• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
ZORG Magazine editie ziekenhuizen mei 2013
 

ZORG Magazine editie ziekenhuizen mei 2013

on

  • 1,823 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,823
Views on SlideShare
1,823
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    ZORG Magazine editie ziekenhuizen mei 2013 ZORG Magazine editie ziekenhuizen mei 2013 Document Transcript

    • Dossier: Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)2013  |  nr. 183 Vlaamse ministers promoten Belgische e­-health 123 Indaver zet RMA om in energie  223 Samenwerking in de zorgsector  283 4e interactief congres Facility management 34en verderVerschijnt8xperjaar–nr.18–jaargang3/2013(maandmei)–18mei2013–BruggeX–P912873HET ONAFHANKELIJK PROFESSIONEEL TIJDSCHRIFT VOOR DE ZIEKENHUIZEN
    • Voorziet u coaching voor uw medewerkers?Of we nu in een woonzorgcentrum, een ziekenhuis, een kinderdagverblijf, in de thuiszorgof in om het even welke dienstverlenende sector werken, zorg op maat van onze klantengeven is niet altijd even evident.Laat uw medewerkers niet onvoorbereid aan hun taak beginnen binnen uw zorgorganisatie,kies voor coaching en vorming op maat.aNKER-vzw is de betrouwbare partner voor:„ Praktijkgerichte vormingen op maat van de zorgsector„ Begeleiding bij optimalisatie van uw organisatie„ Opmaken van uurroosters„ Ondersteuning in verband met ‘zorg voor medewerkers’„ Coaching in groep: ontwikkelingsgericht coachen en authentiek communiceren„ Personal coaching voor hoofdverpleegkundigen, stafmedewerkers en directieleden„ Coaching bij fusies en overnames„ Teamcoaching„ Workshop: Ontwikkelingsgericht coachen„ ...Anker Contact & aanbod: www.anker-vzw.be, micheline@anker-vzw.be of via +32 475 21 05 84
    • ZORG Magazine,het onafhankelijk tijdschriftvoor de Vlaamse ziekenhuizenwordt per kwartaal uitgegevendoor:• Ablecare BVBA Consultancy, Research & Education Bossaersstraat 87 2930 Brasschaat info@ablecare.be of www.ablecare.be• Jaargang 3 - nummer 18 editie mei 2013 ISSN: 2033-7582 P 912873 PB 779• Eindredactie: Michael Van Buggenhout• Aan dit nummer werkten mee: Michael Van Buggenhout, Marcia DeKeersmaeker, An Vandamme, NathalieGemine, Beatrice Pelleriaux, Tom VanSteendam, Krist’l Krols, Luc Lutin, TiniVerbrugge, Micheline Moerman, PieterDe Blieck, Bart Dirix, Patrick Wendelen,Hilde Taillieu en Valérie Duquet• Oplage: 2500 exemplaren• Abonnementen, adreswijzigingen enannuleringen: ZORG Magazine wordt gratis bedeeld,bij adres­wijziging kunnen oud én nieuwadres worden door­gegeven viaredactie@ablecare.be• Redactie: redactie@ablecare.be +32 477 41 17 00• Drukkerij: die Keure, Brugge• Vormgeving: Bart Delva (die Keure, Brugge)• Advertenties: Advertentieruimte kan besprokenworden met de redactie (zie bovenstaande contactgegevens)• © Schriftelijke toestemming van deredactie is vereist voor eventueleovername van tekst en beeldmateriaaluit de publicatie• Alle artikels kunnen afzonderlijk en gratis gedownload worden via de website van ZorgAndersTv (www.zorganderstv.be) en deze van Ablecare (www.ablecare.be)MichaelVan BuggenhoutHoofdredacteurVOORWOORDUw hoofdredacteur had het genoegen om begin april de­ConhIT beurs in Berlijn te bezoeken in het spoor van minister-president Kris Peeters en minister Jo Vandeurzen. ConhIT staatvoor Connecting Healthcare IT en is in 5 jaar tijd uitgegroeidtot de belangrijkste vakbeurs in Europa voor IT-toepassingen inde gezondheidszorg. In dit nummer komen we een eerste keeruitgebreid terug op dit bezoek. Naast de vakbeurs, stond er ookeen bezoek op het programma in het Deutsches Herzzentrumin Berlijn. Het ziekenhuis kent wereldfaam op het vlak van hart-thorax- en vaatziekten alsook kunsthart-implantaties en trans-plantaties. De presentatie die we er kregen van professor RolandHetzer was alvast indrukwekkend. Belangrijke internationale lei-ders, zoals Boris Jeltsin, gingen er onder het mes en regelmatigsneuvelde er een wereldrecord. Zo ondergaan patiënten van99 jaar er nog met de glimlach een open-hartoperatie. De beideministers keken alvast erg bedenkelijk bij de opsomming vandeze en meer records. Maar er is meer… het ziekenhuis beschiktover een speciale afdeling met suites. Deze worden voorbehou-den voor een select publiek van prominenten en upper class­cliënteel uit binnen- en buitenland. Het gaat vooral om Rus-sische, Aziatische en Arabische gasten. Het Duitse ziekenhuisvoert ook actief campagne met onder andere advertenties indeze regio’s. Een internationale luchthaven in de buurt van hetziekenhuis is alvast een pluspunt, aldus de professor.Minister Jo Vandeurzen vroeg meteen in welke mate de opna-me en het gericht rekruteren van patiënten in het buitenlandeen impact had op de wachttijd van de reguliere Duitse patiën­ten, maar daar kregen we alvast geen duidelijk antwoord op.Is deze aanpak dan zo uniek? Toch niet, het Europazieken-huis in Ukkel heeft sinds kort een luxueuze VIP-afdeling,compleet met gastronomisch restaurant en hostessen. Deruime kamers werden volledig in hotelstijl aangekleed énzijn voorzien van alle faciliteiten om hoogstaande medischezorg aan te bieden. Het kamersupplement loopt er op tot zo’n300 euro per dag. Het duidingsprogramma Ter Zake bracht errecent een bezoek, de reportage die u online kan bekijken viawww.deredactie.be (zoektermen: ziekenhuis Ukkel) is meer danhet bekijken waard... Suites of toch niet…mei 2013 3Wenst u nog sneller op de hoogte te zijnvan nieuws en evoluties in de zorgsector?Surf dagelijks naar www.zorganderstv.beof volg de redactie van ZORG Magazinevia Twitter (@ZORGMagazine).Hebt u zelf een nieuwsbericht of aankondiging?Stuur ze door naar redactie@ablecare.be.
    • INHOUD3 Voorwoord4 Nextel strikt Alcatel-Lucent countrymanager Eric Brant5Korte berichten6 Dossier: Leeftijdsgebonden macu-ladegeneratie (LMD)8 De optimalisatie van het beleidaangaande de nieuwe anti-VEGFbehandeling in België12 België partnerland op wereldbeursConhIT15ZorgAndersTv:reportages & informatie20Orthopedische chirurgen ­simulerenoperaties in mobiele operatiezaal22Indaver zet RMA om in­­energie –zonder risico25Overlevingskans bij slok­darm- enmaagkanker stijgt door behandelingin ‘ervaren’ ziekenhuis28Samenwerking in de zorgsector344e interactief congres Facility­management in de zorg focust oprationalisatie en kostenbeheersingOp twee april nam Eric Brant het roer van Nextel in handen nahet vertrek van Bart Troubleyn. Hij wordt er algemeen direc-teur van deze Belgische telecomleverancier die zowel kleine,middelgrote als grote organisaties helpt om efficiënter enprofessioneler te werken. Het bedrijf verzorgt een totaalaan-bod waarbij telefonie, data & security, applicaties en opera-tordiensten worden geïntegreerd.Eric Brant is een informaticus met een ruime ervaring bij MCC-Compulec, Proximus, Skynet en Belgacom Enterprise. Sinds2009 leidt hij als country manager de Belgisch-Luxemburgsetak van Alcatel-Lucent. Nextel is voor Brant geen vreemdeomgeving: “Ik ken Nextel al jaren als een uitstekende partnervan Alcatel-Lucent. In die context heb ik ook altijd heel graagmet hen samengewerkt.”Belgisch bedrijfNextel telt vandaag 150 medewerkers en boekte vorig jaareen omzet van 30 miljoen euro. Brant: “Zo veel Belgische­bedrijven van dat formaat zijn er niet in onze sector. Hetstrategische beslissingscentrum ligt hier in Wommelgem enin Aartselaar bij moederbedrijf TelelinQ. Dat maakt dat ikheel direct kan participeren in die beslissingen. Dat spreektme ­natuurlijk aan. Nextel groeit bovendien elk jaar – en datin ­crisistijd. Dat is geen toeval. Het zal er voor mij dus in deeerste plaats op aankomen om verder te bouwen op alle kwa-liteiten die we in huis hebben.”Het bedrijf kende de afgelopen 12 jaar een gemiddelde jaar-lijkse groei van 20%. De 150 medewerkers bedienen 7.750klanten vanuit de vestigingen in Wommelgem, Wemmel,­Roeselare en Louvain-La-Neuve. Klanten van Nextel zijn o.a.UZ Leuven, UZA, BKCP, Vlaamse Gemeenschap, GemeenteZwevegem, KULeuven, Accor Group en Techspace Aero. Meerinfo op www.nextel.be. “We focussen ons op de strategischeen operationele meerwaarde van onze oplossingen,eerder dan de technologie op zich.”Nextel strikt Alcatel-Lucentcountry manager Eric BrantZORGmagazine4HET ONAFHANKELIJK PROFESSIONEEL TIJDSCHRIFT VOOR DE ZORGSECTOR
    • KORTEBERICHTENArtsensyndicaat overweegt stakingin ziekenhuizenHet Directiecomité van de Belgische Vereniging vanArtsensyndicaten (BVAS) heeft op 10 april kennisgenomen van officieuze documenten waarin deaangekondigde besparingen in de gezondheidszorgen de plannen van de nieuwe ziekenhuisfinancierin-gen worden aangekondigd. De besparingen op dehonoraria voor cardiologen en klinisch biologen zijnvoor BVAS niet alleen een aanfluiting van het Nati-onaal Akkoord Artsen-Ziekenfondsen dat nog geendrie maanden oud is. De aangekondigde financie-ring van de ziekenhuizen per pathologie is voor henonaanvaardbaar.“Het volstaat naar enkele buurlanden te kijken omeen goed beeld van de perverse effecten van eenforfaitfinanciering te krijgen. Zonder uitzonderinggaat een financiering per pathologie altijd ten kostevan de kwaliteit van de zorg” geeft het directieco-mité van BVAS mee. “Ziekenhuizen zullen altijd voorde goedkoopste geneesmiddelen en minder moder-ne behandelingsmethodes kiezen. In landen waarhet forfait per pathologie werd ingevoerd, nam degeneeskunde met twee snelheden de vlucht voor-uit. De aangekondigde nieuwe financiering van deziekenhuizen zal dus zonder enige twijfel ten kostegaan van de kwaliteit en de toegankelijkheid van dezorg.”Het Directiecomité van de BVAS polst zijn ledenwelke acties in de nabije toekomst zijn aangewezenom deze unilaterale, draconische maatregelen vande regering op de rug van de patiënt in de kiem tesmoren. Georganiseerde artsenstakingen in de zie-kenhuizen incluis.Feestelijke terugblik op de carrièrevan dr. BeaucourtOp 17 april keken collega’s en prominenten terug opde veelbesproken carrière van dr. Luc Beaucourt. Ditop een feestelijke avond in het Eurocam Media Cen-ter te Lint. Luc Beaucourt heeft 28 jaar in het UZAgewerkt en was diensthoofd van de dienst spoedge-vallen van 1993 tot 2011. Hij mag heel wat realisa-ties op zijn palmares schrijven: de oprichting van deMUG, zijn scholenvoordrachten rond verkeersslacht-offers, het bieden van basisgezondheidszorg in My-anmar, zijn spoed- interventies en de oprichting vanscholen en ziekenhuizen in landen die door rampenwerden getroffen. Velen kennen hem als ‘de manvan het terrein’ die meteen uitrukte als er ergens inde wereld een grote natuurramp plaatsvond. Maarook dicht bij huis stond hij altijd paraat. Ere-gouverneur van de provincie Antwerpen, Camil­le Paulus, keek terug op de bijdrage van dr. LucBeaucourt in de WODCA-acties en rampenplanning.Prof. Dr. Philippe Joris ging dieper in op zijn carrièrein het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. JohnnyVan der Straeten, gedelegeerd bestuurder van hetUZA sloot de avond af met een woord van dank.Prof. dr. Johan Kips beëindigt­mandaat als gedelegeerd bestuurderUZ LeuvenProfessor dr. Johan Kips, die het UZ Leuven geduren-de de laatste zes jaren geleid heeft, heeft gevraagdvan zijn verantwoordelijkheden als gedelegeerd be-stuurder te worden ontheven. Professor Kips blijftwel als gewoon hoogleraar verbonden aan de facul-teit geneeskunde van de KU Leuven.Prof. dr. Johan Kips startte in 2005 zijn loopbaanbinnen UZ Leuven - KU Leuven als coördinator vanhet Vlaams Ziekenhuisnetwerk. Tot 2001 was hij kli-niekhoofd binnen de dienst Longziekten van het UZGent. Van 2001 tot 2005 was Johan Kips achtereen-volgens adviseur van Frank Vandenbroucke, ministervan Sociale Zaken, en van Rudy Demotte, ministervan Volksgezondheid en Sociale Zaken. mei 2013 5
