RECHT(Hoofdstuk 6 uit het handboek valt weg!)Indeling van recht           Inhoud           Territorium           Afdwin...
Rechtsleer: Commentaar op wetgeving en/of rechtspraak door juristenVb. De Juristenkrant 27/10/2010: blz. 4-5 Kritiek op he...
Oefeningen: PRIVAAT  PUBLIEK recht   1) Welke rechtstak? Privaat of publiek recht? Deze artikelen zijn belangrijk      Ar...
Indeling van recht.     Naar Territorium1. Nationaal   3 soorten wetgeving:        Klassieke wet (Voor iedereen van toep...
moet men voor België bepalen of het de verantwoordelijkheid is van de Federale,        Gemeenschappen of de Gewesten.Voorb...
Conclusie: Niet enkel Europese Rechtzaken!        Indeling van recht         Naar afdwingbaarheid        Dwingend recht  ...
Hoofdstuk 2: De politieke wereld2.1 De Belgische grondwet   1) In welk gewest zitten er twee taalgebieden?Het Waals Gewest...
Verwar de kieskringsplitsing (BHV) en de arrondissementssplitsing (faciliteitengemeenten)       niet door elkaar.    5) De...
-   Het vrije gebruik van talen (vooral gelinkt naar het vrije gebruik in u privéleven, word aan        banden gelegd in b...
Gewestniveau (bv: registratierechten, wegennet, havens, waterbeleid)   - Registratierechten worden anders geregeld in Vlaa...
Actua: Op 11 oktober is er een doorbraak gebeurd tijdens de onderhandelingen rond het onderwerpvan de staatshervorming. De...
in de ruime zin van het woord – te onderzoeken. Ookal was de aanleiding het                       sexueel misbruik binnen ...
Hoofdstuk 3: De rechterlijke wereld (België)(Een rechtbank heeft nooit 2 rechters! Altijd 1, 3, of meer. Oneven!)    - Vee...
Bij nieuw samengestelde gezinnen.    3. Waarover gaat deze uitspraken mogen doen? (= Materiële bevoegdheden v/e rechtbank)...
o   Zij krijgt financiële problemen, krijgt geen leningen meer bij de bank.          Buitenrechtelijke oplossing:        ...
o   CAO nr. 81o   Toepassingsgebied (niet enkel internet, ook GSM, e-mail,…)o   Regels voor het gebruik van de media:     ...
 Individualisering         Mogelijke actie: ontslag om dringende reden?             o Overmatig gebruik van internet voor...
   Meer en meer rekruteringschecks via internet                                  cao nr. 38: Enkel relevante informatie ...
Relatietherapeut                             Op vakantie gaan                             Echtscheidingsbemiddelaars      ...
Een advocaat mag een cliënt inderdaad weigeren, maar er zijn wel voorwaarden aan verbonden:    - ‘geweten’ bv. Dutroux, Ro...
3. Het parket of Openbaar Ministerie (O.M.) = Staande magistratuur = Parketmagistraten     Procureur des Konings = De baa...
Uitvoering van het vonnis: “betekening v.h. Vonnis” is het officieel ter kennis brengen van het vonnisdoor een deurwaarder...
-   Onderzoeksrechter is een rechter uit de correctionele onderzoeksrechtbank. Complexe       strafzaken? OM geeft de zaak...
o   Zware verantwoordelijkheid, oordelen over gedetineerde en rekening houden met               de burgerlijke partijen.  ...
3: Het eigendomsrecht en zijn beperkingen:           o   Politieke rechten                    In enge zin: gekoppeld aan ...
-   Zelfstandige zakelijke rechten            o Erfdienstbaarheden (3 voorbeelden)                     Heersend erf – Lij...
Intellectuele rechten   -   Heerschappij over een idee, creatie       Auteursrecht: SABAMLesvragen:    - Leg uit: SABAM. ...
Hoofdstuk 5: Verbintenissen1 Contractuele (=rechtshandelingen)2 Buitencontractuele (=rechtsfeiten) vnl. in H8    1. Contra...
WAM: Wettelijke aansprakelijkheidsverzekering in zake motorvoertuigen.    4. Te goeder trouw – Geen definitie geven, maar ...
Elio              huwelijkscontract                      Bart               = reden van contract       U moet controleren ...
Hindernissen voor slachtoffer contractbreuk:       Men kan niet zomaar de andere partij aansprakelijk stellen!   - Overmac...
 Fout:      Het schenden van de wet, of nalatigheid/onvoorzichtigheid: toetsen aan algemeen criterium      van “een goede...
o   6 bouwwerf tijdens werkuren arbeiders – stuk dakmateriaal valt op derde voorbijganger    De bouwfirma EN de arbeider d...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Recht: Principes en praktijk 2011-2012

2,996 views
2,701 views

Published on

Persoonlijke cursus 1e jaar recht academiejaar 2011-2012

Published in: Education
0 Comments
4 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,996
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
91
Comments
0
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Recht: Principes en praktijk 2011-2012

  1. 1. RECHT(Hoofdstuk 6 uit het handboek valt weg!)Indeling van recht  Inhoud  Territorium  Afdwingbaarheid  Gelding  Invloedssfeer Gekoppeld aan actualiteit, tekst, denk- en discussievragen, websites.Waarom is er recht? Oplossing van conflicten, …Waar is er recht? Overal. (Er moet eerst iets gebeuren voor er iets aan gedaan wordt!)XMM Waar is er geen recht? Bescherming voor minderjarigen op sociale netwerksitesrammelt.Slechts 2 onderzochte sociale netwerksites hebben een filter voor het bezoeken vanminderjarige profielen. Er bestaat nog geen zelfreguleringsovereenkomst of contract. Slechts 4 siteszorgen ervoor dat minderjarigen enkel door hun vrienden kunnen worden benaderd. Conclusie: Derelatie tussen het technische en het juridische staat nog niet op punt. Sociale netwerksites wordenmomenteel voor 77% bezocht door jongeren tussen 13 en 16 jaar, 38% tussen 9 en 12 jaar! (Bron:22/06/2011)Wat is recht? Gedragsregels + Procedureregels (hoe?) = RechtBronnen:Wetgeving: Wetboeken, staadsblad.be, jura.be, …Iedereen wordt geacht de wet te kennen!Voorbeeld; e-communicatie (Hier bestaan al enkele jaren wetten over)Op het mondeling examen mag je geen wetboeken/laptop gebruiken.Rechtspraak: (zijn hier al uitspraken over?) Vonnissen en arresten (zie hoofdstuk 3)Jura.be, website Hof van Cassatie, (zie juridat.be, dit is handig als je een rechtszaak van bv Hof vanCassatie moet uitleggen tijdens een mondeling examen.) Grondwettelijk hof (zie hoofdstuk 2) … -heeft in 2003 een uitspraak gedaan over BHV, dat het een discriminatie is dat je op Franstaligen kanstemmen op Vlaams grondgebied.1e zaak in België rond vals Facebook profiel: zoek op en bespreek.http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=DMF20110907_042http://www.desmyttere.be/nieuws/p/detail/koppel-bestraft-voor-aanmaken-vals-facebook-profielDit is een strafzaak voor de correctionele rechtbank 1
  2. 2. Rechtsleer: Commentaar op wetgeving en/of rechtspraak door juristenVb. De Juristenkrant 27/10/2010: blz. 4-5 Kritiek op het arrest van het of van Beroep in Gent.(www.legalworld.be button rechtspraak)http://www.futureofcopyright.com/nl/home/blog-post/2011/02/03/justitie-vs-yahoo-is-yahoo-een-aanbieder-van-een-communicatiedienst.html INDELING van recht  Naar inhoud PRIVAAT recht  PUBLIEK recht Wat? Burger-Burger Wat? Overheid-Overheid of Burger-Overheid(Rechtspersonen vallen hier ook onder) 1. Privaat recht (=meestal van aanvullend recht) Aanvullend recht = zoek op Zoek definities op in het handboek Burgerlijk recht Arbeidsrecht Handelsrecht Gerechtelijk privaatrecht (Procedures) … Waar? Welke wetboeken? Vind ik het online? 2. Publiek recht Grondwettelijk recht a.k.a. Staatwet (Grondwettelijk hof) Strafrecht (bv. Vals profiel) Administratief recht Sociaal zekerheidsrecht (bv Pensioenen, werkloosheidsuitkering, OCMW) Sociaal recht is eigenlijk de koepel van sociaal zekerheidsrecht en arbeidsrecht. Maak hier een onderscheid! Fiscaal recht (Belastingen) 2
