối với thuốc nhi khoa ” (Về Mục/Quy định tiêu Tổng thể của dự án thuốc nhi khoa bền vững)MôI trường “Lượng nước mưa hàng năm đạt ít nhất 1000mm” (Về Mục đích dự án tăng thu hoạch trong sản xuất nông nghiệp)Văn hoá - xã hội “Số lượng lớn nam giới (chồng và con trai) không rời bỏ làng để đi làm việc nơI khác ” (về Đầu ra giảm nhẹ gánh nặng công việc đối với phụ nữ)Ổn định đội ngũ “Nhân viên đã qua đào tạo tiếp tục ở lại làm việc.” (Về Đầu ra nâng cao kỹnhân viên năng của nhân viên)Dự án khác “Tiêm chủng đúng lịch.” ( Về dự án sức khoẻ trẻ em ở khu vực có cùng mục đích là tăng cường chế độ dinh dưỡng cho trẻ em) Giả định chết người: Giả định chết người là Đầu một Giả định chính mà không thể thực hiện được, do đó dự án không thể đạt được các Giả định mục tiêu đã đặt ra. Nếu bạn tìm được một giả Hoạt định chết người thì hãy nghĩ đến chuyện thay đổi phương pháp tiếp cận dự án.Nhìn chung, Đầu ra sẽ đạt được khi các Hoạt động được tiến hành. Để đảm bảo tính lôgíc này,các Giả định chính cần ở cùng cấp độ khi các hoạt động được hoàn thành. Tính lôgíc này tiếptục thể hiện ở từng cấp độ của phần tóm tắt như trong mẫu ở phần Hoạt động dưới đây. 20
  • 21. HOẠT ĐỘNG10: Làm rõ các Giả định chính của bạn trong dự ánXây dựng giả định chính của dự án của bạn thông qua thảo luận. Bảng 10.2 Mẫu khung lôgíc (Giả định chính)Tên dự án Thời hạn Phiên bảnLĩnh vực mục tiêu Nhóm đối tượng mục tiêu NgàyTóm tắt Các chỉ số đo lường Phương tiện và Giả định chính nguồn kiểm chứngMục tiêu tổng thể Các tiêu chuẩn để đo Các nguồn dữ liệu Những điều kiệnCần đạt được đièu gì lường mức độ thành để thu thập các chỉ quan trọng đối vớisau khi mục đích dự công của dự án số dự án, nằm ngoàián đã đạt được? tầm kiểm soát và không chắc chắn về khả năng thực hiện.Mục đíchDự án cần đạt đượcđiều gì trong thờihạn dự án?Đầu raLàm thế nào để dựán đạt được mụcđích đã đề ra?Các hoạt độngCụ thể cần làm gì?Đầu vàoNhân lực, nguyênvật liệu, trang thiếtbị và các nguồn lựctài chính cần thiết đểthực hiện dự án. 21
  • 22. PHẦN 11: XÂY DỰNG KHUNG LÔGÍC 3 THIẾT LẬP CÁC CHỈ SỐ ĐO LƯỜNG (BƯỚC 7-3) Bạn làm thế nào để đo lường tiến trình và mức độ thành công của dự án ?MỤC TIÊU Hiểu được cách sử dụng các chỉ số đo lường Chỉ rõ phương tiện và nguồn kiểm chứng của các chỉ số đo lường. Bạn có thể sử dụng cách tiếp cận đã được lựa chọn ở đây cho mục “2. Các mục tiêu củachương trinh/dự án” trong Phụ lục 3.THÔNG TIN CƠ SỞXây dựng chỉ số là một quá trình định nghĩa những điều được mô tả trong phầnTóm tắt. Ở đây, tất cả những định nghĩa chưa rõ ràng sẽ được định lượng bằngviệc xây dựng các chỉ số đo lường.Các chỉ số đo lường cho phép đặt mục tiêu cho những gì được mô tả trong phần tóm tắt, ví dụnhư Đầu vào, Hoạt động, Đầu ra, Mục đích và Mục tiêu. Các chỉ số cần được xây dựng mộtcách khách quan và có thể kiểm chứng để chỉ ra được giá trị mục tiêu hoặc mức độ đạt được củatừng mục tiêu.Phương tiện và nguồn kiểm chứng đề cập đến nguồn dữ kiện của các Chỉ số đo lường. Nó đềcập đến nơI lấy dữ liệu, tổ chức cung cấp dữ liệu, dữ liệu được lấy ở tài liệu nào và phươngpháp thu thập dữ liệu.. Xây dựng các chỉ số đo lường và Phương tiện và nguồn kiểm chứng (a) Nghĩ đến những dữ liệu phản ánh chính xác những gì Mẹo được trình bày trong phần Tóm tắt (tính phù hợp của dữ liệu). (b) Nghĩ đến những dữ liệu có thể đo lường được thành quả của dự án (tính đo lường của dữ liệu) (c) Đối với loại dữ liệu, cần chỉ ra chủ đề, loại, số lượng, chất lượng dữ liệu cũng như cần chỉ rõ thời gian và địa điểm cần những dữ liệu đó (Sự rõ ràng của chỉ số) (d) Cân nhắc mức độ tin cậy của nguồn dữ liệu, mức độ dễ/khó và chi phí của việc thu thập dữ liệu, được quyết định trong Phương tiện và nguồn kiểm chứng đối với các chỉ số đo lường. (Mức độ tin cậy và tính sẵn có của dữ liệu). Một chỉ số tốt bao gồm những yếu tố sau đây: loại dữ liệu, nhóm mục tiêu, 22