    • 6DOSSIER ZORGmagazine“Hoe ouder men wordt,hoe ­groter het risico op leeftijds­gebonden maculadegeneratie(LMD).”Verlies van gezichtsvermogenkan voorkomen worden bij snelle­detectie en accurate behandelingDossier: Leeftijdsgebondenmaculadegeneratie (LMD)Leeftijdsgebonden maculadegeneratie(LMD) is een aandoening die de ogentreft en, zonder behandeling, snel kanleiden tot verlies van het gezichtver-mogen. LMD is de meest voorkomendeoorzaak van verlies van het gezichtver-mogen bij 60-plussers in de geïndustri-aliseerde landen (Arnold et al., 2000,WHO, 2004 en Guymer, 2007) In Belgiëlopen de incidentiecijfers op tot 5000gevallen en intussen lijden er meer dan30000 personen aan LMD.InleidingLMD is een aandoening die een deel van het netvliesachter in het oog aantast (de macula). De maculazorgt ervoor dat mensen in het centrum van hungezichtsveld scherp kunnenzien en dat ze bijvoorbeeldkunnen lezen en gezichtenherkennen (Parmet et al.,2006; NEI, 2007). Naarma-te mensen ouder worden,neemt de kans op het ontwikkelen van één van detwee soorten maculadegeneratie toe. Het gaat con-creet om een ‘droge’ en ‘natte vorm’. Bij droge LMDwordt een deel van de macula dunner en raakt dezebeschadigd. Daardoor gaat het gezichtsvermogenlangzaam maar geleidelijk achteruit (NEI, 2007; MDFoudation, 2008). Bij natte LMD groeien er nieuwe,zwakke bloedvaatjes achter het netvlies. Deze ver-oorzaken bloedingen en soms littekens (Parmet etal. 2006). Natte LMD komt minder vaak voor, maarleidt vaker tot ernstig verlies van het centrale zicht ineen gevorderd stadium (Arnold et al., 2000). NatteLMD kan zich erg snel ontwikkelen maar gelukkigkan het gezichtsvermogen, indien de aandoeningtijdig wordt gediagnosticeerd en behandeld, vaakbehouden worden en bij sommige mensen zelfs ver-beteren.Laattijdige vaststellingLMD manifesteert zich vaak in één oog zonder dathet opgemerkt wordt, omdat het andere, goede oogdit compenseert. Vaak wordt het probleem pas dui-delijk wanneer ook in het tweede oog symptomenoptreden (NEI, 2007). Vaak is het dan te laat omhet eerste oog te behandelen. Daarom is het voor60-plussers zo belangrijk om jaarlijks een onderzoekvan het netvlies door een oogarts te laten uitvoeren.Invloed op het levenZonder accurate behandeling zal LMD het leven vanpatiënten sterk beïnvloeden. Sommige patiënten,zeker bij ernstige gevallen van natte LMD, kunnenzelfs hun onafhankelijkheid op korte tijd verliezen.Toch zullen patiënten nooit helemaal blind worden,bij de meeste patiënten blijft het nuttige, omliggen-de gezichtsveld (het perifere zicht) intact (Arnold etal., 2000) Een vroege behandeling kan het gezichts-vermogen redden of zelfs verbeteren. Heel wat pa­Normaal zicht in vergelijking met het zicht bij een late diagnose
    • mei 2013 7 DOSSIERtiënten, die vroeger niet konden behandeld worden,kunnen sinds enkele jaren wel geholpen worden.Voor de behandeling van maculadegeneratie of ma-cula oedeem worden injecties in het glasvocht wor-den intravitreale injecties gegeven met anti-VEGFs.VEGFs (vasculaire endotheliale groeifactor) zijngroeifactoren die abnormale groei van bloedvatenen zwelling van de macula verrorzaken. Door te bin-den aan VEGF, kunnen anti-VEGFs de activiteit hier-van blokkeren en deze groei verhinderen.De inspuitingen gebeuren onder steriele omstan-digheden in de operatiekamer van een oogkliniekof een ziekenhuis. Bij aanvang van een behandelingworden er inspuitingen gegeven met een intervalvan enkele weken. Tijdens het verdere verloop van debehandeling wordt de patiënt frequent opgevolgd,om te evalueren of bijkomende injecties noodzakelij-ke zijn. De risico’s van de injecties zijn minimaal, tij-dens de eerste week na de injectie wordt de patiëntteruggezien door de arts om de oogdruk te metenen te controleren of er zich geen infectie voordoet.,patiënten moeten dus zich frequent begeven naarhet ziekenhuis.Dit zorgt voor een toename van het aantal patiën-ten in oogklinieken en oogafdelingen in hospitalen,waardoor heel wat van deze oogklinieken genood-zaakt worden een reorganisatie door te voeren.Om meer inzicht te krijgen in hun behandelingspro-ces en de impact van een dergelijke patiëntengroepop het ziekenhuisgebeuren, werden in Vlaanderenpilootprojecten opgezet met als doel de efficiëntieén de patiënten tevredenheid te verbeteren in hetziekenhuis. Hoe beïnvloedt LMD het zicht?De belangrijkste symptomen van LMD zijn:➔ Vervormingen, waarbij rechte lijnen golvendof gebogen lijken. De tegels in de badkamerkunnen bijvoorbeeld golvend en niet meerevenwijdig lijken.➔ Problemen met lezen of andere activiteitenwaarbij een scherp gezichtsvermogen vereist is.➔ Moeite hebben met het onderscheiden vangezichten.➔ Donkere vlekken of leemtes in het centrumvan het gezichtsveld.➔ Behoefte aan meer licht, lichtschuwheid,verminderd gezichtsvermogen in het donkeren slechte waarneming van kleuren.Referenties• Guymer RH. Managing neovascular age-related macular degeneration:a step into the light. Med J Aust. 2007, 186, 276-7• Arnold JJ, Sarks SH. Extracts from “clinical evidence”: age related­macular degeneration. BMJ. 2000, 321, 741-4.• World Health Organization. Magnitude and causes of visual impairment.Fact sheet 282. Available at: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/index.html• National Eye Institute (US). Age related macular degeneration: whatyou should know. Available at: www.nei.nih.gov• Parmet S, Lynm C, Glass RM. JAMA patient page. Agerelated maculardegeneration. JAMA 2006, 295, 2438• MD foundation fact sheet booklet. Available at www.mdfoundation.com
    • DOSSIER ZORGmagazine8Drie jaar geleden, zorgde de anti-VEGFtherapie voor een ware revolutie in debehandeling van leeftijdsgebonden nat-te maculadegeneratie (LMD). Patiëntendie voordien niet konden behandeld wor-den, kregen opnieuwhoop en konden te-recht bij oogartsen inhet ganse land. Zoalsreeds aangegeven inhet inleidende arti-kel, is maculadegene-ratie geen zeldzaam verschijnsel. Naarschatting meer dan 44483 patiënten lij-den aan deze aandoening en hun aantalzal tegen 2025 verdubbelen (tot 81494).Analyses tonen aan dat deze stijgendeprevalentie, in combinatie met de fre-quente en intensieve behandelingen enfollow-up schema’s, zullen resulteren inoverbevolkte consultatieruimtes in onzeziekenhuizen.In dit artikel worden de resultaten voorgesteld vaneen grootschalig onderzoeksproject naar het ma-nagement op een dergelijke afdeling in België. Wenemen de dagelijkse werking onder de loep van deoogkliniek van het A.Z. Monica te Deurne en focus-sen ons specifiek op de anti-VEGF behandeling zoalsomschreven in voorgaand artikel.Doelstellingen• De identificatie van de hindernissen die een opti-maal management in de weg staan bij de behan-deling van patiënten met anti-VEGF (met intra-vitreale injecties) en het voorstellen van praktijkgerelateerde oplossingen.Resultaten in België in 1,5 jaar(gebaseerd op analyses uit 2008/2009 en 5 reviewsin 2010)• De reductie van de wachttijden tijdens het injec-tieproces met -29,6%• Het verkorten van de totale injectietijd met gemid-deld -35,5%• Het verhogen van het aantal injecties per maandmet 21,3% (gebaseerd op cijfers van 5 ziekenhuizen)• Het verhogen van klinische onderzoeken (in func-tie van de therapie) met +502,3%MethodiekQ-PERIOR Consulting (Munchen, Duitsland) voerdedit onderzoeksproject uit in opdracht van Novartisen dit in 11 ziekenhuizen in 2008/2009. Q-PERIORselecteerde best-practices die verder geanalyseerdwerden uit meer dan 300 ziekenhuizen uit 17 landen.Sascha Bayer, de internationale projectleider van Q-PERIOR consulting, gaf mee dat: “De resultaten diewerden opgetekend in België zeker positief zijn tenopzichte van andere landen’.Good practicePraktijkmanagement is veel meer dan het creërenvan een efficiënte service voor patiënten. Er zijn im-mers diverse factoren die de prestaties van een een-heid kunnen beïnvloeden.“Het proces start met het in kaart brengen van dewensen die bij de verschillende partijen zoals pati-ënten, doorverwijzers en werknemers, leven.”, besluitMichala Maly, project manager bij Q_PERIOR con-sulting voor de Belgische markt.Voorstelling van de onderzoeksresultaten van eenpilootproject dat de efficiëntie en de patiënten­tevredenheid wenst te ­verbeteren in een oogkliniekDe optimalisatie van het beleidaangaande de nieuwe anti-VEGFbehandeling in BelgiëSascha Bayer: “Het is opvallendin welke mate Belgische zieken­huizen bereid zijn om veran­deringsprocessen op te zettenteneinde de patiëntentevreden­heid te verhogen.”Case report:A.Z. Monica Oogkliniek, Deurne
