ZORG Magazine editie zorgsector april 2013

  • 1,125 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,125
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
4
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. In gesprek met Jo Vandeurzen: “Naast meetbare parametersis ook de subjectieve ervaring van bewoners belangrijk om dekwaliteit van een zorgvoorziening te meten.”2013  |  nr. 173 Zelfroosteren in de zorg  213 Hygiëne in grootkeukens  243 Pilootprojecten bouw in de kijker 263 Het wzc als opvangplaats voor ouderen 30 met psychiatrische problemenen verderVerschijnt8xperjaar–nr.17–jaargang3/2013(maandapril)–18april2013–BruggeX–P912873HET ONAFHANKELIJK PROFESSIONEEL TIJDSCHRIFT VOOR DE ZORGSECTOR
  • 2. In dit huis ben je misschien wel oud,maar nog lang niet out.In een woon- en zorgcentrum hoef je je helemaal niet out te voelen. Zo’n gebouw mag best spring-levend zijn, vol warmte en enthousiasme, net als de mensen die er wonen. Daar gaan we bij KBChelemaal mee akkoord. Als sectorspecialist kennen we bovendien als geen ander het belang van in-novatie. Maar ook de kostprijs daarvan. Daarom zijn we graag partner van de zorgsector. Zo zorgenwe er samen voor dat mensen, op welke leeftijd ook, zich goed voelen op de plek waar ze thuis zijn.KBC. Wij spreken uw taal.
  • 3. ZORG Magazine,het onafhankelijk tijdschriftvoor de Vlaamse ziekenhuizenwordt per kwartaal uitgegevendoor:• Ablecare BVBA Consultancy, Research & Education Bossaersstraat 87 2930 Brasschaat info@ablecare.be of www.ablecare.be• Jaargang 3 - nummer 17 editie april 2013 ISSN: 2033-7582 P 912873 PB 779• Eindredactie: Michael Van Buggenhout• Aan dit nummer werkten mee: Michael Van Buggenhout, Tini Verbrugge, Micheline Moerman,Pieter De Blieck, Bart Dirix, Carine Swiggers, Frederik Meulewaeter,Patrick Wendelen, Stijn De Vleeschouwer,Liesbet Lommelen, Hilde Taillieu en Valérie Duquet• Oplage: 2500 exemplaren• Abonnementen, adreswijzigingen enannuleringen: ZORG Magazine wordt gratis bedeeld,bij adres­wijziging kunnen oud én nieuwadres worden door­gegeven viaredactie@ablecare.be• Redactie: redactie@ablecare.be +32 477 41 17 00• Drukkerij: die Keure, Brugge• Vormgeving: Bart Delva (die Keure, Brugge)• Advertenties: Advertentieruimte kan besprokenworden met de redactie (zie bovenstaande contactgegevens)• © Schriftelijke toestemming van deredactie is vereist voor eventueleovername van tekst en beeldmateriaaluit de publicatie• Alle artikels kunnen afzonderlijk en gratis gedownload worden via de website van ZorgAndersTv (www.zorganderstv.be) en deze van Ablecare (www.ablecare.be)MichaelVan BuggenhoutHoofdredacteurVOORWOORDBeste Zorgprofessional,“Wachttijden van gemiddeld 7 maanden, een hoge verblijfskost(gemiddeld € 1360 per maand), 4 op 10 ondervraagden meldeneen probleem met hulp en verzorging, 1 op 3 met de correctetoediening van geneesmiddelen, 1 op 4 met diefstal … Het le-ven in een bejaardentehuis gaat niet altijd over rozen.” Zo startde persmededeling van Test-aankoop op 25 februari 2013.Daags nadien pikten heel wat kranten de tekst integraal op enhet regende meteen reacties van lezers. Zoals zo vaak waren ertal van positieve reacties afgewisseld met erg negatieve zoals:“Rusthuizen zijn in veel gevallen immorele goudmijnen voor deuitbaters...niet echter voor de inwoners, noch voor de mensendie voor hen moeten zorgen.”, of wat dacht u van: “In Antwer-pen kost een rusthuis gemiddeld 1950 euro per maand per per-soon. Een echte schande.”Wat tracht Test-aankoop met deze bevraging te bewijzen? Na-tuurlijk vinden mensen dergelijke opvang te duur, als we mor-gen 2000 Vlamingen bevragen naar hun mening over de maan-delijkse energiefactuur of de prijs van het brood krijg je exactdezelfde resultaten. Alle inspanningen om de sector een beterimago te geven, worden weer maar eens met één ruk van detafel geveegd. Want wie wil er nu werken op een plaats waar 4op de 10 respondenten aangeven dat er problemen zijn op hetvlak van de verzorging?Het ganse persbericht werd duidelijk geschreven vanuit een ergnegatieve invalshoek waarbij elke zin voor nuance ontbrak. Ikheb alvast vruchteloos gezocht achter aanbevelingen op basisvan de gegenereerde cijfers. De auteurs van het persbericht we-ten duidelijk hoe ze kranten en het tv-journaal moeten halenmet cijfers ontdaan van elke duiding. Een gemiste kans voorTest-aankoop en de sector.Intussen ligt voor u een gloednieuw ZORG Magazine. Na bijnatwee jaar werd het tijd voor een grondige opfrisbeurt. Het­geheel zit in een nieuw jasje, maar de ingrediënten blijven­dezelfde. Naar aanleiding van dit nieuwe ZORG Magazine werdeen reportage gedraaid door ZorgAndersTv. Bent u benieuwdhoe ZORG Magazine gemaakt wordt? Surf dan snel naarwww.zorganderstv.be.Niet altijd home sweet homeapril 2013 3Wenst u nog sneller op de hoogte te zijnvan nieuws en evoluties in de zorgsector?Surf dagelijks naar www.zorganderstv.beof volg de redactie van ZORG Magazinevia Twitter (@ZORGMagazine).Hebt u zelf een nieuwsbericht of aankondiging?Stuur ze door naar redactie@ablecare.be.
  • 4. INHOUD3 Voorwoord4 FE.BI lanceert portaal voor kandidaatverpleegkundigen5Korte berichten6 4 jaar beleid,Minister Jo Vandeurzen aan hetwoord12 Goede facilitaire praktijk leidt totkwalitatieve zorg13 Award voor “Draaiboek infectiebeleidin het woonzorgcentrum”15ZorgAndersTv:reportages & informatie20Hoofdverpleegkundigen enhet opmaken van een perfectepersoneelsplanning22Een betere balans tussen werken privé24Zet ook uw zorgorganisatie in despotlights tijdens ZORGwerkgever201326Pilootprojecten zorg focussenop architectuur en ruimtelijkeontwikkeling30Het WZC, de ideale opvangplaatsvoor ouderen met psychiatrischeproblemen!?Vzw FE.BI lanceerde in samenwerking met de Vlaamse Over-heid en vzw VIVO een portaal voor kandidaat verpleegkundi-gen. Immers, de zorgsector is in volle bloei met een groeiendevraag naar zorgpersoneel als gevolg. Het vinden van voldoendeverpleegkundigen is daarbij ‘knelpunt’ nummer één en vormteen dagelijkse bezorgdheid van de sociale partners van de socialprofit en van de Vlaamse Overheid.Tegen 2015 zullen er in de zorgsector 120.000 extra jobs gecre-ëerd worden. Om nieuwe verpleegkundigen aan te trekken publi-ceert vzw FE.BI, die via diverse Fondsen ondersteuning biedt aanmensen die verpleegkundige willen worden, voor de 1ste keereen interactieve tool aan met alle relevante informatie (oplei-dingsmogelijkheden, toelatingsvoorwaarden, ondersteunendemaatregelen, enz.).De doelstelling is erg duidelijk: het verzekeren van voldoende ver-pleegkundigen in de toekomst en het aanmoedigen van nieuwepersonen om te starten met de studies voor verpleegkunde.Deze informatie op maat is vanaf heden online beschikbaar opwww.fe-bi.org/nl/als-verpleegkundige- aan-de-slag en is gerichtnaar verschillende doelgroepen zoals: (1) jongeren, werkzoeken-den en (buitenlandse) werknemers die interesse hebben in dezorgsector en graag als verpleegkundige aan de slag willen, (2)intermediairen die geïnteresseerden leiden naar de zorgsector.De informatie is niet enkel bedoeld voor personen die reedswerkzaam zijn in de zorgsector en willen doorgroeien naar ver-pleegkundige, maar is zeker ook interessant zijn voor het grotepubliek (bv. werknemers uit sectoren buiten de social profit diezich willen omscholen tot verpleegkundige, jongeren die ver-pleegkundige willen worden).Het portaal richt zich zowel op zorgverleners die reeds actiefzijn als het grote publiek.”FE.BI lanceert portaal voorkandidaat verpleegkundigenZORGmagazine4HETONAFHANKELIJKPROFESSIONEELTIJDSCHRIFTVOORDEZORGSECTOR
  • 5. KORTEBERICHTENSENIOR ASSIST zet eerste stapin NederlandOp 24 januari 2013 werd een huurcontract onder-tekend tussen De Leyhoeve BV en Senior AssistInternational in het kader van een nieuw te bouwenwoon- en zorgresort te Tilburg. Senior Assist gaat2015 de uitbating organiseren van een vernieu-wend en indrukwekkend zorgresort De Leyhoeve.Het resort zal minimaal 301 wooneenheden tellenen biedt een combinatie van intramurale en extra-murale zorg. Het wordt een echte voorloper in zijnsoort en de nieuwe norm voor de zorgstandaardenvan de toekomst, georganiseerd op maat van deklant met een optimale balans van prijs/kwaliteit.Bart Vanderschrick, CEO van Senior Assist Interna-tional : “Wij hebben gedurende meer dan een jaarde markt in Nederland bestudeerd en zijn vandaagzeer trots om te zeggen dat we met De Leyhoeveeen Residentie in de markt zetten die de toekomstvan de sector zal bepalen. De problematiek rondscheiden van wonen en zorg, reeds langer actueel inBelgië en onze ervaring in groeilanden zonder over-heidstegemoetkoming, zorgen ervoor dat wij onsmeteen comfortabel voelden in dit project”.Groen licht voor nieuw woonzorg­centrum in BredeneVlaams minister voor welzijn en volksgezondheid JoVandeurzen (CD&V) heeft het zorg strategisch planvoor een nieuw woonzorgcentrum in Bredene goed-gekeurd. De bouw ervan start ten vroegste in 2015.Het bestaande centrum Wackerbout is verouderden het gemeentebestuur wil een nieuw woonzorg-centrum bouwen met 150 eenpersoonskamers, eencentrum voor kortverblijf met 10 kamers, een dag-centrum met eveneens 10 plaatsen en een lokaaldienstencentrum. De geraamde kostprijs is 22,5 mil-joen euro.Sven Goudepenne wordt de nieuwedirecteur van woonzorgcentrum­Sint-Jan in DammeHet woonzorgcentrum Sint-Jan in Damme krijgtvanaf 1 april een nieuwe directeur. Het gaat omSven Goudepenne uit het Oost-Vlaamse Evergem.Hij zal Annelies Martens vervangen. De nieuwedirecteur werkte de laatste twaalf jaar in het woon-zorgcentrum Vincenthof in Oostakker. De nieuwedirecteur geeft in Het Nieuwsblad aan dat hij deopstart van het nieuwe woonzorgcentrum De Stekin Sijsele, gepland voor midden 2014, ziet als eenbijzondere uitdaging.VESTA bvba bouwt woonzorgcentrummet 143 wooneenheden in StekeneDe bouwkoorts in Vlaanderen lijkt niet te stoppen.Zo krijgt Stekene er in één klap 143 wooneenhedenvoor ouderen bij. Het gaat om een hoofdgebouwmet drie verdiepingen met een woonzorgcentrummet 110 woongelegenheden. Eromheen komen driegebouwen met daarin 18, 8 en 6 assistentiewonin-gen, waar senioren zelfstandig wonen, maar waar zeindien nodig, een beroep kunnen doen op de facili-teiten van het WZC.De initiatiefnemers voorzien ook 45 ondergrondseparkeerplaatsen en 21 fietsstelplaatsen voor hetpersoneel. Bovengronds is er een bezoekersparkingvoorzien voor 15 wagens.De opdrachtgever van het complex is VESTA bvbauit Oosterzele. De ontwerper is het architectenbu-reau Archipro Architecten bvba uit Gent. Ontwerp zorgcomplex Stekene (Archipro Architecten bvba)april 2013 5
