Biosfera

1,545 views
1,301 views

Published on

Esténdese desde as zonas máis altas da atmosfera, onde se atopan microorganismos en suspensión (sobre os 10.000m ), ata os fondos oceánicos, incluídos os seus sedimentos.

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,545
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Bufo real, avelaiona (cárabo), marta, pega marza ou gaio, donicela, furón, peto negro, amorodeira
  • Biosfera

    1. 1. A biosfera <ul><li>“ Canto máis se aprende sobre a Terra, máis claro </li></ul><ul><li>se entrevé que a superficie do noso planeta se viu moi alterada pola orixe, pola evolución e polo crecemento nel da vida” Lynn Margulis </li></ul>
    2. 2. Criterios avaliación <ul><li>18.-Coñecer o funcionamento da biosfera como sistema e as interaccións que se producen entre a biosfera e os demais sistemas naturais. </li></ul><ul><li>19.- Comprender a dinámica dos ecosistemas e coñecer os fluxos de enerxía e os ciclos da materia. </li></ul><ul><li>20.- Adquirir habilidade en cálculos e interpretación de gráficos relacionados co crecemento das poboacións e a productividade. </li></ul><ul><li>21.-Valorar a biodiversidade como riqueza biolóxica. </li></ul>Nacho V Escoita http:// www.youtube.com / watch?v = Wp5I07QmgOs & feature = player_embedded
    3. 3. CELÉBRASE O DÍA MUNDIAL DOS HUMEDAIS http:// www.galiciaambiental.net <ul><li>O 2 de febreiro de cada ano celébrase o Día Mundial dos Humidais para conmemorar a data na que se adoptou a Convención sobre os Humidais, o 2 de febreiro de 1971. </li></ul><ul><li>O tema proposto para a celebración deste ano está relacionado cos humidais, a biodiversidade e o cambio climático. </li></ul><ul><li>  </li></ul><ul><li>Sen embargo, e pese a importancia destes espazos naturais como medio de protección da biodiversidade e de minimización dos efectos do cambio climático, en Galicia somentes cinco humedais contan con protección legal. No país dos mil ríos, onde abundan as lagoas, brañas e xunqueiras, onde existen máis de 1.100 humidais catalogados, a porcentaxe deste tipo de espazos protexido é prácticamente insignificante. </li></ul>
    4. 4. Por qué somos como somos <ul><li>Increíble pero certo </li></ul><ul><li>A profesora Dyer é unha entusiasta das termitas e , máis concretamente, das bacterias que residen no seu sistema dixestivo, debido a súa capacidade de “colaboración”, de simbiose, algo que ocurre no sistema dixestivo de calquera animal hervíboro que necesita unha “comunidade” de bacterias que lle axude na súa dixestión. </li></ul>
    5. 6. A BIOSFERA Comprende a capa de atmosfera, xeosfera e hidrosfera habitada por seres vivos e modificada por eles . SISTEMA ABERTO
    6. 7. Sistema aberto. Enerxía provén da luz e da calor do Sol Variables: producción biomasa, crecemento A BIOSFERA
    7. 8. A biodiversidade. Diversidade biolóxica: ESQUEMA DOS 5 REINOS
    8. 9. Diversidade ecolóxica <ul><li>Riqueza de especies : </li></ul><ul><li>variedade de especies </li></ul><ul><li>Equitatividade de especies : abundancia dos individuos de cada especie </li></ul>
    9. 10. Índices de diversidade <ul><li>Índice de diversidade de Shanon </li></ul><ul><li>Índice de Simpson </li></ul><ul><li>Índice de Margalef </li></ul>
    10. 11. A biodiversidade. <ul><li>Índice de Sahanno-Weaver: </li></ul><ul><li>H= diversidade </li></ul><ul><li>P1= abundancia relativa dunha especie i en tanto por un. </li></ul>
    11. 12. Concepto de biodiversidade Cumio de Rio, 1992 <ul><li>Diversidade ou variabilidade xenética </li></ul><ul><li>Diversidade ou variedade de especies </li></ul><ul><li>Diversidade de ecosistemas no planeta </li></ul>
    12. 13. A biodiversidade motor da evolución
    13. 14. Conceptos básicos de ecoloxía <ul><li>Biosfera </li></ul><ul><li>Ecosistema </li></ul><ul><li>Bioma ∆ </li></ul><ul><li>Hábitat </li></ul><ul><li>Nicho ecolóxico ∆ </li></ul>
    14. 15. Compoñentes do ecosistema Ecosistema Biocenose Biótopo Relacións Entre seres vivos Co medio Poboacións Factores abióticos
    15. 16. Compoñenentes do ecosistema “Praia” Compoñentes do ecosistema Exemplos Biocenose Poboacións de algas, lapas, mexillóns, ourizos,... Biótopo: factores abióticos Temperatura, luz, salinidade Relacións dos seres vivos co medio O mexillón adhírese fortemente ás rochas para non ser arrastrado polas ondas Relacións entre os seres vivos A lapa aliméntase de algas e a súa vez a estrelamar aliméntase de lapas
    16. 17. Fragas do Eume
    17. 18.