  3. 3. Oefeningen: PRIVAAT  PUBLIEK recht 1) Welke rechtstak? Privaat of publiek recht? Deze artikelen zijn belangrijk Art 215 BW, Art 700 Ger. Wb, Art 1 GW, !Art 1382 BW!, Art 1134 BW. (BW= Burgerlijk wetboek, Ger. WB= Gerechterlijk Wetboek, GW= Grondwet) Art 215 BW is PRIVAAT recht(Bescherming van de gezinswoning) Hoofdstuk 4 en verder – Burgerlijk wetboek Art 700 Ger. Wb is Gerechterlijk Privaatrecht - PRIVAAT recht(Rechtsingang door dagvaarding voor rechter) Belangrijk onderdeel in Hoofdstuk 3 (Burgerlijke procedure) Art 1 GW is Staatsrecht of Grondwettelijk recht - PUBLIEK recht(België is een federale staat) Hoofdstuk 2 – Volg de actualiteit! Art 1382 BW is Aansprakelijkheidsrecht - PRIVAAT recht (Aansprakelijkheidsrecht) Hoofdstuk 8 Art 1134 BW is Contractenrecht - PRIVAAT recht (Geldigheid van contracten) Hoofdstuk 7 Rechtsingang = ingang zoeken tot de juiste rechtbank 2) Welk wetboek (Wb.) Past niet in de rij? Waarom? Wb. Succ.R. / WIB / Wb. Venn. / WB. Reg. (Successierechten, Inkomstenbelastingen, Vennootschappen, Registratierechten) Alles gaat over belastingen (FISCAAL RECHT) , behalve Wb. Venn.(VENNOOTSCHAPSRECHT) wat een organisatievorm is. Onderscheid de types fiscaal recht: Successierechten = Erfrecht (Belasting op erfenis) Inkomstenbelasting = Personenbelasting (Belasting op loon) Registratierechten = Belastingen op aankopen ! 10% moet u betalen op de aankoopprijs van uw onroerend goed 3
  4. 4. Indeling van recht.  Naar Territorium1. Nationaal 3 soorten wetgeving:  Klassieke wet (Voor iedereen van toepassing)  Decreet (Van toepassing voor gemeenschappen en gewesten)  Ordonnantie (H2) (Van toepassing ENKEL op Brussel)2. Europees  E.U.: Lidstaten (Veel lidstaten, vatbaar voor sneeuwbaleffect economische crisis)  Instellingen:  Europese Raad (Staatshoofden en regeringsleiders)  Elke lidstaat apart  = Europese Top  Europese Commissie (Voorzitter Barosso – Portugal + 27 Eurocommissarissen)  Hier gebeuren de voorstellen van een richtlijn of verordening (def. Onderaan)  Europees Parlement http://www.europarl.europa.eu/  Rechtstreekse verkiezingen om de 5 jaar  Hoe meer we Europa willen laten beslissen, hoe meer bevoegdheden we het Europees Parlement moeten geven.  Bespreken het voorstel van richtlijn of verordening uit de E.C.  ACTUA: 28/09/11: Europees Parlement bespreekt alcoholverbod bij beginnende bestuurders (2 jaar) en professionele bestuurders.  Verdrag van Lissabon:  Voorzitter Europese Raad: Herman Van Rompuy (EU President)  Minister van buitenlandsezaken: Catherine Ashton  Hof van Justitie  Een rechtbank die recht spreekt over alles van de E.U.  Europese Centrale Bank  Eurobeleid (Euro zone) Een verordening is bindend voor alle lidstaten en rechtstreeks toepasselijk. Geen omzetting in nationale wetgeving nodig. (Onmiddellijk bindend naar inhoud!) Een richtlijn is ook bindend, maar naar het resultaat. (Bereik dit doel, hoe u het doet beslist u zelf) Men wil harmonisatie krijgen binnen bepaalde thema’s. Lidstaten moeten de richtlijn omzetten in nationale wetgeving. (Zie hoofdstuk 2) Afhankelijk van de inhoud van de richtlijn 4
  5. 5. moet men voor België bepalen of het de verantwoordelijkheid is van de Federale, Gemeenschappen of de Gewesten.Voorbeeld van een verordeningCOM(2011)266 – Beperkende maatregelen in verband met de situatie in Syrië.Gezamenlijk voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD betreffende maatregelen in verbandmet de situatie in Syrië: - Wapenembargo - Verbod op uitvoer vn uitrusting die voor binnenlandse repressie zou kunnen worden gebuikt (bv. - Inreisbeperkingen in de EU - Bevriezen van de tegoeden en economische middelen van verantwoordelijke personenVoorbeeld van een richtlijnRichtlijn elektronische handel (10 jaar oud!) – Juristenkrant 13/10/2010Knelpunt: Houdt zich op de vlakte over de toelaatbaarheid van het ongevraagd versturen van SPAM.(Ongevraagd versturen van commerciële communicatie via elektronische post.)Voorstel: Kiezen voor een opt in- systeem:Principieel verbod zoals bij richtlijn privacy en elektronische communicatie.Deze richtlijn moet ook omgezet worden naar nationale wetgeving. Indeling van recht  InternationaalVerdragsrecht: (EXAMEN!) - VN-verdrag - Verdrag over de rechten van het Kind - Verdrag over de Rechten van de Mens = E.V.R.M. WAARSCHUWING; dit verdrag heeft niets te maken met de E.U., meerdere landen hebben dit verdrag ondertekend! Art.6: Recht op eerlijk proces Art.8: Privacy en Bescherming v/h gezinsleven Indien er sprake is van een schending komt dit voor het E.H.R.M. (Europees Hof inzake de Rechten van de Mens) Zij doen arresten. Public Hearings 09/2011: The court will be holding three hearings in the cases of; -Austin and Others v. United Kingdom (no. 39692/09, 40713/09, 41008/09) - Georgia v. Russia (no. 2) (no. 38263/08) - Gillberg v. Sweden (no. 41723/06) 5
  6. 6. Conclusie: Niet enkel Europese Rechtzaken! Indeling van recht  Naar afdwingbaarheid Dwingend recht  Aanvullend recht - OO & GZ (Openbare orde & Goede zeden) Bv. Erfopvolging (testament) - Bescherming zwakkere partij Directe bloedverwanten (Bv. Huurder binnen de woninghuurwet, 100% onterven kan niet. vaak discussie rond de huurwaarborg. Maximaal 2 maanden! Indeling van recht  Naar gelding Gemeen (Gemeenschappelijk) recht  Bijzonder recht Gekocht = Gekocht Extra bescherming consument Bv. Kopen op afstand (ebay)Verzakingsrecht (= Bedenktijd) 7 dagen! Indeling van recht  Naar invloedssfeerPolitieke- rechterlijke- burgerlijke wereld.Begrip: Objectief  Subjectief rechtMondeling examen:Uitleg geven over rechtvaardigewetten, rechtvaardige rechtspraak en rechtvaardige vorderingen. 6
  7. 7. Hoofdstuk 2: De politieke wereld2.1 De Belgische grondwet 1) In welk gewest zitten er twee taalgebieden?Het Waals Gewest 2) Welke parlementen en regeringen bestaan er in ons land vandaag? (Besprekingsvraag) Schema p.53!! Federaal Parlement & Regering Waals Parlement & Regering (Franstalig gewest) Parlement & Regering van de Franstalige Gemeenschap Vlaams Parlement & Regering(Gewest + Gemeenschap!) Brussels Hoofdstedelijk Parlement & Regering (Enkel gewest) Parlement & Regering van de Duitstalige Gemeenschap (Enkel gemeenschap) De uiteindelijke beslissingsmacht ligt bij het bevoegde parlement (wetgevende macht). (Bv: de akkoorden van de onderhandelaars moeten nog in wetten worden goedgekeurd, in het parlement) Besluiten linkt u aan de uitvoerende macht (de regering). Kris Peeters  Hoofd Vlaamse regering Elio di Rupo  Hoofd federale regering Di Rupo zal in het federaal parlement zijn regeringsverklaring afleggen. 3) Het flexibiliseringsdecreet hoger onderwijs geldt voor studenten in alle hogescholen van ons land (stelling). Is dit juist of fout en verklaar.Fout, aangezien onderwijs een kwestie is van de Gemeenschappen en het flexibiliseringsdecreet een Vlaams decreet is zal dit enkel van toepassing zijn op de Vlaamse hogeschoolstudenten. 4) Zes faciliteitengemeenten: Verklaar en situeer. Hoe zijn deze ontstaan? (Besprekingsvraag) Een gemeente op eentalig grondgebied (Vlaanderen) dat verplicht is gemeentelijke diensten in twee talen te voorzien noemt men een faciliteitengemeente. Ontstaan om permanente taalrechten te bezorgen of tijdelijke integratiebevorderlijke maatregelen in te voeren. De wet was hier zeer vaag over. Voor de Franstaligen kwam dit over als permanente taalregelingen. De staatshervorming gaat over tegemoetkomingen naar de Franstalige taalminderheid Maak een koppeling naar de omzetbrief (Leo) Peeters en zeg wat er beslist is. (Koppel ad regeringsonderhandelingen) Dat Franstaligen wonende in een Vlaamse faciliteitengemeente moeten hun recht op een anderstalige dienst telkens opnieuw moeten aanvragen. Omzendbrief is geen wet. Het deelakkoord: faciliteitengemeenten kunnen kiezen of ze stemmen op Brusselse lijsten of lijsten uit Vlaams Brabant. 7
