0
Sosyal Kataloglama Siteleri ve  Yeni Nesil Kütüphane Katalogları “ ÜNAK İkibin10, "Bilgi Yönetimi 2.0: Sosyal Ağlarda...
<ul><li>Gelişen web teknolojileri (İkinci nesil web) </li></ul><ul><li>Web 2.0 ile birlikte yeni yapı ve uygulamalar (sosy...
<ul><li>Amazon.com örneği  </li></ul><ul><li>Sosyal kataloglama sitelerinin gelişimi </li></ul><ul><ul><li>Kullanıcı merke...
<ul><li>kullanıcıların sahip oldukları ya da ilgi duydukları bilgi kaynaklarının (kitap, CD-ROM, DVD vb.) kataloglanmasını...
<ul><li>Sosyal kataloglama siteleri kullanıcılarına sunduğu seçenekler: </li></ul><ul><ul><li>kendi kataloglarını oluşturm...
<ul><li>Bibliyografik tanımlamalara yeni bir boyut kazandırmakta, </li></ul><ul><li>Kaynakların bulunabilirliğini artırma ...
<ul><li>2007 yılından itibaren site ve üye kullanıcı sayısında yaşanan büyük artış </li></ul><ul><li>LibraryThing </li></u...
<ul><li>56 milyonun üzerinde kitap (kataloglanmış) </li></ul><ul><li>1 milyonun üzerinde kullanıcı </li></ul><ul><li>6 mil...
<ul><li>Amazon.com tarafından geliştirilmiş </li></ul><ul><li>Sanal raflar oluşturma </li></ul>Shelfari
 
 
 
 
 
 
<ul><li>Kitapların yanı sıra DVD’ler, oyunlar, yazılımlar, filmler vb. materyal türleri </li></ul><ul><li>ISBN numarası ve...
<ul><li>Birinci nesil </li></ul><ul><ul><li>MARC formatını kullanarak katalog kayıtlarına bilgisayar üzerinden erişim  </l...
<ul><li>Sadece kataloglama ve sınıflama işlemleri sonucunda oluşturulmuş bibliyografik tanımlamalar </li></ul><ul><li>kull...
<ul><li>Etiketleme (Tagging) </li></ul><ul><li>İlk uygulamalar- AACR ve LCSH (Yazar adı, Eser adı, Konu) </li></ul><ul><li...
<ul><li>Folksonomiler </li></ul><ul><li>Sosyal etiketlerde yapılan tekrarlamaların toplamı ile ortaya çıkan kategoriler  (...
<ul><li>Fasat Yapılar (Faceted) </li></ul><ul><li>Tarama sonuçlarını konu, yazar, materyal türü ve tarih gibi gruplara ayı...
<ul><li>RSS Beslemeleri (RSS Feeds) </li></ul><ul><li>Bir katalog taraması işleminin kayıt altına alınması, tarama yapılan...
<ul><li>Ayarlanabilen İlgililik Sıralaması </li></ul><ul><li>Bilgi Kaynağı Hakkında Bilgiler (özet, abstrakt, kapak resmi,...
<ul><li>Standart bir yapının bulunmayışı </li></ul><ul><li>bilgi erişim açısından oluşturulan etiketlerin farklı hecelenme...
<ul><li>Farklı terim ve telaffuzların kullanımı </li></ul><ul><li>sosyal kataloglama ile kullanıcılara sunulan dil kullanı...
<ul><li>kara liste (black list) uygulamaları, </li></ul><ul><li>etiketlerin başka dillerdeki karşılıklarını ifade eden uyg...
<ul><li>İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Kütüphanesi, </li></ul><ul><li>Özyeğin Üniversitesi Kütüphanesi  </li></ul><ul><l...
<ul><li>Yeniden şekillendirme </li></ul><ul><li>Etki ve yenilik yaratma </li></ul><ul><li>Çevrimiçi kütüphane katalogların...