    18. 19. Bioma: tundra
    19. 20. Bioma: taiga
    20. 21. Bioma: selva tropical ∆
    21. 22. Materia inorgánica e orgánica
    22. 23. O proceso da fotosíntese Materia inorgánica (CO 2 + H 2 O+ sales minerais) Enerxía solar Materia orgánica + O 2 Pobre en enerxía Rica en enerxía Fotosíntese
    23. 24. Organismo autótrofo
    24. 25. Clasificación dos seres vivos segundo a súa nutrición
    25. 26. Función da nutrición celular
    26. 27. O proceso da respiración celular Materia orgánica + O 2 CO 2 + H 2 O + Enerxía (ATP) Rica en enerxía Pobre en enerxía Respiración celular
    27. 28. Tipos de nutrición celular Nutrición autótrofa Materia inorgánica -> Materia orgánica -> Enerxía Nutrición heterótrofa Cloroplastos Mitocondrias Materia orgánica -> Enerxía Mitocondrias
    28. 29. Mecanismos de obtención da materia e enerxía polos seres vivos
    29. 33. Factores ambientais ou abióticos: físicos e químicos <ul><li>Físicos: </li></ul><ul><li>Os factores climáticos </li></ul><ul><li>- A luz. </li></ul><ul><li>- A temperatura. </li></ul><ul><li>- A humidade. </li></ul><ul><li>A auga: chuvia </li></ul><ul><li>(pluviosidade). </li></ul><ul><li>- O vento. </li></ul>
    30. 34. Factores químicos <ul><li>Salinidade. </li></ul><ul><li>pH </li></ul><ul><li>Concentración O 2 , CO 2 ... </li></ul>
    31. 35. Lei do mínimo de Leibig ou dos factores limitantes <ul><li>A actividade (supervivencia, crecemento e reprodución) dun organismo ven determinada polo recurso máis escaso </li></ul>
    32. 36. Biótopo <ul><li>Factores ambientais </li></ul><ul><li>Lei do mínimo </li></ul>
    33. 37. Curva de tolerancia
    34. 38. Factores ambientais Especie eurioica e estenoica
    35. 39. Valencia ecolóxica <ul><li>Intervalo de tolerencia para un factor do medio </li></ul><ul><li>Segundo a valencia ecolóxica para un factor: </li></ul><ul><ul><li>Especie eurioica: valencia ecolóxica ampla </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Segundo o factor: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Eurihidra: auga </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Euriterma: temperatura </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Eurihalina: salinidade </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Especie estenoica: valencia ecolóxica estreita. </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Segundo o factor: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Estenohidra: auga </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Estenoterma: temperatura </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Estenohalina: salinidade </li></ul></ul></ul></ul>
    36. 40. Concepto de nicho ecolóxico <ul><li>Todas as condicións de existencia dunha especie </li></ul><ul><li>Inclúe: </li></ul><ul><ul><li>O seu hábitat </li></ul></ul><ul><ul><li>As súas esixencias con respecto ao medio (temperatura, humidade,…) </li></ul></ul><ul><ul><li>Os seus hábitos (por exemplo nun animal, se é diúrno ou nocturno, cantas veces se aparea, cantas crías ten,..) </li></ul></ul>
    37. 41. Principio de Gause ou de exclusión competitiva <ul><li>Dúas especies que coexistan nun mesmo territorio non poden ocupar o mesmo nicho ecolóxico; do contrario, unha delas eliminará á outra </li></ul>
    38. 42. Biocenose Poboacións
    39. 43. Biocenose: estudo poboacións <ul><li>Tamaño poboación. </li></ul>
    40. 44. Pirámide de idades dunha poboación humana
    41. 45. Factores que controlan o desenvolvemento dunha poboación Potencial biótico Resistencia ambiental <ul><li>Ritmo de reprodución </li></ul><ul><li>Capacidade de migrar ou de dispersarse </li></ul><ul><li>Capacidade de invadir novos hábitats </li></ul><ul><li>Mecanismos de defensa </li></ul><ul><li>Capacidade de afrontar condicións adversas </li></ul><ul><li>Falta de nutrientes </li></ul><ul><li>Falta de auga </li></ul><ul><li>Falta dun hábitat adecuado </li></ul><ul><li>Condicións climáticas adversas </li></ul><ul><li>Falta de alimentos </li></ul><ul><li>Competidores </li></ul><ul><li>Depredadores </li></ul><ul><li>Enfermidades ∆ </li></ul><ul><li>Recrutamento ∆ </li></ul>
    42. 46. Curvas de crecemento poboacional <ul><li>Taxa intrínseca de aumento natural da poboación (r) </li></ul><ul><ul><li>r = t. natalidade – t. mortalidade </li></ul></ul><ul><li>r > 0 Poboación en expansión </li></ul><ul><li>r = 0 Equilibrio poboacional </li></ul><ul><li>r < 0 Poboación en regresión </li></ul>
    43. 47. Poboación en expansión: crecemento poboacional
    44. 48. Crecemento exponencial Poboación Nacementos + +
    45. 49. Explosión poboacional Evolución no tamaño de rabaños de renos de St. Paul
    46. 50. Evolución das poboacións Poboación estable: equilibrio poboacional Curva sigmoidea de crecemento
    47. 51. Crecemento sigmoidal: equilibrio poboacional
    48. 52. Equilibrio poboacional Densidade de poboación Resistencia ambiental + -
    49. 53. Evolución das poboacións Pirámides de idade Estrutura por idades de distintas poboacións. A representa unha pirámide de poboación en expansión; B, unha poboación estable C, unha poboación en regresión .
