• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Is Het Nieuwe Werken Wel Zo Nieuw
 

Is Het Nieuwe Werken Wel Zo Nieuw

on

  • 783 views

Dit artikel is door Peter geurts en Marc van Namen van Niqelsen geschreven voor de Informatie van september 2010.

Dit artikel is door Peter geurts en Marc van Namen van Niqelsen geschreven voor de Informatie van september 2010.

Statistics

Views

Total Views
783
Views on SlideShare
769
Embed Views
14

Actions

Likes
0
Downloads
5
Comments
0

3 Embeds 14

http://www.linkedin.com 10
http://www.lmodules.com 3
https://www.linkedin.com 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Is Het Nieuwe Werken Wel Zo Nieuw Is Het Nieuwe Werken Wel Zo Nieuw Document Transcript

    • i nieuwe werken Is het nieuwe werken wel zo nieuw voor de IT-sector? Ontwikkelingen Het nieuwe werken is populair, maar de vraag rijst of het nieuwe van invloed op het werken in de IT-sector ook echt nieuw is. Om deze vraag te nieuwe werken beantwoorden benoemen de auteurs een aantal technologische en maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op hoe de kenniswerker in de IT-sector zijn werk uitvoert. Peter Geurts en Marc van Namen Eigenlijk is het een raar begrip, het nieuwe wer- omschrijving worden enkele aspecten genoemd ken. Bestaat er dan zoiets als het oude werken, die wij als ‘nieuw’ bestempelen ten opzichte van of het gewone werken, of het moderne werken, de vorige eeuw. Overigens betekent voor ons of nog erger, het postmoderne werken? En wat ‘nieuw’ niet dat er ook zoiets als ‘oud werken’ is ‘nieuw’? Ten opzichte van wat en wanneer is bestaat. ‘Nieuw’ is in deze zin meer een ontwikke- nieuw nieuw? Een speurtocht op het internet ling in de aard van het werken en de bijbehorende levert veel op: veel hits, veel invalshoeken, veel randvoorwaarden dan een afgerond vernieuwd ideeën en veel verwarring. In dit artikel doen werkproces. Om de nieuwe werker verder in te wij daaraan mee. We proberen geen definities kaderen spreken we over de nieuwe (kennis)wer- te zoeken van het nieuwe werken en evenmin ker in de IT-sector. Voor deze werker is één aspect maken we een studie naar het verschijnsel van dat vaak aan het nieuwe werken wordt gekoppeld het nieuwe werken. Wij vragen ons af of het en dat de gemiddelde ‘andere werker’ nog niet nieuwe werken wel zo nieuw is door naar een kent, vertrouwd, namelijk de IT: hij zit er immers aantal aspecten daarvan te kijken en benoemen midden in. een aantal onderwerpen die nader commentaar Eén ding is zeker: het onderwerp is voor iedereen behoeven. bekend en tegelijkertijd erg ‘fuzzy’. Vergelijk het met ‘hard werken’. Iedereen weet wat je bedoelt Het nieuwe werken en tegelijkertijd heeft het voor iedereen een eigen Om enige grip te krijgen op het concept van het betekenis. Voor de een werk je pas hard als je nieuwe werken hebben wij ons beperkt tot een honderd zakken cement op een dag moet versjou- nieuwe categorie: de kenniswerker. ‘De kennis- wen, voor de ander betekent het om zeven uur op informatie / september 2010 werker houdt zich bezig met het inventariseren, je werk zijn en ook om zeven uur weer vertrekken, ontwikkelen, integreren, delen, toepassen en een derde relateert hard werken aan output, en evalueren van kennis en werkt in een organisatie ga zo maar door. Wij hebben ervoor gekozen het waarin de productiefactor kennis (of informatie) nieuwe werken meer te zien als een vorm van een dominante rol heeft. Deze productiefactor werken: een wijze van werken die gebruikmaakt is de laatste decennia in veel organisaties steeds van de huidige ontwikkelingen in de technologie meer gedaald van de top van het bedrijf naar de en de maatschappij. productievloer’, aldus Wikipedia. In deze korte 44
    • Samenvatting Door maatschappelijke ontwikkelingen, een veranderde buitenwereld, technologische hulpmiddelen, een veranderde werkplek, een nieuwe managementstijl en een veranderde medewerker is de manier van werken voor de kenniswerker in de IT-sector veranderd. Het nieuwe werken is dus nieuw, ook in de IT-sector. Organisaties zijn echter nog lang niet volwassen genoeg om te zorgen dat de nieuwe werker ook echt (nieuw) kan werken. Ontwikkelingen voor thuiswerken. Telewerken, ook een vorm van Deze ontwikkelingen gebruiken we meteen als nieuw werken, is nog niet overal ingeburgerd. Een invalshoek voor dit artikel. Of je nou voor of tegen prachtig voorbeeld was de dag na de langste late- het nieuwe werken bent (voor zover dat kan), of je avondfile in de Nederlandse historie op 6 januari er een mening over hebt of niet, voor het leeu- jongstleden. Het westen van het