Sosyal Kataloglama Siteleri ve  Yeni Nesil Kütüphane Katalogları “ ÜNAK İkibin10, &quot;Bilgi Yönetimi 2.0: Sosyal Ağlarda...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Sosyal Kataloglama Siteleri ve Yeni Nesil Kütüphane Katalogları

469

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
469
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Sosyal Kataloglama Siteleri ve Yeni Nesil Kütüphane Katalogları"

  1. 1. Sosyal Kataloglama Siteleri ve Yeni Nesil Kütüphane Katalogları “ ÜNAK İkibin10, &quot;Bilgi Yönetimi 2.0: Sosyal Ağlarda Bilgi Hizmetleri 7-9 Ekim 2010, Ondokuz Mayıs Üniversitesi , Samsun Nevzat ÖZEL Ankara Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü facebook.com/nevzatozel twitter.com/nozel Tolga ÇAKMAK Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü facebook.com/tcakmak twitter.com/tolgacakmak
  2. 2. <ul><li>Gelişen web teknolojileri (İkinci nesil web) </li></ul><ul><li>Web 2.0 ile birlikte yeni yapı ve uygulamalar (sosyal ağlar, bloglar, wikiler, etiketleme, yer imleri, medya paylaşımı) </li></ul><ul><li>Web kullanıcıların; </li></ul><ul><li>web içeriklerine katkıda bulunabilmesi, </li></ul><ul><li>bu içerikleri kolaylıkla kullanabilmesi, </li></ul><ul><li>diğer kullanıcılarla paylaşabilmesi. </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Amazon.com örneği </li></ul><ul><li>Sosyal kataloglama sitelerinin gelişimi </li></ul><ul><ul><li>Kullanıcı merkezli yaklaşım, </li></ul></ul><ul><ul><li>Etkileşim </li></ul></ul><ul><ul><li>Paylaşım </li></ul></ul>Bilgi Kaynaklarına Yönelik Web 2.0 Uygulamaları
  4. 4. <ul><li>kullanıcıların sahip oldukları ya da ilgi duydukları bilgi kaynaklarının (kitap, CD-ROM, DVD vb.) kataloglanmasını sağlayan ve bu uygulamaları kullanan diğer kullanıcılarla paylaşımı, etkileşimi olanaklı kılan web araçları (Social Cataloging Applications, 2009) </li></ul><ul><li>kullanıcılara okudukları/okuyacakları kaynaklar hakkındaki bilgileri, önerileri ve değerlendirmeleri paylaşma olanağı sunarak okuyucularla yazarlar arasındaki bağlantıyı sağlayan araçlar (Jeffries, 2008) </li></ul>Sosyal Kataloglama Siteleri- Tanım
  5. 5. <ul><li>Sosyal kataloglama siteleri kullanıcılarına sunduğu seçenekler: </li></ul><ul><ul><li>kendi kataloglarını oluşturma, </li></ul></ul><ul><ul><li>sahip oldukları veya sahip olmak istedikleri bilgi kaynaklarını (kitap, CD, DVD vb.) diğer kullanıcılarla paylaşabilme, </li></ul></ul><ul><ul><li>bilgi kaynaklara yönelik olarak yorum yapabilme / okuyabilme, </li></ul></ul><ul><ul><li>tartışma grupları kurabilme </li></ul></ul><ul><ul><li>sınıflama amacıyla etiketler oluşturabilme </li></ul></ul>Sosyal Kataloglama Siteleri
  6. 6. <ul><li>Bibliyografik tanımlamalara yeni bir boyut kazandırmakta, </li></ul><ul><li>Kaynakların bulunabilirliğini artırma ve erişimine yönelik kullanıcı merkezli ek metadata üretme, </li></ul><ul><li>Kütüphaneciler için işbirliği ve ortaklaşa çalışmalara olanak tanıma ve bu sürece kullanıcıları da doğrudan katkı sağlayacak bir biçimde dâhil etme. </li></ul>Sosyal Kataloglama Siteleri Giustini, Hooker, ve Cho (2009)
  7. 7. <ul><li>2007 yılından itibaren site ve üye kullanıcı sayısında yaşanan büyük artış </li></ul><ul><li>LibraryThing </li></ul><ul><li>Shelfari </li></ul><ul><li>GuruLib </li></ul><ul><li>biblios.net </li></ul><ul><li>aNobii </li></ul><ul><li>Goodreads </li></ul><ul><li>Google Books </li></ul><ul><li>Reader2 </li></ul>Sosyal Kataloglama Siteleri <ul><li>bibliophil </li></ul><ul><li>chainreading </li></ul><ul><li>lib.rario.us </li></ul><ul><li>Bookarmy </li></ul><ul><li>WeRead </li></ul><ul><li>Connect via Books </li></ul><ul><li>Bookmeabook </li></ul>
  8. 8. <ul><li>56 milyonun üzerinde kitap (kataloglanmış) </li></ul><ul><li>1 milyonun üzerinde kullanıcı </li></ul><ul><li>6 milyona yakın özgün kaynak </li></ul><ul><li>LC, DDC, LCSH ile uyumlu </li></ul>LibraryThing
  9. 9.
