20121126 bsn masterclass veranderkunde cubrix

1,164 views

Published on

Presentatie tijdens masterclass BSN

Published in: Education

20121126 bsn masterclass veranderkunde cubrix

  1. 1. 26  november  2012 BSN  Masterclass  Veranderkunde Een  fasegewijze,  waardengedreven   en  contextgeoriënteerde   visie  op verandering   organisa7eontwikkeling  en   performanceverbetering Marcel van Marrewijk Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  2. 2. Managen? Wat  een  onzin!                             NRC  25-­‐8-­‐2012 Het maakt niet uit wat voor methode je kiest, volg je gevoel, want op basis van evidence kom je er toch ook niet uit. 2 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  3. 3. Managen? Alleen  wanneer  het  kan? Managen is een adequate aanpak wanneer de context stabiel is en goed voorspelbaar. Managen, of beter, leidinggeven, is een vak. Een complex vak. Het vergt het vermogen de complexiteit van de context goed in te schatten en conform naar te handelen. 3 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  4. 4. Een  fasegewijze,  waardengedreven  en   contextgeoriënteerde  visie  op   organisa7eontwikkeling  en  performanceverbeteringng 1. Complexiteit 2. Fasegewijze  ontwikkeling 3. De  Cubrix  en  toepassingen  van  de  Cubrix o Organisa(ematrix o Organisa(evormen o Projectorganisa(evormen 4. Veranderambio.es  en  veranders.jlen 4 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  5. 5. Complexiteit  en  Chaos Stacey vs Graves !"#$%% &"%% ($-/0% ,$-.% !"#$%&()*)+ !"#$%&"%()$*$+,$-.% #,-.$*/)*)+ 0")122*$"3+ 4567*8&3598*"+ 5 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  6. 6. Kenneth  Boulding Society  for  General  Systems  Research    het  raamwerkniveau:  sta>sche  systemen  zoals  kristallen  het  uurwerk-­‐niveau:  dynamische  systemen  zoals  het   zonnestelsel het  thermostaatniveau:  cyberne7sche  systemen  of   regelsystemen het  celniveau:  zelf-­‐handhavende  systemen,  leven het  gene>sch-­‐sociaal  niveau:  de  planten het  animale  niveau:  de  dieren het  mens-­‐niveau het  sociale  niveau:  organisa7es het  transcendentale  niveau,  wat  de  zintuiglijke   waarnemingen  te  boven  gaat.   6 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  7. 7. 7 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  8. 8. Een kwestie van perspectief? Onderzoek heeft uitgewezen dat: • Kinderen alleen de 9 dolfijnen herkennen • Alleen volwassenen het intieme aspect herkennen en niet de dolfijnen • Dit binnen 6 seconden na het lezen van de vorige zin nog steeds niet het geval is© Copyright 2011 De Transformatie Groep. || 8 woensdag 21 november 2012
  9. 9. Situational awareness mentaal Interpretatie Persoon A model A A mentaal Interpretatie Persoon B model© Copyright 2011 De Transformatie Groep. || B B 9 woensdag 21 november 2012
  10. 10. Wij zien de dingen zoals wij zijn Celsysteem (bioloog) Symbool Stilleven (Canadees) (fotograaf) Troep Compost (vuilnisman) (tuinman) Eten (insect) Gevaar (trambestuurder)© Copyright 2011 De Transformatie Groep. || Speelgoed (kind) Inspiratiebron (ontwerper)10 woensdag 21 november 2012
  11. 11. !" #" $" %" &" " (" &" !" !" )" 11 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  12. 12. 12 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  13. 13. Here’s  to  the  crazy  ones 13 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  14. 14. De  wereld  zal  zich  niet  verder   ontwikkelen  als  we  dezelfde   denkwijzen  blijven  gebruiken   die  tot  de  huidige  situa7e   hebben  geleid.                          ALBERT  EINSTEIN 14 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  15. 15. Denkmodellen  van  verandering !"#$%&&"(")*+ !"#$%&()*)+ #,-.$*/)*)+ !"#""$%&() !"#$%&#&#( 0")122*$"3+ 4567*8&3598*"+ 15 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  16. 16. Autoriteitsparadigma Beheersings- paradigma Betrokkenheidsparadigma 16 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  17. 