  8. 8. Verwar de kieskringsplitsing (BHV) en de arrondissementssplitsing (faciliteitengemeenten) niet door elkaar. 5) De conflicten op communautair vlak tussen Vlamingen en Franstaligen worden gelinkt aan het territorialiteitsbeginsel en het personaliteitsbeginsel. Leg uit. (Open vraag) Het personaliteitsbeginsel zou de burger toelaten, ongeacht de plaats hij zich bevindt, zich tot de overheid te wenden in welke landstaal hij ook verkiest. Het territorialiteitsbeginsel kijkt echter naar de plaats waar men zich bevindt, en de streektaal wordt dan de bestuurstaal. Link naar conflicten op communautair vlak: De faciliteitengemeenten is een toepassing van het personaliteitsbeginsel. P.56 : niet de puntjes p.57: raad van state niet gezien, wel kunnen uitleggen. Verwijs naar de website. p.58 gronwetteljk hof : zie BHV de uitspraak van het GWH rond BHV, geef er een korte samenvatting vanExamen:Minstens 2 faciliteitengemeenten geven.Verklaar “de 3 niet-benoemde burgemeesters”Hebben grondwetsartikelen voorrang op andere wetsartikelen?p55 H1.2.6: De grondwet heeft voorrang op alle andere wetten – wetten, decreten en ordonnanties -(ook bijzondere wetten).!Opmerking: De grondwetsartikelen + de bijzondere wetten, om deze aan te passen is er een 2/3emeerderheid nodig. Dat betekend dat er enorm veel politieke partijen nodig zijn om iets rond debevoegdheden te wijzigen. Dit is politiek gezien geen goede zaak.Onderscheid wel het politieke van het juridische. Bij de politiek vormt men een coalitieEr is een hof dat uitspraken moet doen wanneer deze grondwet niet word gerespecteerd. Dit noemtmen het Grondwettelijk Hof. Vroeger noemde dit het arbitragehof!Actua: BHV is in 2003 voor het grondwettelijk hof geweest in een arrest. De uitspraak luidde dat dekieskring BHV ongrondwettelijk was, en dat deze een schending inhield van het gelijkheidsbeginsel.Op het mondeling examen moet de uitspraak kunnen samenvatten.Op p.58 vind u de theoretische uitleg. De blauwe letters die er staan moeten gelinkd worden aan decase BHV. Ondertussen is deze zaak opgelost.Rechtenbeginsel: - Gelijke behandeling - Persvrijdheid (Actua: In de strafzaak van Ronald Janssen was er een incident met journalisten van de VRT die werden buiten de rechtszaal gezet.) - Recht op vrije meningsuiting - Recht op onderwijs voor iedereen - Briefgeheim 8
  9. 9. - Het vrije gebruik van talen (vooral gelinkt naar het vrije gebruik in u privéleven, word aan banden gelegd in bestuurszaken en rechtszalen.)BevoegdheidsverdelingFederale overheidFederaal parlementGemeenschappen met regeringen en parlementenGewesten met regeringen en parlementenProvincies en gemeentenRechterlijke macht (H3) De huidige Belg moet dus rekening houden met 6 bestuursniveau’s:  Federaal  Gemeenschap  Gewest  Provinciaal  Gemeentelijk  Europees (zie PP1)De volgorde heeft niets te maken met hiërarchie!Bevoegdheidsverdeling:“Wie bevoegdheden krijgt, moet GELD krijgen.” Dit word geregeld in de financieringswet.Als u iets gaat veranderen aan de bevoegdheidsverdeling dan moet u ook de financieringswetwijzigen. Exclusieve bevoegdheden (Grondwetsartikelen waarin de bevoegdheidsverdeling wordt geregeld) - Justitie - Defensie Restbevoegdheden. Art.35 GW:“Vanaf het moment dat de wetgever erin slaagt om de exclusieve bevoegdheiden van het federaleniveau vat te leggen, zullen de restbevoegdheden tot de gemeenschappen en de gewesten behoren.”Dit is nog niet gebeurd, men doet een poging om een aantal dingen over te hevelen naar degewesten en gemeenschappen.LET OP: Dit zijn JURIDISCH EVENWAARDIGE NIVEAUS.Het federale niveau is nog steeds bevoegd voor (bv. GW, justitie, sociale zekerheid (?), …) enmomenteelde RESTBEVOEGDHEDEN, dit wil men wijzigen. (Autonomie van de deelstaten)Gemeenschapsniveau (bv. Onderwijs (?) (Behalve diplomavereisten), audiovisuele media,jeugdbescherming , gezinsbeleid) 9
  10. 10. Gewestniveau (bv: registratierechten, wegennet, havens, waterbeleid) - Registratierechten worden anders geregeld in Vlaanderen, Brussel, Wallonië.LET OP: Dit zijn JURIDISCH ONDERGESCHIKTE NIVEAUSProvinciaal niveau: bv. Huisvuilverwerking, rampenplannen (bv. Treinrampen), provinciewegennet(?)Gemeentelijk niveau: bv. OCMW’s, gemeentelijke wegen (?), sportinfrastructuur,..Enkele bestuursniveaus onder de loep: - Gemeenschapsniveau (Vlaams) = Vlaams Gewest + Nederlandstalige instellingen op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. (één parlement voor gwst & gmnschp) - Gemeenschapsniveau (Waals) = Waals Gewest zonder Duitse taalgebied, instellingen op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. - Duitstalig taalgebied: Ken twee gemeenten; Butgenbach, Eupen, Sankt-Vith.Gewestniveau’s (4):Vlaams = Nederlands taalgebied (Homogeen taalgebied)Waals = Frans + Duits taalgebiedBrussels Hoofstedelijk Gewest = Tweetalig gebiedVoor de Vlaamse Brusselaren vinden het enorm belangerijk dat de tweetaligheid blijft in Brussel,hoewel het in de werkelijkheid voornamelijk Franstalig is.België is een - rechtsstaat, - democratische staat, - parlementaire democratie, - federale staat - (En een sociale staat.)KENNENArt. 1: Belgie is een federale staat samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten.Grondwetsherzieningen sinds 1970… (vandaag zijn ze er nog mee bezig, mee bevoegdheden over tehevelen) geleidelijke overgang van een eenheidsstaat met decentralisatie van bevoegdheden voorde provincies + gemeenten. -> Waarom zo lang? Er is altijd een 2/3e meerderheid nodig.Dit is dus zeer geleidelijk gebeurt, en zal nog lang duren.Vragen: 1) In welk Gewest zitten er 2 taalgebieden? => Zie vraag HB 2) Welke parlementen en regeringen zijn er in ons land? => Zie vraag HB 3) Het flexibiliseringsdecreet Hoger Onderwijs geldt voor studenten in alle hogescholen van osns land. Juist of fout? Verklaar. 10
