Your SlideShare is downloading. ×
L154 - Računarstvo i informatika - Računarske mreže - Aleksandra Ranđelović - Nataša Stojković
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

L154 - Računarstvo i informatika - Računarske mreže - Aleksandra Ranđelović - Nataša Stojković

1,134
views

Published on

L154 - Računarstvo i informatika - Računarske mreže - Aleksandra Ranđelović - Nataša Stojković

L154 - Računarstvo i informatika - Računarske mreže - Aleksandra Ranđelović - Nataša Stojković

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,134
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
18
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Računarske mreže► Učenik: Ranđelović Aleksandra► Škola: Aleksinačka gimnazija► Predmet: Informatika► Profesor: Nataša Stojković
  • 2. Racunarske mreze sa Racunari se povezuju u racunarske mreze ciljem:>> zajednickog koriscenja hardvera(diskova,stampaca I drugih uredjaja);>> zajednickog koriscenja podataka udatotekama;>> razmene podataka medju korisnicima;>> komunikacija medju korisnicima i>> zajednickog rada korisnika na nekimposlovima.Svaki racunar (ili drugi uredjaj) prikljucen u mrezu naziva se cvor.
  • 3. -Podela racunarskih mreza► Racunarske mreze mogu se podeliti na razne nacine,u zavisnosti od toga da li se posmatra:► >> povrsina koju pokriva mreza;► >> nacin povezivanja racunara u mrezi (topologija);► >> nacin komunikacije racunara u mrezi (logicka organizacija) ili► >> odnos medju cvorovima u mrezi.► Prema povrsini na kojoj se nalaze racunari u mrezi,mreze mogu biti:► >> lokalne racunarske mreze – LAN ( Local Area Network),► >> globalne racunarske mreze – WAN (Wide Area Network).
  • 4. Lokalne racunarske mreze► Lokalna racunarska mreza je mreza koja je ogranicena na jednu zgradu,ili grupu zgrada.U njoj su racunari obicno povezani kablovima.Lokalna racunarska mreza moze da se sastoji od dva-tri racunara u jednoj prostoriji, ali moze da ima i nekoliko stotina racunara rasporedjenih u vise zgrada.
  • 5. -Mreze tipa klijent/server Ove mreze imaju dve vrste cvorova: klijente (client) Iservere (server).Klijent je racunar koji koristi resursemreze.Server je racunar koji ima resurse koje stavlja naraspolaganje klijentima.Tako se,na primer,racunar na koji su prikljuceni jedanili vise stampaca koje korisnici prikljuceni na mrezumogu da koriste za stampanje naziva printserver,racunar na cijim su diskovima uskladistenedatoteke sa podacima koji se stavljaju na raspolaganjekorisnicima naziva se fajl server,racunar sa modemimapreko kojih se pristupa mrezi modem server,i.t.d..
  • 6. Globalne racunarske mrezeGlobalne racunarske mreze – WAN (Wide Area Network),povezuju racunarekoji su geografski razdvojeni.Nekada su u podeli postojale I gradskeracunarske mreze – MAN (Metropolitian Area Network).Prema odnosu medju cvorovima u mrezi mogu biti:>> klijent/server (client/server) i>> ravnopravne mreze (peer-to-peer networks).
  • 7. Ravnopravna mreza(peer-to-peer)► Kod ovih mreza,kao sto im i ime kaze,ravnopravni su svi cvorovi (racunari). Svaki racunar moze da funkcionise I kao klijent I kao server.To znaci da svaki racunar u ovoj mrezi moze da koristi resurse drugih racunara,kao I da koristi svoje resurse zajedno sa drugim racunarima.► Medjutim,ova mreza moze I da se konfigurise tako da neki racunari samo dele svoje resurse sa drugim racunarima dok drugi samo koriste resurse drugih racunara.Ipak,cak I u ovakvoj situaciji mreza ostaje ravnopravna jer se svaki racunar u mrezi administrira individualno.
  • 8. Topologija racunarskih mreza► Topologija mreze nastaje geometrijskim uredjenjem veza I cvorova koji cine mrezu.Veza (linija,kanal) predstavlja komunikacioni put izmedju dva cvora.Cvor se u topologiji definise kao krajnja tacka neke grane mreze ili kao zajednicki prikljucak na dve grane u mrezi ili na vise njih.Hardver I softver svakog cvora odredjeni su funkcijama I ucescem toh cvora u mrezi.► Cvorovi komuniciraju medjusobno na osnovu odredjenih fizickih I logickih veza.Fizicku vezu cini neki od pomenutih komunikacionih medijuma (najcesce kabl).Logicka veza znaci da dva cvora mogu da komuniciraju bez obzira da li medju postoji fizicka veza.► Prema topologiji racunarska mreza moze imati:► >> zvezdastu topologiju,► >> prstenastu topologiju,► >> topologiju magistrale i► >> hibridnu topologiju.