  • 23. HOẠT ĐỘNG 11.1: Chuẩn bị phần trình bày về chỉ sốBảng dưới đây đưa ra các ví dụ về những yếu tố của các chỉ số đo lường.Hãy đọc bảng dưới đây 1 cách kỹ lưỡng, làm theo các ví dụ và phát triểncác chỉ số kiểm chứng khách quan. Hoạt động này cần làm theo nhóm 2người. . Có thể xem lại và sử dụng bảng 6.1 (Đánh giá rủi ro tiềm ẩn củasử dụng thông tin/quan điểm) trong phần 6. Bảng 11.1: Thực hành xây dựng các chỉ số Ví dụ A Ví dụ B Ví dụ C Năng lực của các kỹ sư Cơ hội đi học với các béMục tiêu/Đầu ra trong công tác kiểm Năng suất lúa mì ở gái trong độ tuổi từ 6 cần đạt được soát lũ lụt và xói mòn ở làng B tăng đến 11 ở phía tây quận tỉnh K được nâng cao. C tăng. Loại dữ liệu Số lượng các kỹ sư Năng suất lúa mì Tỉ lệ tuyển sinh Nhóm đối Các kỹ sư ở Trung tâm 300 hộ gia dình canh Các bé gáI tuổi từ 6-11tượng mục tiêu Phát triển tác trên đất khô Số lượng 20 người được đào tạo Tăng 40% Tăng 65% Khả năng sử dụng đúng Chính phủ cấp tín dụng Chất lượng Cùng mức năm 2001 kỹ thuật XXX cho các trường tiểu học Thời gian Cuối tháng 3 năm 2005 Tháng 8 năm 2008 4 năm Khu vực phía tây quận Địa điểm Trung tâm Phát triển Làng B C Đến tháng 3/2005, đào tạo được cho Trung tâm phát triển 20 kỹ sư có Các chỉ số đo thể sử dụng các kỹ thuật ? ? lường mà dự án chuyển giao về kiểm soát lũ lụt và xói mòn ở tỉnh Cần Thơ Hồ sơ tại trung tâmBiện pháp kiểm Sát hạch trình độ thông ? ? chứng thạoChỉnh sửa dựa trên tài liệu của FASID (2000) 23
  • 24. HOẠT ĐỘNG 11.2: Quyết định các chỉ số đo lường, Phương tiện vànguồn kiểm chứngQuyết định các chỉ số đo lường, Phương tiện và nguồn kiểm chứng cùngvới đồng nghiệp của bạn. Bảng 11.2 Mẫu khung lôgíc (Các chỉ số đo lường, phương tiện và nguồn kiểm chứng)Tên dự án Thời hạn Phiên bảnLĩnh vực mục tiêu Nhóm đối tượng mục tiêu NgàyTóm lược Các chỉ số đo lường Phương tiện và Giả định chính nguồn kiểm chứngMục tiêu tổng thể Các tiêu chuẩn để đo Các nguồn dữ liệu Những điều kiệnCần đạt được điều gì lường mức độ thành để thu thập các chỉ quan trọng đối vớisau khi mục đích dự công của dự án số dự án, nằm ngoàián đã đạt được? tầm kiểm soát và không chắc chắn về khả năng thực hiện.Mục đíchDự án cần đạt đượcđiều gì trong thờihạn dự án?Đầu raLàm thế nào để dựán đạt được mụcđích đã đề ra?Các hoạt độngCụ thể cần làm gì?Đầu vàoNhân lực, nguyênvật liệu, trang thiếtbị và các nguồn lựctài chính cần thiết đểthực hiện dự án. …. Và bây giờ, bạn đã có khung lôgíc cho dự án ODA của mình! 24
  • 25. PHẦN 12: TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỚC KHI ĐỆ TRÌNH (1) 5 TIÊU CHÍ (BƯỚC 8-1) Bạn làm thế nào để kiểm tra xem dự án của mình đã được xây dựng đúng cách hay chưa?MỤC TIÊUCần hiểu 5 tiêu chí thẩm định dự án để kiểm tra xem dự án đã được chuẩn bị đúngcách chưa. Bạn có thể tận dụng phương pháp tiếp cận đã lựa chọn ở đây chomục “2. Các mục tiêu của chương trình/dự án” trong Phụ lục 3.THÔNG TIN CƠ SỞBây giờ bạn có thể phác thảo một khung lôgíc cho dự án bạn muốn đệ trình.Điều quan trọng là phải đảm bảo dự án của bạn được chuẩn bị một cách đúngđắn trước khi đưa khung lôgíc vào bộ tài liệu chính thức nộp cho MPI/nhà tàitrợ.Việc thẩm định cần bao gồm những điểm sau: (1) Kiểm tra thứ tự lôgíc của những điều trình bày trong khung lôgíc. (2) Kiểm tra lại quá trình phát triển khung lôgíc (3) Kiểm tra theo khía cạnh của 5 tiêu chí đánh giá (a) Tính phù hợp (b) Hiệu quả (c) Hiệu suất (d) Tác động (e) Tính bền vữngVề điểm (1) và (2), xin mời xem lại học phần trước có đề cập đến những vấn đề này.Đồng thời, những câu hỏi chính cho 5 tiêu chí đánh giá được liệt kê trong bảng dưới đây. Bảng 12.1: 5 tiêu chí đánh giá Tính phù Tính bền Hiệu suất* Hiệu quả* Tác động* hợp vững* Mục tiêu Những ảnh Liệu mục Khả năng duy Liệu có đạt hưởng tích đích và mục trì những tác được mục cực và tiêu tiêu tổng thể động tích cực đích không và cực hay trực vẫn còn ý sau khi hoàn đầu ra sẽ góp tiếp và gián nghĩa là thành các Mục đích phần bao tiếp mà dự án những mục hoạt động của nhiêu trong mang lại? tiêu tại thời các cơ quan đó? điểm thẩm Việt Nam ở định hay mức độ nào? không? Đầu ra ở mức độ nào Hoạt động các yếu tố đầu vào sẽ Đầu vào được chuyển thành đầu ra.?*Kiểm chứng dựa trên dự đoán và triển vọng / Kiểm chứng dựa trên mức độ thực hiện Nguồn FASID (2000) Bảng 12.2: Cầu hỏi chính liên quan đến 5 tiêu chí đánh giáTiêu chí Câu hỏi chính Hiệu Làm thế nào để giảm lượng đầu vào mà vẫn giữ nguyên lượng đầu ra? suất Các đầu vào có được sử dụng đúng cách để tạo ra các đầu ra không?Hiệu quả Mục đích đặt ra ban đầu có đạt được không? 25