17. Twee  denkmodellen  naast  elkaar Wereld  van  controle Wereld  van  verbinding Command Visie Control Vakmanschap Communica>on Vertrouwen Bureaucra>sch Professionele  organisa>e Rule-­‐based Principle-­‐based Sturen  op  wantrouwen Sturen  op  vertrouwen Kwaliteit via structuren / Kwaliteit via mensen / systemen, extrinsiek vakmanschap, intrinsiek 17 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  18. 18. Twee  denkmodellen  naast  elkaar                                                                                                                                                                        vervolg Wereld  van  controle Wereld  van  verbinding Taakgericht Rol  en  func>e Standaardisering Keuzemogelijkheden Kostenbeheersing Toegevoegde  waarde SchaalgrooNe Menselijke  mate Top  down BoNom  up Doelgericht Mensgericht Sturen op resultaat Sturen op verbinding 18 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  19. 19. 19 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  20. 20. 20 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  21. 21. Wat  is  jouw  perspec7ef? “Integriteit is voor mij.....” 1. Open voor alle feiten, ook de ongewenste 2. Gaat eerlijk met eigen en andermans emoties om 3. Geen dubbele agenda’s 4. Houdt zich aan de regels 5. Je laat je maten nooit in de steek 6. Trouw zijn aan de gebruiken van je eigen groep 21 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  22. 22. Clare  Graves  (1914  -­‐  1986) How does the mind process reality? 22 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  23. 23. 23 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  24. 24. Korte historie van de wereld: Zeven perspectieven Ik maak de Ik maak mezelf wereld kloppend kloppend voor de voor mezelf wereld Complexiteit Kracht© Copyright 2011 De Transformatie Groep. || Individueel Collectief ontwikkelend conserverend Bron: Graves cs24 woensdag 21 november 2012
  25. 25. Contexten,  volgens  Graves Een  staat  der  natuur   Beangs>gend  en  mysterieus Een  jungle:  hard,  waar  de  sterken  overleven   Beheerst  en  gestuurd  door  een  hogere  orde   Vol  met  levensvatbare  alterna>even  tot   welvaart Global  village:  De  woonplaats  van  de  hele   mensheid   In  gevaar  van  instorten   Een  levend  geheel 25 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  26. 26. Waardensystemen Een  waardesysteem  representeert  een  wereldbeeld   en  omvat  een  groep  verwante  waarden  en   overtuigingen  en  daaraan  gerelateerd  gedrag  en  kan   aangetroffen  worden  in  mensen,  groepen  en   maatschappijen. Ieder  nieuw  waardensysteem  omvat  en  overs>jgt  de   voorgaande  stadia. Waardesystemen  bloeien  op  en  verdwijnen  wanneer   omstandigheden  wezenlijk  veranderen. Het  ontwikkelpad  voltrekt  zich  niet-­‐lineair,  maar   sprongsgewijs,  en  volgens  een  specifieke  volgorde  van   ontwikkelstadia.     26 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  27. 27. Waardensystemen  (2) Waardesystemen  bepalen  hoe  mensen  denken  en  niet   wat  ze  denken. De  geaardheid  van  de  verschillende  waardesystemen   alterneert  tussen  de.....   o ik-­‐georiënteerde  of  expressieve  systemen  (interne   locus  of  control) • de  warme  kleuren:  beige,  rood,  oranje  en  geel o wij-­‐georiënteerde  of  opofferingsgerichte  systemen   (externe  locus  of  control) • de  koele  kleuren:  paars,  blauw,  groen  en  turkoois   27 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  28. 28. Waardensystemen  (3) Waardesystemen  ontwikkelen  zich  door  de  con>nue   interac>e  tussen  ‘mind  capaci(es’  (MC)  en  ‘life   condi(ons’  (LC). o De  levensomstandigheden  worden  bepaald  door  vier  factoren:  de   historische  >jd,  de  geografische  plaats,  existen>ële  problemen  en   maatschappelijke  omstandigheden   o Ontwikkeling  van  het  denkvermogen:  ins>nc>ef  handelen,  animis>sch,   egocentrisch,  lineair,  mul>ple  &  berekend,  sociocen>sch,  systemisch   en  holis>sch  denken   Biologische  kwaliteiten  beïnvloeden  het  coping   behaviour,  de  wijze  waarop  mensen  reageren  op  hun   omgeving  om  zich  zo  doende  staande  te  kunnen   houden. 