  11. 11. Actua: Op 11 oktober is er een doorbraak gebeurd tijdens de onderhandelingen rond het onderwerpvan de staatshervorming. De concrete bevoegdheden die naar de gemeenschappen en de gewestenverhuisd zijn gisteren bekend gemaakt. De inhoud van de staatshervorming is gepubliceerd maarmoet nog gelezen worden. De Vlaamse regering gaat de afspraken rond de staatshervorming toetsenmet het Vlaamse regeerakkoord.Nog op de agenda: - Regeringsvorming - Sociaal economisch luik (begroting) Er is hier veel druk vanuit Europa, om tegen eind oktober een akkoord te hebben. Eerst moet Di Rupo zien met wie hij het meeste akkoorden kan bereiken en een ploeg samenstellen. 2.1 = Grondwet 2.2 = start p.59, hier geeft men enkel de uitleg van het federale parlement 2.3 = Regering  federaalOp blz 62 word er over een ander orgaan gesproken, de senaat. Alles van 2.2.5 laten we wegvallen.De senaat zal stevig worden hervormd.Op blz 59; de Kamerleden zijn rechtstreeks verkozen op 13/06/2010(De senaat bestaat uit 40 rechtstreeks verkozen senatoren)….. DOORSTREPENAccent: wie heeft de meerderheid in ons federaal parlement?U moet ook weten wat we bedoelen met ‘twee taalgroepen’ (NL en FR)U moet weten welke taalgroep de meerderheid heeft in het parlement. (NL, 88 leden en FR 62)Er is minstens de helft nodig van een taalgroep, en 2/3e van het parlement in totaal nodig.Hoofdtaak van het parlement: wetten bespreken, stemmen en goedkeurenHoofdtaak van de regering: wetten toepassenKen het verschil tussen een wetsontwerp en een wetsvoorstel.Via de website www.dekamer.be zoek de rol van de raad van state binnen het bespreken vanwetten.Het parlement noemt men een plenaire (voltallige) vergadering. Men heeft commissiesgeorganiseerd die eigenlijk het grootste wetgevende werk doen. De meerderheidspartijen in hetfederaal parlement komen ook in de meerderheid aan bod binnen de commissies. (PS & NVA)Soorten commissies: - Vaste commissies (belangrijksten) 11 in totaal, elk hun specialiteit o 2 voorbeelden kunnen geven:  Vaste commissie Justitie  Vaste commissie Binnenlandse Zaken - Bijzondere commissies (wordt enkel opgericht als er een nood aan is rond een bepaald thema)  Bijzondere commissie inzake Spoorwegveiligheid (Naar aanleiding van het botsen van twee passagierstreinen op 15/02/2010 in volle ochtendspits.)  Bijzondere commissie inzake Sexueel misbruik (In dit kader had ze de opdracht het seksueel misbruik en feiten van pedofilie in een gezagsrelatie – 11
  12. 12. in de ruime zin van het woord – te onderzoeken. Ookal was de aanleiding het sexueel misbruik binnen de kerk, de bijzondere commissie ging ruimer.) - Onderzoekscommissies (binnen een rechtzaak de feiten onderzoeken. Dit is géén rechtbank, de nadruk ligt op het onderzoek, niet op veroordeling.)  Onderzoekscommissie Dutroux (Onderzocht de samenwerking tussen politiediensten onderling (poltie/rijkswacht) en tussen politie en justitie. Conclusie: Complete politiehervorming, hervorming justitie slechts gedeeltelijk gelukt.  Onderzoekscommissie DioxinecrisisHet Parlement: de waakhond= de controlefunctie van de wetgevende op de uitvoerende macht o Vragenuurtje in het parlement (Chihuahua functie) Interpellatie - motie van wantrouwen, stemming, sanctie met evt. val regering! o Onderzoekscommissies (Pitbull functie)  zie boven voor uitleg 2.3.1 Regering 1. Verkiezingen (13 Juni 2010) Dit zijn vervroegde verkiezingen, oorzaak dossier BHV. 2. Zetelverdeling 2.1 Aanstelling informateur (Actua: Nadien extra namen zoals Koninklijk bemiddelaar, koninklijk verkenner, reformateur, preformateur, …) 2.2 Aanstelling formateur (Elio di Rupo) anno 13/10/11 nog steeds hier. Gaat coalities maken en een regering vormen. 2.3 Formateur wordt Premier, en stelt zijn regeerakkoord voor aan het parlement. 12
  13. 13. Hoofdstuk 3: De rechterlijke wereld (België)(Een rechtbank heeft nooit 2 rechters! Altijd 1, 3, of meer. Oneven!) - Veel te ingewikkeld - Kritiek op de moeilijke organisatie van de verschillende rechtbanken en hovenDoelstellingen: 1. Vereenvoudiging 2. Minder procedures voor de burger (Laagdrempeligheid!) 3. Drukken kostprijs 4. ModerniseringHuidige minister: Stefaan De Clerck (19/10)Heeft een voorstel, de grootste hervorming van justitie sinds jaren; “Octopus 2”.! Opzoeking: Wat is zijn plan in het kader van het gerecht en de organisatie om deze tevereenvoudigen? Een groot deel van zijn voorstel is in de formateursnota van Di Rupo opgenomen.http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20090526_085  Van 27 gerechtelijke arrondissementen naar 16  Fusie van de kleine rechtbanken  Meer externe controle  Fusioneren van het personeelsbestand; aantal bazen gaan verdwijnenConclusie 19/10/11: Geen realisatie.In 2013 zou er een definitieve wet zijn rond de oprichting van een familierechtbank. Dit is geenwetsvoorstel meer, alles is in kannen en kruiken. 1. Wat is een familierechtbank? Rechtbank die allerlei conflicten binnen het gezin regelt. (EERST BEMIDDELEN!) Meerdere kamers:  Familiekamer (echtscheiding, alimentatie, bezoekrecht, …)  Jeugdkamer (Minderjarigen in problematische opvoedingssituaties (POS), Criminele minderjarigen (MOF), geesteszieke minderjarigen)  Kamer voor uithandengeving (Minderjarigen berecht als volwassene)  Kamer voor minnelijke schikkingen (Optioneel) 2. Waarom gaat men dit oprichten? Overlappingen procedures. Er zijn verschillende rechtbanken voor één gezin.  Men wil per gezin 1 dossier. 13
  14. 14. Bij nieuw samengestelde gezinnen. 3. Waarover gaat deze uitspraken mogen doen? (= Materiële bevoegdheden v/e rechtbank) Familiale en gezinsuitspraken Geen strafuitspraken Geschillen van een (echt)paar Geschillen over kinderen van een (echt)paar 4. Welke familierechtbank is bevoegd? (= Territoriale bevoegdheden v/e rechtbank) COMPLEX - Er zijn verschillende criteria: (1 onthouden) o Woonplaats van de kinderen 5. Volgens welke procedure gaat deze werken? (Hoe?) - Persoonlijk verschijnen - BemiddelingCasussen rechterlijke wereld  Stel altijd eerst een buitengerechtelijke oplossing voor  Som de materiële bevoegdheden op en plaats het bij een rechtbank  Niet: Territoriale bevoegdheid (Kijk op Juridat.be) http://www.infogerechtsdeurwaarder.be/file/bevoegdheid_rechtbank.html“ De juridische wereld van Katrien” 1. Gegevens: o Getrouwd met Jan en moeder van 2 pubers o Woonachtig te Schoten o Handelaar/Zelfstandige in verkoop van hobby-artikelen 2. Problemen: o Katrien rijdt aan 75km/h in de bebouwde kom, en wordt geflitst.  Buitenrechtelijke oplossing: Boete Rijbewijs afnemen (wordt gekoppeld aan het aantal km/h)  Politierechtbank(Lichte overtredingen en verkeersovertredingen) Als u uw straf niet aanvaard kan de straf zwaarder worden. Alleen zetelende rechter, beroepsrechter (=magistraat)  Territoriaal bevoegde rechtbank: wordt bepaald door: Woonplaats van de verweerder Woonplaats van de eiser 14
  15. 15. o Zij krijgt financiële problemen, krijgt geen leningen meer bij de bank.  Buitenrechtelijke oplossing: Lenen bij vrienden/familie Inschakelen schuldbemiddelaar (pers. Fin. Problemen) Haar verkoopsprijzen verhogen  Rechtbank van koophandel Indien betalingsproblemen tijdelijk: Eencurator aanstellen, gaat alle activa en passiva bekijken van haar zaak en eisers zeggen daze moeten wachten op hun geld. Indien betalingsproblemen structureel: Faillissement 1 beroepsrechter (magistraat), 2 lekenrechters. (experts uit het bedrijfsleven die tijdelijk aangesteld zijn als rechter) Bij de uitspraak zullen alle 3 de rechters collectief naar buiten komen.o Eén van haar pubers pleegt diefstal en wordt betrapt.  Jeugdrechtbank (Blijft bevoegd tot leeftijd van 18) MOF(FER): Misdrijf omschreven feit 1 Jeugdrechter Kan doorverwijzen naar gewone strafrechtbank (uit handen geven), voor de zwaarste misdrijven: hof van assisen. Iets lager: correctionele rechtbank. Minst zware misdrijven; politierechtbank. o Wat wanneer de familierechtbank actief wordt? POS(SER): Problematische opvoedingssituatie.o Haar man wordt ontslagen, en hij gaat er niet mee akkoord.  Buitengerechtelijke oplossing Aankloppen bij de vakbond, zeker bij collectief ontslag wegens faillissement.  Arbeidsrechtbank Conflicten over ontslag, opzegtermijn, opzegvergoeding, …. Alle conflicten tussen werknemer en werkgever. Indien ontslagen, zich gaan inschrijven bij VDAB. Dan valt u onder het systeem van de sociale zekerheid.  Valt ook onder arbeidsrechtbank. Beroepsmagistraat + 2 lekenrechters. De werknemer op de arbeidsrechtbank kan verdedigd worden door een advocaat OF iemand van de vakbond.  Draagt geen toga.  CASUS: Gebruik van sociale media binnen de werkuren. 2 invalshoeken: o Privacy, vrijheid van meningsuiting o Werkgeversgezag, loyaliteit en vertrouwelijkheid Preventie en omgaan met misbruik: o Een duidelijke policy voor het gebruik van internet / sociale media. o Art 17 a.o.w., plichten van werknemers. Men mag geen schade toebrengen aan de werkgever. 15