    50. 54. Evolución das poboacións <ul><li>Fluctuaci ó ns: </li></ul><ul><li>Cambios ambientais </li></ul><ul><li>Migraci ó ns </li></ul><ul><li>Variaci ó ns na </li></ul><ul><li>proporci ó n predadores presa . </li></ul>Evolución da poboación de renos na illa de San Mateo
    51. 55. Relaci ó ns na biocenose <ul><li>a) Intraespecíficas: </li></ul><ul><li>b) Interespecíficas </li></ul>
    52. 56. Relacións intraespecíficas <ul><li>Competencia </li></ul><ul><li>Conducta sexual </li></ul><ul><li>Coidado das crías </li></ul><ul><li>Territorialidade e dominancia social </li></ul><ul><li>Asociación Formación de grupos </li></ul><ul><ul><li>Agrupacións familiares </li></ul></ul><ul><ul><li>Grupos gregarios </li></ul></ul><ul><ul><li>Colonias e sociedades </li></ul></ul>
    53. 57. Cardume de peixes
    54. 58. Manda de lobos
    55. 59. Rabaño de ñus
    56. 60. Relaci ó ns na biocenose a) Intraespecíficas: <ul><li>Formas de distribución poboacións: </li></ul><ul><li>Ó chou </li></ul><ul><li>Regular </li></ul><ul><li>De contaxio </li></ul>
    57. 61. Relacións interespecíficas Tipo Especie A B Descrición Exemplo Neutralismo 0 0 Non hai interacción Cabras e formigas Mutualismo, simbiose ou cooperación + + Interacción favorable para ámbalas dúas especies Simbiose: liques Mutualismo: pez pallaso e anémona Comensalismo + 0 Especie A (comensal) e benefíciase e B é indiferente Rémora e quenlla Amensalismo ou antibiose - 0 Especie A inhibida por B que non saca proveito Fungo Penicillium e as bacterias Parasitismo + - Especie A (parasito) saca beneficio e B (hóspede) prexuízo Pulga e can Depredación + - Especie A (depredador) come a especie B (presa) Guepardo (depredador) e gacela (presa) Competencia - - As dúas especies vense prexudicadas Paramecium caudata e Paramecium aurelia
    58. 62. Simbiose: líquenes
    59. 63. Relaci ó ns na biocenose b) Interespecíficas: <ul><li>Presa-depredador </li></ul><ul><li>Parasito-hóspede </li></ul><ul><li>Simbiose </li></ul><ul><li>Comensalismo </li></ul><ul><li>Tanatocrese </li></ul><ul><li>Foresia </li></ul>
    60. 64. Relaci ó ns na biocenose b) Interespecíficas: Relación depredador-presa. Datos baseados en observacións directas de alces e lobos na illa Royale
    61. 65. Feed-back negativo: relación depredador presa Presa Depredador + -
    62. 66. Relación depredador-presa
    63. 67. Evolución da poboación de renos na illa de San Mateo
    64. 68. Relaci ó ns na biocenose b) Interespecíficas: <ul><li>Simbiose </li></ul>
    65. 69. Relaci ó ns na biocenose b) Interespecíficas: <ul><li>Comensalismo </li></ul><ul><li>Tanatocrese </li></ul><ul><li>Foresia </li></ul>
    66. 70. Comensalismo: rémoras e manta raia
    67. 71. Mutualismo: peixes limpadores
    68. 72. Mutualismo: anémona e peixe pallaso
    69. 73. Mutualismo: facoquero e picabois
    70. 74. Competencia interespecífica
    71. 75. Dinámica dos ecosistemas: Niveis tróficos AUTÓTROFOS HETERÓTROFOS Vexetais Protoctistas:algas Bacterias fotosintéticas Bacterias quimiosintéticas Produtores Consumidores Consumidores primarios Consumidores secundarios Consumidores de orde superior Omnívoros Hematófagos Parasitos Carroñeros ou necrófagos Detritívoros Descompoñedores Bacterias e fungos
    72. 76. Cadeas tróficas
    73. 77. Consumidores <ul><li>Omnívoros </li></ul><ul><li>Necrófagos </li></ul><ul><li>Hematófagos </li></ul>
    74. 78. Rede trófica
    75. 79. Rede trófica dun prado ∆
    76. 80. Rede trófica da tundra ártica (primavera e verán)
    77. 81. Rede trófica
    78. 82. Rede trófica mariña
    79. 83. Ciclo da materia
    80. 84. Fluxo de enerxía Enerxía endosomática
    81. 85. Fluxo de enerxía
    82. 86. Ciclo da materia e fluxo de enerxía
