Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
  • evettt
    Are you sure you want to
    Your message goes here
No Downloads

Views

Total Views
41,325
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
32

Actions

Shares
Downloads
261
Comments
1
Likes
6

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Gök cisimlerini ve gök olaylarını inceleyen astronomisayesinde günümüzde yıldızlar, gezegenler, meteorlargibi gök cisimleri ya da gök olayları hakkında önemlibilgilere ulaşılmıştır. Astronomi bilimi gök cisimlerini inceler veonları yıldız, gezegen, kuyruklu yıldız, takım yıldızı, meteor,gökada gibi sınıflara ayırır. Temel bilimleri kullanarak gökcisimlerini gözlemleyen ve incelemeyapan bilim adamlarına ise astronom denir. Bu biliminsanlarının yapmış olduğu çalışmalar, evrene bakıpaçımızı değiştirmekte ve bizlere yön vermektedir.
  • 2. Yıldızlar ve bütün gök cisimlerini, gökkubbesi ya dagök küresi denen bir yarım kürenin içyüzüne serpilmiş gibi görürüz. Gerçektegök küresi dediğimiz buküre, geometrik, düzgün bir küredeğildir.İnsan gözü sınırlı uzaklıklar içinkarşılaştırma yapabilir,büyük uzaklıklar için bu karşılaştırmagücü biter. Gökcisimleri, bu nedenle büyük bir yarımküre üzerindeeşit uzaklıktalarmış gibi görünür,gözlemci her zamanGök küresinin merkezinde bulunur.
  • 3. Gökadalar sarmal, eliptik ve düzensiz şekillerde olabilir. Samanyolugökadasından başka Andromeda ve Sombrero gökadaları da vardır.Gezegenler yuvarlak bir disk şeklinde görünürler. Yıldızlar ise yanıp sönenışık noktaları gibi görünürler.Gezegenler, güneş çevresinde dönerler.Gezegenler, ısı ve ışık kaynağı değilken, yıldızlar ısı ve ışık kaynağıdır.Çıplak gözle görebildiğimizgök cisimleri arasında belki de en önemlisi olan, günlükyaşantımızın bir parçası olmasının yanı sıra sağladığıyenilenebilir enerji sayesinde yaşamımızın devamlılığını sağlayantek yıldız Güneştir. Güneş, Dünya üzerindekicanlı yaşamının sürmesi için gerekli enerjinin büyük birKısmını ışıma yoluyla ulaştırır. Dünya üzerinde iklimlerin oluşması, bitkiörtülerinin gelişmesi, meteorolojik olayların tümündeGüneşin etkisi vardır.
  • 4. Uzaydaki maddeler, çok küçük toz parçacıklar, hidrojengazlarından ve çok küçük miktarlardaki elementlerdenoluşmaktadır. Uzaydaki çok geniş bir alana yayılmış toz vegaz bulutlarına nebula denir. Tüm yıldızlar oluşumlarına birnebula içinde başlar.
  • 5. Yapılan gözlemlere göre, uzayın her noktasında bugaz bulutlarının aynı yoğunlukta olmadığı tespitedilmiştir. Yoğunlaşmanın olduğu yerlerde kütle çekiminindaha kuvvetli olması gaz bulutunun kendinidaha da sıkıştırarak çok yüksek yoğunluklara ulaşmasını sağlar. Çünkü, kütle çekimi etkisi ile bu tanecikler birbiriniçekerek bir yoğunlaşma başlatır. Birbiriniçeken taneciklerin kütlesi artmaya ve daha fazla tanecikçekmeye başlar. Bu şekilde kütle ve çekim kuvvetininartması ile yoğunlaşan madde bulutu, kendini daha dasıkıştırarak çok yüksek yoğunluklara ulaşmış olur.
  • 6. Bulutsuz bir gece gökyüzüne baktığımızda parlak küçüknoktalar görürüz. Bu ışık noktacıkları, var olduğundanberi insanların ilgisini çekmiştir. Yıldızlar çokbüyük kütleye sahip olan çok sıcak ve çok parlak ateşküreleridir. Yıldızlar bizden çok uzakta olduklarındanonları küçük ışık noktacıkları şeklinde görürüz. ÖrneğinGüneş’ten sonra en yakın yıldızın bize uzaklığı 40trilyon km’dir