  • 9. Zvezdasta topolgija►U topologiji zvezde (star) postoji centralni cvor na koji su povezani svi drugi cvorovi.Prednost zvezdaste topologije je sto je lako dodati nove cvorove u mrezu,kao I to sto iskljucivanje iz mreze nekog cvora zbog kvara ne utice na rad ostalih cvorova.Nedostatak je sto u slucaju kvara na centralnom cvoru citava mreza ne funkcionise.
  • 10. Prstenasta topologija► U topologiji prstena (ring) svaki cvor je povezan sa dva susedna cvora tako da veze cine kruznu konfiguraciju.Poslata poruka putuje od cvora do cvora u prstenu.Svaki cvor mora da bude sposoban da prepozna svoju vlastitu adresu I primi poruku.Pored toga,svaki cvor mora da ima mogucnost I da prosledi poruku koja je namenjena nekom drugom cvoru.Poruke,najcesce,idu samo u jednom smeru,da se izbegne njihov sudar.► Prednost mreze je u tome sto su putevi poruka odredjeni konfiguracijom mreze,tj. poruka automatski putuje do sledeceg cvora u njoj.Nedostaci su: tesko dodavanje novih cvorova (jer se prilikom dodavanja novog cvora koji mora da bude povezan sa dva susedna cvora prekida rad mreze),kvar na nekom cvoru,aktivnoj komponenti ili bilo koji drugi prekid konfiguracije prstena uvek dovodi do prekida rada cele mreze.
  • 11. Topologija magistrale► Kodtopologije magistrale (bus) svi cvorovi su vezani pojedinacno na magistralu preko koje se uspostavlja komunikacija medju njima.Prednost ove mreze je sto je lako dodavati ili uklanjati cvorove iz nje,kao I to sto,ako bilo koji cvor na mrezi prestane sa radom to nema uticaja na ostale cvorove I rad celokupne mreze.Mreza prestaje sa radom,jedino u slucaju da dodje do prekida na magistrali ili aktivnim komponentama magistrale (pojacavaci).
  • 12. Hibridna topologija► Hibridna topologija je nespecificna I njen oblik moze u velikoj meri da varira od jedne konfiguracije do druge.Kod ove topologije,osim veza karakteristicnih za druge topologije,postoje I dodatne veze medju nekim cvorovima.► Dodatne veze su obicno determinisane ekonomskim razlozima.Sa tehnicke strane,danas se kod nas,u lokalnim mrezama najcesce koristi kombinacija topologije magistrale I zvezdaste topologije.Pri tome se cvorovi koji su direktno vezani na magistralu koriste kao zvezdista (centralni cvorovi) na koja se vezuju drugi cvorovi prema topologiji zvezde.
  • 13. -Razmena podataka► Podaci koji se salju iz jednog cvora u mrezi drugom cvoru dele se na mestu predaje I pakuju u pakete.U nekim mrezama,na primer eternetu,ovakvi paketi se zovu datagrami.Datagrami nezavisno putuju kroz mrezu do mesta prijema, pri cemu ne stizu na mesto prijema ni istim redosledom,a mozda ni istim putevima.Na mestu prijema po pristizanju svih paketa,raspakuju se paketi I sastavljaju poslati podaci.U slucaju da neki paket ne stigne,ili stigne ostecen, trazi se da cvor koji ga je poslao posalje nove kopije.► Svaki paket se obicno sastoji od: polja preambule (identifikatora) paketa, adrese odredista,adresa posiljaoca,oznake tipa podataka u paketu,samih podataka koji se prenose I okvira za proveru ispravnosti prijema.Sva polja imaju fiksnu duzinu,osim polja sa podacima,koje moze da bude razlicite duzine pri cemu su definisane najmanja I najveca duzina