  • 6. Op 13 juli 2009, bij de start van deregering-Peeters II, werd Jo VandeurzenVlaams minister van Welzijn, Volks­gezondheid en Gezin. Bijna vier jaar la-ter maken we met minister Vandeurzeneen balans op. Daarhet beleidsdomeinvan minister Van-deurzen 7 domeinenbestrijkt, focussen weons op de ouderen-zorg. We staan stil bijrealisaties en kijkenvooruit wat ministerVandeurzen nog wenst te realiseren tij-dens deze ambtstermijn. Het integraleinterview kan u tevens bekijken via zor-ganderstv.be.ZORG Magazine: Intussen bent u reeds vierjaar aan de slag rond zorg en welzijn, we­focussen ons in dit gesprek vandaag vooralop de ouderzorg, wat zijn voor u de belang-rijkste realisaties?Jo Vandeurzen: “De legislatuur is eigenlijk gestartmet een groot uitvoeringsbesluit op het woonzorg-decreet dat op het einde van de vorige legislatuurwerd goedgekeurd. Dat woonzorgdecreet is zowatde leidraad voor de ontwikkeling van de ouderen-zorg in Vlaanderen. Het Vlaams parlement heeft eenheel belangrijk statement gedaan, ze stelt dat als jeouderenzorg gaat organiseren, je dat moet doen opeen manier waarop ouderen zo lang mogelijk in hunvertrouwde thuisomgeving moeten kunnen blijven.Als dan een residentiële opvang noodzakelijk wordt,dan moet je ervoor zorgen dat die overgangen zonaadloos mogelijk zijn en dat er continuïteit kan ver-zekerd worden. Het idee van het ‘rustoord’ is metdat woonzorgdecreet definitief begraven. Intussenis het een woonzorgcentrum en de naamswijzigingis natuurlijk veel meer geweest dan het aanbrengenvan wat cosmetica.Vlaanderen heeft sterk geïnvesteerd in de oude-renzorg. Meer dan 600 miljoen euro aan engage-menten zijn er aangegaan. Een groot deel van datbedrag is gegaan naar het herconditioneren van de‘rustoorden’ tot woonzorgcentra. Daarnaast werder geïnvesteerd in nieuwe capaciteit. Het FederaalKenniscentrum berekende dat we jaarlijks tussen de1800 en 3000 nieuwe plaatsen moeten creëren endat tempo zullen we nog jaren moeten aanhouden.Dat heeft ervoor gezorgd dat we in deze legislatuurhebben ingezet op het activeren van voorafgaandevergunningen.We zetten daar actief op in én met succes. In 2010kwamen er zo’n 1000 plaatsen bij. Zowel in 2011als in 2012 schommelde dat aantal rond de 1500bijkomende plaatsen. Dat ritme willen we hoog hou-den, vandaar dat we het toewijzingsbeleid van de“Meer dan 600 miljoen euroengagementen zijn er aangegaanop het vlak van subsidiëringenin de sector van de residentiëleouderenzorg. Een groot deel vandat bedrag is gegaan naar hetherconditioneren van de ‘rust-oorden’ tot woonzorgcentra.4 jaar beleid,Minister Jo Vandeurzenaan het woord“Rustoorden werdenwoon­zorgcentra,deze naams­wijziging moetveel meer zijn dan het aan-brengen van wat cosmetica.”ZORGmagazine6
  • 7. april 2013 7
  • 8. ZORGmagazine8“Naast meetbare parameters isook subjectieve ervaring vanbewoners belangrijk om de­kwaliteit van een zorgvoor­-ziening te meten.”het woonzorgcentrum, meer gebruik van duurzamematerialen, domotica,… Toch hebben de onderzoe-kers vastgesteld dat een deel van de meerkost veelmoeilijker te verklaren is. Men zoekt verklaringeneerder in bijvoorbeeld de aanbestedingsprocedurewaar het tijdselement een duidelijke rol speelt.ZORG Magazine: De problematiek van dewachtlijsten is een topic dat in ons magazinereeds meerdere malen aan bod kwam, neemtde overheid daar nog stappen rond om dezetransparant te krijgen?Jo Vandeurzen: “Het probleem van de wachtlijstenin de ouderenzorg is een erg moeilijke discussie om-dat het net moeilijk is om grote eenduidigheid tekrijgen. Iedereen kent in zijn omgeving wel mensendie ingeschreven zijn op de wachtlijst van één, tweeof zelfs drie voorzieningen. Mensen doen dat vaakuit voorzorg. Naast het feit dat mensen zich inschrij-ven op meerdere plaatsen, hebben we ook de indrukdat het erg regionaal kan verschillen. Ik tracht vooralte vertrekken van de geobjectiveerde analyse van debehoefte.ZORG Magazine: Uw ambitie is om in elkeVlaamse gemeente een centrum voor dag-verzorging op te richten, hoe wenst u dat terealiseren?Jo Vandeurzen: Voor het uitstippelen van dat be-leid, hebben we ons gebaseerd op een experimentvoorafgaande vergunningen in 2013 fundamenteelgaan wijzigen. We gaan een soort van call-systeemopstarten op provinciaal niveau waarbij we gaanproberen om zij die houder zijn van een voorafgaan-de vergunning een incentive te geven om wat in por-tefeuille zit te realiseren.ZORG Magazine: U spreekt over investerenen subsidiëren, de laatste maanden is duch-tig gedebatteerd over de VIPA-subsidies, hoestaat u daar tegenover?Jo Vandeurzen: “Het debat rond het VIPA moetabsoluut gevoerd worden. In het parlement is menbezig om daar een aantal reflecties rond te verza-melen. Het eigenlijke debat gaan we moeten voerenop het moment dat de be-voegdheid met betrekkingtot de financiering van deresidentiële ouderenzorgeen Vlaamse bevoegdheidwordt. We hebben ook eenstudie laten uitvoeren doorde Universiteit van Leuvenen het HIVA. We hebben hen de vraag gesteld ofhet juist is dat wanneer je investeert met VIPA-middelen dat duurder is dan wanneer je investeertzonder. Uit de resultaten blijkt dat diegenen diemet VIPA-middelen bouwen vaak een ander projectneerzetten dan wanneer zij die een voorziening zon-der VIPA-middelen realiseren. Zo zien we meer vier-kante meters in de niet kamergebonden delen van
  • 9. april 2013 9“Vermaatschappelijkingvan de zorg is cruciaal, eengoede zorg is immers eenzorg die zijn plaats heeft inhet leven van elke dag.”vandaag reeds om een accreditatie oefening te ma-ken voor en met buitenlandse organisaties. In deouderenzorg gaan we eerst proberen om voor dewoonzorgcentra de twee sets van indicatoren ope-rationeel te maken.”ZORG Magazine:Recent publiceerde Test-aankoop (zie ook editoriaal op pagina 3) eeneigen onderzoek naar het reilen en zeilen inde ouderenzorg, hoe kijkt u naar deze resul-taten?Jo Vandeurzen: “Ik denk dat we de bevraging zekerernstig moeten nemen. Als je met mensen spreektover bijvoorbeeld de wachttijd, dan krijg je dezelfdesignalen. Daar staat natuurlijk wel tegenover dat alsje de evaluatie maakt van het werk van de zorgin-spectie, je daaruit kan concluderen dat de kwaliteitvan zorg in het overgrote deel van de zorgvoorzie-ningen goed tot zeer goed is. Ook dat is belangrijkom te benadrukken. Maar dat er daarnaast een aan-tal knelpunten of aandachtspunten zijn, dat lijkt meevident. We zitten met de sector regelmatig aan ta-fel en proberen ook de nodige afspraken te maken.De zorginspectie gaat nu ook gericht inspecteren opeen aantal items. “ZORG Magazine: Binnen de sector zijn er velevragen rond de bevoegdheden die van het fe-derale niveau naar Vlaanderen komen, kan ueen tipje van de sluier oplichten?Jo Vandeurzen: “Er komen inderdaad tal van be-voegdheden naar Vlaanderen en ik denk somsdat sommigen de omvang deze operatie wat on-derschatten. We zijn nu bezigom binnen het beleidsdomeinVolksgezondheid, Welzijn en Ge-zin te kijken welke actoren er zul-len betrokken worden. Naast dewoonzorgcentra zijn er ook deondersteunende diensten van deeerste lijn, de revalidatiesector,etc. Al deze sectoren worden op dit ogenblik gecon-sulteerd. We gaan al deze inzichten verwerken in eenGroenboek dat door de Vlaamse regering zal goed-gekeurd worden. Dit Groenboek moet aan de basisliggen van het maatschappelijk en parlementair de-bat over hoe we met deze bevoegdheden moetenomgaan. “ZORG Magazine:De vergrijzing gaat in snel-tempo voort, hoe gaan we de zorg in de toe-komst betaalbaar houden?Jo Vandeurzen: “Dat is een goede vraag, mensendie het effect van de vergrijzing bestuderen of actiefzijn in de zorgsector, die stellen zich allemaal dezevraag. Ten eerste zullen we meer middelen moeteninvesteren in ouderenzorg, dat is onvermijdelijk. Wemoeten echt kiezen voor dit soort zorg, ook in deFederale ziekteverzekering zal men blijvend keuzesmoeten maken, ook al zou de bevoegdheidsover-dracht voltooid zijn. We gaan ook keuzes moetenmaken in welke deelsector we extra investeren, iswaarbij men uren gezinszorg ging aanwenden ineen dagverzorgingscentrum. Dat is tevens weten-schappelijk bestudeerd en een betaalbaar en de-gelijk model gebleken. Toen bleek dat dat mogelijkwas, zijn we met de diensten gezinszorg aan de tafelgaan zitten om te kijken of we die uren gezinszorgniet kunnen mobiliseren in dergelijke kleinschaligedagopvang. We hebben daar intussen regelgevingrond gebouwd en een oproep gelanceerd. Die op-roep is tot nu toe erg succesvol gebleken, er heb-ben zich tal van initiatiefnemers gemeld. Intussenkunnen 19 voorzieningen die reeds in werking wa-ren geregulariseerd worden en hebben 32 andereinitiatiefnemers een voorafgaande vergunning ver-kregen, zodat ook zij aan de slag kunnen. Op dezemanier kunnen we de middelen op een efficiënte encreatieve manier inzetten en de capaciteit sterk kun-nen uitbreiden zodat we inderdaad in elke Vlaamsegemeente een degelijke dagopvang kunnen aanbie-den.ZORG Magazine: Als u spreekt van goede,kwaliteitsvolle zorg, dan denken we meteenaan kwaliteitsindicatoren, die vanaf 1 maartmoeten bijgehouden en doorgegeven wordenwaar wil u daarmee naartoe?Jo Vandeurzen: “De kwaliteitsindicatoren zijn voormij een heel belangrijke verworvenheid van deze le-gislatuur. We willen naar een situatie waarbij je ophet einde van het verhaal de balans kan opmaken.We willen weten wat de echte kwaliteit van zorg is,ook al voldoet de voorziening aan alle normeringenzoals het minimaal aantal vierkante meters van dekamer, personeelsbezetting, etc. Om dat te bewerk-stelligen, heb je een aantal indicatoren nodig omdat te objectiveren. We willen ook toelaten dat voor-zieningen zich positioneren. Ik ben dan ook erg blij,dat na de ziekenhuissector, we nu ook met de sectorvan de woonzorgcentra een akkoord hebben overeen set meetbare parameters waardoor de voorzie-ningen ook de mogelijkheid gaan hebben om zichte benchmarken. We gaan dat pakket ook aanvullenmet een goede meting van de subjectieve ervaringvan de bewoners. Dat is momenteel in volle ontwik-keling, daar ook deze set van vragen wetenschap-pelijk gevalideerd moet worden.”ZORG Magazine: Is het dan uiteindelijk debedoeling om een kwaliteitslabel toe te ken-nen aan zorgvoorzieningen?Jo Vandeurzen: “Daar zou je inderdaad aan kunnendenken, doch is dat niet meteen onze ambitie. Ikmerk evenwel dat sommige koepels van zorgvoorzie-ningen zelf bezig zijn met de ontwikkeling van eensoort van accrediteringssysteem. Er zijn trouwensook al tal van buitenlandse voorbeelden. Maar als jezoiets wil opbouwen, moet je dat van onderuit doen.Het heeft helemaal geen zin om dat vanuit de over-heid te gaan opleggen. In de ziekenhuizen staan wevandaag al een stuk verder, daar hebben we al eenset van kwaliteitsindicatoren. Daarnaast engageerteen groot aantal van de Vlaamse ziekenhuizen zich