  • 7. Gökyüzünde çıplak gözle görülebilecek yıldız sayısı2000 civarındadır. Ancak bu ünite sonunda evrendemilyarlarca yıldızın olduğu, yıldızların nasıl oluştuğu,ne gibi yaşam evrelerinden geçtikleri, yıldızların hangiözelliklerine göre sınıflandırıldıkları hakkında bilgi sahibiolacağız.Çok sıcak gazlardan oluşan ve etrafına ışık ve enerjisaçan çok büyük kütleli gök cisimlerine yıldız denildiğiniöğrenmiştik.Yıldızların yapısındaki gazlar plazma hâldedir.Yıldızların yapısı gaz hâldeki farklı elementlerden oluşur. Buelementlerin oranları yaklaşık olarak %71 hidrojen, %27helyum, %2 karbon, bakır, çinko, alüminyum, altın, demirdir.
  • 8. Evrenin oluşumu ile ilgili en çok kabul gören görüş büyükpatlama teorisidir. Bu teoriye göre evrendeki tümmadde başlangıçta bir aradaydı ve büyük bir patlamaile bu büyük kütle genişlemeye başladı. Büyük patlamanınetkisi ile evrenin bazı bölgelerinde toz ve gazkümeleri oluştu. Sınırları çok büyük olan bu toz ve gazbulutlarına nebula denir. Yıldızların oluşmayabaşladıkları yerler nebulalardır
  • 9. Güneş, etrafındaki gezegenler ile birlikte Güneş sistemini oluştururve bu sistemin yıldızıdır. Dünya Güneş sisteminin bir gezegenidir.Gökyüzünde her parlayan cisim yıldız değildir. Onlardan bazılarıgezegen de olabilir. Yıldızlar ve gezegenler arasında bazı farklarvardır. Yıldızların kendisi ısı ve ışık kaynağı olduğu hâlde, gezegenleryıldızlardan Aldığı ışığı yansıtır. Gezegenler yıldızlardan dahasoğuk ve küçüktür. Bir yıldız olarak Güneş Dünya’daki yaşam için en önemlienerji kaynağıdır. Mevsimlerin oluşması, bitkilerin fotosentezyapabilmesi, buharlaşmanın gerçekleşmesi ve dolayısıylayağışların gerçekleşmesi Güneş’ten gelenenerji ile gerçekleşir. Günlük yaşam tarzımız üzerindede Güneþ’in önemli etkileri vardýr. Farklý ülkelerdeyaşayan insanlar evlerinin yapılarını ve giysileriniGüneş’ten enerji alma durumuna göre düzenler.
  • 10. Güneş’in çapı 1,39.106 km, yüzey sıcaklığı 5500 K,merkezindeki sıcaklık 15 milyon K, kütlesi 1,98.1030 kgve Dünya’ya uzaklığı 149,6.106 km’dir. Güneş enerjisiBize ışıma yoluyla ulaşır. Güneşten çıkan ışık ışınları bize8,5 dakikada ulaşır.Güneş’in yapısı, bazı katmanlara ayrılarak incelenir.En içte füzyon reaksiyonlarının meydana geldiği çekirdeğenükleer tepkime merkezi denir. Bu bölgedekisıcaklık yaklaşık 15 milyon k’dir. Kalınlığı Güneş yarıçapınındörtte biri kadardır.Merkezde açığa çıkan büyük enerjiyi elektromanyetikışıma yoluyla dış katmana ileten orta katmana ışımabölgesi denir. Kalınlığı 0,25 Güneş yarıçapından 0,7yarıçapına kadardır. Sıcaklık 2 ile 7 Milyon K arasındadeğişir.
  • 11. Işıma bölgesinin elektromanyetik ışıma olarak taşıdığıenerji, en dış katmanda madde hareketi ile taşınır. Bunedenle bu katmana taşıma bölgesi denir. Kalınlığı200.000 km kadardır. Yüzeyinde sıcaklık 5700 Kcivarındadır.
  • 12. Füzyon reaksiyonlarının başlaması ile yıldız özelliğikazanan bebek yıldız bu andan itibaren kütlekaybetmeye başlar. Bu durum aynı zamanda yıldızınyaşlanmasının da başlangıcıdır. Yıldızların bundansonraki yaşam süreçleri yıldızın kütlesine görefarklılık gösterir. Küçük kütleli ve orta kütleliyıldızlar farklı bir yaşam süreci izlerken büyük kütleliyıldızlar daha farklı bir yaşam süreci izler.