  • 14. Logicka organizacija mreze Prsten sa zetonom (token ring) Prsten sa zetonom je najcesci nacin upravljanja komunikacijom kod prstenaste topologije mreze,a koristi se i kod magistralnih topologija.Zeton (token) predstavlja mehanizam kojim se kontrolisu redosled i pravo racunara da koriste komunikacioni kanal. Zeton je specijalan niz bitova koji cirkulise u prstenu od cvora do cvora kada nema prenosa poruke.Racunar koji je snabdevan zetonom ima ekskluzivan pristup mrezi za prenosenje poruka,cime se izbegava mogucnost konflikta poruka razlicitih racunara. Cvor koji zeli da posalje poruku zadrzava zeton i salje poruku.Cvorovi u mrezi proveravaju poruku kada ih ona prolazi.Oni su odgovorni da prihvate paket koji jeupucen njima,odnosno da proslede paket upucen drugim cvorovima.Paket obicno mora da obidje ceo krug dok se ne vrati do posiljaoca sa potvrdom prijema od prijemnog cvora.Kad cvor zavrsi slanje poruke,on mora da vrati zeton nazad u cirkulaciju,cimeoznacava zavrsetak operacije i daje priliku drugim cvorovima da koriste kanal.Isti cvor ne moze da salje dve poruke uzastopce.Na taj nacin se sprecava da korisnik zauzme kanal.Ako cvor ne zeli da salje poruku kada zeton dodje do njega,prosledju je ga sledecem cvoru u prstenu.
  • 15. Eternet (Ethernet)► Eternet je namenjen za kontrolu saobracaja u topologiji magistrale i zvezde. U ovim mrezama,kao i kod prstena sa zetonom,komunikacioni kanal u jednom trenutku moze da koristi samo jedan cvor.Komunikaciona linija ima specijalan signal,koji se naziva nosilac (carrier),koji je prisutan na liniji i kada nema prenosa podataka.Cvor koji zeli da posalje podatke osluskuje da li je linija slobodna i,ako jeste,salje paket.► Moze da se dogodi,zbog vremena potrebnog da signal putuje kroz mrezu,da dva cvora ustanove da je magistrala slobodna u isto (ili priblizno isto) vreme i da oba posalju svoje pakete.U takvom slucaju dolazi do sudara dve poruke. Kada cvorovi detektujeu sudar,prekidaju postupak slanja poruke i ponavljaju swe od pocetka.Sto je manji broj sudara na mrezi,to je mreza efikasnija.
  • 16. Komunikacija u mrezi (protokoli)► Svaka mreza sadrzi u sebi razlicite uredjaje.Velike mreze obicno sadrze veliki broj racunara i drugih uredjaja razlicitih proizvodjaca,koji rade sa razlicitim programima i operativnim sistemima.Da bi se ostvarila uspesna komunikacija ovih uredjaja i mreze,svi njeni elementi moraju da se koriste nekim zajednickim skupom pravila („da govore istim jezikom“).Drugim recima,mreze zahtevaju standarde za komunikaciju:► >> standardne protokole i interfejse koji ce obezbediti zajednicke mehanizme za komunikaciju medju razlicitim sistemima i► >> standardan pristup projektovanju mreze – mreznu arhitekturu – sto definise relacije i interakcije medju servisima mreze i funkcijama preko zajednickih interfejsa i protokola.
  • 17. -Zastita mreza► Da bi pristupio mrezi,svaki korisnik mora da ima otvoren radni nalog na nekom od racunara (cvorova) mreze.Radni nalog otvara lice koje upravlja radom mreze – administrator mreze.Kada se radi o velikim mrezama, administrator mreze moze da ima i vise pomocnika za razlicite poslove,pa tako tako otvaranje naloga,moze da prenese na nekog od njih.► Prilikom otrvaranja naloga korisnik dobija svoje korisnicko ime (user name) pod kojim se prijavljuje na mrezu.S’obzirom na to da je ime korisnika javno, osim korisnickog imena svaki korisnik na mrezi dobija i lozinku (password).► Prilikom prijavljivanja na mrezu,potrebno je uneti u prozor za dijalog korisnicko ime i lozinku.Pri ukucavanju lozinke,ukucana slova se ne pojavljuju na ekranu nego se,umesto njih,pojavljuju zvezdice (*) ili tacke (buleti - · ).
  • 18. ► Pored korisnickog imena i lozinke,prilikom otvaranja naloga administrator mreze daje svakom korisniku i odredjena prava.U radu u mrezi treba se strogo drzati pravila ponasanja koja su propisana na mrezi ,kao i pravila lepog ponasanja.► Za zastitu mreze od nedozvoljenog pristupa spolja zaduzen je administrator sistema.On postavlja tzv. zastitini zid (firewall) koji nedozvoljava pristup mrezi zlonamernim korisnicima.Ipak,prilikom prijema podataka i neocekivanih komunikacija sa drugim osobama treba biti oprezan i preduzeti mere zastite i cilju sprecavanja prijema virusa.Dobra je praksa da se svaki podatak koji posalje neki drugi korisnik,pre otvaranja,uskladisti na disk i testira na prisustvo virusa. Osim toga,na korisnickom racunaru treba biti stalno ukljucen antivirus program.Kod ovih programa potrebno je redovno obnavljati definicije virusa (posto se svakodnevno pojavljuju novi virusi)....