  • 10. ZORGmagazine10plukken van het actieplan ‘werk maken van werk inde zorgsector’. De instroom in de beide verpleegop-leidingen zit op een hoogtepunt en het aantal open-staande vacatures begint lichtjes te dalen. Ik hebdan ook goede hoop dat de campagnes aanslaan,zowel bij nieuwe jonge mensen die bewust kiezenvoor een toekomst in de zorgsector als bij de zij in-stromers. Specifiek voor deze laatste groep gaan wede campagnes de volgende maanden nog wat in-tensifiëren.”ZORG Magazine: Mogen wij u tenslotte vra-gen welke zaken u nog wenst te realiseren tij-dens deze legislatuur?Jo Vandeurzen: “Ik wil vooral blijven zorgen voor in-novatie en dit zeker in de sector van de residentiëleouderenzorg. Daarnaast wensen we de capaciteitverder uit te breiden. Ik hoop ook dat we met onsactieplan rond dementie nog een aantal extra re-alisaties kunnen neerzetten. De competentieverho-ging rond deze problematiek is essentieel, ook bin-nen de sector. Tot slot stip ik graag Vitalink nog aanwaarbij we het mogelijk willen maken om op eenveilige en elektronische manier aan gegevensdelingkunnen doen binnen welzijn en zorg. Voor mij is dateen belangrijke randvoorwaarde om ook morgeneen multidisciplinaire, hoogstaande zorg te kunnengaranderen. dat in residentiële ouderenzorg, in de thuiszorg, indagopvang,…? Daarnaast moeten we ook efficiën-ter met middelen omgaan, dit door bijvoorbeeld teinnoveren. Dat is ook de reden waarom we FlandersCare hebben opgericht. Specifiek heb ik het danover innoveren in zorgmodellen, maar ook in tech-nologie en ict. We moeten ook nadenken over dezorgberoepen en de profielen die er vandaag zijn.Ook daar hebben we reeds een aantal initiatievengenomen. Tot slot moeten we ook inzetten op devermaatschappelijking van de zorg. Een goede zorgis een zorg die zijn plaats heeft in het leven van elkedag. Zorg moet hoe dan ook een aansluiting vindenop het leven van gezinnen, in buurten, bij socialenetwerken,… binnen goede zorg moeten we man-telzorgers en vrijwilligers fundamenteel waarderenvoor wat zij bijdragen. “ZORG Magazine: De problematiek van dezorgkundigen is een federale materie, uit desector komen er signalen dat het einde nogniet in zicht is, in welke mate bent u daarbijbetrokken?Jo Vandeurzen: “Die materie hebben we recent te-rug opgenomen met onze Federale collega’s naaraanleiding van het actieplan ‘werk maken van werkin de zorgsector’. Eén van de acties gaat specifiekover deze zorgkundigen, hoe ze kunnen regularise-ren. Vanuit Vlaanderen werden er verkorte oplei-dingsmodules uitgewerkt zodat niet iedereen eenvolledig jaar moet volgen om zorgkundige te wor-den. Ik denk dat we, weliswaar langzaam maar ze-ker, heel wat progressie hebben gerealiseerd. Ik polsop regelmatige tijdstippen bij de Federale overheidhoever het staat en welke stappen er verder gezetkunnen worden. We kunnen trouwens de vruchtenBekijk het volledige interview kosteloosvia www.zorganderstv.be of via het kanaalvan ZorgAndersTv op Telenet Digital Tv(extra knop ➔ diensten ➔ ZorgAndersTv)
  • 11. Voorziet u coaching voor uw medewerkers?Of we nu in een woonzorgcentrum, een ziekenhuis, een kinderdagverblijf, in de thuiszorgof in om het even welke dienstverlenende sector werken, zorg op maat van onze klantengeven is niet altijd even evident.Laat uw medewerkers niet onvoorbereid aan hun taak beginnen binnen uw zorgorganisatie,kies voor coaching en vorming op maat.aNKER-vzw is de betrouwbare partner voor:„ Praktijkgerichte vormingen op maat van de zorgsector„ Begeleiding bij optimalisatie van uw organisatie„ Opmaken van uurroosters„ Ondersteuning in verband met ‘zorg voor medewerkers’„ Coaching in groep: ontwikkelingsgericht coachen en authentiek communiceren„ Personal coaching voor hoofdverpleegkundigen, stafmedewerkers en directieleden„ Coaching bij fusies en overnames„ Teamcoaching„ Workshop: Ontwikkelingsgericht coachen„ ...Anker Contact & aanbod: www.anker-vzw.be, micheline@anker-vzw.be of via +32 475 21 05 84
  • 12. ZORGmagazine12Rationalisatie en kostenbeheersing, ditzijn de twee hoofdthema’s op het 4e inter-actief congres Facility management in dezorg. In tijden van crisis zijn leidinggeven-den, ook in zorgorganisaties er meer danooit naar op zoek. Het congres zet dan ookin op het rationeel aankopen alsook de au-tomatisering in ondersteunende dienstenin de zorg met aandacht voor Track &Trace, service-robots, automatisch stock-beheer,…“De zorgsector en de facilitaire wereld kennen inons land tal van vakverenigingen en organisaties.Al deze partijen hebben hun eigen congressen, se-minars, vakbezoeken, beurzen etc.. Het heeft dusweinig zin om ‘on top’ nog maar eens een event teorganiseren met diverse sprekers en case studies.”besluit Patrick Wendelen, zaakvoerder van Ki-com-munications en tevens organisator van het congres.Patrick is niet aan zijn proefstuk toe net zoals hetcongres dat intussen aan haar vierde editie toe is.Het interactieve zorgcongres onderscheidt zich sterkdoor zijn uitgesproken interactieve karakter én doorhet feit dat het een congres is dat door een onaf-hankelijke partij georganiseerd wordt, mét de steunvan diverse betrokken organisaties. Het onafhanke-lijke karakter maakt het mogelijk om alle relevanteitems, ook de heikele, op de agenda te zetten enleden van alle verenigingen zijn welkom om hunsteentje bij te dragen. Het congres richt zich speci-fiek op: verantwoordelijken facilitaire, technischeen ondersteunende diensten en alle directiefunc-ties (behalve strikt medische) binnen ziekenhuizen,woonzorgcentra, centra voor gehandicaptenzorg,psychiatrische instellingen, etc ...WorkshopsPatrick Wendelen opteert niet voor een klassiekeinformatieoverdracht. “De focus ligt duidelijk op in-teractie tussen vakgenoten met zeer veel ervarings-uitwisseling. Daarnaast zijn er ruime mogelijkhedentot netwerking tussen vakgenoten en specialisten”.Gedurende een halve dag krijgen alle deelnemers dekans om aan actieve workshops deel te nemen. Deworkshopleiders – allen key people in ziekenhuizenof woonzorgcentra - geven een intro van 5 minuten(een probleemstelling, een benadering, een oplos-sing,...) gelinkt aan één van de thema’s waarna erin gesprek wordt gegaan met alle deelnemers aande sessie. Elke sessie duurt 25 minuten en wordt 3x gegeven. Elke deelnemer kan dus minimaal aan 6sessies deelnemen. Experten zijn zeker aanwezig. Zospreekt ing. Gunther Groenen (manager biotechni-sche dienst, ZNA Middelheim) over het ‘Beheer vanmedische apparatuur in SAP Patrimoniumbeheer”en Koen Neve (facilitair directeur, AZ Nikolaas) overcentrale logistiek en warehousing. Vanzelfsprekendworden thema’s en cases uit ziekenhuizen aange-vuld met deze uit andere deelsectoren. PraktischHet 4e interactief congres Facility managementgaat door op woensdag 22 mei (12-17.15u metaansluitend walking dinner) in het ALM Berchem.Meer informatie, het volledige programmaen inschrijven viahttp://www.facilitynights.com/zorgcongres/Save the date: 4e interactief congresFacility management in de zorg zorgtvoor nieuwe inzichtenGoede facilitaire praktijkleidt tot kwalitatieve zorg“Interactie is cruciaal­tijdens het congres Facilitymanagement in de zorg,er wordt bewust niet­geopteerd voor klassiekeinformatie overdracht.”
  • 13. april 2013 13Het “Draaiboek infectiebeleid in hetwoon­zorgcentrum” kreeg een Prebestiptoegekend. Prebes wil op die manier ini-tiatieven die een meerwaarde bieden er-kennen en onder de aandacht brengen.Er werd o.a. gekeken naar originaliteit,toegankelijkheid en het laagdrempeligaanbod ervan, bereikbaarheid of aan-schafbaarheid door alle Prebes leden.Dit draaiboek bundelt in een losbladige kaft de al-gemene maatregelen ter preventie van infecties ende bijkomende te nemen voorzorgsmaatregelen bijhet uitbreken van infecties in het woonzorgcentrum(WZC).De achtergrondinformatie over al dan niet frequentvoorkomende infectieziekten in het WZC en destandaard te nemen voorzorgsmaatregelen wordenbeknopt weergegeven op steekkaarten zonder inte gaan op de behandeling van deze infecties. Ookpraktische informatie over vaccinaties en arbeidsge-neeskunde (prikaccidenten, risico’s tijdens de zwan-gerschap …) komen aan bod. Op het einde van hetdraaiboek zijn nuttige adressen terug te vinden enwordt er ook een antwoord gegeven op veelgesteldevragen over het infectiebeleid in het WZC.Via de bijbehorende cd-rom kunnen de steekkaartenmet maatregelen digitaal aangepast en gepersona-liseerd worden. Ook de opleidings-pakketten voor het rusthuisperso-neel en voor de huisartsen, alsookander materiaal voor het gevenvan navorming, zijn op de cd-romterug te vinden.Dit draaiboek is een werkinstru-ment en handig communicatie-middel voor alle partijen die be-trokken zijn bij het infectiebeleidin het WZC: huisartsen, Coördinerend RaadgevendArtsen (CRA’s) in RVT/ROB, rusthuispersoneel, zie-kenhuis, bewoners en bezoek. Het werd ontwikkelddoor mensen werkzaam in de sector en uitgetestdoor woonzorgcentra over Vlaanderen verspreid.Het “Draaiboek infectiebeleid in het woonzorg­centrum” wordt uitgegeven door uitgeverij Acco(300 pagina’s, ISBN: 9789033486401) en is ver-krijgbaar in de boekhandel of online in via http://www.acco.be/medical/en. “Dit boek bevat algemenemaatregelen ter preventievan infecties en de bijko-mende te nemen voorzorgs-maatregelen bij het uit-breken van infecties in hetwoonzorgcentrum.”Award voor“Draaiboek infectiebeleidin het woonzorgcentrum”WinMet ZORG Magazineen ZorgAndersTvéén van de vijf gratis exemplarenvan het “Draaiboek infectiebeleidin het woonzorgcentrum”.Surf in de maand maart naarwww.zorganderstv.been speel mee!