  16. 16. o CAO nr. 81o Toepassingsgebied (niet enkel internet, ook GSM, e-mail,…)o Regels voor het gebruik van de media:  Verbieden voor elk privégebruik?  Een beperkte toegang toelaten:  Andere computer  Tijdens de pauze  Beperking van de duur en de frequentie (uitzonderlijke toegang in noodgevallen)  Beperking van het type van activiteiten op het internet (geen internetbankieren, vakantieplanning,…)  Blokkeren van bepaalde types van websites (porno, geweld,…)  Meest geblokkeerde: erotiek, gokken, download sites, online games, geweld, facebook, twitter, myspace, vidoestreaming en youtube. (volgorde kennen!)o Regels over de controle:  Doeleinden, frequente, omstandigheden, opslag van gegevens, etc.  Akkoord van de werknemero Sanctieso Welke vorm?  Arbeidsreglement (Algemeen, vermijd conflict)  Interne policy (Voor iedereen, bedrijfshouding)  Tekenen voor akkoord/voor ontvangst (face2face)  Presentatie in de onderneming, informatiesessies geveno Controle van het internetgebruik  Recht op privacy? (EVRM + Belgische GW)  Bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens?  Beperkte lijst van toegelaten doelstellingen:  Voorkomen van lasterlijke feiten  Bescherming v/d belangen v/d onderneming  Veiligheid van de IT netwerksystemen  Naleving van de gebruiksregels  Procedure: In principe is dit indirecte controle  Controle van algemene gegevens  Personeel “informeren” bij onregelmatigheden 16
  17. 17.  Individualisering Mogelijke actie: ontslag om dringende reden? o Overmatig gebruik van internet voor private doeleinden kan een dringende reden uitmaken. o Kan ook: Geen dringende reden wegens geen duidelijke en voorafgaande richtlijnen! Geldigheid van het bewijs o Hof van Cassatie: Hoogste hof, alle andere rechtbanken moeten uitspraken van het hof respecteren. o Voor 2003: Verwerping van alle onrechtmatig verkregen bewijs. o Arrest = Uitspraak van een hof, Vonnis = Uitspraak van rb. o Sinds het arrest “Antigoon”, enkel verwerping van onwettig bewijs indien:  Recht op een eerlijk proces is bedreigd  De betrouwbaarheid van het bewijs is aangetast  Voorwaarde voorgeschreven op straffe van nietigheid is geschonden. CASUS: Gebruik van social media tijdens de privétijd Realiteit: steeds meer werknemers worden ontslagen door hun berichten op sociale media. Grenzen aan de vrijheid van meningsuiting o Grondwet, Laster & Eerroof, Art. 17  Hoever gaat dit artikel? 24/24 of enkel op het werk? “Klassieke” rechtspraak o Reeds bestaande wetgevingen toepassen op nieuwe feiten. o Gerechtvaardigde kritiek is toegestaan. Kritiek mg niet beledigend of lasterlijk zijn. o Het recht op kritiek kan misbruikt worden door haar formulering. Mogelijke acties/sancties? o Ontslag om dringende reden  Termijn van 3 werkdagen  Geldigheid van bewijs  Gegrondheid van dringende reden?  Geval per geval  Type opmerking  Context en sociale sfeer  Expliciet de naam v/d werkgever vermelden!  Intentie om de onderneming te schaden Gebruik van informatie gevonden op het internet o Hoe kan een werkgever op een positieve manier gebruik maken van social media? 17
  18. 18.  Meer en meer rekruteringschecks via internet  cao nr. 38: Enkel relevante informatie  Men moet controleren of er een band is met de arbeidsovereenkomst BESLUIT o Belang van duidelijke en transparante regels o Social media op de werkvloer gebruiken op een positieve manier in het belang van het bdrijf o Medewerkers informeren over het imago van het bedrijf, u kan ontslagen worden door social media tijdens en buiten uw werkuren. o Ontslag?  Geval per geval bekijken  Beperkte rechtspraak op dit moment, zeker op te volgen in de toekomst  Fundamentele discussie: privacy – privacy verwachting - afstando Het gezin wordt gepest door buren.  Buitenrechtelijke oplossing Praten met de personen in kwestie Verhuizen Media?  Vredegerecht Kleine sociale conflicten tussen burgers Gaat naar de familierechtbank vanaf 2013 Hoe lager de rechtbank, hoe meer ervan zijn. Eén vrederechtero Huurder betaalt geen huishuur meer.  Buitenrechtelijke oplossing Via berichten SMS of e-mail blijven spammen (worden ze beu) Sloten veranderen mag niet Afbetalingsplan overeenkomen Vragen om cash als huur  Vredegerecht In uw verhuurcontract kan u een vredegerecht bevoegd maken Voor rechtszaak; verplicht‘verzoeningsgesprek’, hier kan bv. een afbetalingsplan worden afgesproken. Heel vaak komt de huurder niet opdagen, als hij op de rechtbank niet komt opdagen heeft de eiser over de hele lijn gelijk. Procedure: uithuiszetting Wellicht familierechtbank vanaf 2013o Jan en Katrien krijgen relationele problemen.  Buitenrechtelijke oplossing 18
  19. 19. Relatietherapeut Op vakantie gaan Echtscheidingsbemiddelaars Notaris (EOT)  Burgerlijke procedure VredegerechtDit zijn allemaal casussen die rechtbanken van de 1e aanleg betreffen.Recht van verdediging: De kans krijgen om de beschuldigingen tegen te gaan, de kans krijgen zich tekunnen verdedigen in een rechtbank: - U kan zichzelf verdedigen - U kan zich laten vertegenwoordigen door een advocaat.Aanstelling advocaat: Recent – Salduz-wetsontwerp 2011, zoek op! Leg uit!. - Reeds bij het eerste verhoor kan een advocaat aanwezig zijn, voortaan moeten alle verhoorde personen heel goed de feiten moet te horen krijgen waarom hij of zij verhoord wordt.Het hele gesprek wordt letterlijk genoteerd. Er bestaat de mogelijkheid om bijgestaan te worden door een advocaat die u helpt. Alleen een meerderjarige verhoorde kan afstand doen van het recht op een advocaat. Bron: De juristenkrant nr 232, 29/06/2011. --- Bibliotheek!Pro-Deo: Wie heeft er recht op?http://www.advocaat.be/page.aspx?genericid=75VOORBEELDEN (korte casuVerzet en hoger beroep: p.105  Wanneer een partij (= Cliënt + advocaat!!) niet verschijnt wordt deze bij verstek veroordeeld. De afwezige heeft altijd ongelijk, in de praktijk is dit gewoonlijk de verweerder.  De afwezige die bij verstek werd veroordeeld krijgt de mogelijkheid verzet aan te tekenen, de partijen verschijnen opnieuw voor dezelfde rechter.  Als deze partij opnieuw de rechtszaak verliest kan deze in hoger beroep gaan.  Opnieuw verloren? Probeer procedurefouten aan te klagen bij het Hof van Cassatie.  Opnieuw verloren? Europees Hof voor de Rechten van de MensVonnis: Uitspraak door een rechtbankArrest: Uitspraak door een hof“Een advocaat mag weigeren een cliënt te verdedigen, een rechter mag niet weigeren om eenuitspraak te doen in een zaak waarvoor zowel hij materieel als territoriaal bevoegd is.”Wanneer de rechtbank materieel onbevoegd is om een uitspraak te doen kan ze weigeren.Ook wanneer de rechtbank een vorm van partijdigheid heeft kan ze de rechtszaak weigeren. 19