  10. 10.
  11. 11.
  12. 12.
  13. 13. <ul><li>Amazon.com tarafından geliştirilmiş </li></ul><ul><li>Sanal raflar oluşturma </li></ul>Shelfari
  14. 20. <ul><li>Kitapların yanı sıra DVD’ler, oyunlar, yazılımlar, filmler vb. materyal türleri </li></ul><ul><li>ISBN numarası veya barkodlar (UPC-Universal Product Code) üzerinden arama olanağı </li></ul><ul><li>Cep telefonlarındaki kameralar ve diğer kameraları barkod okuyucu işlevinde kullanma </li></ul>Gurulib
  15. 21.
  16. 22.
  17. 23.
  18. 24.
  19. 25. <ul><li>Birinci nesil </li></ul><ul><ul><li>MARC formatını kullanarak katalog kayıtlarına bilgisayar üzerinden erişim </li></ul></ul><ul><ul><li>Boolean işleçleri ve anahtar sözcüklerin kullanılması </li></ul></ul><ul><li>İkinci nesil </li></ul><ul><ul><li>Grafik arayüzler ve hiperlinklerin kullanılması </li></ul></ul><ul><ul><li>Arama, erişme ve keşfetme seçenekleri </li></ul></ul>Çevrimiçi Kütüphane Katalogları
  20. 26. <ul><li>Sadece kataloglama ve sınıflama işlemleri sonucunda oluşturulmuş bibliyografik tanımlamalar </li></ul><ul><li>kullanıcı özelliklerini belirleyen ve geri bildirimleri toplayan bir düzene sahip bulunmama </li></ul><ul><li>Sosyal kataloglama sitelerindeki seçeneklerin çevrimiçi kütüphane kataloglarına kazandırılması </li></ul><ul><li>Katalogların işlevlerinin artırılarak yeni nesil kütüphane kataloglarının oluşturulması </li></ul>Çevrimiçi Kütüphane Katalogları
  21. 27. <ul><li>Etiketleme (Tagging) </li></ul><ul><li>İlk uygulamalar- AACR ve LCSH (Yazar adı, Eser adı, Konu) </li></ul><ul><li>Web 2.0 etkisiyle “Sosyal etiketler”, “Sosyal etiketleme” kavramları </li></ul><ul><li>Kullanıcılar tarafından kaynaklara erişim için üretilen anahtar sözcükler (Thomas Caudle ve Schmitz, 2009, s.411) </li></ul>Sosyal Kataloglama Uygulamaları ve Bu Uygulamaların Çevrimiçi Kütüphane Kataloglarına Katkısı
  22. 28. <ul><li>Folksonomiler </li></ul><ul><li>Sosyal etiketlerde yapılan tekrarlamaların toplamı ile ortaya çıkan kategoriler (Folksonomy, 2007) </li></ul><ul><li>Ağırlıklandırma algoritmaları </li></ul>Sosyal Kataloglama Uygulamaları ve Bu Uygulamaların Çevrimiçi Kütüphane Kataloglarına Katkısı
  23. 29. <ul><li>Fasat Yapılar (Faceted) </li></ul><ul><li>Tarama sonuçlarını konu, yazar, materyal türü ve tarih gibi gruplara ayırarak menü biçiminde gösterme </li></ul>Sosyal Kataloglama Uygulamaları ve Bu Uygulamaların Çevrimiçi Kütüphane Kataloglarına Katkısı
  24. 30. <ul><li>RSS Beslemeleri (RSS Feeds) </li></ul><ul><li>Bir katalog taraması işleminin kayıt altına alınması, tarama yapılan konuda kataloga yeni bir yayının eklemesi durumunda kullanıcıların bilgilendirilmesi </li></ul>Sosyal Kataloglama Uygulamaları ve Bu Uygulamaların Çevrimiçi Kütüphane Kataloglarına Katkısı
  25. 31. <ul><li>Ayarlanabilen İlgililik Sıralaması </li></ul><ul><li>Bilgi Kaynağı Hakkında Bilgiler (özet, abstrakt, kapak resmi, içindekiler sayfası vb.) </li></ul><ul><li>İlgili Diğer Bilgi Kaynaklarına Yönlendirme </li></ul><ul><li>Ödünç Verme Verileri </li></ul><ul><li>Diğer Kataloglar ve Veri Tabanları Gibi Farklı Kaynaklardan Gelen Verileri İndeksleme </li></ul><ul><li>Yetkeli Konu Başlıklarıyla Ek Arama Tavsiyelerinde Bulunma </li></ul><ul><li>Doğru Hecelenişleri Verme </li></ul>Sosyal Kataloglama Uygulamaları ve Bu Uygulamaların Çevrimiçi Kütüphane Kataloglarına Katkısı