    83. 87. <ul><li>Exercicio 1 </li></ul>A poboación de gaivotas dunha illa estaba inicialmente formada por 105 individuos que ocupaban unha superficie de 50 m2. Supoñendo que anualmente o promedio de mortalidade é de 40 gaivotas, o de natalidade de 18 e o índice de emigración de 5 gaivotas: 1. ¿Cales son as densidades de poboación ao principio e ao final do ano? 2. ¿Que índice falta por considerar? ¿Que consecuencias ten esta omisión na densidade de poboación que se obtén ao final do ano? 3. ¿Esta poboación subministra individuos a outras áreas ou estaos recibindo? Tendo en conta a análise anterior, ¿está a poboación en período de crecemento ou en vías de extinción?
    84. 88. Exercicio 1 <ul><li>1. </li></ul><ul><ul><li>Densidade de poboación ao principio de ano = </li></ul></ul><ul><ul><li>105 individuos /50 m 2 </li></ul></ul><ul><ul><li>Densidade de poboación ao final de ano = 105 + 18 - 40 - 5 = 78 individuos /50 m 2 </li></ul></ul><ul><li>2. </li></ul><ul><ul><li>Falta por considerar o índice de migración </li></ul></ul><ul><ul><li>A consecuencia é que a densidade calculada debe ser menor que á real </li></ul></ul><ul><li>3. </li></ul><ul><ul><li>Cos valores dados, esta poboación está subministrando individuos a outras poboación </li></ul></ul><ul><ul><li>Cos valores dados, a poboación está en regresión </li></ul></ul>
    85. 89. Exercico 2 <ul><li>A gráfica da figura adxunta representa a porcentaxe de mortandade dunha bolboreta nocturna respecto a dous factores ambientais: temperatura e humidade. </li></ul><ul><li>a) Cales poden considerarse as condicións ambientais óptimas para o seu desenvolvemento? </li></ul><ul><li>b) Sinala os límites de tolerancia da especie para cada un dos factores estudiados. </li></ul><ul><li>Presenta unha valencia ecolóxica ampla ou estreita? </li></ul><ul><li>c) Sinala a súa probabilidade de supervivencia a 15ºC e 40% de humidade e a 25ºC e 60% de humidade. Podería esta especie vivir nun deserto? </li></ul>
    86. 90. Exercicio 2
    87. 91. Exercicio 2 <ul><li>A. Condicións óptimas (onde a mortalidade é < 10%): </li></ul><ul><ul><li>Temperatura: entre 19 e 26 ºC </li></ul></ul><ul><ul><li>Humidade: entre 56 e 92% </li></ul></ul><ul><li>B. Límite de tolerancia cando a mortalidade é ≤ 100% para ese factor ambiental </li></ul><ul><ul><li>Temperatura: entre 5 e 37º C </li></ul></ul><ul><ul><li>Humidade: < 12% </li></ul></ul><ul><li>C. Probabilidade de supervivencia: </li></ul><ul><ul><li>15 º C e 40% humidade: 10% (no gráfico 90% de mortalidade </li></ul></ul><ul><ul><li>25 º C e 60 % humidade: 90% (na gráfica 10% de mortalidade) </li></ul></ul><ul><ul><li>Non podería vivir no deserto xa que estes caracterízanse por unha estrema seca e temperaturas nocturnas baixas </li></ul></ul>
    88. 92. Parámetros tróficos <ul><li>Biomasa </li></ul><ul><li>Produción </li></ul>Biomasa : Tempo <ul><li>Produtividade </li></ul>Produción : Biomasa <ul><li>Tempo de renovación </li></ul>Biomasa : Produción <ul><li>Eficiencia ecolóxica </li></ul><ul><li>Eficiencia fotosintética Eficiencia de produción </li></ul><ul><li>Eficiencia de asimilación </li></ul>E. asimilada : E. Incidente P. neta : P. bruta A. asimilado : A. inxerido
    89. 93. B = B IOMASA g/m 2 <ul><li>Masa de carbono orgánico </li></ul><ul><li>Superficie </li></ul>
    90. 94. P = Produci ón <ul><li>Aumento de biomasa do ecosistema por unidade de tempo </li></ul>
    91. 95. Produción primaria <ul><li>Produción primaria neta (PPN) = Produción primaria bruta -Enerxía perdida na respiración dos autótrofos </li></ul>
    92. 96. Produción primaria <ul><li>Produción por 1 g de clorofila: 4 gC / m 2 . h </li></ul>
    93. 97. Produción secundaria <ul><li>Produción secundaria : incremento de biomasa por unidade de tempo dos heterótrofos (consumidores e descompoñedores) </li></ul><ul><li>Produción secundaria bruta (PSB): a cantidade de alimento asimilada por unidade de tempo </li></ul><ul><li>Produción secundaria neta : (PSN) = </li></ul><ul><li>= PPB – Enerxía perdida na respiración </li></ul>