  • 14. T 050 47 12 72 - F 050 31 75 96 - business@diekeure.be - www.diekeure.beMijn medewerker is afwezig. Wat nu?Absenteïsme in uw onderneming: 50 vragen & antwoordenHet ziekteverzuim van medewerkers kost bedrijven veel geld. Hetthema staat dan ook bovenaan de prioriteitenlijst van HR-profes-sionals. Zij hebben hierover heel wat vragen. Welke verplichtingenhebben medewerkers en werkgevers? Hoeveel bedraagt het ge-waarborgd loon? Wat zijn de voornaamste oorzaken van ziekte, enhoe kan uw bedrijf die voorkomen? Wanneer kan u medische con-troles laten uitvoeren? Hoe en wanneer contacteert u best de af-wezige medewerker? HR-dienstengroep ADMB biedt ondernemersen HR-professionals met deze gids een praktisch hulpmiddel via 50gerichte vragen en antwoorden rond absenteïsme.Prijs 15 euro Uitgavejaar 2012 Auteur ADMBSoftcover 88 p. ISBN 978 90 4861 630 5 Bestelcode 203 124 024Gezondheidszorg in een notendopIn het boek geven we de regelgeving rond een aantal thema’s uitde gezondheidszorg zo eenvoudig en duidelijk mogelijk weer. Wekunnen uiteraard niet alle regelgeving die te maken heeft met ge-zondheidszorg toelichten. We hebben er dan ook voor geopteerd dethema’s te bespreken die een belangrijke impact hebben op de ge-zondheidszorg. Het boek is ingedeeld in zes titels die de regelgevingrond een verschillend thema uit de gezondheidszorg behandelen.BoekentipsPrijs 50 euro Uitgavejaar 2011 Editors S. Callens Auteurs S. Callens, D. Fornaciari,L. Martens, C. Van der Elst, F. Van Der Mauten Pagina’s XII + 175 p. ISBN 978 90 4861 189 8Bestelcode 202 118 603Welzijn in VlaanderenWelzijn is een belangrijk beleidsdomein in Vlaanderen. Niet alleenomdat een groot deel van het overheidsbudget aan welzijnsdienstenen -voorzieningen uitgegeven wordt, maar ook omdat het een be-leidsdomein is waar heel veel mensen mee in contact komen, hetzijrechtstreeks, hetzij onrechtstreeks. Het welzijnsbeleid is echter ookeen uiterst complex gegeven. Dit boek probeert om op een overzich-telijke en toegankelijke manier klaarheid te scheppen in die com-plexiteit.Prijs 55 euro Uitgavejaar 2012 Auteur B. Verschuere Pagina’s X + 245 p.ISBN 978 90 4861 582 7 Bestelcode 202 127 300Bestel nu opwww.diekeure.be
  • 15. ZorgAndersTv gelooft heel sterk in de kracht van beelden. Dat één beeldsoms meer zegt dan duizend woorden is voor ons geen cliché.Wij willen vooral zaken uit de zorgsector in beeld brengen die andersonopgemerkt voorbijgaan. Naast het beheren van ons onlinezorgplatform, is ZorgAndersTv ook een productiehuis voor de zorg.Communicatie via beelden,ook voor u een haalbare kaartZorgAndersTv is een sterke groeier op de audiovisuele markt.Vele zorgorganisaties en bedrijven doen een beroep op ZorgAndersTvvoor de aanmaak van reportages en bedrijfsfilms.Ons productiehuis denkt met u mee en levert reportages op maat.Om deze uitdaging aan te gaan beschikt ZorgAndersTv overvideoreporters die uitgerust zijn met high definition opname- enmontagemateriaal.Ons aanbod•  (Nieuws)reportages en bedrijfsfilms op maat•  Introductiefilms nieuwe producten in de zorgsector•  Informatiereportages voor patiënten: In beeld brengen van behandelingen endiagnostiek•  Documentaires en vormings-dvd’s•  In beeld brengen en opvolgen van innovatieve projecten•  Verwerken en aanpassen van reeds bestaand videomateriaal die door deopdrachtgever wordt aangeleverd•  Inzetten / verhuur van onze videoreporter(s) voor specifieke projecten in binnen-en buitenland•  Jobreportages die ondersteuning kunnen bieden bij recruteringscampagnesZorgAndersTv zorgt voor meer zichtbaarheid. Behalve het uitwerken van uwreportage, zorgt ZorgAndersTv ook voor de verspreiding van uw beeldmateriaal.Via Telenet Digital TV en via www.zorganderstv.be (met meer dan 10000 views perdag) bereikt u dagelijks duizenden zorgprofessionals. Kortom, ZorgAndersTv zorgtdat het algemeen bekend wordt.Enkele voorbeeldenVormings-dvd ‘een stagiair moet je verdienen’, Vroegtijdige zorgplanning inAZ Maria Middelares, reportage over wachtlijsten in woonzorgcentra, Jobspot inwzc Brembloem te Evergem, Hoe word ik zorgkundige, Mantelluisteren, de Mobieletandartsenpraktijk, Geriatrisch dagziekenhuis, Werkgelegenheid in de zorgsector,een interview met Minister Jo Vandeurzen, Dag van de Verpleegkunde,…het productiehuisvoor de zorgapril 2013 15ZorgAndersTv
  • 16. ReportagesOuderen met psychiatrische problematiekin woonzorgcentraVoor het zorgnieuws van deze maand trok ZorgAndersTvnaar het internationaal congres ‘een zotte uitdaging’.Op deze studiedag presenteerde sociologe en onderzoekerLiesbet Lommelen (Vonk3/Thomas Moore) de resultatenvan een studie “Het WZC als opvangplaats voor ouderenmet een psychiatrische problematiek”. Daarnaast sprakZorgAndersTv met Eric Nysmans (SEL Kempen) en gingenwe op zoek naar woonzorgcentra die actief inzetten op dezeproblematiek.ZorgAndersTv was ook aanwezig op een workshop overde rol die technologie kan spelen in het fixatiebeleid vanwoonzorgcentra. Deze workshop werd georganiseerd doorhet Trefpunt Zorg (RESOC Brugge) in samenwerking metCretecs en KHBO.En misschien bent u de cameraploeg van ZorgAndersTvtegengekomen tijdens de week van de verpleegkunde envroedkunde te Oostende. We blikken terug op dit geslaagdeinitiatief.ZORGwerkgever2013Hoe schat u uw zorgorganisatie in als werkgever?Streeft u naar duurzaam ondernemen en hecht u belangaan uw human capital? Potentiële werknemers enstudenten hebben een vaak negatief beeld over werken inde zorgsector. Ablecare en Anders vzw trokken in 2012 alleregisters open om de zorgsector op een positieve manierte positioneren. Op vraag van deelnemers, partners énbeleidsmakers lanceren we vandaag reeds een oproep voorZORGwerkgever2013.Wist u trouwens dat ZorgAndersTv alle 9 genomineerdezorgvoorzieningen in beeld heeft gebracht? Maak kennismet deze voorzieningen via ZorgAndersTv.be/reportages.Meer informatie en inschrijven viawww.zorganderstv.be/zorgwerkgever2013.ZORGmagazine16
  • 17. ZorgAndersTv24/24uZorgAndersTv event-agendaWenst u meer informatie over één van de events in deze agenda? surf dan naar www.zorganderstv.be.18 april Workshop: Overloon- en recuperatieberekening (Antwerpen)20 april Dag van het gevoel25 april Workshop: overloon -en recuperatieberekeningen (Gent)25 april Studieavond: Woordzorg, het belang van het woord in een vraaggericht zorgaanbod25-27 april Reva-beurs (Gent)15 mei Hoe problemen vermijden in en om de keuken van zorgorganisaties? (leidinggevenden)16 mei 17de Colloquium Solutions for Care 201322 mei 4de Interactief congres Facility Management in de Zorgsector13 juni Workshop: De sociale inspectie op bezoek (A’pen)Dagelijks de site bezoeken, houdt ook u up-to-date!ZorgAndersTv.be is allesbehalve een statisch webplatform.365 dagen per jaar is het redactieteam in de weer om u alsbezoeker het meest recente zorgnieuws te bezorgen.Dit wil dan ook zeggen dat er elke dag van de weeknieuwsberichten op de site worden geplaatst. Het gaat om:• innovaties in de zorgsector (producten, diensten,...)• nieuwe projecten• bouwen en verbouwen• fusies• onderzoeksresultaten• en nog veel meer.Indien u nog sneller op de hoogte wil gebracht worden, kan uonze redactie ook volgen via onze twitter-kanalen:@zorganderstv en @zorgmagazine. Rechts ziet u een fragmentvan de nieuwssectie van www.zorganderstv.be.Ook u kan uw persberichten bezorgen aan onze redactie.contact: redactie@zorganderstv.be - 0477 41 17 0014/3 update: Oude ziekenhuissite in Menen wordtwoondorp voor senioren (met reportage)14/3 update: Twee Belgische primeurs dankzij innovatiefrobotprogramma in UZ Gent14/3 update: UZ Brussel richt kliniek op voorklinefeltersyndroom13/3:  Driekwart Vlamingen vindt zichzelf gezond12/3:  Parkeerkaarten voor personen met een handicapsneller afgeleverd en beter beveiligd12/3:  Vier pilootprojecten testen het elektronischmedicatieschema op Vitalink11/3:  Studipolis organiseert unieke opleiding over deregelgeving rond voedselveiligheid in grootkeukens10/3:  Jongeren staan open voor ouderenzorg, zo blijkt uitenquête van Radio 2 en Zorgnet Vlaanderen9/3: Aarschot laat twee nieuwe woonzorgcentra bouwen9/3: Voortaan ook dringende hartonderzoeken inJan Yperman Ziekenhuis... etc.ZorgnieuwsBezoek de website www.zorganderstv.be dagelijks en blijf op de hoogteover wat er reilt en zeilt in de zorgsector.ZorgAndersTv nieuwsapril 2013 17
  • 18. ZORGmagazine18Contact ZorgAndersTvHilde TaillieuMail: hilde@zorganderstv.beGSM: 0479 625 004ZorgAndersTv:•  Bouwt mee aan het positief imago van de zorgsector.•  Informeert iedereen over wat er leeft binnen de zorg­wereld.•  Bewijst via getuigenissen dat er een alternatief bestaatvoor gestandaardiseerde zorg; zorg op maat•  Laat zowel zorgprofessionals, als mantelzorgers en vrij-willigers aan het woord.•  Sensibiliseert zowel jongeren als volwassenen om tekiezen voor de zorgsector.•  Functioneert als “brug” tussen enerzijds de verschillendezorginstanties onderling, maar anderzijds ook tussenonderwijs, instellingen en overheid.•  Kaart pijnpunten binnen de sector aan en zoekt meenaar een oplossing.•  Zet innovatieve ideeën of activiteiten extra in de kijker.•  Is een aanspreekpunt voor iedereen die met “welzijn,gezondheid en zorg” te maken heeft.Wij kunnen voor u:•  Uw organisatie, activiteiten, producten of diensten inde kijker zetten door middel van een reportage.•  Vacatures plaatsen of een jobvideo laten maken.•  Nieuws van uw zorgorganisatie in onze zorgagendaopnemen.•  Een reportage op dvd aanleveren zodat u ze kan gebrui-ken als didactisch materiaal.•  Uw team ondersteuning bieden door onze vorming enbegeleiding.Volg ZorgAndersTv ook op Twitter:via @ZorgAndersTvSchrijf u nu in op onze nieuwsbriefen blijf op de hoogte van de activiteitenvan ZorgAndersTv en nieuws uit de zorgsector.
  • 19. ZORGMAGAZINE 31Deze vormingen zijn eenorganisatie van Anders vzwen Ablecare bvba.Reeds meerdere malen organiseerden Anders vzw samen met Ablecare met succes studiedagen over het opmaken van eenuurrooster in de zorgsector. Op vraag van deelnemers én zorgorganisaties wordt in het najaar van 2012 en het voorjaar van2013 een reeks vormingen georganiseerd over arbeidstijdreglementering en het opmaken van uurroosters. Elke sessie staat onderdeskundige leiding van Franky Blomme (directiehoofd van de inspectie Toezicht op de Sociale wetten te Gent) en auteur vanmeerdere boeken over arbeidstijdreglementering.Doelgroep: Leidinggevenden die actief bezig zijn met het opmaken van een uurrooster in de zorgsector (ziekenhuizen, thuiszorg,gehandicaptenzorg, woonzorgcentra,...). De workshop rond het arbeidstijdreglement gaat door op twee locatie (Antwerpen &Gent).Overloon- enrecuperatieberekeningLocaties & data:Antwerpen (18/04/2013)Locatie: Congrescentrum ALM, Berchem(Antwerpen)Uren: 13.30u-16.30uOost-Vlaanderen (25/04/2013)Locatie: HuisVan de Bouw, Zwijnaarde(Gent)Uren: 13.30u-16.30uMet de steun van:Inschrijven voor de workshop:105€ per deelnemer (voor 1 workshop inclusief de syllabus)95€ per deelnemer (bij elke 2e en volgende deelnemer van dezelfde organisatie)Inschrijven en meer info via:www.zorganderstv.bewww.get.beWorkshop
  • 20. ZORGmagazine20In het boek ‘uurroosterplanning in Vlaam­-se woonzorgcentra: tussen regelgevingen flexibiliteit’, werd door de auteurs Hil-de Taillieu en Michael Van Buggenhoutreeds stilgestaan bij het fenomeen zelf-roosteren. Het verschuiven naar meer ver-antwoordelijkheden naar de werknemersomtrent het opmakenvan het uurrooster isin de omringende lan-den reeds begonnenin tal van sectoren. InVlaanderen blijft hetin de zorgsector tot opvandaag bij eerder voorzichtige pogin-gen. Toch starten ook hier verschillendeorganisaties met proefprojecten. Maar inwelke mate zijn hoofdverpleegkundigenin Vlaamse woonzorgcentra bereid omeen deel van de verantwoordelijkheid afte staan aan hun medewerkers?DraagvlakEen correct draagvlak, met steun van het beleid vande zorgorganisatie, is dan ook essentieel om totinnovatie over te gaan en de stap te zetten naareen volwassen organisatie. Onderzoeksbureau Able-care zette samen met de vakgroep verpleegkundeen vroedkunde van de Universiteit Antwerpen eenonderzoek op naar de bereidheid van hoofdverpleeg-kundigen in woonzorgcentra om stappen te zettenrichting zelfroosteren. Hiervoor werd een grootscha-lig online, kwantitatief onderzoek opgezet. Een veer-tigtal vragen en stellingen werden voorgelegd. Deonderzoekers verzamelden data van meer dan 200hoofdverpleegkundigen. Voor een definitieve ana-lyse is het nog te vroeg, maar ZORG Magazine konalvast een deel van de resultaten inkijken.De eerste resultatenHet is duidelijk dat slechts hoofdverpleegkundigengebruik maken van terugkerende patronen over eenlangere tijd. Zo maakt 83% van de hoofdverpleeg-kundigen maandelijks een rooster op, 6% werkt meteen driemaandelijks terugkerend rooster en 2% meteen tweemaandelijks rooster. Softwaresystemen diehulp kunnen bieden om een dergelijke personeels-planning op te maken raken stilaan ingeburgerd.64% van de bevraagde hoofdverpleegkundigengeeft aan over een softwarepakket te beschik-ken. 21% gebruikt een rekenblad zoals (MS Excel),11% maakt de planning op met behulp van pen enpapier. Van de hoofdverpleegkundigen die beschik-ken over een softwarepakket, voert 58% nog steedsalles manueel in. 24% maakt gebruik van een semi-automatische toepassing en 10% gebruikt eenalgoritme-pakket waarbij de pc volledig automa-tisch een planning opmaakt.In het hierboven aangehaalde boek geven deauteurs de raad om een werkdrukmeting uit te voe-ren om na te gaan of er op de juiste momenten, eenvoldoende aantal zorgverleners wordt ingezet. Bijslechts 37% van de bevraagde hoofdverpleegkundi-gen werd op de afdeling reeds een dergelijke metinguitgevoerd. Maar de hamvraag blijft of hoofdver-pleegkundigen in woonzorgcentra het opmaken vande planning zien als een taak die uitsluitend doorhen kan uitgevoerd worden. 54% van de bevraagdehoofdverpleegkundigen is deze mening toegedaan.De helft van hen geeft aan dat ze liever de touw-tjes zelf in handen houden, 34% stelt dat mede-werkers te weinig kennis bezitten om (een deel van)deze taken over te nemen en 21% vreest dat meerinspraak door medewerkers onherroepelijk zal leidentot minder efficiëntie (op het vlak van tijd). Tot slotgeven 20% van de hoofdverpleegkundigen aan datze het uurrooster ook gebruiken om goede mede-Loslaten om een innovatieve­arbeidsomgeving te creërenHoofdverpleegkundigenen het opmaken van eenperfecte personeelsplanning“45% van de hoofd­verpleeg­kundigen maakt geen gebruikvan cyclisch roosteren,zij starten telkens opnieuwmet een blanco rooster.”