  20. 20. Een advocaat mag een cliënt inderdaad weigeren, maar er zijn wel voorwaarden aan verbonden: - ‘geweten’ bv. Dutroux, Ronald Janssen, … - Tijdelijk overbelastEen advocaat kan verplicht worden (aangesteld worden) door de orde van advocaten.Bij weigering tot verdedigen ten gevolge van gewetensproblematiek moet de advocaat datstilhouden, een uitspraak in de pers kan het onderzoek schade toebrengen.Casus Paul Quirynen – Ronald JanssenEen rechtbank/hof moet haar vonnis/arrest kunnen motiveren: - Feiten + Argumenten beide partijen - Motiverend gedeelte - Beslissend gedeelteCasus TaxquetCliënten die voor het hof van assisen komen kunnen na hun proces geen hoger beroep meerinstellen. Kijk op p.86.Openbaarheid proces: iedereen mag aanwezig zijn.Uitzondering; minderjarigen voor een jeugdrechter, zedenfeiten, …De parachutemoord was een van de meest verregaande openbare zaken.De actoren van het proces: 1. De Zetel = Zittende Magistratuur = Rechters zijn ambtenaren www.csj.be : Belang HRJ? (Hoge raad Justitie)  Toelatingsexamen  Benoemingen controleren (vriendjespolitiek vermijden)  Als u klachten hebt over de gerechtelijke organisatie 2. De Balie = Orde van advocaten = Advocaten zijn zelfstandigen www.advocaat.be  Balie-examen  Orde van de Vlaamse balies  Stafhouder = De leider per orde, kan een individuele advocaat op het matje roepenModelcontract met advocaat: waar op letten? - Rechten en plichten van beiden - Specialiteit - Ereloon - … 20
  21. 21. 3. Het parket of Openbaar Ministerie (O.M.) = Staande magistratuur = Parketmagistraten  Procureur des Konings = De baas van het O.M. (EERSTE AANLEG)  Subsituten (EERSTE AANLEG)  In burgerlijkezaken is het O.M. meestal niet aanwezig in de rechtbank  Wanneer wel aanwezig? Bij sociale zekerheid en sociale bijstand (steunt kleine garnalen)  Procureur Generaal = (HOGER BEROEP)  Substituten Generaal = (HOGER BEROEP)Procedure 1: De Burgerlijke procedureTheorie p.93 !!BELANGRIJK SCHEMA!!Praktijk: Schema toepassen op volgende casus:Burgerlijke procedure: Arbeidsrechtbank1 Rechter, 2 lekenrechters: - Rechter in de arbeidsrechtbank, voorzitter van de kamer - Rechter insociale zaken werkgever - Rechter in sociale zaken werknemer, bediendeSubstituut-Arbeidsauditeur, dus GEEN OM aanwezig.GrieffierEiseres, vertegenwoordigd door vakbond, een ontslagen werkneemster omwille van dringenderedenen.vsVerweerster, vertegenwoordigd door advocaat, ex-baas van de eiseres.De zaak die we in de klas behandelden is ingeleid via een dagvaarding, opgesteld & getekend dooreen gerechtsdeurwaarder, die het afgaf aan de verweerster.Wat is een dagvaarding? Iemand voor de rechtbank dagen, bevat een eis/vordering, datum van hetproces.Betekening & RolstellingConclusie (= verdediging op dagvaarding) zoals ongewettigd afwezigInleidingszittingPleidooien (conclusies & bewijsstukken): EERST conclusie van verweerster (als reactie opdagvaarding), daarna reactie van de eiseres. Na pleidooien  beraadslaging, vonnis is nooit opdezelfde dag als de pleidooien.Vonnis (dus het is een rechtbank, geen hof in dit geval) met tegenspraak (beide partijen warenaanwezig op het proces)  Verstek.De vordering wordt gegrond verklaard, alles wat de eiseres vroeg in de dagvaarding krijgt ze. Devordering is ontvankelijk, dus de rechtbank was bevoegd om een uitspraak te doen.Wanneer ze niet bevoegd is; Verklaart de vordering onontvankelijk. 21
  22. 22. Uitvoering van het vonnis: “betekening v.h. Vonnis” is het officieel ter kennis brengen van het vonnisdoor een deurwaarder. De datum van betekening is het moment waarop de termijn om in hogerberoep te gaan ingaat.Beslag: Soms, komt in veel processen niet meer aan bod. Worst case scenario – Als het vonnis nietwordt uitgevoerd wordt er beslag gelegd op de goederen van de deurwaarder. (Vooral roerendegoederen).Strafprocedure (Strafrecht)Belangrijk schema p.100!!  + aanvulling hierLesopdracht - Zoek op het internet: - De volledige feiten (alles wat er gebeurde op 11/05/2006) - Wat was de rol van de politie? (Heterdaad of niet?) - Wat is er gebeurt tijdens het strafrechtelijk vooronderzoek? - Is er een onderzoeksrechter op het vooronderzoek gezet? - Wat was de rol van de RK? (Raadkamer) - Strafproces 10/’07 hof van Assisen Antwerpen - Wat was de strafvordering van het parket? - Wat was de uitspraak van de jury? - Geef minstens 3 schuldvragen, welke zijn belangrijk voor het strafrecht? (Speciale dus) - Wat bedoelt men met de samenloop van de burgerlijke vordering (welke burgerlijke partijen waren er?) met strafvordering.Misdrijven  komen allen in het strafwetboek, 3 soorten: - Overtreding (politierechtbank) verkeersovertredingen, … - Wanbedrijven (correctionele rechtbank) bv. diefstal, verkrachting, … - Misdaad (hof van assisen) moord, …Lesopdracht: antwoorden - Hans Van Themsche (Wilrijk, 7 februari 1988) vermoordde op 11 mei 2006 in Antwerpen op straat twee personen: de zwangere Malinese vrouw OulematouNiangadou en het tweejarig Belgisch meisje Luna Drowart dat bij haar was. Van Themsche was 18 jaar oud toen hij de schoten loste. Voorheen verwondde hij ook Songül Koç, die op een bankje in de buurt een boek zat te lezen. De feiten vonden plaats in de Minderbroedersrui en in de Zwartzustersstraat. - Marcel van Peel, agent, hield Hans van Temsche tegen en beval hem om zijn wapen op de grond te leggen, wanneer deze niet gehoorzaamde schoot van Peel hem in de buik. - Hans van Temsche werd toerekeningsvatbaar geacht. - P;100 opsporingsonderzoek - onderzoeksrechtbank - Onderzoekrechtbanken = strafrechterlijk vooronderonderzoek 22
  23. 23. - Onderzoeksrechter is een rechter uit de correctionele onderzoeksrechtbank. Complexe strafzaken? OM geeft de zaak door aan de onderzoeksrechter & moet strafrechterlijk vooronderzoek leiden. De onderzoeksrechter wordt gecontroleerd door de RK.  Onderzoeksrechtbanken: o 1e aanleg: RK (Raadkamer) o 2e aanleg: KI (Kamer van inbeschuldigingstelling) o Bevoegd om een persoon aan te houden - Rol van de RK: Hans zat in voorarrest, bleef continue aangehouden. Op dit ogenblik is het strafrechterlijk vooronderzoek afgerond, het bewijsmateriaal is in orde gebracht, door het OM en de onderzoeksrechter. (Groot verschil met burgerlijke zaak, slachtoffers moeten niet alle bewijzen zelf opzoeken) Alle bewijsstukken van het sporenonderoek, gerechterlijk onderzoek, pv van politiediensten, verklaringen van hans van temsche, verklaringen van getuigen, verklaringen van burgerlijke partijen. De strafpleiters kunnen nu op de griffie het dossier inkijken. Op basis hiervan kunnen zijn hun conclusies voorbereiden, alsook de mondelinge debatten. - Strafproces - Strafvordering: levenslang - Schulvragen & uitspraak jury: o Heeft HvT de moorden gepleegd uit racistische overwegingen? Ja, hij verklaarde dat hij doelbewust op allochtonen ging mikken. Er waren teveel ‘blanke’ mensen op de groenplaats op dat moment. o Was het met voorbedachten rade? Ja, hij heeft op voorhand het wapen gekocht en een afscheidsbrief geschreven. o Was er sprake van moord? Ja, alsook poging tot moord. - Samenloop burgerlijke vordering = Schadevergoeding? Burgerlijke rechtbank is hiervoor bevoegd. Dus uitzonderlijkeen burgerlijke vordering tijdens het strafproces. - Welke burgerlijke partijen? o Families van de slachtoffers o Turkse vrouw zelf o Liga van de mensenrechten (symbolische schadeclaim van €1) o Centrum voor gelijkheid van kansen en racismebestrijding (symbolische schadeclaim) - HvT kreeg levenslang, vanaf nu is hij een gedetineerde. - Indien ontoerekeningsvatbaar zou hij een geïnterneerde zijn, niet dus.Strafuitvoeringsrechtbank o Rechtbanken die moeten waken over de uitvoering van de straffen o Straffen uitgesproken door de hoven en rechtbanken o Materiele bevoegdheid: “vanaf welke straffen een oordeel vellen?” o Voorlopig oordelen ze enkel over straffen van meer dan drie jaar. o Vervroegde vrijlating van een gedetineerde 23