    • DOSSIERmei 2013 9gebracht. Deze her-evaluatie was specifieke bedoeldom na te gaan in welke mate de eerdere aanbevelin-gen succesvol in de praktijk werden omgezet.De beginsituatie in 2009Zoals eerder vermeld, werd een eerste audit uitge-voerd in het voorjaar van 2009. Tijdens het eerste be-zoek aan de A.Z. Monica Oogkliniek werden volgendezaken vastgesteld:−− De meeste stappen in het diagnose-, behande-lings- en opvolgingsproces werden uitgevoerddoor specialisten (met beperkte middelen voor­diagnosestelling)−− Er werden lange wachttijdenopgetekend tijdens het onder-zoeksproces−− Two-stop clinic (dwz.: patiëntenmoeten twee keer naar het zie-kenhuis komen voor één behan-deling, één keer voor de inspuiting en één keer voorde controle 2 dagen erna)−− Er waren geen personeelsleden aanwezig die spe-cifiek de opdracht hadden zich te ontfermen overpatiënten met LMD (rechtstreeks aanspreekpunt)−− Op de eenheid heerst een gezellige sfeer, met eenruime wachtruimte waarbij de mogelijkheid is omwater te nuttigen en informatie te verkrijgen.“Jezelf in vraag stellen alsorganisatie is cruciaal omde tevredenheid te verhogenbij patiënten, doorverwij­zers én werknemers.”A.Z. Monica Oogkliniek, DeurneDe A.Z. Monica oogkliniek• Totaal aantal patiënten per jaar: 3650• Jaarlijks aantal patiënten voor intravitreale injec-ties: 1200• Jaarlijks aantal uitgevoerde injecties: 1275(in werkingsjaar 2010)• Gemiddelde afstand te overbruggen door patiën-ten voor hun behandeling: 30kmAls onderdeel van de “Practice Management”-pro-ject, werden verschillende behandelingen met de an-ti-VEGF therapie, geanalyseerd door twee Q_PERIORconsultants in het voorjaar van 2009. Na de analysekreeg de oogkliniek een eindrapport waarin verschil-lende maatregelen ter verbetering van de behande-ling werden voorgesteld. De aanbevelingen haddeneen directe impact op factoren zoals efficiëntie ende patiënten tevredenheid.In samenwerking met een lokale partner, de Interna-tional Nurse Company (onderdeel van Novellas Heal-thcare), werden alle handelingen die gesteld werdenop de werkvloer op 11 en 12 oktober 2010 in kaart
    • ZORGmagazineDOSSIER 10“Een retina coördinator kanhelpen om de informatie uit­wisseling tussen patiënten en deequipe te vergemakkelijken ente zorgen voor een efficiënteplanning.”−− Organiseer teamvergaderingen op regelmatigebasis om informatie uit te wisselen en het proceste bespreken.−− Definieer individuele doelen alsook doelen voor deganse equipe en volg deze verder op.−− Zorg voor meer informatie (over de ziekte en be-handelingsvormen) voor patiënten in de wacht-ruimtes om steeds terugkerende vragen van pati-ënten te verminderen.−− Verdeel stelselmatig tevredenheidsenquêtes bij depatiënten en pols op deze manier naar feedback.−− Train een LMD coördinator die verantwoordelijkwordt voor alle patiënten met deze aandoening enalsook kan dienen als rechtstreeks aanspreekpunt.−− Zorg tot slot voor een “one-stop” service voor pa-tiënten met een grote verplaatsingstijd (thuis –ziekenhuis) en tracht de behoefte aan een tweedebezoek te verminderen.Project resultaten 2010Op basis van deze aanbevelingen werden er tal vanveranderingen met succes geïmplementeerd, het zie-kenhuis werkt vandaag efficiënter en effectiever. DrCoutteel licht toe: “Na de resultaten van 2009, heb-ben we een aantal aanpassingen doorgevoerd opbasis van deze suggesties. De belangrijkstee veran-dering was de aanstelling van een LMD coördinator.Vandaag zijn onze afspraken beter georganiseerd,werken wij efficiënter en worden onze patiënten be-ter begeleid. Het volledige verbeteringsproces hielpons zelfs om het beheer van ons ziekenhuis te over-tuigen om een tweede OCT toestel (Optical Coheren-ce Tomography) aan te schaffen. “Eén van de vaak terugkerende zaken is dat je alleenkan managen wat je kunt meten. Op basis van demeetbare parameters kunnen we vaststellen dat deoogkliniek van het A.Z. Monica volgende aanbevelin-gen omgezet heeft in de dagelijkse werking tenein-de haar dienstverlening sterk te verbeteren: (1) eenmeer gedetailleerde patiënten planning afgestemd−− Er is een speciale eenheid voor Intravitreale injec-ties.−− Sterke teamgeest en motivatie bij het uitvoerendpersoneel.−− Lage betrokkenheid van de verwijzende partijen−− Op de eenheid is er de mogelijkheid om een Flu-orescein Angiography Eye Test (FFA) uit te voerenalsook een Optical Coherence Tomography (OCT)Dr Coutteel van AZ Monica licht toe: “Tijdens de da-gelijkse activiteiten in onze oogkliniek ervaren weeen steeds toenemende werkdruk. We waren onservan bewust dat een reor-ganisatie aan de orde was.Toen ons dit project metQ-PERIOR Consulting werdaangeboden, stonden wehiervoor zeker open en wa-ren we benieuwd naar hunsuggesties. Vanuit ons teamhadden we reeds de eerstestappen gezet en enkele eigen ideeën ontwikkeld, wehoopten dat Q-PERIOR deze ideeën kon bevestigen.Tijdens dit proces ontvingen we meermaals de con-sultants, de impact op de dagelijkse werking op onzeafdeling was beperkt, ze waren bijna onzichtbaar opde werkvloer.”Volgende aanbevelingen werden gegeven aan hetziekenhuis door Q_PERIOR in 2009:−− Intensifieer de samenwerking met de verwijzersdoor regelmatig infosessie te organiseren.−− Creëer een gestandaardiseerd verwijzingsformu-lier met daarin correcte basisinformatie voor eeneerste visite.−− Verbeter de onderzoeks- en behandelplanningdoor gebruik te maken van voorspellende waarden(gekende doorlooptijden, vaste follow-up momen-ten,…) om variaties in het tijdschema te beperkenen af te stemmen op de aanwezige middelen (ap-paratuur, personeel, kamers, tijd,…).Figuur 1.De vergelijking tussen het onderzoeksproces (diagnosestelling LMD) tussen 2009 en 2010 (inclusief de uitvoering van een Fluorescein Angiography EyeTest (FFA) (publicatie met toelating van dr. Carine Coutteel)
    • DOSSIERmei 2013 11dit resultaat te bereiken, werden tal van handelingenop elkaar afgestemd. Zo krijgen patiënten hun kle-ding nu al tijdens het dilatatie proces.Tot slot kan gesteld worden dat de oogkliniek vanhet A.Z. Monica te Deurne een zeer diepgaande ken-nis heeft verworven rondom de processen die spelenbij het onderzoek en de behandeling van patiën-ten met LMD. Door gebruik te maken van gerichtedoelen, kon op korte tijd de patiënten tevredenheidverhoogd worden. De positieve resultaten als gevolgvan dit verbeteringsproces geven ook aan dat an-dere oogklinieken eveneens baat kunnen hebben bijdergelijke aanpak.Contact:Pelleriaux Béatrice , Infirmière sociale, Field ProjectAssociate, beatrice.pelleriaux@telenet.beBernice Renier, Field Project Associate,Bernice.renier@novellashealthcare.comQ_Perior,www.q-perior.comBE1304097081 22/04/2013op de aanwezige middelen, (2) de uitwerking vanone-stop mogelijkheden, (3) de parallellisatie van deverschillende stappen in het behandelproces (OCTversus dillatatietijd), (4) werken volgens het afspra-kenschema en (5) de coördinatie van het volledigeproces door een retina coördinator.“Veel oogspecialisten gaven aan dat het vooral degesprekken met de patiënt zijn, die vaak leiden totvertragingen. Toch blijft dit contact ook voor henprimordiaal. We mogen dan ook niet vergeten datvele van deze patiënten die lijden aan deze chroni-sche ziekte vaak een hogere leeftijd hebben en noodhebben aan meer zorg. Er moet dan ook frequent enintensief naar hen geluisterd worden en regelmatigmoet de uitleg over de behandeling of het procesherhaald worden”, besluit Béatrice Pelleriaux, consul-tant van Novellas Healthcare, die de centra die hetverbeteringstraject op basis van de aanbevelingenvan Q-PERIOR hebben geïmplementeerd, heeft be-geleid.Daarom krijgen patiënten ook een schriftelijk over-zicht over de ontwikkeling en de implicaties van deziekte mee, maar vaak kunnen ze deze informatieniet of onvoldoende lezen of begrijpen. De retinacoördinator is dan ook niet enkel de meest aange-wezen persoon om te luisteren naar de patiënten,deze coördinator kan zorgen voor een brug tussen depatiënt en specialisten. Om dit te ondersteunen werdintussen ook een Belgisch ‘netvlies coördinator net-werk’ opgericht die op regelmatige basis kennis zaluitwisselen en ervaringen van patiënten zal delen.In de afgelopen 1,5 jaar werden de aanbevelingenstelselmatig geïmplementeerd in de A.Z. MonicaOogkliniek te Deurne. De meetbare resultaten wor-den voorgesteld in de twee figuren. Zo werden er eenaantal taken gedelegeerd, zo wordt bijvoorbeeld hetonderzoek door middel van de Optical Coherence To-mography of kortweg OCT, nu uitgevoerd door eenverpleegkundige en is de LMD coördinator is verant-woordelijk voor het verstrekken van informatie aande patiënt alsook de afsprakenplanning. Hierdoorkon een reductie van de totale duur van het vooraf-gaande onderzoek (inclusief de Fluorescein Angio-graphy Eye Test) bekomen worden van -38,3% of-41 minuten.“Een van de grootste impactfactoren is het opmakenvan een efficiënte en realistische afspraken plan-ning. Om dit te realiseren moeten alle relevanteprocesstappen voor het onderzoek -en injectie pro-ces zorgvuldig worden geanalyseerd (sequentie, pa-rallellisatie, mogelijkheden en de duur inclusief hetvoorbereidende werk). Dit rekening houdend met deaanwezige middelen zoals personeel, kamers, appa-ratuur,…” adviseerde Michala Maly.Naast de reductie van het voorbereidende onder-zoek, werd ook een tijdswinst bekomen in het eigen-lijke injectie proces van -51 % of -27 minuten. OmFiguur 2.De vergelijking tussen het onderzoeksproces (diagnosestelling LMD) met opsplitsingwachttijd, behandeling en proces) tussen 2009 en 2010 (inclusief de uitvoering vaneen Fluorescein Angiography Eye Test (FFA)(publicatie met toelating van dr. Carine Coutteel)Referentie• Practice Management fot the new treatment with anti-VEGF therapy inBelgium, Profound results in Belgium on how to improve the efficiencyand patient satisfaction in your centre’ – Retina Coordinator NetworkBelgium (2011)