  • 21. april 2013 21werkers te belonen (met de zogenaamde ‘goede’uren) en slechte te bestraffen (met zogenaamde‘slechte’ uren).Waarom overstappen?Uit eerder onderzoek leren we dat het opschuivenrichting zelfroosteren een aantal voordelen kanopleveren. De GGZ Nederland gaf in een onderzoekaan dat het concreet gaat over argumenten zoals:(1) het laten toenemen van de efficiëntie door eenbetere personele bezetting, (2) de mogelijkheid omde personeelsbezetting flexibel aan te passen aanwijzigende omstandigheden (3) het creëren vanonderscheidende arbeidsvoorwaarden, (4) het doenstijgen van de cliënttevredenheid door een betereafgestemde personele bezetting, (5) werknemersmeer invloed geven op de balans tussen werk enprivé en tot slot (6) goed werkgeverschap.Het gaat dus om het matchen van vraag en aan-bod. En geef toe, als voorziening kan je je profilerenmet een ietwat aparte, op maat van werknemersgemaakte aanpak. Vandaag reeds voeren voorzie-ningen campagne met klinkende slogans, die deoptimale keuzevrijheid van werknemers aangaandede te presteren uren in de verf moeten zetten. Maarom zelfroosteren tot een succes te maken moet je‘open’ durven communiceren en vertrouwen heb-ben in je equipe. Een omschakeling kan alleen wer-ken als er concrete afspraken worden gemaakt overde mate van vrijheid die je een zorgorganisatie haarwerknemers wil geven.Uit de voorlopige resultaten van het onderzoek, kun-nen we besluiten dat een groot deel van de hoofd-verpleegkundigen voorzichtigpositief staat ten opzichte vanhet afgeven van een deel van deeigen taken omtrent het opma-ken van het rooster. Software-toepassingen kunnen daarbij eengrote hulp zijn. ZORG Magazinezocht en vond een zorgorganisa-tie in volle ontwikkeling naar eeninnovatieve arbeidsorganisatie, het OCMW Kortrijk.In het OCMW Kortrijk implementeert ORTEC demodule Zelfroosteren (zie volgende pagina’s). “Om zelfroosteren tot eensucces te maken moet jeopen durven communicerenen vertrouwen hebben in jeequipe.”Uitgeverij Vanden Broele geeft in 2013 een reeks boeken uit over ‘werkplan-ning in de zorgsector’ waarbij Hilde Taillieu en Franky Blomme de krachtenbundelen. Alle resultaten van het onderzoek naar ‘hoofdverpleegkundigen enhet opmaken van een perfecte personeelsplanning’ worden gepubliceerd ineen boek rond ‘zelfroosteren’ (van Michael Van Buggenhout, Franky Blomme,prof. Dr. Bart Van Rompaey en Katrien Vandevenne. Blijf op de hoogte viawww.uitgeverij.vandenbroele.be en www.zorganderstv.be.
  • 22. ZORGmagazine22Aantrekkelijke roosterplanning is voorzorginstellingen dé manier om zich alsgoede werkgever te profileren. ORTECkomt met de module Zelfroosteren,waardoor instellingen nog beter reke-ning kunnen houden met de wensen vande werknemers.De belangrijkste bron voor ontevredenheid overde arbeidsomstandigheden bij verpleegkundigenis een slecht uurrooster.Slaagt een zorginstellingerin om bij het roosterenzo veel mogelijk rekeningte houden met de wensenvan haar medewerkers, danleidt dat tot meer tevredenmedewerkers, minder ziek-teverzuim en uiteindelijkook tot betere patiëntenzorg.Een aantrekkelijke roosterplanning is bovendienvoor zorginstellingen een uitgelezen kans om zich teprofileren als een aantrekkelijk werkgever. En dat istegenwoordig, gezien het groot tekort aan verpleeg-kundigen, een bittere noodzaak voor zorginstellin-gen.OCMW Kortrijk beheert vijf zorginstellingen en zo’n650 in te plannen medewerkers. Hiervoor heeft deorganisatie circa 30 planners in dienst. Het OCMWKortrijk maakt bij de roosterplanning gebruik vanORTEC Harmony. Dit zorgt voor de nodige flexibi-liteit voor aanpassingen in het rooster zodat er zoveel mogelijk rekening gehouden kan worden metde voorkeuren van de medewerkers.ORTEC Harmony biedt de hoofdverpleegkundigebovendien een goed overzicht van de diverse dien-sten die uitgevoerd worden in de verschillende roos-tergroepen. Ook wordt in ORTEC Harmony rekeninggehouden met de verschillende statuten van demedewerkers, aangezien sommige medewerkerseen tijdelijk contract hebben en andere in loon-dienst zijn.De prestaties van de medewerkers, of ze nu eentijdelijk of vast contract hebben, worden ook auto-matisch geëxporteerd naar een sociaal secretariaat,zoals ADMB of Infohos, dat voor OCMW Kortrijk hetloonbeheer voor zijn rekening neemt. Daarbij wordtniet alleen rekening gehouden met nacht- en week-enddiensten, maar ook met extra vergoedingenzoals wachtpremies en maaltijdcheques.ORTEC Harmony biedt tenslotte aan het manage-ment en de personeelsdienst van OCMW Kortrijk deEen betere balanstussen werk en privé“ORTEC introduceert de­nieuwe Harmony-module­Zelfroosteren op de Vlaamsemarkt die het mogelijk maaktvoor zorg­instellingen om zelf-roosteren in te voeren.”
  • 23. april 2013 23mogelijkheid om allerlei overzichten te maken, bij-voorbeeld van het ziekteverzuim, vakantiedagen enmeerprestaties.Wensen van verpleegkundigenEen manier om nog meer rekening te houden metde wensen van verpleegkundigen is zelfroosteren.Verpleegkundigen kunnen dan zelf bepalen opwelke tijden ze willen werken en wanneer ze abso-luut vrij willen zijn, wat leidt tot een optimale balanstussen werk en privé.Belangrijk hierbij om te vermelden is dat het ook deambitie is van sommige politieke partijen in Vlaan-deren om het zogeheten Nieuwe Werken in te voe-ren. Dat betekent dat werknemers het recht krijgenop flexibele arbeidstijden en zelfroosteren.ORTEC introduceert de nieuwe Harmony-moduleZelfroosteren op de Vlaamse markt die het mogelijkmaakt voor zorginstellingen om zelfroosteren in tevoeren. De module Zelfroosteren van ORTEC Har-mony is gebaseerd op de filosofie van zelfroosterenzoals die in de jaren negentig is ontwikkeld in Zwe-den. Daarbij is de eerste stap dat de medewerkerzich inschrijft voor de diensten die hij of zij graagwil draaien.Om te voorkomen dat impopulaire diensten openblijven staan, kunnen medewerkers punten verdie-nen door te kiezen voor diensten die minder populairzijn. Bij het sluitend maken van het rooster houdt deplanner rekening met deze punten.De planner, roosteraar of teamleider maakt hetrooster sluitend door de nog openstaande dienstengeleidelijk te verdelen over de medewerkers, daarbijrekening houdend met het aantal punten dat eenmedewerker al heeft verdiend.Gebruiksvriendelijke interfaceDe module Zelfroosteren van ORTEC Harmonybestaat uit een gebruiksvriendelijke webpaginawaarop de verpleegkundige eenvoudig de gewenstewerktijden kan invullen.De medewerker kan via het web onder meer zienvoor hoeveel uur hij of zij zich kan inroosteren enhoeveel verlofuren hij of zij nog heeft. Via het pun-tensysteem worden de medewerkers gemotiveerdom de problemen in het rooster op te lossen. Demedewerkers kunnen zelfs jokers inzetten om aan tegeven op welke dagen zij het liefst werken.Inmiddels heeft een van de OCMW’s in Vlaande-ren belangstelling getoond voor de implementatievan de module Zelfroosteren van ORTEC. Op ditmoment maakt deze zorginstelling nog gebruik vanverschillende softwareprogramma’s en Excel sheetsvoor haar personeelsadministratie en roosterplan-ning. De zorginstelling wil nu echter overstappen opeen moderne applicatie voor de uurroosterplanningen de tijdsregistratie met een directe koppeling naarde loonadministratie. Uitgangspunt daarbij is een‘single point of entry’ zodat gegevens slechts éénkeer ingevoerd hoeven te worden.Het roosterplanningssysteem van ORTEC Harmonyzal onder meer de mogelijkheid bieden voor mede-werkers om op verschillende locaties in te loggen omhun rooster te raadplegen, in te vullen of te wijzigen.Ook is het de bedoeling dat het roosterplannings-systeem rekening houdt met rustige momenten enpiekmomenten in de zorg zodat het personeel effici-ënt wordt ingezet.Het roosterplanningssysteem zal vooralsnog alleeningezet worden voor het verpleegkundig en zorg-kundig personeel. Het is echter debedoeling dat op langere termijnhet roosterplanningssysteem ookwordt gebruikt voor de parame-dici, en het keuken- en schoon-maakpersoneel.Het ligt in de lijn van de verwach-tingen dat als de medewerkersvan deze zorginstelling meerinvloed krijgen op hun werktijden,er een betere balans tussen werken privé ontstaat. Wat weer leidttot meer tevreden medewerkers, een lager ziektever-zuim en een hogere kwaliteit van de patiëntenzorg.Door de efficiencywinst bij de roosterplanningen een lager ziekteverzuim kan er met de moduleZelfroosteren van ORTEC Harmony makkelijk eenbesparing van 3 tot 5 procent op het totale perso-neelsbudget behaald worden. “Het roosterplannings-systeem van ORTECHarmony zal onder meerde mogelijkheid biedenvoor medewerkers om opverschillende locaties in teloggen om hun rooster teraadplegen, in te vullen ofte wijzigen.”ORTEC is een van de grootste aanbieders vangeavanceerde softwareoplossingen en consultan-cydiensten voor planning en optimalisatie.De ORTEC producten en diensten leiden tot eenoptimale rit- en routeplanning, belading vanvoertuigen en pallets, personeelsinzet, vraagvoor-spelling, logistieke netwerkplanning en magazijnbeheer. ORTEC biedt zowel stand-alone, alsookmaatwerk en SAP®-gecertificeerde oplossingen,ondersteund door strategische partners. ORTECheeft meer dan 1650 klanten wereldwijd,650 werknemers en verschillende kantoren inEuropa, Noord-Amerika en Zuid-Oost Azië.