  • 13. Küçük kütleli ve orta kütleli yıldızların yaşam süreci:Füzyon reaksiyonu sonucu yıldızlar kütle kaybetmeyebaşlar. Kütlesi küçük olan yıldızların ömürlerininkısa olacağı zannedilebilir. Ancak durum bunun tamtersidir. Örneğin kütlesi Güneş’in kütlesinden küçükolan bir yıldızın ömrü yaklaşık 200 milyar yıl iken Güneşbüyüklüğündeki bir yıldızın ömrü 10 milyar yıl olabilir.Kütlesi 10 Güneş kütlesi kadar olan bir yıldızınömrü ise 10 milyon yıl kadardır.
  • 14. Merkez yoğunluğu ve sıcaklığınınartmasıyla yıldız genişlemeye başlar. Örneğin Güneşbu genişlemeyi gerçekleştirdiğinde dış yüzeyi Dünya’ya kadar uzanabilir.İç basıncın artışı sonucu bu şekildebüyümüş olan yıldıza kızıl dev adı verilir.
  • 15. Kahverengi cüceler :1995 yılında keşfedilmişlerdir.Kütleleri yaklaşık 80 Jüpiter kütlesi kadardır. Bumiktardaki kütle, füzyon reaksiyonlarını başlatamaz.Ancak yoğun ve sıcak olan kahverengi cüceleretraflarına ışık saçarlar. Küçük olmaları ve parlakolmamaları nedeniyle tespit edilmeleri zordur.
  • 16. Büyük kütleli yıldızların yaşam süreci: Büyük kütleliyıldızların doğuşu, enerji yaymaya başlaması vegenişleyerekkızıl dev oluşuna kadar gelişim evreleri küçükkütleli yıldızların evrelerine benzer. Ancak büyükkütleli yıldızların kızıl devi çok daha büyükolduğundanbu aşamadaki yıldıza süper dev denir.
  • 17. Kütle çekim kuvveti ile birbirlerine bağlı olarak hareketeden çok büyük yıldız topluluğuna gök ada (galaksi)denir. Galaksilerde milyarlarca yıldız olduğu hesaplanmıştır.Galaksilerin yapısında yıldızlar haricinde uçsuzbucaksız toz ve gaz bulutları da bulunur. Bilim insanlarıevrende 100 milyar galaksi olduğunu tahmin etmektedirler.Bir galakside 100 milyardan fazla yıldız olduğudüşünüldüğünde evrenin ne kadar dev boyutlarda olduğuanlaşılabilir.
  • 18. Galaksi kelimesi genelde zihnimizde sarmalkollardanoluşan yıldız topluluğu şeklinde belirir. Ancak farklıyapılardada gök adalar vardır.Gök adalar şekillerine göre üç gruba ayrılır. Bunlar;sarmal, eliptik ve düzensiz gök adalardır.
  • 19. Sarmal gök adalar: Merkeze doğru sarılan iki yada daha fazla kola sahiptir. Merkezi şişkin bir disk şeklindedir.Gök adanın kollarında genç yıldızlar, merkeze doğru ise daha yaşlı yıldızlaryer alır. Sarmal gök adalar merkezlerinin büyüklüğüne göre ve kollarınınÖzelliklerine göre alt sınıflara ayrılırlar. Büyük çekirdek ve sıkıca sarılmışkolları olan sarmal gök adalar Sa, orta büyüklükte çekirdek ve sıkıcasarılmış kolları olan sarmal gök adalar Sb, küçük çekirdek ve gevşek sarılmışkolları olan sarmal gök adalar Sc, çok küçük çekirdek ve çok gevşek sarılmışkolları olan sarmal gök adalar Sd olarak isimlendirilir. Sarmal gök adalarsarmal kolların başlangıç şekline göre eksenel simetrik ve çubuklu sarmalolarak da iki gruba ayrılır.
  • 20. Eliptik gök adalar: En büyük ve en fazla bulunangök ada türüdür. Bir çoğu küre şeklindedir. Ancak bazılarıbasık küre şeklinde de olabilir. Eliptik şekillerinin basıklık durumlarınagöre sınıflandırılır. Merkezleri çok parlaktır.Yapılarında çok az toz ve gaz bulunur. Geneldeyaşlı yıldızlardan oluşur. Toz ve gazın az olması nedeniyleyeni yıldız oluşumu nadiren gerçekleşir.
  • 21. Güneş ve etrafındaki gezegenlerden oluşan Güneşsistemi, Samanyolu gök adası içinde yer alır. Çapıyaklaşık 100 000 ışık yılı olan Samanyolu gök adasındayaklaşık 100 milyar yıldız olduğu hesaplanmaktadır.Samanyolu gök adası üstten bir merkez etrafınasarılmış kollar, yandan bakıldığında bir disk şeklindedir.Güneş sisteminin gök ada merkezine uzaklığı 25.000ışık yılıdır.