  • 26. Tiêu chí Câu hỏi chính Liệu các mục đích của dự án có đạt được không nếu đạt được tất cả các kết quả? Các mục tiêu được định lượng có đủ để chứng minh các phương tiện là đúng không? Đã xác định được các yếu tố quan trọng bên ngoài chưa? Cuối dự án có hy vong đạt được mục đích dự án hay không? Có đầu ra nào cần được củng cố để đạt được mục đích của dự án không? Liệu có thể giảm đầu ra mà không ảnh hưởng đến việc đạt được mục đích không? Các bên liên quan chính có được xác định và mô tả rõ không? Các đối tượng thụ hưởng có được xác định rõ không? Những vấn đề của các đối tượng thụ hưởng có được mô tả đày đủ không? Mục tiêu tổng thể có giải thích tại sao dự án lại quan trọng đối với sự phát triển của quốc gia/khu vực/ngành không? Các mục đích của dự án có thể hiện lợi ích trực tiếp của các nhóm đối tượng mục tiêu không? Có tác động tiêu cực nào không – nếu có thì làm thế nào để giảm thiểu chúng? Tác Có tác động tích cực nào không – nếu có thì làm thế nào để tối đa hoá chúng? động Ở mức độ nào thì dự án ODA tiếp tục hướng tới mục tiêu dài hạn? Mục đích dự án có đóng góp vào các mục tiêu tổng thể không? Dự án có đáp ứng nhu cầu của các đối tượng thụ hưởng không? - Đây có phảI là một dự án vì người nghèo không? Các mục tiêu của dự án có phù hợp với các mục tiêu phát triển/xoá đói giảm nghèoTính phù của Chính phủ và các nhà tài trợ không? hợp Lĩnh vực của dự án có nằm trong ưu tiên của các nhà tài trợ ODA quốc tế không? Dự án có phản ánh được những bài học kinh nghiệm từ những dự án tương tự không? Cơ quan thực hiện dự án có khả năng thực hiện dự án không? Các tổ chức Việt Nam tham gia dự án có tiếp tục thực hiện các hoạt động một cách độc lập sau khi dự án kết thúc không? Những người trong cộng đồng tham gia dự án có tiếp tục thực hiện các hoạt động một cách độc lập sau khi dự án kết thúc không? Có hoạt động nào cần thay đổi cho tốt hơn để tăng cường tính tự lực không? (Đưa ra các câu hỏi ví dụ) Các bên liên quan có coi dự án là một phần công việc của họ một cách đầy đủ không?Tính bền Các cơ quan chủ quản có chính sách tạo diều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện vưng và sau khi hoàn thành dự án không? Phương pháp tiếp cận về mặt kỹ thuật có phù hợp với điều kiện địa phương không? Môi trường sinh thái có được bảo vệ trong quá trình thực hiện và sau khi hoàn thành dự án không? Dự án có đóng góp gì vào vấn đề bình đẳng giới không? Tất cả các đối tượng thụ hưởng có được tiếp cận một cách đầy đủ đến các lợi ích, sản phẩm và dịch vụ do dự án mang lại trong suốt quá trình thực hiện và sau khi dự án kết thúc không? Các đơn vị tham gia dự án có khả năng tiếp nối hoạt động dự án sau khi dự án kết thúc không? 26
  • 27. Hầu hết các nhà tài trợ ODA (và MPI) đều dùng những tiêu chí này để thẩm định /đánh giá dựán được đề xuất /đang hoạt động.HOẠT ĐỘNG 12: Thẩm định dự án của bạn (1) 5 tiêu chíSử dụng 5 tiêu chí đánh giá ở trên để thẩm định dự án của bạn. Thảo luậnvề những rủi ro tiềm năng của dự án đặc biệt khi kết quả thẩm định củabạn là không thoả mãn.Bảng 12.2: Thẩm định dự án của ban Kết Mô tả Rủi ro Tiêu quả chí thẩm định Không Hiệu thoảsuất* mãn Hiệu quả*Tácđộng* Tính phùhợp Tính bềnvững**Kiểm chứng dựa trên dự đoán và triển vọng Kiểm chứng dựa trên mức độ thực hiệnLưu ý rằng “Tính phù hợp” sẽ được nghiên cứu kỹ hơn ở phần tiếp theo. 27
  • 28. PHẦN 13: TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỚC KHI ĐỆ TRÌNH (2) GIẢI TRÌNH DỰ ÁN (BƯỚC 8-2) Làm thế nào để đảm bảo chắc chắn dự án của bạn phù hợp với các chính sách/kế hoạch của chính phủ và những ưu tiên của các nhà tài trợ?MỤC TIÊUCần đảm bảo chứng minh được dự án bạn đệ trình là phù hợp với các chính sách và kế hoạch của chính phủ và nằm trong ưu tiên củacác nhà tài trợ quốc tế.THÔNG TIN CƠ SỞTrong học phần 3 “Xác định một lĩnh vực có khả năng can thiệp”, bạn đã xác định được một lĩnh vực rộng mà dự án của bạn địnhhoạt động và các nhà tài trợ tiềm năng.Học phần 13 này sẽ xem xét lại các vấn đề đó để đảm bảo rằng những cân nhắc này là đúng hướng sau khi bạn đã thảo luận về dự ánvà quyết định xem bạn muốn tiến hành dự án với nhà tài trợ nào.Trong số các cầu hỏi thẩm định ở học phần 12, có một số câu hỏi then chốt để giải trình dự án của bạn. Các mục tiêu của dự án có phù hợp với những mục tiêu phát triển/xoá đói giảm nghèo của chính phủ và các nhà tài trợ không? Có phải huy động nguồn viện trợ phát triển chính thức ODA để thực hiện dự án không? Các mục tiêu của dự án có phù hợp với những mục tiêu phát triển/xoá đói giảm nghèo của các nhà tài trợ không? Dự án có phản ánh được những bài học kinh nghiệm từ dự án tương tự không? Cơ quan tham gia thực hiện dự án được chỉ định có đủ năng lực để thực hiện dự án không? 28
