Your SlideShare is downloading. ×
L151 - Računarstvo i informatika - Operativni sistemi - Tamara Stojiljković - Nataša Stojković
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

L151 - Računarstvo i informatika - Operativni sistemi - Tamara Stojiljković - Nataša Stojković

1,252
views

Published on

L151 - Računarstvo i informatika - Operativni sistemi - Tamara Stojiljković - Nataša Stojković

L151 - Računarstvo i informatika - Operativni sistemi - Tamara Stojiljković - Nataša Stojković

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,252
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
17
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Operativni sistemi Učenik: Stojiljković Tamara Škola: Aleksinačka gimnazija Predmet: Informatika Profesor: Nataša Stojković 1
  • 2. Operativni sistem Operativni sistem je softver koji upravlja resursima računara. – Procesorom – Memorijom – Fajl sistemom – Ulaznim i izlaznim uređajima – Mrežnim resursima Poznatiji su Windows, Unix, Linux, Mac OS… 2
  • 3. Operativni sistem Jezgro operativnog sistema se naziva kernel. Kernel kontroliše resurse (upravlja procesima, memorijom, diskom i pruža pristup drugom hardveru) i pruža usluge koje su vezane za njih drugim aplikacijama. Pored kernela postoji i drugi sistemski softver koji je deo operativnog sistema. Ovaj softver može upravljati fajlovima, pružati grafčki interfejs, služtiti za konfigurisanje sistema... 3
  • 4. Upravljanje procesima “Istovremeno” izvršavanje više procesa naziva se multi-tasking. Operativni sistem dodeljuje različitim procesima po deo procesorskog vremena za izvršenje njihovih instrukcija. Ovo se naziva time sharing i može biti realizovano na različite načine. 4
  • 5. Upravljanje memorijom Operativni sistem dodeljuje memoriju procesima i vrši preslikavanje iz virtualnih adresa u fizičke. Adresni prostori različitih procesa su razdvojeni. Virtualna memorija predstavlja korišćenje diska kao proširenja memorije. Značajno povećava količinu raspoložive memorije, ali utiče na brzinu izvršavanja programa. 5
  • 6. Fajl sistem Fajl sistem predstavlja način organizovanja zapisivanja podataka na disku. Osnovne jedinice su fajlovi koji su organizovani u direktorijume. Realizacija ove strukture varira od sistema do sistema. Poznatiji su FAT, NTFS, ext2, ext3, ReiserFS... 6
  • 7. Mreža Umreženi računari mogu da koriste neke resurse drugih računara kao svoje. Tipičan primer je korišćenje štampača, skenera, fajlova... Najpoznatiji protokol mrežne komunikacije je TCP/IP. 7
  • 8. Bezbednost Korisnici imaju različite nivoe privilegija. To utiče i na izvršavanje njihovih programa. Koristi se sistem autorizacije pomoću korisničkih imena i lozinki. 8
  • 9. Korisnički interfejs Korisnički interfejs operativnog sistema je program koji ostvaruje vezu između korisnika i operativnog sistema. On je nadograđen na operativni sistem i ne predstavlja njegov osnovni deo. Korisnički interfejs može biti – Linijski (teksutalni) – Ekranski (tekstualni ili grafički) 9
  • 10. Windows Majkrosoft Windows porodica operativnih sistema nastaje kao grafička nadogradnja povrh starog MS DOS operativnog sistema PI SI računara. Današnje verzije se baziraju na jednoj naprednijoj varijanti koja je nazvana Windows NT i ne predstavlja više samo grafičko okruženje već uistinu potpuni operativni sistem. Windows radi na računarima zasnovanim na procesorima firme Intel i njima sličnim. Oznaka za takve procesore je h86 kompatibilni, a najpoznatiji su firme AMD. Postoje ili su postojale varijante koje rade na procesorima DEC Alpha, MIPS i PowerPC. Postoje takođe i varijacije za procesore sa 32 i sa 64 bita. 10
  • 11.  Danas je Windows najpopularniji operativni sistem, uživajući ogromnu nadmoć na svetskom tržištu stonih računara od preko 90%. Takođe je značajno rasprostranjen i u segmentu malih i srednjih servera u primenama kao što su mrežni serveri ili serveri baza podataka. Danas je Windows najpopularniji operativni sistem, uživajući ogromnu nadmoć na svetskom tržištu stonih računara od preko 90%. Takođe je značajno rasprostranjen i u segmentu malih i srednjih servera u primenama kao što su mrežni serveri ili serveri baza podataka. 11
  • 12. Linux Linux je operativni sistem nastao početkom 90-ih sa željom da se stvori jednostavan i lako dostupan operativni sistem nalik Unix operativnim sistemima. Ono što karakteriše Linux je njegov kernel, koji razvija njegov tvorac Linus Torvalds, dok prateći softver može da se razlikuje od distribucije do distribucije. Najpoznatije distribucije su Red Hat, Mandrake, SuSe, Slackware... Izvorni kod Linux-a se dobija uz ove distribucije. 12
  • 13. Linux i slobodni softver Linux predstavlja najbolji primer otvorenog (open source) i slobodnog softvera (free software). Postoji masovni pokret u svetskoj računarskoj zajednici koji se bori za slobodni softver. 13
  • 14. FSF Free Software Foundation (FSF) propagira 4 korisničke slobode: – Sloboda pokretanja softvera u bilo koje svrhe – Sloboda proučavanja funkcionisanja softvera i njegovog prilagođavanja sopstvenim potrebama. Preduslov je dostupnost izvornog koda. – Sloboda distribuiranja kopija. – Sloboda unapređivanja softvera i objavljivanja ovih unapređenja. Softver se smatra slobodnim ako zadovoljava sve pomenute uslove. 14
  • 15. Copyleft i GPL Copyleft predstavlja vid zaštite autorskih prava (copyright) koja garantuje sve pomenute slobode korisnicima softvera pod uslovom da kopirani ili izvedeni softver bude distribuiran pod nepromenjenim uslovima. General Public Licence je licenca pod kojom se registruje i distribuira slobodni softver i čiji je cilj očuvanje slobode softvera za razliku od licenci kao što je EULA. 15
  • 16. GNU GNU’s Not Unix (GNU) projekat pokrenut 1984, predstavlja najznačajniji projekat vezan za slobodni softver. Pokrenut je od strane FSF. Cilj mu je razvoj slobodnog softvera koji može da parira zaštićenom softveru bilo koje namene. Uglavnom se oslanja na operativne sisteme slične Unix- u, a pre svega na Linux. GNU alati predstavljaju osnovni deo Linux distribucija i između ostalog sadrže veliku količinu kvalitetnog programerskog softvera. 16
  • 17. X Window sistem X Window sistem predstavlja grafički korisnički interfejs za operativne sisteme slične Unix-u. Organizacija koja stoji iza ovog projekta je X.Org Foundation. Potpuno je nezavisan od operativnog sistema, za razlku od npr. Windows-ovog grafičkog okruženja. Dve glavne komponenete sistema su – Server – Window manager 17
  • 18. X Window sistem X Window Server pruža funkcije niskog nivoa za interakciju sa grafičkim hardverom, pa je stoga zavisan od sistema na kome treba da se izvršava. X Window manager se naslanja na server i pruža grafički interfejs. Pošto se oslanja na server, nema direktne zavisnosti od sistema na kome se izvršava, pa se grafički interfejs može jednostavno menjati promenom window manager-a koji se koristi. 18