  • 24. ZORGmagazine24Ablecare en Anders vzw organiseerdenin het najaar van 2012 de eerste editievan ZORGwerkgever. Hilde Taillieu, éénvan de initiatiefneemsters geeft duidingbij de ontstaansgeschiedenis van zorg-werkgever: “9 op 10 woonzorgcentra inVlaanderen zijn op zoek naar gekwalifi-ceerde zorgverleners,tijdens deze zoek-tocht hebben ze stee-vast af te rekenenmet een negatiefimago. Desondanksis werken in eenwoonzorgcentrum – en ik spreek uit er-varing – boeiend en zeer leerrijk en zijnvele zorgorganisaties prima werkgevers.Toch hebben ze het zelf vaak erg moei-lijk om deze boodschap te verkondigennaar de maatschappij in het algemeenen potentiële medewerkers in het bij-zonder. ZORGwerkgever wil leidingge-venden meer inzicht geven in de zakendie goed lopen alsook de werkpunten,en wil voorzieningen positioneren alsgoede werkgevers.”Tientallen woonzorgcentra schreven in om de ZORG-WERKGEVER van het jaar te worden. Samen met deorganisatoren willen ze potentiële werknemers, stu-denten en de samenleving laten zien dat het goedwerken is in de Vlaamse zorgsector.Michael Van Buggenhout, zaakvoerder van Ablecare, licht het concept van ZORGwerkgever toe aan eencameraploeg van Kanaal Z.Schrijf nu in voor de nieuwe editieZet ook uw zorgorganisatiein de spotlights tijdensZORGwerkgever2013“Met ZORGwerkgever krijgenleidinggevenden inzicht in de­tevredenheid van medewerkersen krijgen zorgorganisaties dekans om zich te profileren.”
  • 25. april 2013 25ZORGwerkgever2013Op de slotavond van ZORGwerkgever2012 warenalle partijen het unaniem eens, er moest een vervolgkomen. Dit vervolg komt er zeker en vast, dit vanzelf-sprekend met een licht gewijzigde formule op basisvan ervaringen en feedback uit het afgelopen jaar.De focus zal in 2013 niet enkel liggen op woonzorg-centra, maar ook de sector van de gehandicapten-zorg en de psychiatrische zorgvoorzieningen waarpatiënten residentieel verblijven kunnen op zorg-werkgever een beroep doen om de jobtevredenheidvan hun medewerkers in kaart te brengen. Al dezezorgcentra kunnen tot einde mei 2013 inschrijvenvoor deze doorgedreven audit die voldoet aan we-tenschappelijke standaarden. Meer informatie en inschrijven kan viawww.zorganderstv.be/zorgwerkgever2013.ZORGwerkgever koppelt management encommunicatieDe organisatoren ging niet over één nacht ijs. Mi-chael Van Buggenhout van Ablecare licht het con-cept toe: “Het wedstrijdaspect is slechts één van depijlers van ZORGwerkgever, minstens zo belangrijk isde op wetenschappelijke standaarden gebaseerdebevragingstool die we gebruiken om de werknemer-stevredenheid in de voorzieningen in kaart te bren-gen alsook de externe communicatie die we rond ditevent voorzien. Elke voorziening krijgt een uitgebreidrapport met sterke punten evenals werkpunten, hetrapport wordt samengesteld op basis van de datadie bij de medewerkers van de deelnemende zorg-organisaties werden gegenereerd.” Om een weten-schappelijk correcte vragenlijst in te kunnen scha-kelen die aangepast is aan de realiteit in Vlaamsewoonzorgcentra, werd een beroep gedaan op prof.Dr. Peter Van Bogaert van de vakgroep verpleegkun-de en vroedkunde van de Universiteit Antwerpen.Professor Van Bogaert is niet aan zijn proefstuk toe,hij is reeds jaren bezig met tevredenheidsmetingenbij zorgpersoneel en voert gedreven onderzoek naar:‘Hospital nurse practice environment’, ‘Burnout’ en‘Job outcomes’ in relatie met de ‘Quality of care’.Bij inschrijven werden de deelnemende zorgorgani-saties ingedeeld in drie categorieën, kleine woon-zorgcentra (tot 75 wooneenheden), middelgrote(van 75 tot 25 wooneenheden) en grote voorzienin-gen met meer dan 125 wooneenheden. Voorzienin-gen die een nominatie in de wacht sleepten, kregenbezoek van een televisieploeg van ZorgAndersTv enwerden passend in beeld gebracht.Op maandagavond 19 november organiseerde Ab-lecare en Anders vzw een gala-avond ter afsluitingvan ZORGWERKGEVER2012. Deze avond ging doorin het KBC Herman Teirlinck-auditorium te Brussel.Dit in aanwezigheid talrijke leidinggevenden uit deVlaamse zorgsector, beleidsmakers, medewerkersen leden van de verschillende federaties en geno-digden van talrijke bedrijven. Professor Peter VanBogaert lichtte de algemene resultaten toe, hij ba-seerde zijn toelichting op de mening van meer dan1000 deelnemende zorgprofessionals. De talrijkeaanwezigen konden horen dat maar liefst negenop de tien zorgverleners in woonzorgcentra tevre-den tot heel tevreden zijn over hun beroep. Tochbleek uit het onderzoek dat werknemers uit dezorgsector gemiddeld meer werkdruk ervaren danwerknemers uit andere sectoren. Professor Van Bo-gaert gaf mee dat veel te maken heeft met hoeweerbaar het team is waarbinnen iemand werkt,hoe er samen wordt gewerkt, hoe de organisatieomgaat met werklast, etc. ZORGwerkgever peildetevens naar de intentie om het beroep en de zorg-voorziening te verlaten. Uit de bevraging blijkt datslechts 8 procent van de werknemers in woonzorg-centra de intentie heeft om het beroep te verlaten.Vijf procent solliciteert effectief meer dan eens perjaar voor een andere job.Prof. Van Bogaert presenteert de resultaten aan het publiekop de slotavond.Contact:Ablecare via Hilde Taillieu(gsm: 0479 625 004, hilde@zorganderstv.be)en Michael Van Buggenhout(gsm: 0477 411 700 of michael@zorganderstv.be)
  • 26. ZORGmagazine26Vijf vernieuwende pilootprojecten op hetvlak van zorg, architectuur en ruimtelijkeontwikkeling krijgen begeleiding in deuitwerking. Dat maakten Vlaams minis-ter Jo Vandeurzen en Vlaams Bouw-­meester Peter Swinnen op donderdag7 maart bekend in het atelier van VlaamsBouwmeester Swinnen te Brussel.Concreet gaat het om een woonzorgconcept inSint-Truiden met oog voor de lokale woon- en zorg-behoeften, een woonzorgsite in de kern van Groot-Bijgaarden, een totaalzorgproject in Kortrijk metaandacht voor jongdementie, een nieuwe vorm vankleinschalige woonzorg in Geel en een masterplanvoor palliatieve zorg in Wuustwezel. 335 beddenkrijgen hierdoor een voorafgaandelijke vergunning.Vlaams minister van Welzijn Vandeurzen maakte200.000 euro vrij voor de begeleiding.Minister Vandeurzen en Vlaams bouw-meester Swinnen maken selectie bekendPilootprojecten zorg­focussen op architectuur enruimtelijke ontwikkelingOntwerpkleinschaligewoonzorg vzw Astor(Geel)
  • 27. april 2013 27De komende jaren zal het aantal ouderen alleenmaar stijgen. “Zij zullen andere behoeften aanwonen en zorg hebben, en die behoeften vragenvernieuwende antwoorden”, aldus minister Van-deurzen. De minister en de Vlaamse Bouwmeestervroegen opdrachtgevers binnen de zorgsector meena te denken over hoe die uitdagingen vorm tegeven, en hoe zorgverlening een volwaardige plaatsin onze omgeving kan innemen. Ze lanceerden daar-voor in juli 2012 een projectoproep voor vijf piloot­projecten met nieuwe ruimtelijke concepten voorzorg. “Er is immers maar voldoende ruimte voor zorg,als we voldoende zorg dragen voor de ruimte”, zegtbouwmeester Swinnen.Onder zijn leiding boog een jury met experten zichover 30 ingezonden projectvoorstellen. Het zijnprojecten van publieke en private opdrachtgevers,zowel nieuwbouw als renovatie. Per proefproject zul-len vervolgens drie ontwerpteams aan de slag gaanom ze ruimtelijk uit te werken. In april 2014 zal elkvan de vijf proefprojecten aan één van de ontwerp-teams worden gegund.Een projectregisseur en verschillende deskundigenzullen de projecten begeleiden. Samen werken zeeen opdrachtomschrijving uit die tegemoet komtaan de toenemende behoefte aan woon- en zorgon-dersteuning voor ouderen en de beperkte ruimte diehiervoor beschikbaar is. In het najaar gaan verschil-lende ontwerpteams aan de slag om ze een con-crete invulling te geven. De resultaten zullen in hetvoorjaar van 2014 bekend gemaakt worden.Vlaanderen telt nu 1.175.875 mensen ouder dan 65jaar, maar tegen 2020 zullen dat er ruim 200.000meer zijn. Het Federaal Kenniscentrum voor deGezondheidszorg (KCE) voorspelt dat tegen 2025ongeveer 20.000 extra woongelegenheden inwoonzorgcentra nodig zullen zijn, of 1.500 bijko-mende woongelegenheden perjaar. Er zullen meer, maar ook envooral andere ouderen zijn metmeer en andere behoeften aanwonen en zorg. De pilootprojec-ten moeten hierop een antwoordbieden onder andere door zich inte schrijven in een maatschappe-lijk weefsel waarbij zorg gemengdwordt met andere (stedelijke)programma’s. “Zorgen voor moeteen logisch onderdeel van het leven worden, en nietafgeschermd van de samenleving”, meent Swinnen.ZORG Magazine stelt graag twee van de geselec-teerde projecten uitgebreid voor.Community CareEén van de geselecteerde pilootprojecten betreft‘Het Portiek’ (Kortrijk) van initiatiefnemer vzw DeKorenbloem. Het projectgebied is gelegen in het“Het Portiek wenst gebruikte maken van ‘zwevendewoonzorgbedden’ voor hetverlenen van hulp vooreen korte periode in de­directe omgeving van hetwoonzorg­centrum.”