    94. 98. Perdas de enerxía a medida que ascendemos na cadea trófica <ul><li>Os produtores: </li></ul><ul><ul><li>So utilizan un 2% da enerxía solar </li></ul></ul><ul><ul><li>O 60% dos produtos elaborados na fotosíntese son consumidos na respiración celular para obter enerxía para levar a cabo as súas funcións vitais </li></ul></ul><ul><li>Consumidores: </li></ul><ul><ul><li>Parte non é comido </li></ul></ul><ul><ul><li>Parte do que inxiren non o asimilan </li></ul></ul><ul><ul><li>Gran parte do que asimilan o consumen eles mesmos nas súas funcións vitais </li></ul></ul><ul><li>Conclusión: a medida que ascendemos na cadea trófica a cantidade de enerxía que pode transferirse é cada vez menor </li></ul>
    95. 99. Regra do 10% <ul><li>A enerxía que pasa dun elo a outro ao longo da cadea trófica é aproximadamente o 10% da acumulada nel </li></ul><ul><li>Esta regra é unha aproximación da realidade </li></ul><ul><li>Consecuencia da regra do 10%: o número de elos das cadeas tróficas é limitada (non máis de catro) </li></ul>
    96. 100. Fluxo de enerxía na cadea trófica
    97. 102. Produción neta do ecosistema <ul><li>PNE = PPB – Respiración (autótrofos + heterótrofos) </li></ul><ul><ul><li>PNE = 0: Ecosistemas maduros </li></ul></ul><ul><ul><li>PNE > 0: Ecosistemas novos </li></ul></ul><ul><ul><li>PNE < 0: Ecosistemas en regresión </li></ul></ul>
    98. 103. Produtividade <ul><li>A produtividade dun ecosistema é a relación que existe entre a produción de materia orgánica e a biomasa. Produtividade bruta (Pb) = PB / Biomasa </li></ul><ul><ul><li>Produtividade neta ou taxa de renovación: </li></ul></ul><ul><ul><li>r = PN / Biomasa ∆ </li></ul></ul>
    99. 104. Produtividade <ul><li>Exemplo: </li></ul><ul><ul><li>Biomasa (produtores) = 3.600 kcal/m 2 </li></ul></ul><ul><ul><li>PPN = 3000 kcal/m 2 . ano </li></ul></ul><ul><ul><li>r (produtores)? </li></ul></ul><ul><ul><li>r (produtores) = PPN / Biomasa = 3.000 / 3.600 = 0,83 ou 83% ao ano </li></ul></ul><ul><ul><li>Este ecosistema renova o 83% da biomasa dos produtores ao ano </li></ul></ul><ul><li>Tempo de renovación = Biomasa / PN? </li></ul><ul><ul><li>Tempo de renovación = Biomasa / PPN = 3.600 / 3000 = 1,2 anos </li></ul></ul><ul><ul><li>∆ </li></ul></ul>
    100. 105. Exemplo de produtividade ∆ Fábrica Produción (zapatos/día) Nº operarios Produtividade (zapatos/ operario ∙ día) 1 10.000 500 20 2 1.000 20 50
    101. 106. Pirámide trófica de números
    102. 107. Pirámides tróficas de números
    103. 108. Pirámides tróficas de biomasa
    104. 109. Ecosistema 1 Nivel trófico Biomasa (mg C/m 2 ) Produción (mg C/m 2 . día) Produtividade Tempo de renovación (días) Produtores 45.000 1.000 0,022 45 Consumidores 1 arios 4.500 100 0,022 45 Consumidores 2 arios 450 10 0,022 45 Consumidores 3 arios 45 1 0,022 45
    105. 110. Ecosistema 2 Nivel trófico Biomasa (mg C/m 2 ) Produción (mg C/m 2 . día) Produtividade Tempo de renovación (días) Produtores 45.000 1.000 0,022 45 Consumidores 1 arios 15.000 100 0,007 150 Consumidores 2 arios 5.000 10 0,002 500 Consumidores 3 arios 1.000 1 0,001 1000
    106. 111. Ecosistema 3 Nivel trófico Biomasa (mg C/m 2 ) Produción (mg C/m 2 . día) Produtividade Tempo de renovación (días) Produtores 20.000 1.000 0,05 20 Consumidores 1 arios 20.000 100 0,005 200 Consumidores 2 arios 10.000 10 0,001 1.000 Consumidores 3 arios 5.000 1 0,0002 5.000
    107. 112. Ecosistema 4 Nivel trófico Biomasa (mg C/m 2 ) Produción (mg C/m 2 . día) Produtividade Tempo de renovación (días) Produtores 10.000 1.000 0,1 10 Consumidores 1 arios 20.000 100 0,005 200 Consumidores 2 arios 10.000 10 0,001 1.000 Consumidores 3 arios 5.000 1 0,0002 5.000