  • 29. Bảng 13.1 đưa ra những câu hỏi và thông tin liên quan mà bạn sẽ đề cập trong bản đề xuất dự án của mình. Bảng 13.1: Những câu hỏi then chốt trong việc giảI trình dự án của bạnCâu hỏi then chốt Tài liệu/Thông tin bạn cần đề cập Nguồn lấy thông tinCác mục tiêu của dự án có Những lĩnh vực ưu tiên cho các dự án/chương trình ODA được qui định trong nghị Nhiều tài liệu được xuất bảnphù hợp với những mục định 17/2001/ND-CP sửa đổi như sau: như SEPD, CPRGS, VDGstiêu phát triển/xoá đói 1. Phát triển nông nghiệp và nông thôn (bao gồm nông nghiệp, tưới tiêu, lâmgiảm nghèo của chính phủ nghiệp, thuỷ sản) cùng với xoá đói giảm nghèo. Các tài liệu cấp quốc gia kháckhông? 2. Xây dựng hạ tầng cơ sở kinh tế hiện đại và đồng bộ có ở MPI (trên trang web hoặc 3. Phát triển hạ tầng xã hội (y tế, giáo dục và phát triển dân số…) ở văn phòng) 4. Bảo vệ môi trường và nguồn tài nguyên thiên nhiên 5. Tăng cường năng lực tổ chức và phát triển nguồn nhân lực; chuyển giao công Các tài liệu cấp tỉnh có ở Uỷ nghệ; nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển. ban nhân dân tỉnh hoặc Sở kế Các lĩnh vực khác sẽ do Thủ tướng quyết định tuỳ từng trường hợp dựa trên hồ sơ hoạch đầu tư của tỉnh (trên do MPI và cơ quan chủ quản nộp. trang web hoặc ở văn phòng) Các tài liệu về kế hoạch và chính sách của Chính phủ: Tài liệu cấp nhà nước: Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm (SEDP), Các tài liệu ngành có ở Bộ Chiến lược toàn diện về tăng trưởng và giảm nghèo (CPRGS), Mục tiêu ngành tương ứng (trên trang phát triển thiên niên kỷ Việt Nam (VDGs), kế hoạch phát triển kinh tế xã web hoặc ở văn phòng) và/hoặc hội hàng năm, khung chiến lược ODA , danh mục các chương trình/dự án Sở ban ngành cấp tỉnh. đầu tư quốc gia , Tuyên bố chung Hà Nội; Các tài liệu ngành: Kế hoạch phát triển ngành 5 năm, kế hoạch phát triển ngành hàng năm, các chương trình trong ngành, danh mục cá dự án đầu tư trong ngành; Các tài liệu cấp tỉnh: kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm của tỉnh, các kế hoạch phát triển hàng năm của tỉnh, danh mục các chương trình/dự án ưu đãi đầu tư của tỉnh, danh mục phân bổ ngân sách cho các dự án/chương trìnhCó phảI huy động nguồn Đánh giá các nguồn lực sẵn có trong nước để thực hiện dự ánviện trợ phát triển chính Danh mục phân bổ ngân sách cho các chương trình/dự án, bao gồm cảthức ODA để thực hiện dự các dự án đang thực hiện và những dự án mới được đề xuất. 29
  • 30. Câu hỏi then chốt Tài liệu/Thông tin bạn cần đề cập Nguồn lấy thông tinán không? Phần đóng góp của các đối tượng thụ hưởng Quan hệ đối tác với các khu vực kinh tế tư nhân hoặc các cơ quan khác Điểm mạnh của các nguồn ODA để thực hiện dự án Chuyển giao vốn Chuyển giao hàng hoá và dịch vụ không thể sản xuất trong nước với giá cạnh tranh Chuyển giao những công nghệ góp phần vào sự phát triển của ngành Chuyển giao tri thức để củng cố năng lực của các đối tượng thụ hưởng hoác phát triển nguồn vốn nhân lựcLĩnh vực dự án của bạn có Các tài liệu của nhà tài trợ: Trang web và văn phòng củanằm trong lĩnh vực ưu tiên Chiến lược hỗ trợ quốc gia (CAS), khuôn khổ các chương trình quốc gia, các nhà tài trợ (trung tâm thôngcủa các nhà tài trợ ODA kế hoạch trợ giúp quốc gia, khuôn khổ hợp tác quốc gia tin)quốc tể không? Thủ tục và chính sách cấp vốn của các nhà tài trợ Chiến lược hỗ trợ quốc Phương thức hỗ trợ gia (CAS): ADB, AusAid,Các mục tiêu của dự án có Thế mạnh hoặc lợi thế cạnh tranh của nhà tài trợ về mặt công nghệ, Khuôn khổ các chươngphù hợp với những mục nguồn lực tài chính, kinh nghiệm quản lí có liên quan trình quốc gia: CIDAtiêu phát triển/xoá đói kế hoạch trợ giúp quốcgiảm nghèo của các nhà tài gia : WB, DFIDtrợ không? khuôn khổ hợp tác quốc gia: UNDP Các tài liệu chiến lược quốc gia: EUDự án có phản ánh được Các dự án có liên quan: Bộ kế hoạch và đầu tư (MPI),những bài học kinh nghiệm Các báo cáo thực hiện của các dự án có liên quan Sở kế hoạch và đầu tư (DPI)từ dự án tương tự không? Đánh giá các báo cáo của các dự án liên quan Các bộ ngành Văn phòng ban quản lí dự án 30
  • 31. Câu hỏi then chốt Tài liệu/Thông tin bạn cần đề cập Nguồn lấy thông tinCơ quan tham gia thực Phân tích năng lực của cơ quan thực hiện dự án : Cơ quan thực hiện dự ánhiện dự án được chỉ định Biểu đồ cấu trúc tổ chứccó đủ năng lực để thực Báo cáo tài chínhhiện dự án không? Các báo cáo về năng lực hoạt động Kinh nghiệm có liên quan 31
  • 32. HOẠT ĐỘNG 13: Thẩm định dự án của ban: Giải trình dự ánThông qua thảo luận nhóm, (1) liệt kê ra danh sách các tài liệu bổ sung mà bạn cần đề cập đến trong dự án. Sau đó, (2) kiểmtra xem liệu dự án của bạn có thể giải trình được không. Bảng 13.2: Giải trình dự án Những câu hỏi then chốt Tài liệu thông thường bạn cần đề Tài liệu/thông tin đặc biệt cần đề Kết quả thẩm định cập cậpNhững mục tiêu của dự án có phù hợp (Xem bảng 13.1) Thông tin bổvới mục tiêu phát triển/xoá đói giảm sung?nghèo của Chính phủ và các nhà tài trợkhông?Dự án có nằm trong lĩnh vực ưu tiêncủa các nhà tài trợ ODA quốc tếkhông?Dự án có phản ánh được bài học kinhnghiệm từ dự án tương tự không? 32