  • 28. ZORGmagazine28centrum van Kortrijk en bevat onder andere de reno-vatie en integratie van 2 beschermde woningen ennieuwe woonzorginfrastructuur rond een parkge-bied. Het bouwprogramma staat ten dienste vaneen kenniscentrum ‘wonen en zorg voor jongde-mentie’ (al dan niet ouder dan 65) en van een ver-dere verweving van het zorgcentrum met de buurt.De Korenbloem heeft een sterke band met de buurt.Het woonzorgcentrum doet dienst als een laag-drempelig aanspreekpunt voor zorgbehoevenden engeïnteresseerden en richt zich zowel op de bewonersvan het woonzorgcentrum zelf als op de zorgbehoe-venden uit de omgeving(Community Care). DeKorenbloem faciliteert ookactiviteiten die georgani-seerd worden door actorenrond het woonzorgcentrum.De initiatiefnemer wil dezeband verder versterken eneen antwoord bieden opzeer specifieke zorgvragen.Zo stelt de initiatiefnemer voor om gebruik te makenvan ‘zwevende woonzorgbedden’ voor het verlenenvan hulp voor een korte periode in de directe omge-ving van De Korenbloem.In de beschermde woningen (portiekwoning) komen15 plaatsen dagverzorging voor jongdementeren-den samen met een lokaal dienstencentrum. Devoorziene nieuwbouw biedt plaats aan +/-5 kortver-blijf woongelegenheden en een tiental zorgflatsvoor koppels met één partner met jongdementie. Erbovendien worden er 30 woonzorggelegenhedenvoorzien voor kleinschalig genormaliseerd wonen. Inde toekomst wil men een nieuwbouw voor personenmet beroertezorg, de renovatie van het bestaandewoonzorgcentrum en een visie op het noordelijkegedeelte van het park realiseren.De VZW wil samenwerken met de verschillendeactoren in de buurt: de kinderopvang, de scholen,de buurtwinkel, het parochiaal centrum, de mutu-aliteit, de kapper, de bakker,.... Het wil zich zo ver-der onzichtbaar maken in en ter beschikking stellenvoor de buurt. Zelfstandig levenslang wonen staatcentraal met zorgondersteuning vanuit de zorgaan-bieder. Dit vertaalt zich in het wonen met een eigenvoordeur en huisnummer en met zorg binnen hand-bereik en op afroep (zoals nacht of crisisopvang,zorgcoördinator, vrijwilligers, een dagcentrum,...)De innovatieve in dit project zit in ambitie omtotaalzorg aan te bieden en hierbij te vertrekkenvanuit het ‘wonen’. Binnen de totaalzorg wordt erspecifiek ingezet op jongdementie. Het uitbouwenvan een kenniscentrum, inclusief de woon-, verblijf-en zorgfunctie kan tot nieuwe inzichten leiden. Ookhet integreren van het park en het (beschermd)patrimonium en het verder versterken van de socialecohesie in de omgeving wordt sterk geapprecieerddoor de kwaliteitskamer.Kleinschalige woonzorgVZW Astor is een initiatief van dr. Van den Bergh enarchitect Michiel Verhaegen (partner bij Osar). Deinitiatiefnemer stelt dat, op basis van de ervaring inDe initiatiefnemer wil­kleinschalige woon­typologieontwikkelen die bruikbaar isvoor ­verschillende doelgroepenen die realiseerbaar is zondersubsidies vanuit de overheid.Peter Swinnen: “Er is immers maar voldoende ruimte voor zorg, als we voldoende zorg dragen voor de ruimte”
  • 29. april 2013 29het verleden, kwalitatief wonen voor ouderen metdementie, wonen voor psychiatrische ouderen ofwonen voor ouderen met een fysische beperking, ingrote lijnen overeenkomt. Daarom wil de initiatief-nemer een kleinschalige woontypologie ontwikke-len die bruikbaar is voor verschillende doelgroepenen die realiseerbaar is zonder subsidies vanuit deoverheid.Een van de waarden van kwalitatief wonen is klein-schaligheid. Kleinschaligheid word echter vaakgeassocieerd met onbetaalbaarheid. De centralevraag is echter hoe klein er gebouwd kan wordenzonder dat de vooropgestelde ruimtelijke kwaliteitwordt gereduceerd? Uit onderzoek blijkt dat hoegroter men bouwt, hoe hoger de prijs per m² ligt.Compact bouwen is dus goedkoper omwille vanhet kleiner aantal m², de lagere prijs per m² en degereduceerde energiekost. Onder andere deze prin-cipes wil de initiatiefnemer verder onderzoeken omte komen tot het bewijs dat kwaliteitstoename eenreductie kan betekenen van de totale kost op lan-gere termijn. Hieruit wil men bovendien conclusiestrekken over de manier van bouwen zonder dat desubsidiëring van de infrastructuur noodzakelijk blijft.Dit kan door het mengen van het programma metregulier wonen.Het Openbaar Psychiatrisch Ziekenhuis (OPZ) en hetMedisch Pedagogisch Instituut (MPI) uit Geel wordtbetrokken in het proces. Vanuit deze samenwerkingkan de woontypologie getoetst worden vanuit depraktijk van zorgvoorzieningen voor personen meteen handicap en psychiatrische patiënten. Voor derealisatie van deze typologie zijn 3 sites vooropge-steld. Afhankelijk van de resultaten van het onder-zoek kunnen er meer of minder sites worden gebruiktvoor het realiseren van de 90 woongelegenheden ineen woonzorgcentrum en de 100 assistentiewonin-gen. Ook voor de realisatie wordt er samengewerktmet het OPZ en het MPI. Voor het onderzoek doetAstor een beroep op partners als de KUL, Asro, VITOen Osar architecten.Het bepalen van ruimtelijke en woonkwaliteit omte komen tot een reductie van de totale kost enzo de zorginfrastructuur betaalbaarder te houdenis een van de innovatieve uitgangspunten van ditprojectvoorstel. Het onderzoeksaspect in dit projectkan verstrekkende en zinvolle inzichten geven voorbestaande regelgeving, bestaande manieren vanbouwen en financieringsmechanismen.Naast deze twee projecten, selecteerde een jurytevens een woonzorgconcept in Sint-Truiden metoog voor de lokale woon- en zorgbehoeften, eenwoonzorgsite in de kern van Groot-Bijgaarden, eneen masterplan voor palliatieve zorg in Wuust­wezel. Meer informatie over deze projecten opwww.pilootprojectenzorg.be. Lees alle edities van ZORG Magazine online met de QR-codeDe Quick reponse barcode is een twee-dimensionele datamatrix, die de “oude”streepjescode overtroeft. De QR-code linktuw gsm of smartphone rechtstreeks meteen internetlocatie. Hiervoor heeft u uwgsm camera en internet nodig. Enkel opgsm’s met Apple software, Android en Win-dows mobile is deze applicatie te gebruiken.Hoe gaat u te werk? Download eerst de gra-tis applicatiesoftware (zoekterm: QR-scan),na activering hiervan richt u uw camera opde QR-code en uw gsm opent meteen degekozen website, namelijk de online versievan ZORG Magazine.Alle edities (ouderenzorg, thuiszorg én deeditie ziekenhuizen), zijn steeds gratis raad-pleegbaar via:www.zorganderstv.be/zorgmagazine.Of rechtstreeks via onderstaande code.
  • 30. ZORGmagazine30Het WZC, de ideale opvang­plaats voor ouderen metpsychiatrische problemen!?Liesbet Lommelen,Socioloog en onderzoeker aan het Vlaams Onderzoeks-en Kenniscentrum Derde Leeftijd (Vonk3),Thomas More HogeschoolInzichten naar de plaats en­functie van het woonzorgcentrumaangaande de opvang van dezespecifieke doelgroeponder de ­ouderenInleidingKwaliteitsvolle opvang organiseren voor ouderen diezowel psychische als fysieke ondersteuning nodighebben, is een belangrijke uitdaging voor de oude-renzorg en vraagt de nodige beleidsaandacht. Inhet kader van de vergrijzing kan men stellen datdeze uitdaging naar de toekomst toe enkel groterzal worden. In de woonzorgcentra (WZC) is de ten-dens reeds te merken dat meer bewoners te makenhebben met psychiatrische problemen. Alsookkomen meer ouderen met een psychiatrische aan-doening voor zorg aankloppen bij de WZC. In eersteinstantie komen zij vanuit de thuissituatie, wanneerthuiszorg en mantelzorg niet meer toereikend zijn.Daarnaast worden ze vanuit de psychiatrie doorver-wezen naar het WZC. Dit is het geval wanneer decliënt een bepaalde leeftijd heeft bereikt, (65+ maarvoor bepaalde problematieken vaak ook jonger) enbij stabilisatie van de problematiek. Uit de MinimalePsychiatrische Gegevens (MPG 2009) halen we dat7% van de oudere zorgvrager (65+) na ontslag uitde psychiatrie in de opvang voor bejaarden terechtkomt. Voor de doelgroep 80+ is dit 42%. (Lomme-len, e.a., 2013).Om meer inzichten te verwerven in de plaats enfunctie die het WZC vandaag de dag opneemt aan-gaande deze opvang, diende een diepgravendonderzoek zich aan. In dit artikel leest u de resulta-ten die voortkomen vanuit de online bevraging diedoor Vonk3 werd uitgevoerd onder de WZC in Vlaan-deren.Methodiek en doelstellingenIn eerste instantie werd een literatuuronderzoek uit-gevoerd om een goed zicht te krijgen op de huidigesituatie van de ouderenpsychiatrie in Vlaanderen.Aan de hand van de bevindingen uit de literatuur-studie werd een vragenlijst opgesteld. Deze werdverstuurd naar alle WZC in Vlaanderen. 179 WZC(24%) vulden de vragenlijst in.Met de online-vragenlijst wilden we volgende zakenachterhalen:1. Welke psychiatrische problematieken komen hetvaakst voor binnen de huidige WZC context?2. Welk gedrag wordt als het meest storend/belas-tend ervaren?3. Wat zijn belangrijke randvoorwaarden om eenkwaliteitsvolle opvang aan te kunnen bieden?4. Wat zijn de behoeften aan ondersteuning vanuithet personeel?ResultatenOp een bepaald moment in hun leven heeft eengroot aantal van de ouderen nood aan zowel licha-melijke als geestelijke gezondheidszorg. De drempelnaar de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) is voorouderen vaak te hoog. Klachten op het vlak vangeestelijke gezondheidszorg worden gemaskeerddoor lichamelijke klachten waardoor het voor deKeywords:WZC,opvang,ouderen,psychiatrie
  • 31. april 2013 31huisarts of hulpverlener niet altijd evident is geeste-lijke gezondheidsproblemen te herkennen. Voor hetCentrum voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG)geldt dat de grootste groep cliënten tussen 18 en 59jaar is (2 op de 3 cliënten: 67%), gevolgd door jon-geren tot 17 jaar (bijna 1 op de 4: 24% ). De groepouderen is minimaal vertegenwoordigd: slechts 1 opde 12 cliënten is ouder dan 60 jaar (8%). Terwijl zijbijna 1 derde van de ganse bevolking uitmaken.Ondanks het feit dat het beleid zich voornamelijkricht op de vermaatschappelijking van zorg en men-sen zo lang als mogelijk in de thuissituatie wenst opte vangen, heeft België nog steeds één van hethoogste aantal bedden in de psychiatrie van Europa(WHO, 2008). Wanneer de nood aan permanenteondersteuning aanwezig is en thuiszorg niet langermogelijk blijkt, zijn er verscheidene opvangmogelijk-heden. Deze kennen allen hun beperkingen en knel-punten. Vanuit de online bevraging verkrijgen weinzichten in de ervaren beperkingen en knelpuntenvanuit het standpunt van de WZC.Samenwerkingsverbanden en beroepop externe expertise“83 % van de voorzieningen geeft aan een functio-nele samenwerking te hebben met andere zorgac-toren”. Vanuit de wetgeving wordt naar voorgeschoven dat WZC een aantal standaard samen-werkingsverbanden dient op te zetten. Het feit dat2 op 10 WZC aangeven dit niet te hebben, toontaan dat zij hun huidige samenwerkingen niet alsstructureel ervaren of dat ze er (nog) geen werkvan maken om deze samenwerkingen op te zetten.Structurele samenwerkingsverbanden worden hetvaakst opgezet met het Algemene Ziekenhuis(71%), de Thuiszorg (36%) en het PsychiatrischZiekenhuis (25%).84% van de woon- en zorgcentra geeft aan dat zeberoep doen op expertise van hulpverleners en/oforganisaties van buitenaf in functie van de opvangvan bewoners met een psychiatrische problematiek.De expertise wordt het vaakst gezocht bij Psychia-trisch Ziekenhuizen (40%). 39% doet beroep op dehuisarts en 26% op het expertisecentrum dementie.Uit de resultaten komt naar voor dat WZC voorbepaalde problematieken gericht op zoek gaannaar organisaties en expertise die hen het meesteondersteuning kan bieden. Wanneer men meer per-sonen met dementie in huis heeft wordt vakerberoep gedaan op de expertisecel dementie, voorde CGG geldt dat er meer beroep op hun expertisewordt gedaan naarmate er meer bewoners metangststoornissen aanwezig zijn. WZC met meer dangemiddeld aantal personen met Korsakov of schizo-frenie doen vaker beroep op de expertise van hetpsychiatrisch ziekenhuis.