    108. 113. Pirámide trófica de enerxía
    109. 114. Elementos químicos que entran a formar parte dos seres vivos <ul><li>Aproximadamente trinta </li></ul><ul><li>Maioritarios: C, O, H, N, P, S </li></ul><ul><ul><li>C, O, H en toda a materia orgánica </li></ul></ul><ul><ul><li>N e P nos ácidos nucleicos e nas proteínas </li></ul></ul><ul><ul><li>S nalgúns aminoácidos </li></ul></ul><ul><li>Minoritarios: Ca, K, Na, Fe,… </li></ul>
    110. 115. Ciclos bioxeoquímicos <ul><li>Movemento ou transvase dun elemento químico ao longo do ecosistema, polo tanto a través do compoñente biótico e abiótico (atmosfera, hidrosfera e xeosfera) </li></ul><ul><li>Tipos de ciclos: </li></ul><ul><ul><li>Gasosos : son pechados e rápidos. </li></ul></ul><ul><ul><li>Sedimentarios : son abertos e lentos. </li></ul></ul><ul><ul><li>Os elementos que seguen ciclos sedimentarios adoitan ser escasos e limitantes nos ecosistemas. </li></ul></ul>
    111. 116. O carbono atópase en todos os sistemas naturais <ul><li>Atmosfera: CO 2 , CO e CH 4 </li></ul><ul><li>Hidrosfera: H 2 CO 3 </li></ul><ul><li>Litosfera: rochas carbonatadas e combustibles fósiles </li></ul><ul><li>Biosfera: </li></ul><ul><ul><li>Materia orgánica: glícidos, lípidos, proteínas e ácidos nucleicos </li></ul></ul><ul><ul><li>Materia inorgánica: CaCO 3 en esqueletos </li></ul></ul>
    112. 117. Ciclo do carbono
    113. 118. Influencia humana no ciclo do carbono <ul><li>Emisións de CO 2 : incremento do efecto invernadoiro </li></ul><ul><li>Emisións de CH 4 : incremento do efecto invernadoiro </li></ul><ul><li>Emisións de CO: contaminación urbana </li></ul>
    114. 119. O nitróxeno <ul><li>N inorgánico: </li></ul><ul><ul><li>N 2 : </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>É o máis abundante (78% da atmosfera) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Só o utilizan certos microorganismos (fundamentalmente certas bacterias) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Nitrato: emprégano os produtores e a través da fotosíntese convérteno en N orgánico </li></ul></ul>
    115. 120. O nitróxeno <ul><li>N orgánico: proteínas e ácidos nucleicos </li></ul>
    116. 121. Fixación do nitróxeno <ul><li>Captura do N 2 atmosférico e a súa transformación nunha forma de nitróxeno asimilable polos produtores </li></ul><ul><li>Tipos de fixación: </li></ul><ul><ul><li>Fixación biolóxica </li></ul></ul><ul><ul><li>Fixación atmosférica </li></ul></ul><ul><ul><li>Fixación antropoxénica: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Industrial: fertilizantes </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Combustións á altas temperaturas </li></ul></ul></ul>
    117. 122. Fixación biolóxica <ul><li>Realizada por bacterias: </li></ul><ul><ul><li>Simbiónticas con leguminosas: Rhizobium </li></ul></ul><ul><ul><li>Bacterias libres aeróbicas: Azotobacter </li></ul></ul><ul><ul><li>Bacterias libres anaeróbicas: Clostridium </li></ul></ul><ul><ul><li>Cianobacterias: Nostoc </li></ul></ul>
    118. 123. Ciclo do nitróxeno 
    119. 124. Ciclo do nitróxeno: captación e perda do nitróxeno atmosférico Nitróxeno molecular Nitrato do medio Fixación Desnitrificación
    120. 125. Bacterias desnitrificantes <ul><li>Transforman os nitratos en NOx e N 2 que pasan a atmosfera </li></ul><ul><li>Actúan cando o solo está en condicións anaerobias </li></ul><ul><li>∆ </li></ul>
    121. 126. Ciclo do nitróxeno: a súa circulación polo compoñente biótico Nitratos N orgánico Amoníaco Consumidores Bacterias descompoñedoras Nitrificación Produtores Bacterias descompoñedoras Amonificación
    122. 127. Os descompoñedores do N orgánico: a amonificación e a nitrificación <ul><li>Amonificación: Conversión do N orgánico en amoníaco </li></ul><ul><li>Nitrificación: conversión do amoníaco en nitratos. Faise en dúas fases: </li></ul>NH 3 NO 2 - NO 3 - Nitrosomonas Nitrobacter Amoníaco Nitrito Nitrato