  • 33. PHẦN 14: CHUẨN BỊ TÀI LIỆU DỰ ÁN (BƯỚC 9) Bạn chuẩn bị tài liệu dự án như thế nào để nộp? Nộp ở đâu và khi nào?MỤC TIÊUHiểu được cách thức làm thế nào để đưa các ý tưởng về dự án thành tài liệu dự án,nên đệ trình dự án khi nào và ở đâu.THÔNG TIN CƠ SỞBây giờ, dự án của bạn đã được thẩm định và giải trình trong nội bộ. Trong họcphần này, bạn sẽ thực hành cách chuẩn bị tài liệu dự án sử dụng những thông tin đãthu thập được. Học phần này cũng chỉ rõ địa điểm và thời gian bạn nộp tài liệu dựán.Nghị định 17/2001/ND-CP qui định các mẫu tài liệu dự án ODA chuẩn ở Việt Nam, trong phụlục 2 và phụ lục 31 Bạn có thể điền vào các phụ lục bằng cách sử dụng cây vấn đề, Cây MụcTiêu, khung lôgíc cùng những thông tin /tài liệu mà bạn đã thu thập được. Bảng 14.1: Thông tin gì sẽ được điền vào phần nào của phụ lục (phụ lục 3)? Các mục trong phụ lục 3 Bước tương ứng trong học phần này Phần I. Thông tin cơ sở của chương trình/dự án1. Tên dự án: Tên dự án được nhất trí2. Cơ quan chủ quản: a) Địa chỉ liên lạc: b) Số điện thoại/fax: Người liên lạc trong cơ3. Cơ quan thực hiện dự án: a) Địa chỉ liên lạc: b) Số điện thoại/fax: quan của bạn4. Cơ quan đệ trình dự án: a) Địa chỉ liên lạc: b) Số điện thoại/fax: Phần 13: Thẩm định nội5. Ngày dự tính bắt đầu và kết thúc chương trình/dự án: bộ (2) Giải trình dự án6. Địa điểm thực hiện chương trình/dự án: (Bước8-2)7. Tổng ngân sách dành cho chương trình/dự án: Phần 13: Thẩm định nội............................... USD bộ (2) Giải trình dự án(Dựa trên tỉ giá hối đoái của ngân hàng thương mại Việt Nam tại (Bước8-2)thời điểm chuẩn bị đề cương chi tiết của chương trình/dự án) baogồm:7.1 – Ngân sách ODA : ...................................USD7.2 - Ngân sách quốc gia: ..............................VND, tương đươngvới ............................USD8. Hình thức trợ giúp: (ví dụ: vay ODA, hoac viện trợ ODA) Phần II. Nội dung chương trình/dự án1. Phê duyệt chương trình/dự án Phần 13: Thẩm định nội1.1 Bối cảnh bộ (2) Giải trình dự án1.2 Chiến lược của Chính phủ, ngành hay địa phương nơi thực hiện (Bước8-2)chương trình/dự án Phần 5: Hiểu những kết quả gần đây của dự án (Bước3)1 Tại thời điểm chuẩn bị tài liệu đào tạo này, nghị định 17 sửa đổi chuẩn bị được Thủ tướngphê chuẩn 33
  • 34. Các mục trong phụ lục 3 Bước tương ứng trong học phần này1.3 Khái quát những vấn đề mà chương trình/dự án đề cập Phần 9: Xây dựng khung lôgíc2. Các mục tiêu của chương trình/dự án Phần 4: Phân tích các cơ2.1 Các mục tiêu dài hạn: quan tham gia (Bước2)2.2 Các mục tiêu trước mắt: Phần 6: Phân tích các vấn3. Năng lực, qui mô hoặc các đàu ra chính của chương trình/dự án đề và tình huống (Bước 4)4. Nội dung cụ thể của chương trình/dự án (Cây vấn đề)4.1 Những vấn đề hoặc các nhóm vấn đề được đề cập trong chương Phần 7: Phân tích mục tiêutrình/dự án Phần 8: Lựa chọn (các)4.2 Những nội dung hoặc hoạt động chính của chương trình/dự án phương thức tiếp cận dự án (Bước 6) Phần 9: Xây dựng khung lôgíc Phần 12: Đánh giá nội bộ trước khi đệ trình (1)5. Lý do đưa ra cho các nhà tài trợ được đệ trình Phần 13: Thẩm định nội5.1 Sự phù hợp của các mục tiêu dự án với lĩnh vực quan tâm của bộ (2) Giải trình dự ánnhà tài trợ (Bước8-2)5.2 Điểm mạnh hoặc lợi thế cạnh tranh của (các) nhà tài trợ về mặtcông nghệ, nguồn tài chính, kinh nghiệm quản lí ...6. Cơ chế tài chính nội bộ được đề xuất Phần 13: Thẩm định nội6.1 Với ngân sách ODA, có thể sử dụng một hoặc một số hình thức bộ (2) GiảI trình dự ándưới đây: (Bước8-2)a) Phân bổ từ ngân sách nhà nước cho vốn xây dựng : .............. % Phần 9, 10, 11: Chuẩn bịtrong tổng ngân sách ODA khung logic dự ánb) Phân bổ từ ngân sách nhà nước cho các hoạt động hành Xem phần Đầu vào trongchính/dịch vụ ......... % trong tổng ngân sách ODA khung logic dự ánc) Vốn vay ............................ % tổng tổng ngân sách ODA6.2 Các khoản đóng góp của quốc gia có thể được huy động bằngmột hoặc một số hình thức dưới đây :a) Phân bổ từ ngân sách nhà nước: ............. % tổng đóng góp củaquốc gia ( bao gồm: từ ngân sách trung ương: ......... %; tù ngânsách địa phương: ..... %)b) Tín dụng ưu đãi ................................. % tổng đóng góp của quốcgiac) Phần đóng góp từ các đối tượng hưởng lợi mục tiêu: ...... % tổngđóng góp của quốc giaIII. Phân tích chi phí - lợi ích hoặc chi phí – hiệu quả của chương trình/dự án1. Phân tích ban đầu về lợi ích/hiệu quả kinh tế và tài chính Phần 12: Đánh giá nội bộ2. Phân tích ban đầu về lợi ích/hiệu quả xã hội (1)3. Phân tích ban đầu về tác động môi trường4. Phân tích ban đầu về tính bền vững của chương trình/dự ánSử dụng Cây vấn đề, cây mục tiêu, Khung lôgic và các thông tin tài liệu khác hiện đã có, bạn cóthể điền được Đề cương chi tiết dự án để trình Bộ KHĐT theo như Nghị định sửa đổi 34