28 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  29. 29. Waardensystemen  (4) Een  mens  is  psychologisch  open,  geblokkeerd  of   gesloten.   Elk  waardesysteem  kent  een  reeks  posi>eve  en   nega>eve  manifesta>es,  gezonde  en  ongezonde   elementen.  Een  waardesysteem  kan  ondersteunen  en   afremmen,  vitaliseren  en frustreren. 29 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  30. 30. 1st  7er/bandbreedte  :  LC  =>  MC Angst  domineert  de  1st  >er:  angst  om  ….. o überhaupt  te  overleven;  fysieke  veiligheid,  existen7ële  angst o buiten  de  groep  te  vallen;  om  nergens  bij  te  horen;   uitgestoten  te  worden o onderaan  de  pikorde  uit  te  komen;  als  slachtoffer  geen   mogelijkheden  te  hebben  op  noodzakelijke   levensvoorwaarden o Onder  te  gaan  aan  chaos  en  gebrek  aan  structuur;  een   hogere  autoriteit  moet  zeggen  wat  moet  gebeuren;  ik  ben  te   klein... o te  falen  (faalangst);  niet  goed  genoeg  zijn  om  als  beste  uit  de   bus  te  komen o Als  persoon  niet  geaccepteerd  te  worden 30 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  31. 31. Hypothese:  2nd  7er/bandbreedte:                                                MC  =>  LC  De  kracht  van  ...... o verbeelding o authen>citeit o crea>e • >  sociaal  construc>onisme  Construeert  de  manifesta>es  van  de  2de  bandbreedte o lange  termijn o verbinding  en  eenwording  met  het  Geheel o Infinite  possibili.es 31 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  32. 32. 32 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  33. 33. Zicht  op  organisa.eontwikkeling  ewar Haka - all blacks at n  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl 33woensdag 21 november 2012
  34. 34. Radiotoespraak© Copyright 2011 De Transformatie Groep. || Bron: NOS woensdag 21 november 2012
  35. 35. 35 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  36. 36. Veiligheid Organisa7etype:  Clanorganisa7e Tradi>es Rituelen Context:  de  wereld  is  mysterieus  en  bedreigend Symbolen Kernwaarden:  hechten Cultuur:  clancultuur;  incrowd,  ‘boze’  buitenwereld De  stam  biedt  veiligheid;  de  iden>teit  is  die  van  de   Geborgenheid groep Vertrouwen Structuur:  kleine  sociale  eenheden,  menselijke  maat Neiging:  verandering  zo  lang  mogelijk  ontkennen  en    Kameraadschap vasthouden  aan  de  oude  gebruiken  en  bestaande   Verbondenheid patronen   Leiderschaps7jl:  ‘founder’,  rolmodel,  boegbeeld Communica7e:  kringgesprekken  en  verhalen  Wederkerigheid De  rol  van  rituelen  als  bron  van  relevante  kennis  en   de  wijze  waarop  ac>viteiten  worden  uitgevoerd  en   Clanorganisa>e van  vader  op  zoon,  meester  op  gezel,  worden   overgebracht. Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl 36woensdag 21 november 2012
  37. 37. Ik ben twee en ik zeg nee!© Copyright 2011 De Transformatie Groep. || woensdag 21 november 2012
  38. 38. 38 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  39. 39. 39 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  40. 40. Macht  en  Energie Organisa7evorm:  machtsorganisa7e Heersen Veroveren Context:  de  wereld  is  een  jungle:  schaarste,  niet   Exploiteren Autoritair verdeeld  territorium,  nega(ve  sum  game Kernwaarden:  plek  veroveren  en  verdedigen;  snel  en   impulsief  handelen Cultuur:  machtscultuur:  ‘hoiouding’,  snake  pit Wilskracht Structuur:  strikte  hiërarchie Strijdvaardig Neiging:  doel  heiligt  de  middelen   Leiderschapss7jl:    baas Stoutmoedig Meedogenloos Strategie:  invloed  verwerven,  verdeel  en  heers  plek   veroveren  en  verdedigen;  snel  en  impulsief  handelen Communica7e:  direc>even;  road  show   Leren  en  innoveren:  kopieergedrag,  imita>e;  wilskracht Machtsorganisa>e Processen:  streven  naar  autonomie  in  wijze  van   implementa>e Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl40woensdag 21 november 2012