    • ZORGmagazine12Op dinsdag 9 april bezochten Vlaams mi-nister-president Kris Peeters en Vlaamsminister van Welzijn Jo Vandeurzen dewereldbeurs ConhIT in Berlijn. ConhITstaat voor Connecting Healthcare ITen is in 5 jaar tijd uitgegroeid tot debelangrijkste vakbeurs in Europa voorIT-toepassingen in de gezondheidszorg,goed voor 270 exposanten en 5000 be-zoekers. ZORG Magazine volgde in Ber-lijn beide ministers op de voet.E-health is een term die gebruikt wordt om het ge-bruik van elektronische communicatie- en infor-matietechnologie in de gezondheidszorg aan teduiden. Van kantoortoepassingen tot elektronischepatiëntendossiers, van medische apparatuurtot complexe ziekenhuisinformatiesystemen,... zon-der IT redt men het in de gezondheidszorg al langniet meer. Artsen en verpleegkundigen komen dage-lijks in contact met IT-toepassingen die de zorgverle-ning bevorderen.Oorspronkelijk werd IT vooral ingezet voor adminis-tratieve toepassingen: het verzamelen en beherenvan patiënten- en behan-delingsgegevens en de elek-tronische overdracht vanfacturatiegegevens aan deziekteverzekering. De mo-gelijkheden zijn echter veelbreder en innovaties in desector zijn talrijk. DankzijIT-toepassingen zal niet alleen de kwaliteit van degezondheidszorg erop vooruit gaan, het gebruik vanIT kan ook leiden tot belangrijke besparingen in desector. In 2012 werden e-health-toepassingen ge-bruikt om het goede verloop van meer dan 18 mil-joen patiëntenbehandelingen in ongeveer 2.000 zie-kenhuizen en 150.000 artsen- en tandartspraktijkenin Duitsland mogelijk te maken.Geen wonder dat net in Duitsland een dergelijke we-reldbeurs wordt georganiseerd. De Duitse e-Health-industrie is immers goed voor ongeveer 30% van deEuropese markt en kent een snelle groei. Momenteelis deze deelsector goed voor een marktwaarde vancirca 6,5 miljard euro. Experten verwachten dat desector de komende jaren met 10% per jaar zal groei-en. Vooral in de telegeneeskunde wordt in Duitslandalleen een grote groei van ongeveer 20% per jaarverwacht. Een studie van Roland Berger StrategyConsultants en het Zukunftsinstitut schat de omzetin de e-health-sector in 2011 in Duitsland op 27,3miljard euro en voorspelt dat dit cijfer zal stijgen tot37,3 miljard in 2014. Een precieze schatting makenis moeilijk. Analisten zijn het in ieder geval eens datde sector sterk zal groeien.Continue veranderingDe e-health sector is continu onderhevig aan veran-deringen en nieuwe evoluties. Eén van deze trendsis de M-Health, of Mobile-Health. Met maar liefst61 miljoen gsm-gebruikers in Duitsland is het danook niet zo verwonderlijk dat IT-toepassingen in demedische sector hun weg vinden naar de mobielewereld. Zo kunnen patiënten thuis informatie door-geven (bijvoorbeeld parameters registreren) aan hunarts. Een tweede geheel andere trend is de computergeassisteerde chirurgie. Hierbij worden patiëntenmathematisch gemodelleerd en worden proceduresvoor medische therapie- en operatieplanning onder-zocht, ontwikkeld en gebruikt. Steeds vaker zien weheuse multimedia terminals in ziekenhuiskamers op-duiken. Naast meer comfort voor de patiënten, biedtde integratie van deze terminals in het communica-tienetwerk van de ziekenhuizen ook toepassingendie het ziekenhuispersoneel ontlasten.Grote spelers in de IT-industrie zetten steeds meer inop de groeiende gezondheidssector. Zo investeerdeIBM ongeveer 100 miljoen dollar in het programma .Microsoft sloot dan weer een samenwerking met hetZwitserse Quali Medical voor de ontwikkeling van zie-kenhuisinformatie –en beeldarchiveringssystemen.Flanders Investment & TradeZoals reeds aangegeven is België uitgeroepen tothet officiële partnerland van de wereldbeurs Con-hIT. Minister-president Peeters en minister Jo Van-deurzen kwamen onze bedrijven, aanwezig op debeurs, dan ook ondersteunen in hun internationaleplannen. De Vlaamse bedrijven worden er begeleidVlaamse ministers promotenBelgische e-health in DuitslandBelgië partnerlandop wereldbeurs ConhITDe Duitse e-healthindustrie isgoed voor ongeveer 30% van deEuropese markt en heeft eenmarktwaarde van 6,5 miljardeuro.
    • mei 2013 13door Flanders Investment & Trade (FIT), het VlaamsAgentschap voor Internationaal Ondernemen. Zijwerkten, onder leiding van CEO Claire Tillekaerts dieook zelf de delegatie begeleidde, een intensief enkrachtig programma uit waarbij niet alleen de aan-wezigheid op de vakbeurs centraal stond, maar ookwaardevolle, rechtstreekse contacten met tal vanDuitse ziekenhuizen en hun inkopers.Minister-president Peeters was één van de keynotespeakers tijdens de officiële openingsceremonie. Hijzette in naam van de drie regio’s en Agoria, de Bel-gische evolutie inzake e-health in de verf en besteed-de extra aandacht aan Flanders’ Care en Vitalink.Hij gaf aan dat e-health de sterke veroudering vanonze populatie mee kan opvangen en dat innovatienoodzakelijk is, mede door de eis van patiënten omMinister-President Kris Peeters opent de ConhIT-vakbeurs in Berlijn.Minister-President Peeters en Minister Vandeurzen worden door prof. Hetzer rondgeleid in het Deutsches Herzzentrum in Berlijn.
    • ZORGmagazine14sneller een diagnose te krijgen. Internationale sa-menwerking is een must aldus de minister-president,die daarmee meteen de reden aanstipt om partner-land te zijn op ConhIT. 25 Belgische bedrijven vande naar schatting 120 bedrijven die actief zijn in hetdomein e-Health zijn aanwezig. Agfa Healthcare be-schikte over en eigen stand, de andere bedrijven wer-den ondergebracht in het Belgische Paviljoen.Na de openingsspeech trok het gezelschap naar hetDeutsches Herzzentrum in Berlijn. Het ziekenhuiskent wereldfaam op het vlak van hart- thorax- envaatziekten alsook kunsthart-implantaties en trans-plantaties. De delegatie werd er ontvangen door devermaarde professor Roland Hetzer die inzicht gaf inhet intern kwaliteitsbeleid, de certificering en accre-ditatie van ziekenhuizen in Duitsland en het omgaanmet epidemiologische verschuivingen. U kan uitge-breid kennis maken met dit hartcentrum en haarverwezenlijkingen in een volgend nummer van ZORGMagazine.De markt verkennenNa een politieke lunch met de deelstaatministersvoor gezondheid en economie, volgt een beursbe-zoek aan de Belgische standhouders en een perscon-ferentie. Op de beurs bezoeken ze de standen van de21 Belgische deelnemers waaronder deze van AgfaHealthcare. Ook wij bezochten de standen en spra-ken met enkele Vlaamse ondernemers.Koen De Roo van het Gentse bedrijf DocByte kwamalvast met duidelijke doelstellingen naar Berlijn.DocByte wil kennismaken met de Duitse markt maaris ook op zoek naar een lokale partner die het bedrijfin Duitsland kan vertegenwoordigen. Dit voor hetproduct EPA, een software pakket dat intussen toe isaan haar derde versie en die het mogelijk maakt ommet één druk op de knop niet enkel de medische in-formatie van een patiënt, maar ook administratievedocumenten naar boven te brengen.Eric Lequenne vertegenwoordigd de jonge Leuvenseonderneming Essensium op ConhIT. Essensium iseen spin-off van het gekende Imec. Imec verricht on-derzoek dat tot de wereldtop behoort in het domeinvan nano-elektronica en nanotechnologie. “Essensi-um heeft technologie ontwikkeld die organisaties instaat stelt mensen en goederen te lokaliseren. Dezetechnologie kan toegepast worden in ziekenhuizen,maar evengoed in woonzorgcentra, serviceflats,…”De toepassingen zijn dus veelvuldig. Essensiumhoopt via de vakbeurs ConhIT ook internationaalvoet aan de grond te krijgen.De Belgische deelnemers hebben één zaak gemeen,e-health, toch zijn de toepassingen die ze presente-ren erg divers. Fifthplay, een dynamisch IT-bedrijf uitAntwerpen, stelde in Berlijn technologie voor die hettoelaat om patiënten met chronische aandoeningenvan op afstand te volgen. “Patiënten met COPD, hart-falen, hypertensie, diabetes, etc., rusten wij uit meteen reeks toestellen die rechtstreeks via het internetkunnen communiceren met het medisch dossier vande zorgverlener.” geeft Peter van Vooren van Fithplaymee. De andere Vlaamse bedrijven die aanwezig wa-ren op ConhIT, kan u terugvinden in het overzicht.Overzicht Vlaamse deelnemers ConhIT, BerlijnAexis Medical(Zaventem: www.aexis-medical.com)Agfa Healthcare(Mortsel: www.agfahealthcare.com)CompuFit Software(Oostende: www.compufitsoftware.com)Dobco Medical Systems(Sint-Niklaas: www.dobcomed.com)Docbyte(Gent: www.docbyte.com)eSaturnus(Leuven: www.esatrunus.com)Essensium(Leuven: www.essensium.com)Flanders’ Care(Brussel, www.flanderscare.be)Fifthplay(Antwerpen: www.fifthplay.com)Icasa Healthcare Solutions(Diepenbeek: www.icasa-group.com)ITSTOASTED(Hasselt, www.itstoasted.be)IXSyS(Hasselt, www.ixsys.net)NEOMATICS(Antwerpen, www.neomatics)RMONI(Bilzen, www.rmoni.com)Eric Lequenne van Essensium geeft in het Belgischepaviljoen uitleg aan Minister-President Kris Peeters
    • ZorgAndersTv gelooft heel sterk in de kracht van beelden. Dat één beeldsoms meer zegt dan duizend woorden is voor ons geen cliché.Wij willen vooral zaken uit de zorgsector in beeld brengen die andersonopgemerkt voorbijgaan. Naast het beheren van ons onlinezorgplatform, is ZorgAndersTv ook een productiehuis voor de zorg.Communicatie via beelden,ook voor u een haalbare kaartZorgAndersTv is een sterke groeier op de audiovisuele markt.Vele zorgorganisaties en bedrijven doen een beroep op ZorgAndersTvvoor de aanmaak van reportages en bedrijfsfilms.Ons productiehuis denkt met u mee en levert reportages op maat.Om deze uitdaging aan te gaan beschikt ZorgAndersTv overvideoreporters die uitgerust zijn met high definition opname- enmontagemateriaal.Ons aanbod• (Nieuws)reportages en bedrijfsfilms op maat• Introductiefilms nieuwe producten in de zorgsector• Informatiereportages voor patiënten: In beeld brengen van behandelingen endiagnostiek• Documentaires en vormings-dvd’s• In beeld brengen en opvolgen van innovatieve projecten• Verwerken en aanpassen van reeds bestaand videomateriaal die door deopdrachtgever wordt aangeleverd• Inzetten / verhuur van onze videoreporter(s) voor specifieke projecten in binnen-en buitenland• Jobreportages die ondersteuning kunnen bieden bij recruteringscampagnesZorgAndersTv zorgt voor meer zichtbaarheid. Behalve het uitwerken van uwreportage, zorgt ZorgAndersTv ook voor de verspreiding van uw beeldmateriaal.Via Telenet Digital TV en via www.zorganderstv.be (met meer dan 10000 views perdag) bereikt u dagelijks duizenden zorgprofessionals. Kortom, ZorgAndersTv zorgtdat het algemeen bekend wordt.Enkele voorbeeldenVormings-dvd ‘een stagiair moet je verdienen’, Vroegtijdige zorgplanning inAZ Maria Middelares, reportage over wachtlijsten in woonzorgcentra, Jobspot inwzc Brembloem te Evergem, Hoe word ik zorgkundige, Mantelluisteren, de Mobieletandartsenpraktijk, Geriatrisch dagziekenhuis, Werkgelegenheid in de zorgsector,een interview met Minister Jo Vandeurzen, Dag van de Verpleegkunde,…het productiehuisvoor de zorgmei 2013 15ZorgAndersTv