  24. 24. o Zware verantwoordelijkheid, oordelen over gedetineerde en rekening houden met de burgerlijke partijen. o Wet Lejeune: UPDATE 01/12: Wet Lejeune hervormt Voor zware misdrijven met de dood tot gevolg moet nu minstens de helft van de straf uitgezeten worden. Bij recidieven is dat 3/4. o Minimale dienstverlening bij staking cipiers. o Levenslang: in een getal omzetten en dan na zoveel jaar berekenen o Bestaat slechts sinds 2007; heeft te maken met de zaak Dutroux o Ervoor werd dit beslist door een commissie, geen rechtbank.Discussie & denkvragen p.105 NIETHoofdstuk 4: De burgerlijke wereldTekstvragen 1 & 3 p.127:1: Soorten personen die bestaan in het rechtsverkeer: o Natuurlijke personen – Vanaf geboorte o Rechtspersonen – Vanaf oprichting  Privaat: VZW Handelsvennootschap (Geef 2 voorbeelden) nv, bvba, cvba  Publieke rechtspersonen Federale staat > begrip RECHTSSTAAT 24
  25. 25. 3: Het eigendomsrecht en zijn beperkingen: o Politieke rechten  In enge zin: gekoppeld aan politiek  In ruime zin: inkomensvervangend en inkomensaanvullend o Burgerlijke  Buiten-patrimoniaal Persoonlijkheidsrechten (bv. Orgaandonor) Familierechten  Patrimoniaal Zakelijke rechten o Zelfstandige  Eigendomsrecht: heerschappij over een zaak (=rechtsobject)   privaatrechtelijke beperkingen (bv. Burenruzies)   publiekrechtelijke beperkingen (bv. Oosterweel) Begrip: mede-eigendom en onverdeeldheid (bv. Gemeenschappelijke delen zoals lift, inkom, …) Syndicus aanstellen: organiseert vergadering van mede- eigenaars o Onzelfstandige  zakelijke zekerheidsrechten: pand & hypotheek Vorderingsrechten  inter partes (tussen personen) Ook de persoonlijke zekerheidsrechten: borg Intellectuele rechten: erga omnes.Begrip patrimonium of vermogen  gekoppeld aan geld; kenmerken  Vervolg zakelijke rechten o Uit het eigendomsrecht afgeleide zelfstandige zakelijke rechten.  Vruchtgebruik: alle genotsrechten Vruchtgebruik op de gezinswoning voor de langst levende echtgenoot, bescherming tegen kinderen.  kinderen: naakte eigenaars. o VG mag gezinswoning gebruiken tot dood  kinderen: volle eigenaarsNaast het vruchtgebruik van de LLE kan u ook contractueel vruchtgebruiker worden, hierdoorworden de kinderen meteen ook eigenaar. Bespaart de successierechten. 25
  26. 26. - Zelfstandige zakelijke rechten o Erfdienstbaarheden (3 voorbeelden)  Heersend erf – Lijdend erf Bv. Als je ergens woont en er niet kan geraken zonder over de eigendom van iemand anders te gaan. - Onzelfstandige zakelijke rechten o Jef ___ verkoop huis ___ Bart (Eigendomsrelatie)  Bart neemt een hypotheek bij de bank.  Een lening is juridisch gezien een ‘vorderingsrecht’.  De bank gaat kapitaalaflossing en intrest van Bart maandelijks innen, (Op lange termijn; 20-25-30-… jaar)  De bank neemt het huis in onderpand als juridische zekerheid. o Sofie ___ verkoop salon ___ Anja  Anja geeft haar TV aan Sofie als onderpand  Retentierecht van Sofie  Uw pand moet altijd afgegeven worden  bij een hypotheek kan dat nooit (je gebruikt het)Vorderingsrechten (≠ rechtsvordering! H3) - Contractueel  Hoofdstuk 5 - Buitencontractueel  Hoofdstuk 8= Afdwingbare juridische VERBINTENISVoorbeelden: Huurcontract, koopcontract, schadevergoeding voor schade tegenover ongeval, OOKPERSOONLIJKE zekerheidsrechten. (borg!)Bank (Schuldeiser) -----lening------> Consument (Schuldenaar)Dit is geen hypothecaire lening.Uzelf als borg stellen is gevaarlijk, als de consument zijn lening niet meer kan afbetalen word de borgaanspreekbaar. 26
  27. 27. Intellectuele rechten - Heerschappij over een idee, creatie Auteursrecht: SABAMLesvragen: - Leg uit: SABAM. In welke situaties krijgt u te maken met copyright? - Hoe worden eigenaars van copyright beschermd? o De muziek eerst en vooral beschermd zijn. o Ze krijgen een verloning. - Valt wachtmuziek aan de telefoon ook onder copyright? o Ja, afhankelijk van hoeveel lijnen je hebt. Speciale tarieven voor commerciële lijnen. - Wat is het Europees auteursrecht? Eigen mening?  Octrooirecht  Merken - & designrechtKenmerken: beperkt in tijd, depotVbn.!! 27
  28. 28. Hoofdstuk 5: Verbintenissen1 Contractuele (=rechtshandelingen)2 Buitencontractuele (=rechtsfeiten) vnl. in H8 1. Contractuele Voorbeelden kunnen geven + “tekenen” - Precontractuele fase: aanbod => bv. aanbod van lening op afbetaling (zie voorbeeld Citibank- consument) - Contractuele fase: aanvaarding van aanbod: uitdrukkelijk of stilzwijgend => vb. Citibank- consument: uitdrukkelijke aanvaarding door handtekening door handtekening consument& gelezen en goedgekeurd. Akkoord? 4 Principes van het contract controleren: 1. Akkoord contractspartijen 2. Contract = wet, indien geldig volgens ARTIKEL 1134 BW Oefening: Onderzoek geldigheid: oorzaak, voorwerp … (H7) p.169, d&d-vragen nummer 2 Art 1582 BW: Koop is een overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt om een zaak te leveren, en de andere om daarvoor een prijs te betalen. Hij kan bij authentieke of bij onderhandse akte worden aangegaan. Het compromis is een onderhandse koop. Deze overeenkomst is gelijk aan een wet, en de koper en verkoper zijn tot de inhoud gebonden bij handtekening. Bij opzegging: ontbindingsovereenkomst (10€), en men heeft 1 jaar de tijd + registratierechten 35€. Meestal staat er in het compromis dat men reeds een voorschot moet betalen op uw koop, gewoonlijk 10%. Voorschotten zijn niet recupereerbaar bij een annulering. 3. Inhoud: normaal enkel uit te voeren door contractspartijen, maar er zijn uitzonderingen op die regel. Zie vanaf p.151 Oefening 3 d&d-vragen p.169 Schadevergoeding Hoofdaannemer  Bouwheer Onderaannemer 28
  29. 29. WAM: Wettelijke aansprakelijkheidsverzekering in zake motorvoertuigen. 4. Te goeder trouw – Geen definitie geven, maar wel 2 voorbeelden van rechtspraak kunnen geven. Zoals op p.153 Soorten contracten o Iets niet mogen doen: (bv. geen aanbouwingen doen, volgens huurcontract)  Iets moeten doen: (bv. als artiest optredens moeten doen volgens platencontract)  Iets moeten geven: (bv. een schenking doen volgens een contract) o Inspanningsverbintenis: bv. plastische chirurgie, Als er iets fout loopt, is de bewijslast voor de benadeelde die moet bewijzen of de chirurg in fout is gegaan. o Onvoorwaardelijk  voorwaardelijk Oefening 4 blz. 169 dit is een contract met een opschortende voorwaarde van een bouwvergunning. Architect krijgt geen recht op schadevergoeding want het was aangegaan in de voorwaarden. o Splitsbaar  hoofdelijk Regel: Splitsbare verbintenis. Wat? De schuld laten dragen door verschillende partijen. Kan dus enkel als er meer dan 1 schuldenaar is. Schuldeiser Schuldenaar 1 Schuldenaar 2 …  Bij een splitsbare verbintenis is een schuldeiser kwetsbaarder.  Uitzondering van splitsbaarheid: Hoofdelijkheid. Moet uitdrukkelijk in contract staan. Regel: Meer dan 1 schuldenaar in het contract, maar schuldeiser kan het volledig bedrag eisen van eender welke schuldenaar. Perfect voorbeeld van een hoofdelijk contract: Borg. Geldigheidsvoorwaarden (H7 p.192-209) + tekst –en discussievragen blz. 209 ! Ongeldig => nietig laten verklaren: Regel: heel contract = nietig Afzwakking: Enkel nietige clausule 1. Handelingsbekwame personen? Voor bepaalde contracten is de enige minderjarige de andere niet. 2. Geen wilsgebreken: Dwaling, bedrog, geweld 3. Inhoud contract = voorwerp? Bepaald, bepaalbaar, wettelijk 4. Reden contract = oorzaak? Geoorloofd?Afhankelijk van deze voorwaarden is dit contract geldig/niet geldig en kan u het gedeeltelijk ofvolledig nietig laten verklaren. 29