  26. 32. <ul><li>Standart bir yapının bulunmayışı </li></ul><ul><li>bilgi erişim açısından oluşturulan etiketlerin farklı hecelenmelerinde standart bir düzenin olmaması, </li></ul><ul><li>Hiyerarşi ile ilgili sorunlar </li></ul><ul><li>konu başlıklarında kontrollü sözlüklerden faydalanarak oluşturulan geniş ve dar kapsamlı terimlerle yapılan ilişkilendirmelerin yapılmadan doğrudan etiket eklemelerinin yapılması, </li></ul><ul><li>Etiketlemede farklı kullanımlar </li></ul><ul><li>kullanıcılar tarafından oluşturulan etiketlerde standart olmayan bir şekilde tekil ve çoğul ifadelerin kullanılması, </li></ul>Sorunlar
  27. 33. <ul><li>Farklı terim ve telaffuzların kullanımı </li></ul><ul><li>sosyal kataloglama ile kullanıcılara sunulan dil kullanım özgürlüğünün ortaya çıkardığı tutarsızlıklar, </li></ul><ul><li>Eş anlamlı kelime kullanımları </li></ul><ul><li>herhangi bir kontrolün olmaması, </li></ul><ul><li>Kelimelerin çok yönlü kullanımına ilişkin sorunlar </li></ul><ul><li>etiketlemede bazı kelimelerin gerçek anlamlarının dışında taşıdıkları anlamlar için kullanılması, </li></ul><ul><li>Kötü niyetli kullanım </li></ul><ul><li>Kataloglara eklenecek etiketlerde kullanıcıların içeriğe zarar verecek ifade kullanımları. </li></ul>Sorunlar (HLWIKI Canada, 2010; Steele, 2009, ss.69-70)
  28. 34. <ul><li>kara liste (black list) uygulamaları, </li></ul><ul><li>etiketlerin başka dillerdeki karşılıklarını ifade eden uygulamalar, </li></ul><ul><li>ağırlıklandırma algoritmalarının kullanılması, </li></ul><ul><li>yapay zekâ uygulamalarından faydalanılarak ontolojiler ve semantik yapıların oluşturulması, </li></ul><ul><li>kütüphanelerin/bilgi merkezlerinin denetim mekanizması oluşturması, </li></ul><ul><li>kütüphanelerin/bilgi merkezlerinin konu başlıkları listeleri ve thesaurusların kullanımlarını devam ettirmesi ve kullanıcılara yardımcı bir rol üstlenecek şekilde sunması. </li></ul><ul><li>(Tarulli, 2010; AquaBrowser, 2010; Steele, 2009, s.72). </li></ul>Çözüm ?
  29. 35. <ul><li>İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Kütüphanesi, </li></ul><ul><li>Özyeğin Üniversitesi Kütüphanesi </li></ul><ul><li>TED Ankara Koleji Kütüphanesi, </li></ul><ul><li>Sabancı Üniversitesi Bilgi Merkezi </li></ul>Türkiye ?
  30. 36. <ul><li>Yeniden şekillendirme </li></ul><ul><li>Etki ve yenilik yaratma </li></ul><ul><li>Çevrimiçi kütüphane kataloglarının gözden geçirilmesi </li></ul><ul><li>Kullanıcı beklentilerinin belirlenmesi, </li></ul><ul><li>İşlevlerin artırılması </li></ul>Sonuç
  31. 37. Sosyal Kataloglama Siteleri ve Yeni Nesil Kütüphane Katalogları “ ÜNAK İkibin10, &quot;Bilgi Yönetimi 2.0: Sosyal Ağlarda Bilgi Hizmetleri 7-9 Ekim 2010, Ondokuz Mayıs Üniversitesi , Samsun Nevzat ÖZEL Ankara Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü facebook.com/nevzatozel twitter.com/nozel Tolga ÇAKMAK Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü facebook.com/tcakmak twitter.com/tolgacakmak
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×