    • ReportagesZorgAndersTv bezoekt ConhIT-BerlijnOp dinsdag 9 april bezochten Vlaams minister-president KrisPeeters en Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen dewereldbeurs ConhIT in Berlijn. U kon in dit ZORG Magazinereeds een eerste verslag van deze reis terugvinden, maar ookZorgAndersTv was erbij. Minister-president Peeters en ministerVandeurzen kwamen onze bedrijven aanwezig op de beursondersteunen in hun internationale plannen. Minister-presidentPeeters was één van de keynotespeakers tijdens de officiëleopeningsceremonie. Hij zette in naam van de drie regio’s enAgoria, de Belgische evolutie inzake e-health in de verf enbesteedde extra aandacht aan Flanders’ Care en Vitalink.Vervolgens trok het gezelschap naar het DeutschesHerzzentrum in Berlijn. Na een politieke lunch met dedeelstaatministers voor gezondheid en economie, volgteen beursbezoek aan de Belgische standhouders en eenpersconferentie. Op de beurs bezoeken ze de standen vande 21 Belgische deelnemers waaronder deze van AgfaHealthcare. ZorgAndersTv sprak met beide ministers en metenkele Vlaamse bedrijven die zich gespecialieerd hebben indwaaldetectie, workflow management, de veilige distributievan diagnostische beelden en nog veel meer… Bekijk dereportage op www.zorganderstv.be/reportages.Voka zorgzaken: Naar sterkere zorg­organisaties via deugdelijk bestuurVoka Oost-Vlaanderen opende eind april haar nieuwekantoren te Gent. Tijdens de openingsweek werden tal vanactiviteiten en workshops georganiseerd. De zorgsectorkreeg extra aandacht op vrijdag met een intensiefprogramma rond deugdelijk bestuur. Deugdelijk bestuurvan een (zorg)bedrijf omvat verschillende dimensies. Wantniet enkel de werking en de samenstelling van de raadvan bestuur is belangrijk in het streven naar ‘corporategovernance’.Uit de workshop bleek dat deugdelijk bestuur ook eenmiddel kan zijn om een bedrijfsstrategie te realiseren opeen meer transparante, meer objectieve en meer efficiëntemanier. De theoretische omkadering door Guberna werdboeiend geïllustreerd vanuit de praktijk. Zo vertaaldeHugo Casteleyn, gedelegeerd bestuurder AZ Sint-BlasiusDendermonde, het begrip naar de zorgsector en gaf HermanVan de Velde input vanuit de profitsector.Bekijk de reportage op www.zorganderstv.be/reportages,meer info over Voka zorgzaken via: http://www.voka.be/oost-vlaanderen/diensten/zorgzaken/ZORGmagazine16
    • ZorgAndersTv24/24uZorgAndersTv event-agendaWenst u meer informatie over één van de events in deze agenda? surf dan naar www.zorganderstv.be.15 mei Hoe problemen vermijden in en om de keuken van zorgorganisaties? (leidinggevenden)16 mei 17de Colloquium Solutions for Care 201322 mei 4de Interactief congres Facility Management in de Zorgsector3 juni Healthcare Management Day (Vlerick)13 juni Workshop: De sociale inspectie op bezoek (A’pen)20 juni Workshop: De sociale inspectie op bezoek (Gent)25 juni Hoe problemen vermijden in en om de keuken van zorgorganisaties? (keukenpersoneel)14-22 sept ZORGdorp op de ACCENTA jaarbeursZORGwerkgever2013 ook voor PVT’sHoe schat u uw zorgorganisatie in als werkgever? Streeft u naar duurzaamondernemen en hecht u belang aan uw human capital? Potentiëlewerknemers en studenten hebben een vaak negatiefbeeld over werken in de zorgsector. Ablecare en Anderstrokken in 2012 alle registers open om de zorgsectorop een positieve manier te positioneren. Op vraag vandeelnemers, partners én beleidsmakers lanceren wevandaag reeds een oproep voor ZORGwerkgever2013.De focus zal in 2013 niet enkel liggen opwoonzorg­centra, maar ook de sector van degehandicaptenzorg en de psychiatrischezorgvoorzieningen waar patiënten residentieelverblijven, kunnen op zorgwerkgever een beroepdoen om de jobtevredenheid van hun medewerkersin kaart te brengen.Al deze zorgcentra kunnen tot einde mei 2013inschrijven voor deze doorgedreven audit dievoldoet aan wetenschappelijke standaarden.Deze audit brengt in elke voorziening detevredenheid van de werknemers in kaart opeen structurele en transparante wijze, waardoorleidinggevenden de noodzakelijke gegevens inhanden krijgen om de werking te optimaliseren. Ook ditjaar is ZorgAndersTv trotse partner, wist u trouwens dat ZorgAndersTvalle genomineerde zorgvoorzieningen in beeld brengt?Meer informatie en inschrijven via www.zorganderstv.be/zorgwerkgever2013.Bezoek de website www.zorganderstv.be dagelijks en blijf op de hoogteover wat er reilt en zeilt in de zorgsector.ZorgAndersTv nieuwsmei 2013 17
    • ZORGmagazine18Contact ZorgAndersTvHilde TaillieuMail: hilde@zorganderstv.beGSM: 0479 625 004ZorgAndersTv:• Bouwt mee aan het positief imago van de zorgsector.• Informeert iedereen over wat er leeft binnen de zorg­wereld.• Bewijst via getuigenissen dat er een alternatief bestaatvoor gestandaardiseerde zorg; zorg op maat• Laat zowel zorgprofessionals, als mantelzorgers en vrij-willigers aan het woord.• Sensibiliseert zowel jongeren als volwassenen om tekiezen voor de zorgsector.• Functioneert als “brug” tussen enerzijds de verschillendezorginstanties onderling, maar anderzijds ook tussenonderwijs, instellingen en overheid.• Kaart pijnpunten binnen de sector aan en zoekt meenaar een oplossing.• Zet innovatieve ideeën of activiteiten extra in de kijker.• Is een aanspreekpunt voor iedereen die met “welzijn,gezondheid en zorg” te maken heeft.Wij kunnen voor u:• Uw organisatie, activiteiten, producten of diensten inde kijker zetten door middel van een reportage.• Vacatures plaatsen of een jobvideo laten maken.• Nieuws van uw zorgorganisatie in onze zorgagendaopnemen.• Een reportage op dvd aanleveren zodat u ze kan gebrui-ken als didactisch materiaal.• Uw team ondersteuning bieden door onze vorming enbegeleiding.Volg ZorgAndersTv ook op Twitter:via @ZorgAndersTvSchrijf u nu in op onze nieuwsbriefen blijf op de hoogte van de activiteitenvan ZorgAndersTv en nieuws uit de zorgsector.
    • ZORGMAGAZINE 31Deze vormingen zijn eenorganisatie van Anders vzwen Ablecare bvba.Reeds meerdere malen organiseerden Anders vzw samen met Ablecare met succes studiedagen over het opmaken van eenuurrooster in de zorgsector. Op vraag van deelnemers én zorgorganisaties wordt in het najaar van 2012 en het voorjaar van2013 een reeks vormingen georganiseerd over arbeidstijdreglementering en het opmaken van uurroosters. Elke sessie staat onderdeskundige leiding van Franky Blomme (directiehoofd van de inspectie Toezicht op de Sociale wetten te Gent) en auteur vanmeerdere boeken over arbeidstijdreglementering.Doelgroep: Leidinggevenden die actief bezig zijn met het opmaken van een uurrooster in de zorgsector (ziekenhuizen, thuiszorg,gehandicaptenzorg, woonzorgcentra,...). De workshop rond het arbeidstijdreglement gaat door op twee locatie (Antwerpen &Gent).De sociale inspectieop bezoekLocaties & data:Antwerpen (13/06/2013)Locatie: Congrescentrum ALM, Berchem(Antwerpen)Uren: 13.30u-16.30uOost-Vlaanderen (20/06/2013)Locatie: HuisVan de Bouw, Zwijnaarde(Gent)Uren: 13.30u-16.30uMet de steun van:Inschrijven voor de workshop:105€ per deelnemer (voor 1 workshop inclusief de syllabus)95€ per deelnemer (bij elke 2e en volgende deelnemer van dezelfde organisatie)Inschrijven en meer info via:www.zorganderstv.bewww.get.beWorkshop
    • ZORGmagazine20Op woensdag 27 maart voerden de­ortho­pedische chirurgen van AZ Turn-hout samen met hun collega’s uit dehele Kempen unieke simulaties uit ineen mobiele operatiezaal. Het betrefteen volledig aangeklede vrachtwagendie ingericht werd met het nieuwste ar-troscopisch materiaal. Op deze manierkunnen chirurgen, assistenten en ver-pleegkundigen opgeleid worden dichtbij het ziekenhuis aan de hand van waar-heidsgetrouwe operaties. De vrachtwa-gen reist reeds enige tijd door Europa, inVlaanderen hield de vrachtwagen haltin onder andere Klina Brasschaat en hetUZ Gent.“Voor ons als orthopedischechirurgen biedt deze mo-biele zaal een unieke kansom nieuwe technieken in teoefenen samen met onzevoltallige ploeg van assis-tenten en verpleegkundi-gen.” Zo zegt Erik Vanlommel, medisch diensthoofdvan het Orthopedisch Centrum Turnhout. “Een jon-ge arts of assistent kunnen we in deze ruimte eenbestaande techniek of ingreep aanleren.  Verpleeg-kundigen worden vertrouwd gemaakt met  nieuweinstrumenten. Vroeger moesten we voor dergelijkeopleiding naar het buitenland en kon niet het heleteam mee. Met de mobiele operatiezaal kunnen wedit vlakbij onze eigen werkomgeving doen.” Dr. Van-lommel benadrukt uitdrukkelijk het betrekken vanverpleegkundig personeel in de opleidingstrajecten.Een optimale samenwerking tussen artsen en ver-pleegkundigen kan immers maar bekomen wordenals ook verpleegkundigen het materiaal vooraf kun-nen hanteren en uitgebreid leren kennen.De mobiele operatiezaal van de firma Arthrex is eenvrachtwagen die volledig ingericht is met het nieuw-ste artroscopisch materiaal. In Amerika bestond ditsysteem al langer. Het is een primeur dat de firmanu ook in Europa deze manier van werken aanbiedt.Naast oefenmogelijkheden voor de chirurgen, kun-nen ook opnames gemaakt worden en kunnen beel-den doorgestuurd worden naar het ziekenhuis ofmaximaal acht externe locaties waar medewerkersde ingrepen kunnen volgen. Luc Peeters, director ofsales van Arthrex licht toe: “We beschikken in België7 weken over deze vrachtwagen in 2013. Per zieken-huis stellen we in overleg met het chirurgisch teameen intensief trainingsprogramma op, afhankelijk vande discipline van de artsen. Daar er in de vracht­wagentwee workstations aanwezig zijn, kunnen we met tweeteams tegelijkertijd procedures uitvoeren.” De cameraploeg van ZorgAndersTv bezocht dezemobiele operatiezaal nabij het UZ Gent, daags­nadat ze halte hield bij het UZ Turnhout. De repor-tage kan u bekijken op www.zorganderstv.be.Orthopedische chirurgen­simuleren operatiesin mobiele operatiezaal“Actief kennis maken metnieuw materiaal en techniekeninoefenen met een minimaleverplaatsing, dat is de krachtvan de mobiele operatiezaal.”