  30. 30. Elio huwelijkscontract Bart = reden van contract U moet controleren of deze partijen wel degelijk de intentie hadden om met elkaar te trouwen. Anders is er sprake van een schijnhuwelijk.Hoofdstuk 8: AansprakelijkheidsrechtFout – schade – verband tussen beidenSoorten aansprakelijkeid:8.1 Contractuele8.2 BuitencontractueleOefeningen om het verschil duidelijk te maken:Welke aansprakelijkheid in volgende voorbeelden? 1. Huisbezoek dokter aan zieke patiënt. Dokter stoot een vaas omver bij het binnenkomen. Buitencontractueel – Toevallig, dit is een rechtsfeit. D.w.z. dat dit feit juridische gevolgen kan hebben. 2. Huisbezoek dokter aan zieke patiënt. Dokter geeft een verkeerde dosis inspuiting. Contractueel – De dokter is verantwoordelijk voor zijn medische fouten. 3. Advocaat stelt hoger beroep voor zijn cliënt te laat in bij het Hof van Beroep. Contractueel – Het is zijn plicht de voorwaarden na te leven. 4. Cliënt van de advocaat verstuikt zijn voet door slechte trede op de trap van het advocatenkantoor. Buitencontractueel –RechtsfeitOpmerking: Een aansprakelijke partij gaat zich steeds afvragen of het risico verzekerbaar is.Verzekering beroepsaansprakelijkheid! Slechts voor beperkte beroepen (bv. architecten, dokters,verpleegkundigen, boekhouders, … ) Altijd navragen of dit voor uw beroep bestaat 8.1 ContractueelSlachtoffers van contractuele aansprakelijkheid moeten drie zaken bewijzen: - Fout Wat voor soort contractuele fouten kan men allemaal plegen? Niet-uitvoering (bv. Band komt niet opdagen op een bal) Laattijdige uitvoering (Bv. Na betalingstermijn) Wanuitvoering (Bv. Levering gebrekkig goed) = CONTRACTBREUK - Schade Enkel de voorziene schade = vergoedbaar - Verband Zonder de fout, geen schade! 30
  31. 31. Hindernissen voor slachtoffer contractbreuk: Men kan niet zomaar de andere partij aansprakelijk stellen! - Overmacht voor aansprakelijke: buiten zijn wil om door een plotse gebeurtenis contract niet kunnen uitvoeren, te laat of verkeerd. - Aansprakelijke in regel eerst aanmanen/in gebreke stellen: formeel op de hoogte brengen dat er contractbreuk is en dat er verdere juridische stappen worden gezet indien aansprakelijke contact niet, te laat of verkeerd uitvoert.Stel: Schade & verband is bewezen, en geen hindernissen (overmacht & aanmaning) zijn aanwezig,dan is er GEVOLG. = SANCTIES bij contractuele aansprakelijkheid: 4 opties af te toetsen aan type contractbreuk: CASUS – “Vervanging van gebrekkig goed moet kosteloos gebeuren”. Bij contractuele breuk: SANCTIES: 1. Gedwongen uitvoering: in natura (vervanging of herstel) + eventueel eis dwangsom (via rechtbank!) Zaak quelle: De periode dat het gebrekkig goed gebruikt is geweest is kosteloos. 2. Schadevergoeding: Schadebeding (prijsvermindering bv) 3. Niet-uitvoeringsexcecptie: ENAC, extra voorwaarde: wederkerig contract. Enkel mogelijk wanneer BEIDE partijen schuldenaar zijn. 4. Ontbinding: Gerechtelijk of contractueel. (Uitdrukkelijk ontbinden beding) Alles is terug alsof er niets gebeurd is. Zaak quelle: Bij gebruik tijdens de periode moet er toch iets worden betaald.8.2 Buitencontractuele - Opmerking: aansprakelijke partij => verzekerbaar risico? Bv. Burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering/BA/familiale polis =voor alle leden gedomicilieerd op dezelfde woonplaats! De aansprakelijke is niet altijd degene die betaald (bv. verzekering) - Slachtoffer buitencontractuele aansprakelijkheid: 3 zaken bewijzen 1. Fout 2. Schade 3. Verband Vanaf het ogenblik dat je thuis weg bent, zal je niet meer gedekt zijn onder de familiale polis. 31
  32. 32.  Fout: Het schenden van de wet, of nalatigheid/onvoorzichtigheid: toetsen aan algemeen criterium van “een goede huisvader”. Zou hij in dezelfde situatie hetzelfde gedaan hebben? Ruim te interpreteren!  Schade: Integraal vergoedbaar (= meer dan voorzienbaar!) Provisionele (een stukje) /reële schadevergoeding Soorten schade: materieel, moreel, verlies van een kans  Verband: Zonder de fout, geen schade! Let op: Gedeelde aansprakelijkheid (met twee, drie, ... verantwoordelijk), risico- aanvaarding (hier kan de tegenpartij niet aansprakelijkheid gesteld worden) Stel= fout, schade & verband = bewezen, geen hindernissen van overmacht en aanmaning. GEVOLG: Slechts één sanctie: Schadevergoeding eisen.- Soorten systemen van AS: 4! (zie HB blz. 234 tem 252) Welk systeem van aansprakelijkheid in de volgende voorbeelden? + leg uit.o 1e man – hartinfarct na waarschuwing dokter toch verkeersongeluk met schade aan derden Foutaansprakelijkheid: Man is nalatig geweest door in de auto te kruipen na een hartaanval. Hij was bewust van zijn fout, overtreed het criterium van ‘de goede huisvader’. Strikt genomen is er geen wetsovertreding, maar is nalatigheid of onvoorzichtigheid van de man is wel van toepassing.o 2e peuter verstikt in zandbak van de speelplaats tijdens middagpauze Kwalitatieve aansprakelijkheid: Aansprakelijkheid van lesgevers. Zij moesten toezicht houden op het kind. Art.1382 – School (Werkgever) en Toezichter (Werknemer) aansprakelijk.o 3e kind speelt op straat met bal en veroorzaakt schade aan derde Kwalitatieve aansprakelijkheid: Aansprakelijkheid van ouders. Zij moeten opdraaien voor de schade.Een minderjarige kan zelf aansprakelijk gesteld worden op basis van art 1382. Maar! Ouders moeten ook niet altijd boeten als het kind zich onherstelbaar opstelt, dan word er dus gekeken naar de financiële middelen van het kind, vaak blijft het slachtoffer dan in de kou staan.o 4e lief op familiefeest van vriend hond aan leiband en voetganger krijgt schade Objectaansprakelijkheid: Aansprakelijkheid voor dieren. Het slachtoffer kan meerdere personen aansprakelijk stellen, bijvoorbeeld de eigenaar van de hond, degene die er mee gaat wandelen. (Art 1385) 5e discotheek met bewegend podium, danser verliest evenwicht en raakt gewond Objectaansprakelijkheid: Aansprakelijkheid voor gebouwen. De eigenaar van de discotheek is aansprakelijk. Instorting van gebouwen moet u zeer ruim nemen, een onderdeel van het gebouwen. Een gebrek aan onderhoud, … 32
  33. 33. o 6 bouwwerf tijdens werkuren arbeiders – stuk dakmateriaal valt op derde voorbijganger De bouwfirma EN de arbeider die het liet vallen kan u aansprakelijk stellen.o 7de Medische schade – fout dokter Foutloze aansprakelijkheid – Art 1384, u kunt het ziekenhuis aansprakelijk stelleno Medisch proefpersoon Foutloze aansprakelijkheid + voorbeeld in het boek. 33

×