  41. 41. De paarse krokodil 41 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  42. 42. 42 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  43. 43. Orde  en  Structuur Organisa7evorm:  Bureaucra7sche  organisa7e Beheersen Context:  de  wereld  is  logisch  geordend  en  doelgericht Gehoorzaamheid Rechtvaardigheid Kernwaarden:  geloven  (in  de  voorschrijen  van  een   Deskundigheid hogere  autoriteit;  rechtvaardigheid Kwalifica>es Doelgericht Cultuur:  bureaucra>sche  cultuur,  parafencultuur;   discipline  &  beloning:  betrouwbaar  lid  vervul  je  plicht! Structuur:  strikte  hiërarchisch,  geordend  volgens   richtlijnen  en  procedures;  machine  bureaucra>e Neiging:  regels  en  afspraken  borgen  stabiliteit  en   Perfec>e beheersbaarheid   Normen Geloven Leiderschapss7jl:    manager Plicht Strategie:  schaalvergro>ng  o.a.  door  fusies  en   overnames Processen Middelen Gegeven het beheersingsparadigma heeft de •  Primaat aan planning- en controlecyclus. bureaucratische organisatie de voorkeur ... •  Een toezichthoudend proces voor handhaving en 1.  productiemiddelen in de hiërarchie te organiseren; rapportage, dat vanaf de werkvloer, stapsgewijs,Bureaucra>sche  organisa>e uiteindelijk de top van de organisatie informeert. 2.  haar invloedssfeer uit te breiden door kritische productiestromen onder direct toezicht te brengen •  In het productieproces staat standaardisatie centraal, en te integreren in haar kwaliteitsbeleid en logistiek. zodat de variaties tenderen naar de genormeerde 3.  Als er middelen op de markt worden gekocht, zullen uitkomsten. Zo is en blijft het systeem voorspelbaar. deze moeten voldoen aan strikte voorwaarden. Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl43woensdag 21 november 2012
  44. 44. 44 “Greed is good” - Gordon Gekko Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  45. 45. 45 “Greed is good” - Gordon Gekko Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  46. 46. Succes Organisa7evorm:  Effec7eve  organisa7e Presteren Effec>viteit Context:  de  wereld  biedt  onbegrensde  mogelijkheden   Compe>>e voor  vooruitgang  en  materiaal  gewin Verbeteren Kernwaarden:  presteren,  m.n.  door  gericht   zoekgedrag  naar  de  beste  oplossingen Pres>ge Cultuur:  presta>ecultuur:  succes  is  je  eigen   Imago verantwoordelijkheid Ondernemerschap Structuur:  ac>eve  hiërarchie,  met  divisiestructuur,   Winstgedreven business  units  en  of  matrixorganisa>es Neiging:  decentralisa>e  van  presta>edoelstellingen   met  vrijheden  mits  resultaten  bereikt  worden Leiderschapss7jl:  ondernemer Processen:  De  kwaliteit  van  de  processen  bepaalt   het  succes  van  een  organisa>e.   De  processen  worden  zodanig  ingeregeld  dat   Effec>eve  organisa>e incrementele  verbetering  voortdurend  kan   plaatsvinden. Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl46woensdag 21 november 2012
  47. 47. Virginia Commune 47 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  48. 48. Dead Poet Society - My Captain Commune 48 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  49. 49. 49 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  50. 50. Gemeenschap Organisa7evorm:  Professionele  organisa7e Beheren Context:  de  verschillen  tussen  mensen  en  hun   Zorg (materiële)  mogelijkheden  zijn  onevenredig  groot   Empathie geworden   Mededogen Kernwaarden:  samen  delen,  solidariteit,  consensus   en  dialoog Cultuur:  zorgcultuur Structuur:  zo  ‘plat’  mogelijke  hiërarchie;  ‘omgekeerde   hark’ Neiging:  verbinding,  inclusiviteit,  co-­‐makership,   stakeholder  engagement;  bouwen  aan  vertrouwen,   rela>vis>sch,  conflict  mijdend,  waarderend   onderzoekHarmonie Solidariteit Leiderschapss7jl:  dienend  leiderDraagvlak Gelijkheid Strategie:  Stakeholder  betrokken;  ketengeoriënteerd Professionele  organisa>e People  Mgmt:  Human  Talent  Development Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl50woensdag 21 november 2012
  51. 51. © Copyright 2011 De Transformatie Groep. ||woensdag 21 november 2012