  • 35. Bảng 14.2: Phần nào trong đề xuất chi tiết sẽ được điền thông tin gì Các mục trong đề xuất chi tiết Các bước liên quan trong phần này 1. Bối cảnh và sự cần thiết của chương trình/ dự Phần 13: Thẩm định nội bộ (2) Giải trình về án dự án (Bước 8-2) Phần 5: Hiểu được thành tựu hiện nay (Bước 3) Phần 9: Xây dựng khung logic 2. Mục tiêu, quy mô và phạm vi Phần 4: Phân tích các bên liên quan (Bước 2) Phần 6: Phân tình trạng & vấn đề (Bước 4) (Cây Vấn Đề) Phần 7: Phân tích mục tiêu Phần 8: Lựa chọn (các) phương pháp tiếp cận dự án (Bước 6) Phần 9: Xây dựng khung logic Phần 12: Đánh giá nội bộ (1) 3. Nội dung các hợp phần, hoạt động và hạng (Các) phương pháp tiếp cận (Bước 6) mục chính Phần 9: Xây dựng khung logic Phần 12: Đánh giá nội bộ (1) 4. Phân tích và quyết định sơ bộ về kế hoạch Phần 12: Đánh giá nội bộ (1) xây dựng và kỹ thuật (nếu có) 5. Phân tích sơ bộ về tính khả thi của chương Phần 12: Đánh giá nội bộ (1) trình/ dự án (ví dụ: tính kinh tế, khả năng tổ chức thực hiện, kỹ thuật, tài chính) 6. Đề xuất về cơ cấu hệ thống tài chính nội bộ Phần 13: Đánh giá nội bộ (2) Giải trình về áp dụng cho chương trình/ dự án; đề xuất các dự án (Bước 8-2) mô hình ODA phù hợp 7. Phân tích sơ bộ về tính hiệu quả và các ảnh Phần 12: Đánh giá nội bộ (1) hưởng của chương trình/ dự án (bằng các tiêu chuẩn và chỉ tiêu theo dõi , đánh gia và kiểm chứng) 8. Năng lực thực hiện chương trình/ dự án của Phần 12: Đánh giá nội bộ (1) cơ quan bao gồm cả năng lực về tài chính Phần 13: Đánh giá nội bộ (2) Giải trình về (đối với các chương trình/ dự án ODA cho dự án (Bước 8-2) vay, thì yêu cầu phải có miêu tả về năng lực và kế hoạch trả nợ của cơ quan thực hiện chương trình/ dự án) 9. Tổng dự toán của chương trình/ kế hoạch, Phần 13: Đánh giá nội bộ (2) Giải trình về bao gồm cả ngân sách ODA dự án (Bước 8-2) 10. Thời gian bắt đầu và thực hiện dự tính của Phần 13: Đánh giá nội bộ (2) Giải trình về chương trình/ dự án dự án (Bước 8-2) 11. Tính bền vững của dự án trong quá trình khai Phần 12: Đánh giá nội bộ (1) thác và sử dụng.HOẠT ĐỘNG 14.1: Kiểm tra tài liệu dự án trước khi nộp 35
  • 36. Hãy thảo luận với đồng nghiệp của bạn và sử dụng bản liệt kê các mục cần kiểm tra dưới đây đểkiểm tra xem các tài liệu dự án đã được chuẩn bị cẩn thận chưa.Bản liệt kê các mục cần kiểm tra này được phác thảo để đánh giá chất lượng của bản đề xuất dựán, và mỗi mục trong bản liệt kê này được tham chiếu đến phần tương ứng của phụ lục 2 và mẫu3. Bảng 14.3: Bản liệt kê các mục cần kiểm tra trong tài liệu dự án Mục Kết quả Tham khảoI. Những vấn đề chung Mẫu Có Không Mẫu 1 21 Dự án được đặt tên thích hợp ? ? ? I.12 Thủ tục ODA được hiểu rõ ? ? Tất cả Tất cả3 Tiếng Anh chuẩn ? ? Tất cả Tất cảII. Phê duyệt dự án Mẫu Có Không Mẫu 1 24 Các vấn đề và thông tin cơ bản được phân tích rõ ràng ? ? ? II.15 Dự án sẽ đóng góp vào việc thực hiện chiến lược ưu tiên của ? ? ? II-1 chính phủ, ngành và địa phương6 Các kế hoạch và dự án liên quan được nghiên cứu kỹ để phân ? ? ? II-1 công và hợp tác hợp lý7 Các bài học kinh nghiệm rút ra từ những dự án khác được tích ? ? ? Tất cả hợp vàoIII. Lập kế hoạch và lôgíc Mẫu Có Không Mẫu 1 28 Xác định rõ và phân tích các đối tượng thụ hưởng ? ? 2 II-19 Các đầu ra và mục tiêu của dự án được xác định rõ ràng với ? ? 2 II-2/3 những chỉ số chính xác10 Các hoạt động của dự án được lên kế hoạch một cách hợp lý ? ? 4 II-411 Tính lôgíc giữa các mục tiêu, đầu ra và các hoạt động của dự án ? ? ? II rõ ràngIV. Các nhà tài trợ Mẫu Có Không Mẫu 1 212 Các lĩnh vực nhà tài trợ quan tâm. Các tiêu chí được xác định ? ? 3/8 II-5 đúng đắn13 Xác định chính xác ưu điểm của các nhà tài trợ cụ thể ? ? 3/8 II-5V. Vấn đề tài chính Mẫu Có Không Mẫu 1 214 Ngân sách Nhà nước so với ngân sách ODA được lên kế hoạch ? ? 6 II-6 một cách đúng đắn15 Lên kế hoạch hợp lý việc chia sẻ các khoản đóng góp của ngân ? ? 6 II-6 sách quốc gia.VI. Chuẩn bị dự án Mẫu Có Không Mẫu 1 216 Xây dựng kế hoạch dự án (kế hoạch hoạt động) hợp lý ? ? 7 I-517 Lập tốt kế hoạch phân công thực hiện dự án ? ? 1 II-7 36