    • 4THVLERICKHEALTHCAREMANAGEMENT DAYHOW NEW BUSINESS MODELS ARERESHAPING OUR HEALTHCARE INDUSTRY3 JUNE 2013, GHENT – WWW.VLERICK.COM/HMDAYCO-CREATION IN THE HEALTHCARE INDUSTRY: ENGAGINGCUSTOMERS IN THE CREATION OF VALUE AND INNOVATIONProf Paul Gemmel and Katrien Verleye will discuss the key characteristicsof co-creation and its management implications. Co-creation implies thatfirms increasingly engage customers in the creation of value and newproduct and service development processes. It is considered as the future’skey competitive advantage in healthcare.THE CHANGING SALES PARADIGM IN THE HEALTHCARE SECTORProf Deva Rangarajan and Prof Brecht Cardoen will focus on practicalrecommendations that sales managers could implement within theirorganisations to increase the effectiveness and efficiency of the sales force.Their insights are backed by extensive interviews with different membersof the healthcare value chain.PROGRAMME8.30 AM WELCOME COFFEE9.00 AM WELCOME AND INTRODUCTIONWHAT IS THE TALK ON BUSINESS MODEL CHANGES?Prof Brecht Cardoen9.10 AM THE HEALTHCARE ECO-SYSTEM OF THE FUTUREProf Walter Van Dyck will elaborate on the future healthcare ecosystem.He will explain how to deal with the ‘big obstacles’ to realise the promiseof personalised healthcare.10.00 AM-12.00 PM 3 WORKSHOPS1.30 PM-3.30 PM You can choose 1 workshop in the morning and 1 in the afternoon.In between the workshops you will have the opportunity to network during a walking lunch.WORKSHOP 1E-BUSINESS PLANNING IN THE HEALTHCARE INDUSTRYProf Steve Muylle will answer how e-business can reduce costs and add value,which business processes healthcare players need to revamp, and howe-business initiatives can be sustained.WORKSHOP 2WORKSHOP 33.30 PM COFFEE BREAK4.00 PM WRAP-UP AND PANEL DISCUSSION WITH INDUSTRY LEADERSRealDolmen, Stedelijk Ziekenhuis Roeselare, MSD & 3M5.00 PM CLOSING DRINKSSPONSORS
    • ZORGmagazine22In een kringloopeconomie moeten wezeer zorgvuldig met afval omgaan omte vermijden dat onze product- of voed-selketen verontreinigd wordt. Duur-zaam afval- en grondstoffenbeheer isdan ook meer danooit een essentiëleschakel in de samen-leving van vandaag.Indaver speelt daarals toonaangevendepartner in afvalbeheer op in met haarinnovatieve MediPower® installatie inAntwerpen. Het gaat hier om één vande grootste en modernste verwerkings-installaties ter wereld voor medisch enander verpakt afval.MediPower®, op de site van Indaver in Antwerpen,verwerkt tot 30 000 ton per jaar, waarvan de helftrisicohoudend medisch afval (RMA). De technologievan de draaitrommeloven is de veiligste en duur-zaamste om dit type afval te vernietigen. De warmtedie tijdens de verbranding vrijkomt, wordt omgezetin ‘stoom’ en ‘stroom’. De Indaversite in Antwerpenkan daardoor energie leveren voor 14 000 gezinnen.De installatie is één van de grootste voor de verwer-king van medisch en farmaceutisch afval. Nooit eer-der werden de risico’s zo ver ingeperkt, werd zoveelenergie uit dit type afval gehaald én werden zoveelmaterialen teruggewonnen. MediPower® biedt demeest duurzame oplossing voor RMA en komt zotegemoet aan de vraag van ziekenhuizen, medischelabo’s, rust- en verzorgingstehuizen om sluitendeecologische, maatschappelijk verantwoorde én eco-nomische oplossingen voor hun kritisch afval.Indaver heeft haar state-of-the art installatie­MediPower® geïntegreerd op haar grootschaligeverwerkingssite in Antwerpen. Daar wordt de veilige“De verwerking van risico­houdend medisch afval inVlaanderen is op dit momenteen voorbeeld voor de rest vande wereld.”Indaver zet RMA omin­­energie – zonder risico
    • mei 2013 23verwerking van gevaarlijke afvalstoffen volcontinugewaarborgd dankzij de aanwezigheid van gespe-cialiseerd personeel. De integratie binnen deze sitegarandeert te allen tijde een one-stop-shop oplos-sing met back-up ‘on-site’. Verwerking gebeurtzonder tussenstappen, zoals manipulaties of nabe-handelingen ‘off-site’, en dus zonder risico op con-taminatie door manipulatieof hergebruik van verpak-kingen. Door de schaal-grootte kan Indaverdaarbij de prijs voorde klant drukken.Bij de officiële ope­ning vorig najaar onder­streepte Vlaams minister-president Kris Peeters noghet belang van innovatieve oplossingen voor dezorgsector. “De Vlaamse regering wil een industrieondersteunen die groener, competitiever en creatie-ver is... Indaver investeert/bouwt met ­MediPower®mee aan een Vlaanderen als koploper in duurzaamafval- en materialenbeheer”. Klanten uit de zorgsec-tor ­benadrukken dat het voor hen belangrijk is dathet afval veilig wordt afgevoerd en dat emissies bin-nen de wettelijke normen vallen.  ­MediPower® doetprecies dat voor hen: verwerken zonder risico, metzoveel mogelijk terugwinning van energie en mate-rialen, tegen een haalbare prijs. Lees alle edities van ZORG Magazine online met de QR-codeDe Quick reponse barcode is een twee-dimensionele datamatrix, die de “oude”streepjescode overtroeft. De QR-code linktuw gsm of smartphone rechtstreeks meteen internetlocatie. Hiervoor heeft u uwgsm camera en internet nodig. Enkel opgsm’s met Apple software, Android en Win-dows mobile is deze applicatie te gebruiken.Hoe gaat u te werk? Download eerst de gra-tis applicatiesoftware (zoekterm: QR-scan),na activering hiervan richt u uw camera opde QR-code en uw gsm opent meteen degekozen website, namelijk de online versievan ZORG Magazine.Alle edities (ouderenzorg, thuiszorg én deeditie ziekenhuizen), zijn steeds gratis raad-pleegbaar via:www.zorganderstv.be/zorgmagazine.Of rechtstreeks via onderstaande code.MediPower®Capaciteit:• 30 000 ton/jaar (waarvan 15 000 ton RMA)Techniek:• Volautomatische voeding zonder manipula-tierisico• Totale destructie bij 1100°C in draai­trommelinstallatie• Stoomketel/Denox/Elektrofilter/gaswassing& dioxinefilter• Continue monitoring van wettelijke milieu­parametersLocatie:• Indaver Antwerpen, geïntegreerdeverwerkings­site voor gevaarlijk afval• 2 extra draaitrommelovens on site als back-up• Totale thermische verwerkingscapaciteit130 000 ton/jaarHoogwaardige valorisatie• Turbine 2.5 Mw• Warmterecuperatie via stoom voor intern enextern gebruik• Indaver Antwerpen is elektriciteitsleveranciervoor 14 000 gezinnenHeeft een globale milieu-impact die 300%lager is dan die van alternatieve verwerkings-methodes.
    • Toonaangevendin duurzaam afvalbeheerwww.indaver.beMediPower®: van RMA tot energie zonder risico’sIndavers MediPower® biedt een duurzame oplossing voor Risicohoudend Medisch Afval (RMA)afkomstig van ziekenhuizen, medische labo’s en de zorgsector. De hoge verwerkingstemperatuurgarandeert de veilige én volledige vernietiging van gevaarlijke componenten. MediPower® opIndavers site in Antwerpen waarborgt een one-stop-shop oplossing voor alle soorten RMA.Dit gebeurt zonder enig contaminatierisico aangezien manipulatie overbodig is dankzij devolautomatische voeding van de installatie. Back-up on site verzekert continue verwerking.Het RMA wordt gevaloriseerd tot energie en levert warmtevoorziening voor de eigengebouwen en naburige bedrijven. Indaver Antwerpen is elektriciteitsleverancier voor14 000 gezinnen. MediPower® biedt het juiste evenwicht tussen het vermijden vanrisico’s en het maximaliseren van recuperatie tegen de beste prijs.infoMediPower@indaver.be
    • Het Federaal Kenniscentrum voor deGezondheidszorg (KCE) peilde samenmet de Stichting Kankerregister naarde kwaliteit van de zorg bij slokdarm-en maagkanker. Het blijven moeilijk tebehandelen kankers, met een kans om5 jaar na de diagnose nog in leven tezijn van 21% voor slokdarmkanker en30% voor maagkanker. Met deze cijfersdoet België het wel beter dan de meesteEuropese landen. De overlevingskansenliggen duidelijk hoger als de patiënt be-handeld wordt in een ‘ervaren’ of hoog-volume ziekenhuis. Toch komt slechts1 op 20 patiënten met maagkanker en1 op 3 patiënten met slokdarmkankerdaar terecht. Goede registratie, onder-meer over het stadium waarin de kan-ker zich bevindt, is essentieel voor deopvolging van de zorgkwaliteit. In 35%van de gevallen werd deze informatieniet gemeld aan het Kankerregister.KCE lanceert oproep tot centralisatieOverlevingskans bij slok­-darm- en maagkankerstijgt door behandelingin ‘ervaren’ ziekenhuismei 2013 25
    • ZORGmagazine26“Goede registratie, ­ondermeerover het stadium waarin dekanker zich bevindt, is essentieelvoor de opvolging van de zorg­kwaliteit.”de ­onderzoekers stelden vast dat ze vandaag nogsteeds in bijna alle ziekenhuizen wordt uitgevoerd.Er zijn in België 2 hoog-volume ziekenhuizen voorslokdarmkanker en 1 voor maagkanker, maar slechts1 op 20 patiënten met maagkanker en 1 op 3 pa-tiënten met slokdarmkanker komt daar terecht. Deoverige patiënten gaan naar ziekenhuizen die eenbeperkt aantal slokdarm- en maagkankeringrepenuitvoeren.Ondermaatse rapportering van de kanker­stadiaDe onderzoekers stelden ook vast dat in 35% vande gevallen de informatie over het stadium waarinde kankers zich bevonden niet werd gemeld aan deStichting Kankerregister. Dit is niet alleen essen-tiële informatie voor het bepalen van de verderebehandeling, maar bemoeilijkt ook de meting vande zorgkwaliteit. Deze rapportering is nochtans eenwettelijk onderdeel van het zogenaamde multidis-ciplinair oncologisch overleg tussen de betrokkenzorgverleners. Bron: Vlayen et al., KCE Reports 200As (2013) Federaal­Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE)In 2010 werd in België bij meer dan 2300 patiëntenslokdarm- of maagkanker vastgesteld. De eerste kli-nische richtlijnen voor de behandeling van deze kan-kers werden in 2008 door het College van Oncologiesamen met het KCE uitgewerkt. In 2012 werden derichtlijnen geactualiseerd. In een volgende fase heb-ben het KCE en de Stichting Kankerregister nu eenset van kwaliteitsindicatoren ontwikkeld, zoals datal eerder gebeurde voor rectum-, borst- en teelbal-kanker. De bedoeling was om deze maal te peilennaar de kwaliteit van de zorg bij slokdarm- en maag-kanker op nationaal en ziekenhuisniveau.Kans op overleven stijgt bij behandelingin ‘ervaren’ ziekenhuisDe zorg voor slokdarm- en maagkanker vraagt eengrote specialisatie. De overlevingskans binnen de 30dagen na een chirurgischeingreep (bij slokdarmkan-ker) en na 5 jaar (bij beidekankers) is duidelijk groterals de patiënt behandeldwordt in een ‘ervaren’of hoog-volume ziekenhuis,dat jaarlijks minstens 20 gelijkaardige operatieveingrepen uitvoert. In 2012 beveelden de richtlij-nen al een centralisatie van deze zorg aan, maarZORGmagazine26Melden, analyseren enverbeteren met iTaskPatiënt-/cliëntveiligheid is een belangrijk aandachtspunt waar structureel aangewerkt moet worden. De eerste stap is het creëren van veiligheidsbewustzijn bijmedewerkers. Dit doet u door uw medewerkers te vragen ongewenste gebeurte-nissen te melden, deze te onderzoeken en de risico’s en incidenten te analyseren.Met iTask haalt u één systeem in huis voor het melden, analyseren en verbeterennaar aanleiding van incidenten, klachten en/of verbeterideeën. Het biedt u controleover de voortgang en geeft u de regie. Verantwoordelijkheden en taken kunt u opeen effectieve en consequente manier vastleggen, beheren en afhandelen.Kijk voor meer informatie over het meldsysteem iTask op www.infoland.be/zorgkwaliteitsmanagement | veiligheidsmanagement | risicomanagement | auditmanagement | procesmanagement