  52. 52. 52 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  53. 53. Synergie Organisa7evorm:  net/vlechtwerk  organisa7e Inzicht Context:  dreigende  onbeheersbaarheid;  de  wereld  is   Visionair een  complex  systeem:  noodzaak  voor  nieuwe  aanpak   Kernwaarden:  Doorzien,  synergie,  vrijheid  en  verant-­‐ Duurzaam woordelijkheid  diep  in  de  organisa>e  (subsidiariteit) Authen>ek Cultuur:  open  cultuur:  onaiankelijk  en  aanspreekbaar   op  verantwoordelijkheid. Vlechtwerk Structuur:  pragma>sche  organisa>evormen  die   complexiteit,  onzekerheid  en  snelle  veranderingen   Doorbraak aankunnen;  >jdelijke  coali>es;  transparant Neiging:  zelforganisa>e;  constante  afstemming  van   persoonlijke  drijfveren  en  collec>eve  ambi>es Kop-­‐ Leiderschapss7jl:  emergent  leider lopers Strategie  is  gericht  op  doorbraken  bij  voorkeur  in  het   Netwerkorganisa>e systeem  zelf;  blue  oceans   Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl 53woensdag 21 november 2012
  54. 54. 54 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  55. 55. Holisme Organisa7evorm:  Fluïde  organisa7e Context:  De  consequen>es  van  het  menselijk  handelen   bedreigen  het  eigen  leefsysteem Kernwaarden:  Eenheidsbeleving;  verbinding  met  de   leefomgeving;  cijfer  jezelf  weg  ten  behoeve  van  de   existen>e  van  het  hele  ecosysteem;  soberheid Structuur:  Grenzen  van  organisa>es  zijn  permeabel;   virtueel Eenheidsbeleving Neiging:  Leven  vanuit  de  s>lte  en  in  verbondenheid  met   Wijsheid Inspira>e het  geheel Altruïsme Coheren>e Leers7jl:  Binnenwereld  en  buitenwereld  zijn  een  waar-­‐   door  bewustzijn  en  aarding  worden  verdiept  c.q.   Ecosysteem versterkt. Integra>e Flow Veranderstijl: Focus  op  duurzame  waardecrea>e   vanuit  onvoorwaardelijkheid  (Cradle  to  cradle) Fluïde  organisa>e Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl 55woensdag 21 november 2012
  56. 56. Als de wereld ….. is, dan zullen doeltreffende mensen ... Een  staat  der  natuur  –  handelen  en  overleven  als  dieren 2.  Beangs>gend  en  mysterieus  –  zich  veilig  verenigen  en  de   geesten  guns>g  stemmen 3.  Hard,  waar  de  sterken  overleven  –  vechten  en  zeker  stellen   van  territorium  om  te  overleven  ondanks  anderen 4.  Beheerst  en  gestuurd  door  een  hogere  orde  –  geloven  in  de   waarheid  en  gehoorzamen  aan  hogere  macht 5.  Vol  met  levensvatbare  alterna>even  tot  welvaart  –  doelma>g   succes  testen 6.  De  woonplaats  van  de  hele  mensheid  –  zich  verenigen  in   gemeenschappen  om  groei  en  ontwikkeling  te  ervaren 7.  In  gevaar  van  instorten  –  pragma>sche  wegen  kiezen  en     leren  effec>ef  te  zijn 8.  Een  levend  geheel  –  de  orde  onder  de  ogenschijnlijke  chaos   zoeken 56 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  57. 57. Meten  van  waardensystemen Acceptatie Verwerping De echte problemen Vaag en ver van mijn bed Theorie is nuttig Onpraktisch geklets Medemenselijkheid Soft, onrealistisch Doelgericht Opportunistisch, egoïst Loyaal, betrouwbaar Bureaucratisch, star Conflict is prima Conflict is schade Geborgenheid Primitief 57 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  58. 58. EFQM  model  for   organisa7onal  excellence 58 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  59. 59. Kwaliteitsfasen  volgens  het   INK-­‐managementmodel Ac7viteitgeoriënteerd:  Het  gaat  hierbij  om  de  kwaliteit  in  de   eigen  werksitua>e,  waarbij  iedereen  streej  het  werk  zo  goed   mogelijk  te  doen. Procesgeoriënteerd:  Men  beheerst  de  afzonderlijke  stappen  in   het  werkproces.  De  bijbehorende  taken,  rollen  en  bevoegdheden   liggen  vast. Systeemgeoriënteerd:  Op  alle  niveaus  wordt  gewerkt  aan  een   con>nue  verbeterslag.  Er  is  samenhang  en  afstemming  tussen   processen.  Men  is  erop  gericht  problemen  te  voorkomen  in  plaats   van  te  verhelpen. Ketengeoriënteerd:  Samen  met  partners  wordt  gestreefd  naar   een  maximale  toegevoegde  waarde. Transforma7egeoriënteerd:  De  strategie  is  erop  gericht  als  bedrijf   bij  de  top  te  horen. 