    123. 128. Intervenciós humanas no ciclo do nitróxeno <ul><li>Combustións a altas temperaturas: chuvia ácida </li></ul><ul><li>Fertilizado excesivo: </li></ul><ul><ul><li>Perda da reserva mineral do solo </li></ul></ul><ul><ul><li>Liberación de óxido nitroso (gas invernadoiro e destrutor da capa de ozono) </li></ul></ul><ul><ul><li>Eutrofización </li></ul></ul><ul><ul><li>Contaminación por nitratos das augas superficiais e subterráneas </li></ul></ul>
    124. 129. O fósforo <ul><li>Atópase fundamentalmente nos ácidos nucleicos e partes duras dos organismos (esqueletos,…) </li></ul><ul><li>Ciclo sedimentario. Non ten fase gasosa </li></ul>
    125. 130. O fósforo <ul><li>Atópase: </li></ul><ul><ul><li>Nos sedimentos oceánicos </li></ul></ul><ul><ul><li>Nas rochas sedimentarias fosfatadas </li></ul></ul><ul><ul><li>No solo e na auga </li></ul></ul><ul><li>Obtención de fertilizantes: </li></ul><ul><ul><li>Rochas fosfatadas </li></ul></ul><ul><ul><li>Guano </li></ul></ul>
    126. 131. Ciclo do fósforo P inorgánico do medio P orgánico Consumidores Produtores Descompoñedores
    127. 132. Ciclo do fósforo
    128. 133. Intervenciós humanas no ciclo do fósforo <ul><li>Interrupción do ciclo en ecosistemas naturais </li></ul><ul><li>Explotación das reservas minerais </li></ul><ul><li>Eutrofización das augas </li></ul>
    129. 134. Ciclo do xofre
    130. 135. Intervencións humanas no ciclo do xofre <ul><li>Emisións de dióxido de xofre: </li></ul><ul><ul><li>Queima de derivados do petróleo </li></ul></ul><ul><ul><li>Queima de carbón </li></ul></ul><ul><li>Consecuencia: chuvia ácida </li></ul>
    131. 136. Ciclo do xofre: accións dos produtores e descompoñedores H 2 S Produtores Bacterias quimiolitrótofas S Bacterias fotosintéticas anaerobias Bacterias purpúreas Sulfatos
    132. 137. Factores que limitan a produción dos ecosistemas <ul><li>Temperatura e humidade </li></ul><ul><li>Luz ∆ </li></ul><ul><li>Nutrientes minerais: fósforo e nitróxeno </li></ul>O fósforo é o principal factor limitante da produción primaria, especialmente nos ecosistemas mariños ∆
    133. 138. Factor limitante: luz ∆
    134. 139. Factor limitante: nutrientes nos ecosistemas mariños Distancia entre P (produción) e D (descomposición
    135. 140. Retorno ciclo materia
    136. 141. Sucesión ecolóxica <ul><li>Proceso polo que vai cambiando ao longo do tempo a comunidade ou biocenose dunha zona </li></ul><ul><li>Nas sucesións as comunidades tenden a ser cada vez máis estables </li></ul><ul><li>O proceso pode terminar nunha comunidade moi estable denominada comunidade clímax </li></ul><ul><li>Tipos: </li></ul><ul><ul><li>Primaria </li></ul></ul><ul><ul><li>Secundaria </li></ul></ul>
    137. 142. Exemplo de sucesión ecolóxica primaria
    138. 143. Característica das sucesións <ul><li>Aumento progresivo da diversidade de especies </li></ul><ul><li>Aumento da complexidade do ecosistema </li></ul><ul><li>Aumento da estabilidade </li></ul><ul><li>Cambio dunhas especies por outras </li></ul><ul><li>Aumento do número de nichos ecolóxicos </li></ul><ul><li>Evolución dos parámetros tróficos </li></ul><ul><ul><li>Aumento da biomasa </li></ul></ul><ul><ul><li>Diminución da produción neta </li></ul></ul><ul><ul><li>Diminución da produtividade </li></ul></ul>
    139. 144. Estratexias reprodutoras ∆ Estratexia da r Estratexia da K Pequeno tamaño corporal Duración curta da vida Desenvolvemento rápido Reprodución temperá Reprodución única ou poucas veces Moitos e pequenos descendentes Non se coidan as crías Maior tamaño corporal Duración longa da vida Desenvolvemento lento Reprodución tardía Reprodución reiterada Poucos descendentes e de maior tamaño Coidado das crías