    • 17deColloquiumAutomatisering en zorgverleningDonderdag 16 mei 2013Werkgroep informatiesysteemverpleegkundigenwww.nvkvvisv.beDe Montil / AffligemCongresprogrammaICT en gezondheidszorg Solutions for CareEPDERPPatiënt-veiligheidAccreditatieeHealthNRGOuderenzorgHRMMultidisciplinairesamenwerkingGeestelijkegezondheidszorgBelRAIVitalinkBeleidUnified AccessMobileComputingEerstelijnszorgMedicatieLean
    • ZORGmagazine28De zorgsector is in beweging. De toenemende pro-fessionalisering van ziekenhuizen genereert druk inde gehele toeleveringsketen. Producenten, distribu-teurs en logistieke dienstverleners (LDV’s) herbekij-ken hun positie en processen om het hoofd te bie-den aan de nieuwe marktsituatie.Het Healthcare Supply Chain Research Network aande Vlerick Business School onderzocht of hierbij ookaandacht gaat naar de relaties binnen de keten ende voordelen van samenwerkingsverbanden. Ditvoordeel kan financieel zijn, maar kan even goed lei-den tot toegenomen betrouwbaarheid, kwaliteit ofdienstverlening.Samenwerking in kaart gebrachtOm een beeld te krijgen van de huidige status vansamenwerking binnen de zorgsector, werden 37samenwerkingsverbanden onderzocht. Zowel pro-ducenten, distributeurs, LDV’s als zorgcentra warenSamenwerkingin de zorgsectorAuteurs: Tom Van Steendam en Krist’l KrolsFiguur 1
    • mei 2013 29hierbij betrokken. Diverse vormen werden onder deloep genomen:• Horizontale samenwerking, waarbij de partnersdirecte of potentiële concurrenten zijn of partijendie analoge of complementaire activiteiten ver-richten.• Verticale samenwerking, waarbij de partners zichin een klanten-leveranciers relatie bevinden.Figuur 1 geeft een visueel overzicht van de bestu-deerde samenwerkingsverbanden. Deze werden on-der andere onderzocht op het vlak van hun doel, hettype en het potentieel dat de verschillende partijenhiermee beogen.Bij de verwerking en de weergave van de onder-zoeksresultaten wordt een onderscheid gemaakttussen zorgcentra en toeleveranciers. De opsplitsingvloeit voort uit de specifieke eigenschappen en lo-gistieke maturiteit van de zorgcentra. Deze hebbeneen belangrijke impact op de houding naar samen-werking en beïnvloeden tevens de samenwerkings-verbanden hogerop in de keten.Samenwerking bij zorgcentraVoornamelijk horizontaal gerichtSamenwerking tussen ziekenhuizen onderling wordtopgezet om diverse redenen. Professionalisering vande dienstverlening, verbreden van het zorgaanboden schaalvoordelen op medisch en financieel vlakkomen het meest voor. Figuur 2 geeft een overzichtvan de verschillende samenwerkingsverbanden metvermelding van het doel en type.De oudste en meest voorkomende samenwerkings-vormen zijn de ‘Plug-in verbanden’; het onderlingdelen van kennis en/of expertise met een meerkwalitatieve zorgverstrekking en een verbeterde pa-tiëntveiligheid als doel. Het uitwisselen van artsenis hier een voorbeeld van. Daarnaast is er de haastgedwongen samenwerking die resulteert uit de wet-telijk noodzakelijke erkenning voor het uitvoerenvan bepaalde behandelingen. Ziekenhuizen die nietbeschikken over een erkenning, doen beroep op dediensten van erkende ziekenhuizen om een ruimzorgaanbod aan te kunnen bieden. Een voorbeeldvan deze defensieve samenwerking is de IVF laboactiviteit.Maar er zijn ook bedrijfseconomische redenen voorsamenwerking. Zo vormen de dure investeringen inmedische apparatuur een mogelijke bron voor sa-menwerking. Gemeenschappelijk gebruik laat toede investeringskost te spreiden en de benutting enhet rendement van de installatiete verhogen. Bezettingsgraad enrationele zorgverstrekking zijnhier de stimuli. Toch zien we datonderlinge concurrentie deze sa-menwerking nog vaak in de wegstaat, wat leidt tot overinveste-ring in de sector.De laatste jaren kende de sectoreen ware consolidatiegolf dieleidde tot aankoopgroeperingen,associaties en fusies. Dit zijn juridisch verschillendesamenwerkingsmodellen, maar alle met het doel dekwaliteit van de zorgverlening te waarborgen of teverbeteren (complementariteit, specialisaties, ed)en tegelijk de aanwending van de beschikbare mid-delen (ruimte, apparatuur, personeel, financiën, ed)te optimaliseren. Ook bij de rust en verzorgingste-huizen (RVT’s) is deze consolidatiegolf vast te stel-“Professionaliseringvan de dienstverlening,het verbreden van hetzorgaanbod en schaal­voordelen op medisch enfinancieel vlak wordenvaak aangehaald als redentot samenwerking tussenziekenhuizen.”Figuur 2
    • ZORGmagazine30Opvallend is dat het segment van de routineproduc-ten het meest is geprofessionaliseerd. Hier moet wei-nig rekening gehouden worden met het medischedaar economische argumenten dominant zijn. Ditbevordert een rechtlijnige rationalisatie van de aan-koop. Reductie van het leveranciersbestand en hetuitbesteden van logistiek zijn voorbeelden van verbe-teringstrajecten die we hier vaststellen. Dit kwadrantstaat echter maar voor een fractie van het totaleaankoopvolume. In de overige 3 kwadranten wordtvanuit de ziekenhuizen weinig formeel gedifferenti-eerd. De arts bekleedt hier vaak een sleutelpositie bijhet selecteren van producten (en leveranciers). Ditleidt tot een breed product- en leveranciersbestandmet beperkte mogelijkheden voor optimalisatie.Producenten en distributeurs reiken ‘samenwerking’aan door hun aanbod uit te breiden met bijkomendedienstverlening om artsen beter te ondersteunen enaldus de klantenbinding te verzekeren. Voorbeeldenvan deze samenwerkingsvormen zijn het aanbiedenvan opleiding, assistentie bij operaties en uitge-breide consignatie stock. Bovendien vormt de opge-bouwde kennis en ervaring met medische productenlen. Fusies bieden hier belangrijke schaalvoordelen,zowel op vlak van intern beheer, naar het consoli-deren van de aankopen als naar impact op de re-gelgeving.Door de druk op efficiëntie en professionalisme blijftvandaag het aantal samenwerkingsverbanden stij-gen. De ontwikkeling van aankoopgroeperingen enlogistieke platformen zijn hier voorbeelden van. Ditillustreert het toenemend belang van economischedrijfveren voor samenwerking tussen zorgcentra.Samenwerking met leveranciersZiekenhuizen kopen een grote verscheidenheid aanproducten. Bovendien zijn de logistieke eisen dieaan deze productstromen worden gesteld zeer ver-schillend. Onderstaande matrix brengt een opdelingvan de aankoopportfolio, waarbij de productgroe-pen worden opgesplitst in functie van hun invloedop het financieel resultaat (verticaal) en het toele-veringsrisico (horizontaal). Op basis van deze op-splitsing worden de logistieke kenmerken, focus ensamenwerkingsmogelijkheden opgetekend.Figuur 3
    • mei 2013 31Bij heel wat cases uit de steekproef is de doelstel-ling meervoudig. Figuur 4 geeft weer in welke matede diverse doelstellingen in de onderzochte caseszijn vooropgesteld. Hierbij wordt een onderscheidgemaakt tussen de samenwerkingsverbanden bijproducenten, distributeurs en LDV’s. Opvallend isde weinig ambitieuze en voornamelijk defensieveinsteek. Dit vertaalt zich ook in het type samenwer-king dat wordt opgezet.Type samenwerkingNaargelang de intensiteit van het samenwerkings-verband, werden de relaties uit de steekproef onder-gebracht in volgende types:• Verbreding van de communicatie: de uitwisse-ling van informatie die het klassieke orderprocesoverstijgt, zoals het delen van prognoses, gevenvan informatie over voorraden en/of capaciteit,bespreken van nieuwe productintroducties, …• Integratie: het aligneren van de interne processenmet deze van klanten of leveranciers, bijvoorbeelddoor een elektronisch order- en facturatieproces,JIT-leveringen, gebruik van contract/call off, VMI,afspraken inzake de logistieke dragers/producti-dentificatie, ...• Supply chain redesign: het aanpassen van be-drijfsprocessen met het oog op een efficiëntereen effectievere doorstroming, zoals het bundelenvan leveringen op afdelingsniveau, het uitvoerenvan klantspecifieke activiteiten, het uitbestedenvan logistieke taken, ...tevens een uittrededrempel langs de zijde van deziekenhuizen. Behoudsgezindheid en het ontbrekenvan een supply chain visie bij de zorgcentra staaneen efficiëntere samenwerking met de leveranciersbijgevolg in de weg.Samenwerking bij toeleveranciersDe toenemende horizontale samenwerking bij dezorgcentra creëert een verhoogde ‘buying power’en zet de prijzen hogerop in de keten onder druk. Sa-menwerking wordt bij de toeleveranciers dan ook alseen noodzakelijke piste gezien om aan de stijgendeklanteneisen tegemoet te komen.De meeste samenwerkingsverbanden die we hieraantreffen zijn verticaal georiënteerd, met eengrotere focus op klantenrelaties dan die met leve-ranciers. Horizontale samenwerkingsverbanden zijnhier eerder zeldzaam.Doelstelling van de samenwerkingBinnen de samenwerkingsverbanden kunnen ver-schillende doelstellingen onderscheden worden:• Defensieve doelstellingen: reduceren van kosten,beperken van het risico, verzekeren van de conti-nuïteit, verzekeren van de klantenbinding, enz• Offensieve doelstellingen: verzekeren van groei,verbeteren van de kwaliteit van het aanbod en dedienstverlening, toegang tot kennis en verhogenvan de innovatieve slagkracht, enz.Figuur 4