59 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  60. 60. Global  Excellence  Model   (GEM,  varia7e  op  INK/EFQM+)  Organisa>e  gebieden  (enablers)        Resultaat  gebieden Communicatie & Besluitvorming       Goed   Werkgeverschap Personeelsbeleid Leider- Proces- Goed  Onder-­‐   Strategie nemerschap schap sen Middelen Goed   Leren & Innoveren Nabuurschap People Stakeholders Planet Profit 60 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  61. 61. Structuur  van  de  Cubrix Ontwikkel-­‐ paden (Enablers) R G E E S B U I L E T D A E A N Ontwikkel-­‐ T stadia Organisatie …… ontwikkeling ...... performance 61 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  62. 62. De  Cubrix 62 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  63. 63. Toepassingen  van  de  Cubrix Organisa>ematrix Zeven  organisa>etypen Vier  veranderambi>es   Vier  projectmanagementmethoden 63 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  64. 64. Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  65. 65. De  zeven  organisa7etypen or Net Pr ga we of nis rk or es ati ga s es Ef ni ion sa or fe ga cti tie ele Bu ni ev s or rea sa e ga u tie Ma ni cra or sa ti ga cht tie sc nis s- he or Cla a ti ga nis n e ati e 65 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  66. 66. Optimaliseren Transformeren Vitaliseren Heroriënteren 66 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  67. 67. Veranderambi7es W en aa is er rd bil DO er Mo en Vitaliseren Optimaliseren PLAN Heroriënteren CHECK Transformeren r en Ins cte pir er IMPROVE e fle en R 67 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  68. 68. Vitaliseren Opknappen  van  het  fundament  van  de   organisa>e.  Eigenlijk  betrej  het  achterstallig   onderhoud,  want  de  interven>es  vinden  plaats  in   waardesystemen  -­‐  of  contexten  -­‐  die  de   dominante  werkwijzen  ondersteunen.   68 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  69. 69. Voorbeelden  van  vitaliseren Focus  op  visie;  gericht  op  systemische  doorbraken;  voortdurende   Synergie afstemming  met  belanghebbenden;  regie;  besluiten  op  basis  van   consent  en  voortschrijdend  inzicht;  ruimte  voor  zelforganisa7e Community Breed  gedragen  (consensus)  besluitvorming;  gelijkwaardigheid,   iedere  belanghebbende  wordt  gehoord;  harmonie;   inlevingsvermogen,  solidariteit Succes Nulgheid  en  effec7viteit;  bijdrage  aan  winstgevendheid  en  imago Orde Afspraken  nakomen;  regels  en  procedures  beoordelen  op  effec7viteit;   adequate  administra7e  en  verslaglegging;  heldere  richtlijnen  en   eerlijke,  rechtvaardige  maatregelen;  efficiën7e Macht Besluitvaardigheid  en  legi7ma7e  organiseren;  boegbeeld  creëren;   passie  en  daadkracht  versterken,    can-­‐do  mentaliteit  bevorderen. Saamhorigheid  versterken;  sociale  veiligheid  garanderen;   Veiligheid gemeenschappelijk  iden7teit  levendig  houden;  trots  cul7veren 69 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  70. 70. Op7maliseren Het  op>maliseren  en  het  beter  doen  renderen   van  de  huidige  werkwijzen.  Door  bijvoorbeeld   slimmer  werken  en  benchmarken  om  te  zien   hoe  andere  in  een  vergelijkbare  context  en   situa>e  func>oneren.   70 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  71. 71. Heroriënteren Beter  en  meer  flexibel  inspelen  op  gewijzigde   situa>es  en  systemische  knelpunten.   Aanpassingen  van  (strategische)  prioriteiten. Oriëntatie op beheersing Effectiviteit Efficientie “Calm down” Externe Interne Oriëntatie Oriëntatie “Wake up” Creativiteit Flexibiliteit Oriëntatie op Veranderen 71 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  72. 72. Transformeren          Wanneer  nieuwe  uitdagingen  te  complex  zijn  ten   opzichte  van  de  huidige  werkwijze,  zal   getransformeerd  moeten  worden  naar  een   nieuwe  ontwikkelingsfase,  waardensysteem  of   context.  