  • 32. ZORGmagazine32Aanwezigheid problematieken en probleem-gedrag“De problematieken die het vaakst aanwezig zijnbinnen het WZC zijn dementie (35%), depressie(13%), Korsakov (4%) en angststoornissen (3%)”.Deze index leunt aan bij de percentages die weterugvinden bij de MPG gegevens voor de bevol-kingsgroep 80+ (dementie 32%, depressie 23%,alcoholmisbruik, 3%, angst en stress 1%).Voorts werd ook gekeken naar het aanwezige pro-bleemgedrag en de mate van verstoring dat ditgedrag met zich meebrengt voor het personeel. Detop 3 van gedrag dat minstens op dagelijkse basisvoorkomt, bestaat uit: roepgedrag (82%), aanklam-pend gedrag (67%) en depressief gedrag (54%)gevolgd door wegloopgedrag (53%). Deze top komtongeveer overeen met de top wat betreft de graadmet meeste verstoring (roepgedrag, aanklampendgedrag, agressief gedrag). We merken dat depressiefgedrag vaak voorkomt maar als minder storendwordt ervaren. Ook weigergedrag wordt als minderstorend ervaren hoewel het vaak voorkomt. Suïcidaalgedrag komt minder vaak voor maar wanneer hetvoorkomt, wordt het wel als erg storend ervaren. Hetis dus niet altijd zo dat het gedrag dat het vaakstvoorkomt ook als meest storend ervaren wordt.OpnamebeleidWat doelgroepen betreft, merken we dat “verschei-dene WZC (4/10) inspanningen ondernemen inzakede opvang van bewoners met specifieke behoeften”.WZC richten zich voor de organisatie van specifiekeopvang voornamelijk tot volgende doelgroepen:dementie (28%), Korsakov (12%), schizofrenie(7%) en mentale retardatie (5%). Van de WZC diespecifieke opvang voor een bepaalde doelgroeporganiseren doet 55% dit door het inrichten vanaparte afdelingen, 21% opteert voor een inclusievemanier, 15% richten leefgroepen op en 9% kiestvoor een andere manier van opvang (o.a. kleinscha-lige woonvormen).PersoneelGrotere WZC kennen een grotere verscheidenheidaan problematieken maar kunnen vaker internberoep doen op gespecialiseerd personeel. Hierbijdenken we aan de aanwezigheid van minstens éénvan volgende hulpverleners: psycholoog, psychiater,psychiatrisch verpleegkundigen. “Echter kan één opdrie WZC géén enkel beroep doen op interne aanwe-zige expertise en is de aanwezige expertise in deandere WZC erg beperkt”. De aanwezigheid van ditgespecialiseerd personeel kan nochtans een posi-tieve invloed hebben op de geleverde kwaliteit vanzorg en leven. Dit merken we aan het feit dat doorde aanwezigheid van psychologen de nood aan vor-ming minder wordt aangegeven, wanneer er psychi-atrisch verpleegkundigen aanwezig zijn, wordt denoodzaak dat de bewoner gestabiliseerd dient tezijn, minder naar voor gebracht. Voorts heeft deaanwezigheid van gespecialiseerd personeel eenpositieve invloed op storend gedrag. WZC waargespecialiseerd personeel aanwezig is geven mindervaak roepgedrag, aanklampend gedrag en agressiefgedrag mee in hun top van meest storende gedrag.Hieruit zouden we kunnen opmaken dat de perso-neelsleden handvatten mee krijgen om hier betermee om te gaan.Het is ook dit gespecialiseerde personeel dat hetergst wordt gemist. Op de vraag welke personeelsle-den het meest ondervertegenwoordigd zijn om deopvang op een kwaliteitsvolle manier te kunnenorganiseren komt het volgende naar voor: psycho-loog, psychiatrisch verpleegkundigen, maar ookgewone verpleegkundigen scoren vrij hoog. De gro-tere WZC geven vaker aan meer nood te hebbenaan een psycholoog. Bovendien scherpt de aanwe-zigheid van gespecialiseerd personeel deze noodaan. WZC die reeds gespecialiseerd personeel inhuis hebben, zien de grote meerwaarde hiervansterk in en duiden ook aan dat die nood dient inge-vuld te worden.Randvoorwaarden en stellingenVanuit het onderzoek van Leynen (2009) komen eenaantal randvoorwaarden naar voor voor een goedeherlocatie van ouderen vanuit het PVT naar hetWZC. Een belangrijke voorwaarde voor het opne-men van ouderen met psychiatrische problemen inhet WZC is dat de psychiatrische toestand van deoudere gestabiliseerd is. Bovendien is het ervarenexpertisetekort op het vlak van psychiatrische hulp-verlening en de psychiatrische nazorg binnen deWZC erg aanwezig. Het gebruiken van de KATZ-schaal voor de toekenning van een mogelijkeopname kent de nodige tekorten.Vanuit de online-bevraging werd getoetst welkerandvoorwaarden er vanuit de invalshoek van deWZC naar voor komen.Als belangrijkste randvoorwaarden komen ‘gespeci-aliseerd personeel binnen het woon- en zorgcen-trum’, een ‘ander financieringsmechanisme’,‘vorm­ing van het huidige personeel’ en de voor-waarde dat ‘bewoners een gestabiliseerde proble-matiek’ moeten hebben’ naar voor.Bijkomend kunnen we stellen dat een ander finan-cieringsmechanisme door de groep van WZC diespecifieke opvang organiseren significant vaker alsrandvoorwaarde aangehaald wordt. Wanneer ergeen specifieke opvang wordt georganiseerd, wordtdan weer vaker mee gegeven dat onbegrip vanmedebewoners een drempel is voor de positieveintegratie van bewoners met psychiatrische proble-men binnen het WZC.Aan de WZC werden een aantal stellingen voorge-legd. Wanneer we een blik op de toekomst werpenen polsen naar de best mogelijke opvang voor oude-ren met een psychiatrische problematiek zijn demeningen sterk verdeeld. WZC zijn het niet eendui-dig eens of het WZC de meest geschikte plaats isom deze personen in de toekomst op te vangen.
  • 33. april 2013 33Heel wat WZC (61%) zijn in de huidige situatie nietakkoord met deze stelling. WZC die het vaakst eenszijn met deze stelling zijn de WZC die reeds inspan-ningen hebben ondernomen om specifieke opvangvoor deze doelgroep te voorzien.In een tweede stelling polsen we naar de meningover het idee: ‘Onbegrip bij medebewoners ten aan-zien van de bewoner met een psychiatrische proble-matiek maakt de integratie van deze bewonerbinnen het WZC onmogelijk’. Meer dan de helft vande voorzieningen, 53%, geeft aan het eerder eenste zijn met deze stelling.Het merendeel van de voorzieningen is het ermeeeens dat: ‘De psychiatrische problematiek vanbewoners dient gestabiliseerd te zijn om kwaliteits-volle opvang te kunnen garanderen’. Maar liefst51% van de woon- en zorgcentra is het hier eerdermee eens, 39% van de voorzieningen is het hierhelemaal mee eens.DiscussieDe resultaten vanuit de online-bevraging tonen aandat WZC vandaag een belangrijke plaats innemeninzake opvang van ouderen met geestelijke gezond-heidsproblemen. Dit doet ook vanuit de WZC zelfheel wat stof tot discussie opwaaien. In de huidigecontext ziet maar 14% van de WZC hun organisatieals meest geschikte opvangplaats voor ouderen metpsychiatrische problemen. 25% van hen staat neu-traal ten aanzien van deze stelling. Het feit dat reeds4 op 10 specifieke opvang aanbiedt kan aanduidendat WZC wel open staan voor deze doelgroep vanouderen. Opdat de opvang blijvend op een kwali-teitsvolle manier georganiseerd kan worden, zijn ereen aantal beleidsaanbevelingen die we naar voorwensen te schuiven.Een eerste heeft betrekking op de aanwezigheid vangespecialiseerd personeel. Vanuit de voorafgaandeliteratuurstudie en de eigen onderzoeksresultatenwordt bevestigd dat de aanwezigheid van personeelmet de nodige expertise een positieve invloed heeftop de geleverde zorg. Het is duidelijk dat de WZCnood hebben aan een multidisciplinair team binnende voorziening. In dit team worden vandaag voorna-melijk psychiatrisch verpleegkundigen en psycholo-gen gemist (Lommelen, e.a., 2013). Nadruk dient teliggen op permanente aanwezigheid van gekwalifi-ceerd personeel. Een structurele inter-disciplinaire enmulti-dimensionele samenwerking dient op een
  • 34. ZORGmagazine34duurzame manier uitgebouwd te worden. VanuitNederlands onderzoek (Depla, 2004) wordt de deta-chering van gekwalificeerd personeel vanuit de psy-chiatrie naar het WZC aangehaald als zijnde meestefficiënt. Hierbij is terugval op deskundigheid van deGGZ instelling dan steeds mogelijk. Of dit ook debeste manier is binnen de WZC in een Vlaamse con-text kunnen we vanuit ons onderzoek niet staven.Hoewel een aantal positieve resultaten werden beko-men vanuit therapeutische projecten die met deta-chering (zij het niet permanent) vanuit de psychiatrienaar de WZC de nodige ondersteuning bood.Een tweede aanbeveling heeft betrekking tot denood aan een ander financieringsmechanismewaarbij rekening gehouden wordt met de werkelijkezorgnoden en belasting die bewoners met psychia-trische problemen met zich mee brengen. Om dezorgzwaarte en de daaraan gekoppelde financieringvoor double care demanding bewoners te bepalen,is het belangrijk om naast de somatische afhanke-lijkheid ook de psychische afhankelijkheid in aan-merking te nemen. De Katz schaal wordt hierbij alste beperkt ervaren. Deze stelling komt vanuit ver-schillende onderzoeken naar voor (Leynen, 2009).Een ander evaluatie-instrument is noodzakelijk. Erwerden stappen gezet in de goede richting om toteen alternatief te komen. De ontwikkelingen enimplementatie van het BelRai systeem werden reedsin een driejarig onderzoek geëvalueerd (Milisen e.a.,2009). In andere Europese landen, waaronderNederland, wordt dit instrument momenteelgebruikt. In de beleidsnota Vandeurzen (2009-2014) wordt mee gegeven dat men de BelRai zalstimuleren. Hierdoor zou het opnemen van dezespecifieke bewonersgroep voor WZC een financiëleverbetering inhouden.Tot slot wensen we het belang van de combinatieverzorgend en gespecialiseerd personeel aan te kaar-ten.. Zowel geriatrische als psychiatrische verpleeg-kunidgen hebben een positief effect op de kwaliteitvan opvang voor bewoners met een psychiatrischeproblematiek. Het promoten van deze studies kannaar de toekomst toe een tekort aan deze perso-neelsleden in de WZC voorkomen. Om preventief inte spelen op deze nood is het goed reeds van bij deopleidingen meer aandacht te besteden aan degroep van ouderen die zowel somatische als psychi-sche zorgnoden ervaren. Bovendien dient men in deopleidingen af te wijken van het medische zorgmo-del en een meer normaliserend model te hanterenIndien de opvang van deze doelgroep binnen deWZC dient te gebeuren is het nodig de instroom vanbeter opgeleid personeel naar de WZC te stimuleren.ConclusieWat is de plaats en functie van het WZC ten aan-zien van opvang van ouderen met psychiatrischeproblemen?We merken dat een groot deel van de ouderen metproblemen terecht komt in het WZC. Voor bepaaldedoelgroepen (dementie, depressie, Korsakov) neemthet WZC reeds een belangrijke plaats in wat opvangbetreft. Naar de toekomst toe kan men verwachtendat ook de groep van ouderen met schizofrenie,mentale retardatie en persoonlijkheidsproblemenzal toenemen. Wanneer het beleid een belangrijkefunctie ziet weggelegd voor het WZC als opvang-plaats dient rekening gehouden te worden met eenreeks aangehaald randvoorwaarden. Indien eenaantal van de huidige ervaren knelpunten aange-pakt worden, kan het WZC die de visie delen omopvang te voorzien voor deze doelgroep een belang-rijke partner zijn binnen de hulpverlening. Referenties• Depla, M. (2004). Community-based care for older people with severe mentalillness. A study on the integration of mental health care into residentialhomes for the elderly Utrecht: Trimbos Instituut.• Leynen, B. (2009) ‘De samenwerkingsinitiatieven van de Vlaamse geestelijkegezondheidszorg voor de oudere psychiatrische patiënten met gestabili-seerde chronifiërende problematieken: een crosssectionele Survey’, Kathol-lieke Universiteit Leuven• Lommelen, L., Heuten, K. & De Maesschalck, L. (2013) ‘Opvan van ouderenmet psychiatrische problemen binnen het Woonzorgcentrum’, onderzoeks-rapport, Campinia Media, Geel• Vandeurzen, J. (2010). Beleidsplan Geestelijke Gezondheidszorg Vlaanderen.http://www.ministerjovandeurzen.be/nlapps/data/docattachments/Nota%20GGZ%20_2_.pdf
  • 35. Hoe problemen vermijdenin en om de keuken vanuw zorgorganisatie?Twee praktijkgerichte opleidingen overregelgeving rond voedselveiligheid in(groot)keukens in zorgvoorzieningenOpleidingPRAKTISCHE INFORMATIEDATAOpleiding voor leidinggevenden die op de hoogte willen zijnvan warenwetgeving specifiek toegepast in de keuken van hunzorgorganisatieLOCATIEINSCHRIJVINGMEER INFORMATIE EN INSCHRIJVEN?
  • 36. Software voor de zorg door de zorg,dat verschil merk je!ZORGDOSSIER(WZD)FACTURATIE(WZM)RIZIV-SIMULATIEv2.0MEDICATIE +APOTHEEKLINKWIJ BIEDEN U SOFTWAREOPLOSSINGENMET EEN CONCREET ENGAGEMENT• Gebruiksvriendelijk• Betaalbaar• Praktisch, reële meerwaarde voor de zorg, mee evoluerend• Maatopleiding, stapsgewijze implementatie• Efficiënte helpdesk en updatepolitiek• Feilloze koppeling op uw bestaande omgeving• Directe communicatieANALYTICSRESULTAATMETINGUURROOSTER APPLICATIE(URA) KASSA KWALITEITSMANAGEMENT(QUINT)CARE SOLUTIONSONTWIKKELTSOFTWARE-OPLOSSINGEN VOORDE ZORGSECTOR,REDENEREND VANUITDE PRAKTIJK.INFO: BRANDEKENSWEG 9 • 2627 SCHELLEWWW.CARESOLUTIONS.BE • INFO@CARESOLUTIONS.BE • GSM 0495 298 235NIEUW!NIEUW! NIEUW!