  • 37. HOẠT ĐỘNG 14.2: Chuẩn bị phụ lục 3 cho dự án của bạnSử dụng dự án mà bạn đã xây dựng ở cuối phần 11 để chuẩn bị phụ lục 3cho dự án của bạn, thông qua thảo luận nhóm 37
  • 38. PHẦN 15: LẬP KẾ HOẠCH ĐỆ TRÌNH DỰ ÁN (BƯỚC10) Bạn sẽ đệ trình tài liệu dự án khi nào, cho ai và ở đâu?MỤC TIÊU Cần hiểu khi nào nên đệ trình dự án và đệ trình cho aiTHÔNG TIN CƠ SỞMột dự án được đệ trình sẽ phải trải qua 3 giai đoạn chính trước khi được Chínhphủ và các nhà tài trợ phê duyệt và sẵn sàng để được thực hiện:A. Giai đoạn 1: Nộp những dự án nằm trong danh sách các chương trình/dự ánnhận được nguồn viện trợ ODA theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ Cơ quan chủ quản cần chuẩn bị những gì: o Đề xuất những chương trinh/dự án theo một mẫu cụ thể o Liệt kê những chương trình/dự án họ đề xuất Cơ quan chủ quản nộp những tài liệu này cho ai: o Bộ kế hoạch và đầu tư Khi nào các cơ quan chủ quản nộp những tài liệu này: o Dựa vào các yêu cầu/hướng dẫn của MPI o Kế hoạch của nhà tài trợB. Giai đoạn 2: Chấp thuận danh sách các chương trình/dự án xin viện trợ ODA và đàm phánHiệp ước khung quốc tế Bộ kế hoạch và đầu tư chuẩn bị danh sách các chương trình/dự án xin viện trợ ODA cho từng nhà tài trợ để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và phê duyệt Bộ kế hoạch và đầu tư chuẩn bị nội dung Hiệp ước khung quốc tế cho những chương tình/dự án trong danh sách nói trên và đàm phán với các nhà tài trợ Cơ quan chủ quản cần làm gì: o Cung cấp các thông tin và tài liệu bổ sung theo yêu cầu và o Tham gia vào tiến trình đàm phán (nếu cần thiết)C. Giai đoạn 3: Chuẩn bị tài liệu dự án trình lên Chính phủ và các nhà tài trợ để phê duyệt Cơ quan chủ quản cần làm gì: o LAs sẽ sắp xếp để chuẩn bị tài liệu dự án (nguồn lực tài chính, kiến thức chuyên môn, v.v.) o Đệ trình tài liệu dự án lên các nhà tài trợ và các cơ quan liên quan để phê duyệt o Tham gia vào việc chuẩn bị và đàm phán Hiệp ước quốc tế cụ thể Cơ quan chủ quản làm việc với bộ nào: o Bộ kế hoạch và đầu tư, Bộ tài chính, o Các bộ ngành liên quan (những ngành mà dự án có kế hoạch can thiệp vào) o Các cơ quan của Chính phủ ở các tỉnh (địa phương nơi dự án sẽ được thực hiện) o Các nhà tài trợ và các nhà tư vấn của họ Nộp tài liệu dự án ở đâu: o Bộ kế hoạch và đầu tư và Thủ tướng nếu dự án do Thủ tướng phê duyệt o Các cơ quan chủ quản nếu dự án do cơ quan chủ quản đánh giá và phê duyệt 38
  • 39. HOẠT ĐỘNG 15.1: Lập kế hoạch cho các hoạt động của bạnHãy thảo luận về thời gian nộp đề xuất dự án và danh sách ưu tiên theokinh nghiệm của bạnHOẠT ĐỘNG 15.2: Kiểm tra kế hoạch của các nhà tài trợ để nộp đềxuất dự ánChọn ra một vài nhà tài trợ và điền thông tin vào bảng dưới đây : Vào thời điểm nào trong năm các nhà tài trợ thường chấp nhận các đề xuất dự án? Khi nào MPI họp đàm phán với các nhà tài trợ để thảo luận về những dự án được đệ trình? Bảng 16.2: Lập kế hoạch Các cuộc họp đàm phán với Các nhà tài trợ Thời gian nhận đề xuất MPINgân hàng thế giớiNgân hàng phát triển Châu áJBICAFDKfWAusAidEUJICA 39
  • 40. Phần 16: CÁC THUẬT NGỮ TRONG NGHIÊN CỨU KHẢ THI Nghĩa thường sử dụng của các từ đó trong Xây dụng Nghiên cứu khả thi các dự án ODA là gì?Mục tiêuĐể hiểu cách sử dụng chung của các thuật ngữ trong tài liệu dự án ODATHÔNG TIN CƠ SỞTài liệu Nghiên cứu khả thi sẽ được Chính phủ Việt Nam và các nhà tài trợ đánhgiá, vì vậy việc đảm bảo rằng tất cả các bên, như các ban ngành liên quan, các cơquan đánh giá và các nhà tài trợ, cùng hiểu thuật ngữ với nghĩa chung là rất cầnthiết.Việc làm rõ các khái niệm và giảm thiểu sự nhầm lẫn trong các thuật ngữ sẽ tạo điều kiện hiểubiết lẫn nhau và nâng cao chất lượng đánh giá.Bảng 16.1: Các thuật ngữ sử dụng trong tiêu chuẩn, phương pháp và các công cụ phân tích đánh giá Nghiên cứu khả thiThuật ngữ Nghĩa là gì?Hiệu quả Đo lường một dự án đạt được mục tiêu ở cấp độ mục đích hay mục tiêu tổng thể, ví dụ mức độ mà một can thiệp phát triển đã đạt được hay dự kiến sẽ đạt được các mục tiêu liên quan của mình một cách hiệu quả và bền vữngHiệu suất Một phép đo về phương diện kinh tế trong việc biến các đầu vào (ngân sách, chuyên gia, thời gian, v.v) thành đầu ra.Hiệu lực Mức độ các mục tiêu của dự án đạt được hay hy vọng đạt được của dự án, có tính đến tầm quan trọng tương đối của dự ánCác tác Những thay đổi tình huống phát sinh từ các ảnh hưởng