Dit  impliceert  paradigma  shiGs  in  alle   disciplines. nieuw ! ! " # * alfa evenwicht / huidige status * bèta toestand / weerstand * gammaval / chaos $ * deltagolf / integratiefase * nieuwe alfa fase / de nieuwe status quo 72 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  73. 73. Wilber’s  AQAL:  vier  dimensies Intentie Individueel Proces Waarden, bewustzijn, Gedrag competenties, drijfveren o.a. biologie Psychologie !"#$%"&"## ()*+",,%*-./# Binnen- Ik Het Buiten- kant kant Wij Het Cultuur Systeem Verstehen, gedeelde waarden Beleid, rolmodel Antropologie, sociologie o.a. economie Collectief 73 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  74. 74. Beïnvloeden  van  gedrag !"#$%$#&() !"3"-) 4#526) Ik Het /$"""0) /&$3"0) 12"3) 12"3) Wij Het *&(3&5() 7893:) *+((,-.) 74 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  75. 75. Projectmanagement Verandering van werkwijzen !"#$%&#()#*! • !"#$%&! ()*#+,*-.!-!! !!!-/0*1! +(,,-.",)/ !!!!2)*#-.! • !3(4/##%-5!/)/! 5#-467389 0,,"1,,(%#23! 8,%:1!.),9!! ; !)-/0%11,%-5! • !!!4/,,%-5-! 23-!33-831! =*3:6/#3&5>! ; !<6&2%/%/! • !)-/0*8-.! 6-/*33,! • !.),5*%67/! • !5(34*.! • !+%/2)*-! Toenemende complexiteit 75 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  76. 76. Cubrix  Projectmanagement -I- - II - - III - - IV - “Traject” “Haalbaarheid “Draagvlak” “Vlechtwerk” ” Implemen- Inventa- Aanpak Ontwikkelen Oriënteren teren riseren Compe- tenties Cultuur Onder- steuning Stabiel Meervoudig Verbindend Meerduidig Context 76 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  77. 77. van  Goed  naar  Excellent   Werkgeverschap De traditionele benadering van Goed Werkgeverschap is gericht op het pleasen en pamperen van werknemers in de hoop dat zij beter (willen) presteren. Excellent Werkgeverschap impliceert betrokken werknemerschap: waardering, vertrouwen en het bouwen aan een professionele cultuur brengt professionals voort die zich richten op de ontwikkeling van hun talent, hun inzet en effectiviteit. 77 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  78. 78. Caluwe Vermaak: "leren veranderen" en 78 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012
  79. 79. Veiligheid Veranders7jl  van  de  Clanorganisa7e Tradi>es Rituelen Neiging:  verandering  zo  lang  mogelijk  ontkennen  en   Symbolen vasthouden  aan  de  oude  gebruiken  en  bestaande   patronen   Werkwijzen:   Wij  werken  organisch  samen,  zo  hoort  dat Geborgenheid Vertrouwen Teamleden  moeten  elkaar  zo  goed  aanvoelen  dat   weinig  woorden  nodig  zijn Je  hoort  erbij  of  niet  Kameraadschap Verbondenheid In  onze  organisa>e  zijn  we  één  grote  familie,  en  dat   stralen  we  ook  uit Veranders7jl:   Story-­‐telling:  creëren  van  nieuwe  betekenisvolle    Wederkerigheid verhalen  en  daar  aan  te  koppelen  gebruiken  en   Clanorganisa>e rituelen.   Rituelen  in  stand  houden,  deze  representeren  de   relevante  kennis Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl 79woensdag 21 november 2012
  80. 80. Macht  en  Energie Organisa7evorm:  machtsorganisa7e Heersen Veroveren Exploiteren Strategie:  invloed  verwerven,  verdeel  en  heers  plek   Autoritair veroveren  en  verdedigen;  snel  en  impulsief  handelen Leren  en  innoveren:  kopieergedrag,  imita>e;  wilskracht Werkwijzen:  samenwerken  is  op  elkaar  kunnen   Wilskracht Strijdvaardig bouwen,  van  elkaar  op  aan  kunnen,  elkaar  niet  laten   vallen Niets  kan  besloten  worden  zonder  de  baas;  Mensen   Stoutmoedig doen  wat  ze  gezegd  worden,  vergaderingen  zijn  kort Meedogenloos Interven7es:  Op  het  scherpst  van  de  snede   concurreren Maatregelen  opleggen  [direc>even,  dwang,  in>mi-­‐ da>e,  chantage] Machtsorganisa>e Verleiden  [incl.  corrup>e]   Uitruilen  indien  machtsverhoudingen  gelijkwaardig   zijn. Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl80woensdag 21 november 2012