    140. 145. Características dunha comunidade clímax <ul><li>Gran diversidade de especies </li></ul><ul><li>Gran diversidade de nichos ecolóxicos </li></ul><ul><li>Gran complexidade </li></ul><ul><li>Dominio de especies K estrategas </li></ul><ul><li>Aumento da biomasa </li></ul><ul><li>Produción neta e produtividade próximas a cero </li></ul>
    141. 146. Factores que rexen a distribución dos seres vivos <ul><li>Clima: precipitacións e temperatura </li></ul><ul><li>Luz </li></ul><ul><li>Solo </li></ul><ul><li>Salinidade da auga </li></ul><ul><li>Contido en osíxeno da auga </li></ul><ul><li>Barreiras físicas </li></ul>
    142. 147. Influencia da precipitación e a temperatura no tipo de bioma
    143. 148. Influencia da altitude no tipo de bioma terrestre
    144. 149. Factores que rexen a distribución dos seres vivos <ul><li>Luz </li></ul><ul><ul><li>Medio terrestre: especies de sombra e de luz </li></ul></ul><ul><ul><li>Medio acuático: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zona fótica: con luz </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zona afótica: sen luz </li></ul></ul></ul>
    145. 150. Factores que rexen a distribución dos seres vivos <ul><li>Solo: </li></ul><ul><ul><li>Textura </li></ul></ul><ul><ul><li>pH </li></ul></ul><ul><ul><li>Nutrientes </li></ul></ul>
    146. 151. Factores que rexen a distribución dos seres vivos <ul><li>Salinidade: </li></ul><ul><ul><li>Auga doces </li></ul></ul><ul><ul><li>Augas salgadas </li></ul></ul><ul><ul><li>Augas salobres </li></ul></ul>
    147. 152. Factores que rexen a distribución dos seres vivos <ul><li>Contido en osíxeno da auga </li></ul><ul><ul><li>Cantidade de materia orgánica </li></ul></ul><ul><ul><li>Temperatura </li></ul></ul>
    148. 153. Influencia da temperatura no contido de osíxeno da auga
    149. 154. Factores que rexen a distribución dos seres vivos <ul><li>Barreiras físicas: </li></ul><ul><ul><li>Océanos </li></ul></ul><ul><ul><li>Cordilleiras </li></ul></ul><ul><ul><li>Deserto </li></ul></ul>
    150. 155. Exercicio 6 <ul><li>Cales son as vías de perdas de enerxía que se producen ao transferirse esta nunha cadea trófica? </li></ul>
    151. 156. Exercicio 6: Vías de perda de enerxía que se producen dun nivel trófico ao seguinte <ul><li>Parte da materia que se inxire non se asimila (feces) </li></ul><ul><li>Gran parte do que entra nos seres nun nivel trófico é consumido por eles nas súas funcións vitais </li></ul><ul><li>Parte expúlsase nas substancias de refugallo das células (urina) </li></ul><ul><li>Parte da materia dun nivel trófico non é comido polo seguinte </li></ul>
    152. 157. Exercicio 10 <ul><li>A continuación amósase a trasfega de enerxía expresada en kcal/m2 • día dun ecosistema teórico: </li></ul>1 . Explica o fluxo de enerxía que se indica. 2 . Que representan as letras A, B, C, e D e que valores teñen? 3 . Calcula a eficacia fotosintética.
    153. 158. Exercicio 10 Luz total (4.756) PB (45) PN (22) C D B A Respiración (4) Biomasa vexetal destruída por descompoñedores (6) Excrementos e residuos (8) 2 . PB = ? Produción primaria bruta = 45 kcal/m 2 .día PN = Produción primaria neta = 22 kcal/m 2 .día A = ? 3 . Eficiencia fotosintética = Enerxía asimilada : Enerxía incidente = 45: 4.756 = 0,01 ou 1% Eficiencia ecolóxica dos produtores = PPN : PPB = 22 : 45 = 0,49 ou 49% Eficiencia ecolóxica dos consumidores = PSN : PSB = 4 : 16 = 0,25 ou 25% A = ? Radiación solar non utilizada polos produtores = 4.756 – 45 = 4.711 kcal/m 2 . día B = Respiración dos produtores = 45 – 22 = 23 kcal/m 2 .día C = Produción secundaria bruta dos consumidores primarios = 22 – 6 = 16 kcal/m 2 .día D = Produción secundaria neta dos consumidores primarios = 16 – (8 + 4) = 4 kcal/m 2 .día

    ×