phối hợp của các hoạtđộng của động dự án, hoặc việc đánh giá xem dự án đã đạt được mục tiêu cao nhất ở mứcdự án độ nào. Các tác động lâu dài tích cực và tiêu cực, đầu tiên và tiếp theo phát sinh do can thiệp phát triển tạo ra, dù trực tiếp hay gián tiếp, có tính đến hay không tính đến. Đôi khi tác động còn có nghĩa là những gì mà dự án đạt được ngoài các đầu ra trực tiếp.Tác động Mức độ một sự can thiệp hoặc cải thiện hoặc làm yếu đi khả năng của một quốcphát triển gia hoặc khu vực trong việc sử dụng có hiệu quả, hợp lý và bền vững nguồn nhânthể chế lực, tài lực và các nguồn tài nguyên thiên nhiên của minh, ví dụ thông qua : (a) định nghĩa rõ hơn, tính ổn định, minh bạch, hiệu lực và tính dự báo trước những sắp xếp về thể chế và/hoặc (b) sự liên kết tốt hơn giữa sứ mệnh và năng lực của một tổ chức với quyền hạn của tổ chức đó bắt nguồn từ những sắp xếp thể chế này. Những tác động đó có thể bao gồm những ảnh hưởng có chủ đích và không có chủ đích của một hoạt độngPhân tích So sánh kinh tế giữa đầu tư và chi phí vận hành với lợi ích hoặc tác động trực tiếpchi phí – lợi tạo ra do đầu tư trong một can thiệp cụ thể.ích (CBA) CBA được sử dụng để quyết định phân bổ hiệu suất, ví dụ: so sánh chi phí và lợi ích của các chương trình phục vụ các nhóm bệnh nhân khác nhau. Thậm chí nếu một vài mục của nguồn lực hoặc lợi ích không thể đo lường bằng 40
  • 41. đơn vị thông thường, ví dụ tiền thì nên loại những mục đó ra khỏi phân tích. Phân tích chi phí – lợi ích được tiến hành trên cả phương diện kinh tế và tài chínhPhân tích Một dạng phân tích trong đó so sánh chi phí của những tiếp cận khác nhau cóhiêu quả - cùng đầu ra hay không. CEA thường được sử dụng để quyết định hiệu suất kỹchi phí thuật, ví dụ: so sánh chi phí và hậu quả của việc cạnh tranh các can thiệp trong(CEA) một ngân sách cho trước. CEA thường được sử dụng khi đầu ra khó xác định giá trị bằng tiền.Phân tích độ Phân tích xem các kết quả nhạy thế nào với những thay đổi của các giả định. Cácnhạy giả định đáng lưu ý nhất cần dựa chủ yếu vào phần lợi ích chi phối và các yếu tố chi phí và lĩnh vực dễ thay đổi nhất của chương trình hay quy trình phân tích.Phân tích Phân tích hoặc đánh giá các yếu tố (được gọi là các giả định trong khung lôgíc)rủi ro ảnh hưởng hoặc có khả năng ảnh hưởng đến việc đạt được thành công các mục tiêu của một can thiệp. Một nghiên cứu chi tiết về các hậu quả tiêu cực và không mong muốn tiềm ẩn cho cuộc sống, sức khoẻ, tài sản của con người hoặc môi trường do các can thiệp phát triển tạo ra; một qua trình có hệ thống nhằm cung cấp thông tin liên quan đến những hậu quả không mong muốn, quá trình lượng hoá các xác suất và các tác động dự kiến cho các rủi ro đã được xác địnhPhân tích độ Phân tích xem các kết quả thay đổi nhạy thế nào theo các giả định. Các giả địnhnhạy đáng lưu ý nhất cần dựa chủ yếu vào phần lợi nhuận chi phối và các yếu tố chi phí và khu vực dễ thay đổi nhất của chương trình hay quy trình phân tích.Phân tích Sự phân tích hay đánh giá các yếu tố (được gọi là giả định trong khung logic) ảnhrủi ro hưởng hoặc có thể ảnh hưởng đến sự thành công của một mục tiêu can thiệp. Đánh giá chi tiết về các hậu quả tiêu cực không mong muốn đối với đời sống, sức khoẻ, tài sản của con người, hay môi trường do việc can thiệp phát triển gây ra; một quy trình cung cấp có hệ thống các thông tin có liên quan đến những hậu quả không mong muốn đó; quy trình xác định số lượng khả năng và các tác động tính đến đối với những rủi ro đã được xác định.Đánh giá tác Quy trình đánh giá tác động của một dự án trong một khu vực can thiệp.độngĐánh giá Một loại đánh giá tập trung vào các kết quả hay ảnh hưởng lâu dài và lan rộng, dùảnh hưởng có được tính đến hay không của một dự án.HOẠT ĐỘNG 16: Nghiên cứu tài liệu dự án thực tếSử dụng tài liệu dự án thực tế, và kiểm tra Nghiên cứu khả thi.Kiểm tra các vấn đề sau: Bạn sẽ sử dụng phương pháp phân tích nào: CBA hay CEA? (Gợi ý: CEA thường được sử dụng khi không thể tính dễ dàng đưa ra các đầu ra với giá trị bằng tiền) Các phân tích tài chính và kinh tế có cung cấp nhiều số liệu về lợi ích ròng tăng lên của dự án hay không xét trên góc độ các nhóm liên quan và xã hội như một thể thống nhất? Phân tích độ nhạy tài chính và kinh tế có được thực hiện đúng cách không? Các loại tác động nào được phân tích trong tài liệu? Phân tích rủi ro có được thực hiện đúng cách không? Bảng 16.1: Phần bài tập – đọc Nghiên cứu khả thi Thuật ngữ Khả thi Tại sao 41
  • 42. 42

×