land lag vol met wendeel van de Nederlandse bevolking is werken sneeuw en ijs, wegen waren onbegaanbaar. De in de afgelopen vijftig jaar drastisch veranderd. reactie ’s ochtends na de overlast was dat mensen Maatschappelijke ontwikkelingen hebben zich in eerder naar hun werk gingen, maar niet besloten een razend tempo voorgedaan. Waren er net na thuis te gaan werken. Met als gevolg even lange de Tweede Wereldoorlog nog veel detailhandels files, die minder chaotisch waren maar wel eerder (voorheen winkels), inmiddels is menige mid- ontstonden, en iedereen verscheen, net als altijd, denstander aangesloten bij een keten. Werd in op ongeveer hetzelfde tijdstip als normaal op het de jaren vijftig de minister nog aangesproken werk. Het beheer van de IT en de informatievoor- met ‘excellentie’ en de bescheiden vraag of hij ziening voorziet nog lang niet in de behoefte van (natuurlijk geen zij) een goede reis heeft gehad, de flexibele medewerker met flexibele werktijden tegenwoordig wordt aan ‘Jacqueline’ gevraagd of en flexibele werkplaatsen. zij nou écht denkt dat juist zij enige invloed heeft De werkplek verandert. In feite zijn er drie werk- op de klimaattop in Kopenhagen. Deze twee plekken te onderscheiden: thuis, onderweg en in voorbeelden illustreren een paar veranderingen. een kantoor. Veel werk in de zakelijke dienstver- Daarentegen zijn er nog steeds bouwvakkers die lening, de IT-sector en andere sectoren die onder op dezelfde manier een halfsteens muur metse- de kennisverwerkende economie kunnen wor- len, bakkers die broodjes bakken en architecten den ingedeeld, hoeft niet per se op één centrale die gebouwen ontwerpen. werkplek plaats te vinden. Grote kantoren met Er zijn nog meer ontwikkelingen te onderken- energieverslindende verlichting en verwarming nen. De buitenwereld is veranderd. Voorheen was die veel schaarse grond gebruiken, zijn niet altijd duidelijk wie je klant was, wie je leverancier was noodzakelijk. De term ‘greening the enterprise’ en hoe de concurrent eruitzag. Tegenwoordig zijn heeft invloed op de hedendaagse manier van wer- er nieuwe organisatievormen en vervaagt de grens ken. Veel overleg kan worden gedigitaliseerd met van de organisatie. Ook zijn er ‘de anderen’ die webcams, chat, e-mail en (video conferencing). (nog) niet nieuw werken en weinig begrip tonen Maar niet alle overleg kan worden gedigitaliseerd voor de nieuwe werker. In hoeverre heeft de wet- omdat communicatie tussen mensen voor 70 pro- gever zich aan de veranderde maatschappij aange- cent non-verbaal plaatsvindt, waarbij alle zintui- past met zorgwetten, arbeidsomstandigheden et gen worden gebruikt. Spraak, gehoor en gezicht informatie / september 2010 cetera? Gebruik van technologische hulpmiddelen zijn er maar drie die bij videoconferencing (deels) maakt de wijze van werken een stuk gemakkelij- worden gebruikt, ervan uitgaande dat de verbin- ker. Althans in eerste instantie. Natuurlijk draait ding goed is. Naast een functionele functie heeft de nieuwe IT-werker zijn hand niet om voor appli- de werkplek ook een sociale functie en dat mag caties en gebruikt hij net zo gemakkelijk stand- niet worden onderschat. Net zoals het ‘paperless alone applicaties als applicaties uit de cloud. office’ uit de jaren tachtig zal het ‘peopleless Maar daarmee is hij nog geen nieuwe werker. office’ niet bestaan. Wel kan worden gestreefd De gemiddelde organisatie is nog niet uitgerust naar een ‘less people office’ (lpo). Een lpo is een 45
    • i ven). Het nieuwe werken vraagt om een andere governance, andere besluitvorming, andere werk- processen. Managers moeten een balans vinden tussen zelfsturing en aansturing. Dit is niet een- voudig omdat veel organisaties nog piramidaal zijn ingericht volgens de managementfilosofieën van Taylor en Fayol (uit de negentiende eeuw) waarbij kantoor waaraan evenveel mensen verbonden medewerkers als productiekrachten werden gezien zijn, maar waar niet iedereen tegelijk naar kantoor in plaats van zelfstandig handelende en denkende komt. Uiteraard heeft dat nogal wat ingrijpende individuen. De grens tussen medewerker en consequenties. Niet iedereen heeft een eigen manager is vervaagd, de manager moet gebruik- ruimte, slechts een bepaald aantal medewerkers maken van nieuwe manieren van leidinggeven. heeft die ook echt nodig. Kijk eens hoeveel werk- Motiveren op afstand is een nieuw begrip. Stuurt plekken en kantoorruimte er nu het grootste gedeelte van de dag leeg blijven. Wanneer flexwerken is georganiseerd, »Er moet nog veel gebeuren voordat kunnen er flexplekken wor- organisaties volwassen genoeg zijn den ingericht: overal toegang tot e-mail, internet, printers, om te zorgen dat de nieuwe werker archief, netwerk, bibliotheek et cetera. En natuurlijk hoeft dat niet te leiden tot meer ook echt (nieuw) kan werken « overlegruimtes. Hoeveel overleg is overigens echt noodzakelijk? Dat dit kan een manager op output of input, moet hij loslaten leiden tot forse besparing op kantoorruimte heb- of controleren? Allemaal vragen die niet één, twee, ben de grootste woningcorporatie van Nederland drie kunnen worden beantwoord (althans niet in en een grote IT-leverancier gevestigd in Amstel- dit artikel). veen bewezen door hun hoofdkantoor zo in te Ten slotte de medewerker zelf. De IT-sector is richten. Een belangrijke voorwaarde voor flexibel veranderd. De klassieke IT-medewerker die pons- werken is de inrichting van één centrale helpdesk kaarten prikt voor gebruik in rekencentra, bestaat die de rol van facilitator overneemt. Met name niet meer. In De eeuw van de computer (uitgegeven voor de thuis- en onderwegwerkers is vlekkeloze door het Ngi) staat in het kort beschreven hoe de toegang tot de moederorganisatie cruciaal. technologie en daarmee ook de aard van de mede- De andere soort medewerker, de nieuwe technolo- werker is veranderd. Een op een is de aard van de gie, de veranderde maatschappij en de veranderde automatisering (van centrale verwerkingseenheid organisatie vragen om een nieuwe managementstijl. naar thuisgebruikers) te vertalen naar de aard van Veel managers zijn er nog niet van overtuigd dat de IT-medewerker (van ‘domme’ ponstypist naar nieuwe werkers thuis even hard werken als op ‘slimme’ gegevensverwerker). Binnen de sector kantoor. Een groot Amerikaans bedrijf in Neder- worden steeds meer niet-IT’ers betrokken door de land heeft echter ondervonden dat de balans van ontwikkeling van de vierde productiefactor binnen thuiswerkers tussen werk en privé doorslaat naar het productieproces: informatie. IT is dermate werk. Omdat zij ’s ochtends boodschappen doen geïntegreerd in het dagelijkse proces dat je mag en sporten (in plaats van in de file staan), voelden stellen: ‘IT is too important to be left to IT people’. zij zich dermate schuldig dat zij ’s avonds lang De werker uit de 21e eeuw is hoger opgeleid dan doorwerkten; ze werkten ook langer door omdat voorheen. Kennis is overal beschikbaar. Meer dan informatie / september 2010 het thuis vaak prettig werken is. De 36-urige voorheen is een medewerker op de hoogte van werkweek werd met 30 procent overschreden. zijn rechten en plichten. Inspraak is gemeengoed Medewerkers moesten begeleid worden om te geworden. Arbeidsvoorwaarden zijn transparant, voorkomen dat ze niet te hard werkten en te wei- arbeidsomstandigheden zijn verbeterd en de oplei- nig rust namen! Menigeen weet uit ervaring dat als dingsmogelijkheden zijn legio. Dit heeft echter je een stuk wilt produceren dat echt af moet, je dit een keerzijde. Medewerkers moeten meer dan beter thuis kunt doen, want dan word je minder vroeger zélf hun loopbaan in de gaten houden. Er gestoord (dit artikel is overigens ook thuis geschre- wordt meer een beroep gedaan op hun zelfstandig- 46
    • heid en zelfredzaamheid. Een belangrijke vraag is dan: is dit medewerkers geleerd? Zijn medewer- kers begeleid in dit veranderingsproces? Voor de heel nieuwe medewerkers (net afgestudeerd, de zogenaamde generatie Y) is de wereldwijde toegan- kelijkheid van kennis en de omgang met ICT in het dagelijkse leven gemeengoed. Voor de gene- ratie X (geboren tussen de jaren zestig en tachtig) is dit al anders en voor de generatie die daarvoor komt (de zogenaamde babyboomers), is dit toch wel nieuw. En wie zit er in de beslisfuncties over het nieuwe werken...? Conclusie Uit ons betoog mag blijken dat wij de conclusie trekken dat het antwoord ‘ja’ is: het nieuwe wer- ken is nieuw. Ook in de IT-sector. Sterker nog, het nieuwe werken is nog nieuwer dan je denkt. ‘Nieuw’ is echter nog niet afgerond, het is nog in ontwikkeling. Nieuwer werken zou meer accuraat zijn, maar dan krijg je weer verbasteringen naar ‘nieuwerwets’ (en dat is op zijn beurt weer ‘oud’ (of ‘out’). Een nieuwe maatschappij (sociaal, technologisch) leidt tot nieuw gedrag, en nieuw gedrag leidt tot een nieuwe werkomgeving, en andersom. Hoe dan ook, er moet nog veel gebeu- ren voordat organisaties volwassen genoeg zijn om te zorgen dat de nieuwe werker ook echt (nieuw) kan werken. Reviewer Arjan van Dijk Peter Geurts is managing director bij Niqelsen. E-mail: peter.geurts@niqelsen.nl. Marc van Namen is commercial director bij Niqelsen. E-mail: marc.van.namen@niqelsen.nl. informatie / september 2010 47