  81. 81. Orde  en  Structuur Organisa7evorm:  Bureaucra7sche  organisa7e Beheersen Gehoorzaamheid Neiging:  regels  en  afspraken  borgen  stabiliteit  en   Rechtvaardigheid Deskundigheid beheersbaarheid   Kwalifica>es Doelgericht Werkwijzen:     Samenwerken  vraagt  een  goede  taakverdeling,  en  een   goed  werkproces. Besluiten  van  het  management  zijn  leidend Door  onze  standaarden  en  procedures  kan  iedereen  op   ons  vertrouwen Perfec>e Hard  werken  wordt  beloond Normen Geloven Plicht Leren  en  innoveren:  reproduc>e;  kwalifica>es,  voldoen   aan  normen,  cer>fica>e;  produc>nnova>es Veranders7jl: Planma>g  werken;  fragmenteren  en  reduceren  van  Bureaucra>sche  organisa>e complexiteit;  gefaseerd,  stap  voor  stap,  in  een   gecontroleerde  omgeving;  cascaderen  van  taken  en   budgeNen;  monitoren  en  nieuwe  regels  uitvaardigen. Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl81woensdag 21 november 2012
  82. 82. Succes Organisa7evorm:  Effec7eve  organisa7e Presteren Neiging:  decentralisa>e  van  presta>edoelstellingen   Effec>viteit met  vrijheden  mits  resultaten  bereikt  worden Compe>>e Verbeteren Leers7jl:  Ondernemend:  investeren  in  eigen   mogelijkheden   Pres>ge Werkwijzen: Imago >  samenwerken  vraagt  een  gemeenschappelijk  doel.   dan  weet  iedereen  wat  te  doen Ondernemerschap >  het  is  normaal  dat  mensen  vergaderingen  in  en  uit   Winstgedreven lopen  (blackberry-­‐momenten) >  succes  is  ieders  eigen  verantwoordelijkheid >  regels  en  procedures  moeten  omgebogen  en   aangepast  worden  waar  nodig Interven7es:   >  mo>veren  en  prikkelen >  problemen  analyseren >  onderhandelen Effec>eve  organisa>e >  benchmarken  en  toepassen  van  best  prac(ces   >  voortdurend  aandacht  geven  aan  incrementele   veranderingen Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl82woensdag 21 november 2012
  83. 83. Gemeenschap Organisa7evorm:  Professionele  organisa7e Beheren Neiging:  samen  werken,  samen  leren,  samen  delen Zorg Empathie Leren  en  innoveren:  persoonlijke  en  professionele   Mededogen ontwikkeling;  lerende  organisa>e  door  afstemming  op   gemeenschappelijke  ambi>es;  sociale  innova>es Werkwijzen: >  samenwerken  vraagt  dat  mensen  elkaar  kennen  en   begrijpen,  dat  vraagt  coördina>e >  onze  vergaderingen  zijn  lang,  want  iedereen  moet   gehoord  worden >  als  je  elkaars  gevoelens  niet  herkent,  ben  je  een   beroerde  collega >  als  we  doelen  niet  halen  is  dat  een  gedeelde   verantwoordelijkheidHarmonie Solidariteit Veranders7jl:  sociaal  construc7onis7schDraagvlak Gelijkheid bewustmaken  van  nieuwe  invalshoeken;  mo>veren  om   Professionele  organisa>e nieuwe  dingen  te  zien/leren/kunnen;  focus  op  eigen   tekortkomingen;  creëren  van  gezamenlijke  leersitua>es;   elkaar  feedback  geven. Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl83woensdag 21 november 2012
  84. 84. Synergie Organisa7evorm:  net/vlechtwerk  organisa7e Inzicht Werkwijzen: Visionair >  als  iedereen  zijn  talent  op>maal  inzet,  kan  het  team   een  grote  complexiteit  aan >  medewerkers  zijn  competente  individuen  met  ieder   Duurzaam Authen>ek een  eigen  winkeltje >  alles  is  flexibel,  ook  kantoor>jden,  wel  las>g   collec>eve  vergaderingen  te  organiseren Vlechtwerk >  de  organisa>e  is  een  netwerk,  zonder  afgedwongen   beleidsafspraken Doorbraak Leren  en  innoveren  is  de  kernac>viteit;  systeem   innova>es;  running  in  packs Kop-­‐ Interven7es lopers Wegnemen  van  blokkades;  in  verbinding  met   Netwerkorganisa>e alle  belanghebbenden;  sturen  op  toegevoegde   waarde  van  de  gehele  keten,  creëren  van   doorbraken Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nl 84woensdag 21 november 2012
  85. 85. CONTACT Marcel  van  Marrewijk email:  marcel@vanmarrewijk.nl gsm:  06  8  1953  777 profiel:  hNp://www.mindz.com/profiles/Marcel_van_Marrewijk Plaza:  www.cubrix.nl Bronnen: •    Cubrix,  zicht  op  organisa>eontwikkeling  en      Performanceverbetering  (M.  Van  Marrewijk) •  Spiral  Dynamics  (Beck  &  Cowan  ) 85 Zicht  op  organisa.eontwikkeling  en  performanceverbetering  -­‐  www.cubrix.nlwoensdag 21 november 2012

×