    • ZORGmagazine32“Zorgcentra opteren voor­namelijk voor horizontalesamenwerking, waarbij­economische drijfveren steedssterker worden.”is er een trend naar verhoogde investering in ken-nis en het verwerven van de nodige certificeringenom steeds verder in de medische sector te kunnenpenetreren. Aangezien LDV’s werken voor meerderezorgcentra, kunnen zij schaalvoordeel realiseren enhogere investeringen dragen. Dergelijke centralisa-tie en uitbesteding biedt zeker opportuniteiten vooreen betaalbare professionalisering van de zorgke-ten. Het ompakken van medicijnen naar unidozen ishiervan een voorbeeld.Horizontale samenwerking bij de toeleveranciers isnog beperkt, ondanks het potentieel van gemeen-schappelijk transport via een geconsolideerd maga-zijn.ConclusieSamenwerken met het oog op een efficiëntere en ef-fectievere supply chain is vrij nieuw binnen de zorg-sector. De houding van zorgcentra verschilt hierbij insterke mate met deze van hun toeleveranciers. Zorg-centra opteren voornamelijk voor horizontale samen-werking, waarbij economische drijfveren steeds ster-ker worden. Samenwerking met leveranciers wordtonvoldoende in aanmerking genomen voor het ver-zekeren van beschikbaarheid en optimaliseren vande eigen bedrijfsvoering. De horizontale clusteringvan zorgcentra beïnvloedt evenwel de werking vande toeleveranciers. Deze willen een betere kostenbe-heersing en klantenservice en kiezen hierdoor voorverticale samenwerking met klanten en leveranciers.Toch zijn de doelstellingen bij deze bedrijfsrelatiesnog weinig ambitieus. De druk om via intensieve sa-menwerkingsvormen drastische verbeteringen in desupply chain te introduceren is enkel zichtbaar bij deLDV’s. Er blijft dus nog veel potentieel voor efficiën-tieverbetering in de zorgketen. Over het Healthcare SupplyChain Research NetworkHet Healthcare Supply Chain Research Networkaan de Vlerick Business School brengt verschil-lende actoren in de zorgketen samen: producen-ten, distributeurs, logistieke dienstverleners enzorgcentra. Het onderzoekscentrum werkt rondactuele thema’s relevant voor de verschillendeactoren in de zorgsector. Deze thema’s wordentegen het licht van de bestaande managementmodellen gehouden. De deelnemende bedrij-ven worden hierbij gestimuleerd tot reflectieen interactie. Zo worden de actoren aangezettot verdere professionalisering van hun supplychain. Onderzoeksleden zijn: Agfa Healthcare,Janssen Cilag, MSD, MSH, Hospital Logistics,Nidus, Jessa Ziekenhuis, Senior Living Groupen Acertys. Voor meer info: www.vlerick.com oftom.vansteendam@vlerick.com.Figuur 5 toont dat ongeveer de helft van de onder-zochte relaties behoort tot het type ‘communicatie’.Ondanks het feit dat de respondenten het belangvan samenwerking onderlijnen, blijken deze verban-den in de praktijk toch weinig geavanceerd. Dezebeperkte samenwerkingsvorm is gerelateerd aan debescheiden (en defensieve) doelstellingen die de be-drijven stellen. Voor het bereiken van een verhoogdebetrouwbaarheid of reductie van de kosten kan eenverbreding van de communicatie volstaan. Indien deeisen worden uitgebreid tot betere kwaliteit en ster-kere klantenbinding, dan is integratie meer aange-wezen. Redesign is aan de orde wanneer de partijende wijze van samenwerking willen hertekenen om opdie manier competitieve doorbraken te realiseren.Bij distributeurs beperken de samenwerkingsver-banden uit de steekproef zich tot deze van hettype ‘communicatie’. Exclusiviteitscontracten metproducenten, het unieke karakter van medischeproducten en de weerstandtegen productveranderingbij zorgcentra, maken in-tensievere samenwerkingop korte termijn mindernoodzakelijk. Deze partijenmaken weinig werk van hetverbeteren van ondersteu-nende activiteiten zoals het verhogen van de logis-tieke efficiëntie of vereenvoudigen van de adminis-tratie. Producenten en distributeurs melden wel huninteresse in een verdere elektronische integratie metde zorgcentra, maar stuiten helaas op een gebrekaan openheid en bereidheid aan klantenzijde.Supply chain redesign zien we vooral bij de LDV’s. Zijleveren maatwerk en stellen de processen en dienst-verlening volledig af op de klant. Transparantie enintegratie van de processen en systemen zijn eigenaan hun activiteit. De inbreng van kennis en innova-tie vormt hierbij een belangrijk element. BovendienFiguur 5
    • T 050 47 12 72 - F 050 31 75 96 - business@diekeure.be - www.diekeure.bedie KeureDe professionele autonomie van de arts. De rechts-positie van de arts in de arts-patiëntrelatieDit boek analyseert de rechtspositie van de arts in de arts-patiënt-relatie. Enerzijds wordt een dieper inzicht verschaft in de rechtspo-sitie van de arts op zich en meer bepaald in het wettelijk monopolie,de professionele autonomie en de gewetensbezwaren van de arts.Anderzijds wordt ingegaan op de rechtsverhouding arts-patiënt enmeer bepaald de medische behandelingsovereenkomst, de rechts-positie van de arts in de Wet Patiëntenrechten en de arts-patiëntre-latie vanuit mensenrechten en menselijke waardigheid.Prijs 121 euro Uitgavejaar 2011 Reeks Medisch recht Auteur T. Goffin Pagina’s XXII + 494 p.ISBN 978 90 4861 060 0 Bestelcode 202 118 602De wisselwerking tussen het mededingingsrecht enhet recht op kwaliteitsvolle zorg van de patientIn dit boek wordt onderzocht of het mededingingsrecht van toepas-sing is op zorgactoren en wat de gevolgen hiervan zijn en of hetmededingingsrecht rekening kan houden met de belangen van depatiënt, meer in het bijzonder met zijn recht op kwaliteitsvolle zorg,voorgeschreven in artikel 5 van de Wet Patiëntenrechten.Prijs 89 euro Uitgavejaar 2011 Reeks Medisch recht Auteur D. FornaciariPagina’s XXIII + 315 p. ISBN 978 90 4861 171 3 Bestelcode 202 118 605Service management voor zorgorganisatiesZorgorganisaties zijn servicebedrijven. Ze verlenen diensten aan pa-tiënten en bewoners. Paul Gemmel en Katrien Verleye brachten huninzicht en kennis over het functioneren van zorgorganisaties bijeen.Zo leggen ze een brug tussen de academische kennis en de uitda-gingen van de dagelijkse praktijk.Dit handboek helpt zorgorganisaties om een (nog) betere servicete verlenen. De verschillende thema’s worden opgehangen aan eengestructureerd kader van het 5 P & I-model: Positionering, Proces-sen, Plaats, Personeel, Performantie en Innovatie.2e editie Prijs 25 euro Uitgavejaar 2012 Auteurs Paul Gemmel en Katrien VerleyeSoftcover 108 p. ISBN 978 90 4861 393 9 Bestelcode 203 124 005BoekentipsBestel nu opwww.diekeure.be
    • ZORGmagazine34De twee hoofdthema’s van dit 4einter-actief congres Facility management inde zorg zijn erg actueel in vele zorgor-ganisaties. In tijden van crisis zijn lei-dinggevenden, ookin zorgorganisaties ermeer dan ooit naarop zoek. Het congreszet dan ook in op hetrationeel aankopenalsook op de automa-tisering in ondersteu-nende diensten in de zorg met aandachtvoor Track & Trace, service-robots, auto-matisch stockbeheer,…Het zorgcongres onderscheidt zich sterk door zijnuitgesproken interactieve karakter én door het feitdat het een congres is dat door een onafhankelijkepartij georganiseerd wordt, mét de steun van diversebetrokken organisaties. Het onafhankelijke karaktermaakt mogelijk dat om alle relevante items, ook deheikele, op de agenda te kunnen zetten. Het congresricht zich specifiek op: verantwoordelijken facilitai-re, technische en ondersteunende diensten en alledirectiefuncties (behalve strikt medische) binnenziekenhuizen, woonzorgcentra, centra voor gehandi-captenzorg, psychiatrische instellingen, etc ...Workshops met klinkende namenPatrick Wendelen opteert niet voor een klassiekeinformatie-overdracht. “De focus ligt duidelijk opinteractie tussen vakgenoten met zeer veel erva-ringsuitwisseling. Daarnaast zijn er ruimte moge-lijkheden tot netwerking tussen vakgenoten enspecialisten”. Gedurende een halve dag krijgen alledeelnemers de kans om aan actieve workshops deelte nemen. Patrick Wendelen en zijn team zorgdenvoor een stevig programma, we geven in vogelvluchteen aantal van de vele sprekers mee: Frank Deck-myn (Facilitair Directeur AZ Jan Portaels, Vilvoorde),Danny Dockx (Facilitair Directeur AZ Sint-Elisabeth,Herentals), Joost Ham (Coordinator Co-opera & Di-recteur Vlietoever, Bornem), Henk Vincent, DirecteurDepartement Facilitaire diensten & Masterplan (AZAlma, Sijsele-Damme), Gunther Groenen, ManagerBiotechnische Dienst, ZNA Campus Middelheim,Antwerpen), Nico Dierickx (Directeur AZ Sint Lu-cas, Brugge), Koen Neve, Facilitair Directeur & BartVan Der Vieren, Diensthoofd Aankoop, AZ Nikolaas(Sint-Niklaas), etc. Het volledige programma en deinhoud van elke workshop kan u nalezen in de bro-chure bijgevoegd bij dit ZORG Magazine. PraktischHet 4e interactief congres Facility managementgaat door op woensdag 22 mei (12-17.15u metaansluitend walking dinner) in het ALM Berchem.Meer informatie, het volledige programmaen inschrijven viahttp://www.facilitynights.com/zorgcongres/“Interactie is cruciaaltijdens het congres Facilitymanagement in de zorg,er wordt bewust niet ­geopteerdvoor klassieke informatie­overdracht.”4e interactief congres Facilitymanagement in de zorgfocust op rationalisatie enkostenbeheersing
    • Hoe problemen vermijdenin en om de keuken vanuw zorgorganisatie?Twee praktijkgerichte opleidingen overregelgeving rond voedselveiligheid in(groot)keukens in zorgvoorzieningenOpleidingHoe problemen vermijdenin en om de keuken vanuw zorgorganisatie?Twee praktijkgerichte opleidingen overregelgeving rond voedselveiligheid in(groot)keukens in zorgvoorzieningenOpleidingPRAKTISCHE INFORMATIEDATA• Woensdag 15 mei 2013 (13u.30 – 17u.)Opleiding voor leidinggevenden die op de hoogte willen zijnvan warenwetgeving specifiek toegepast in de keuken van hunzorgorganisatie• Dinsdag 25 juni 2013 (13u.30 tot 17u.)Opleiding voor mensen die werken in en om de keuken en deregelgeving in de praktijk moeten toepassenLOCATIELocatie: Zebrastraat – GentINSCHRIJVINGHet inschrijvingsgeld voor deze opleiding bedraagt 75 euro(excl. 21% btw) en omvat• Deelname aan één opleidingsnamiddag• De informatiebundel• De cateringMEER INFORMATIE EN INSCHRIJVEN?www.studipolis.be of studipolis@diekeure.be
    • Een ziekenhuis moet vooraleen gezond huis zijn …Een ziekenhuis is een plek waar mensen samenkomen. In goede en slechte tijden. Het mag dus bestmeer zijn dan enkel een huis voor zieken. Want gezondheid draait niet alleen om koude, rationeletechnologie, maar ook om warmte, zorg en vooral … mensen. Een filosofie waar KBC zich als sector-specialist perfect in kan vinden. Maar waar we ook de prijs van kennen. Daarom denken we graagmee met de sector over alle aspecten die van een ziekenhuis een gezond huis maken.KBC. Wij spreken uw taal.