Your SlideShare is downloading. ×
ZORG Magazine editie september 2012
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

ZORG Magazine editie september 2012

907
views

Published on

Zorg Magazine is een vernieuwend maandelijks informatietijdschrift voor de zorgsector met oog voor evidence based werken. De themazender ZorgandersTv staat hierin centraal. Zorgmagazine wenst zich te …

Zorg Magazine is een vernieuwend maandelijks informatietijdschrift voor de zorgsector met oog voor evidence based werken. De themazender ZorgandersTv staat hierin centraal. Zorgmagazine wenst zich te onderscheiden van reclame en nieuwskranten door kwaliteitsvolle artikels te leveren die gelezen én herlezen worden. Hete hangijzers worden niet uit de weg gegaan. Zorg Magazine wordt gratis via de post bezorgd bij alle key decision makers in de Belgische zorgsector.… Daarnaast wordt het magazine bedeeld bij leveranciers én producenten die actief zijn in de sector alsook in onderwijsinstellingen.


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
907
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. sept 2012 HET ONAFHANKELIJK PROFESSIONEEL TIJDSCHRIFT VOOR DE ZIEKENHUIZENVerschijnt 12x per jaar - nr.10 - 2 / 2012 (maand september) - 18 september 2012 - Antwerpen X - P 912873 DOSSIER: Risicohoudend medisch afval „„ Grootschalige rampoefeningen 22 „„ Wachtlijsten in de zorg 24 QR-code „„ Mededingingsrecht in ziekenhuizen 28 „„ De Productive Ward® 32 zie pagina 21
  • 2. ZORG Magazine, het onafhankelijk tijdschrift voor de Vlaamse VOORWOORD ziekenhuizen wordt per kwartaal Michael Van Buggenhout uitgegeven door: Hoofdredacteur „„ Ablecare BVBA Consultancy, Research & Education ‘De recycling society’ Mesah is een innovatieve, beveiligde internetmarkt voor de Bossaersstraat 87 2930 Brasschaat gezondheidszorg gebaseerd op het principe van een open info@ablecare.be of www.ablecare.be Beste zorgprofessional, omgekeerde veiling. „„ Jaargang 2 - nummer 10 Herinnert u zich nog de eerste maand van de zomervakantie? Het was koud, editie september 2012 regenachtig en winderig en op zo’n dag stond uw hoofdredacteur met: een ISSN: 2033-7582 helm, een veiligheidsbril, een knalgele jas en veiligheidsschoenen hoog boven P 912873 PB 779 de grond te luisteren en te kijken naar wat er met ons risicohoudend medisch afval gebeurt. We waren plots een onderdeel van de ‘Recycling Society’, mooi „„ Eindredactie: Michael Van Buggenhout toch. In het dossier rond de verwerking van risicohoudend medisch afval, kan u lezen dat Vlaanderen een voorbeeld is voor de rest van Europa en misschien „„ Aan dit nummer werkten mee: zelfs van de wereld. Voor één keer moeten we dus niet naar het buitenland Michael Van Buggenhout, Marc Segers, om te leren hoe het echt moet. Maar wat verwacht je van een bezoek aan Plaats uw offerte- Krista Vandenborre, An Vandamme, Ann een afvalverwerkend bedrijf? Als zorgprofessional heb je immers een aantal, aanvraag Socquet, ellen Decamps, Erik Genbrugge, misschien wel typische vooroordelen en verwacht je: bergen afval, stinkend in Pieter De Blieck, Bart Dirix, Hilde Taillieu en de zon inclusief een grote hoeveelheid vliegen. Valérie Duquet. Maar niets was minder waar. Dus geen stinkend bedrijfsterrein met bergen „„ Oplage: 2000 exemplaren afval en vliegen, maar een kraaknet industrieel complex waar bijna alles volautomatisch wordt verwerkt. ‘No Handling’ staat centraal, oftewel Ontvang offertes „„ Abonnementen, adreswijzigingen en het beperken van het aantal tussenstappen in het verwerkingsproces. en laat leveranciers annuleringen: ZORG Magazine wordt gratis Geen arbeiders die tonnen en vaten openmaken en uitsorteren, maar een hun prijszetting bedeeld, bij adreswijziging kunnen oud automatisch voedingssysteem dat de alom gekende gele vaten automatisch én nieuw adres worden doorgegeven via in een draaitrommeloven brengt die het geheel op 1000° verbanden. De verbeteren tijdens redactie@ablecare.be. hoeveelheid assen en uitstoot is minimaal en men produceert er energie mee een omgekeerde voor gezinnen en bedrijven. De cirkel is spreekwoordelijk rond. Maar niets veiling „„ Redactie: redactie@ablecare.be houdt een ziekenhuis tegen om te investeren in een duurzaam beleid, het +32 3 633 18 11 +32 477 41 17 00 beperken van de afvalstroom blijft een uitdaging. Over arbeiders gesproken, als u denkt dat uw dienaar werd rondgeleid door een mannelijke ingenieur, dan „„ Drukkerij: Dirix-Vanhoof, Ekeren heeft u het mis. Drie dames zorgden voor een meer dan deskundige uitleg. Recente Mesah besparingen „„ Advertenties: Advertentieruimte kan Natuurlijk mogen niet enkel leidinggevenden deel uitmaken van de -45% (Enveloppen) besproken worden met de redactie (zie zogenaamde ‘Recycling Society’, maar evengoed bedside verpleegkundigen, Bespaar! bovenstaande contactgegevens). studenten, zorgkundigen en logistieke medewerkers. Met dit dossier geven -30% (Papier) we een unieke blik achter de schermen en brengen we de afvalstroom in „„ © Schriftelijke toestemming van de kaart. Maar daarnaast geven we een aanzet om verder na te denken over -26% (Verbandmateriaal) redactie is vereist voor eventuele overname afvalbeheer. We mogen trots zijn dat we in Vlaanderen koploper zijn op het van tekst en beeldmateriaal uit de publicatie. vlak van afvalverwerking, maar stilstaan is zoals steeds achteruitgaan. De -35% (Toners-Cartridges) koppositie behouden moet dan ook een blijvend streven zijn. „„ Alle artikels kunnen afzonderlijk en gratis gedownload worden via de website van ZorgAndersTv (www.zorganderstv.be) en deze van Ablecare (www.ablecare.be). Wenst u nog sneller op de hoogte te zijn van nieuws en evoluties in de ZORG sector? U kan de redactie van ZORG Magazine ook volgen via Gemaran nv - Kortrijksesteenweg 214 b3 - 9830 Sint-Martens-Latem Twitter (@ZORGMagazine). www.mesah.com - info@mesah.com - tel: 09 210 78 902 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 3
  • 3. Sociale economie en zorg slaan INHOUD Korte berichten de handen in elkaar. UZ Brussel blijft financieel gezond Zorghuis Gent wil, net als Zorghuis democratische bedrag van 15 EUR per3 De inzet van kansengroepen in de zorg Heel de sector is zich op dit moment Oostende, alleenstaande en herstellende dag.Voorwoord is een opportuniteit om het groeiend zwaar bewust van de problemen die De financiële situatie van het UZ Brussel kankerpatiënten opvangen tijdens en tekort aan personeel op te vangen. gaan komen. Het ijzer moet je smeden blijft gezond ondanks de crisistijden. na hun behandeling (operatie en / of Naar het voorbeeld van Zorghuis4 Dat bleek tijdens een inspiratiedag als het heet is.” Het enige Nederlandstalige ziekenhuis radiotherapie en / of chemotherapie). Oostende wil Zorghuis Gent eenSociale economie en zorg slaan van Innovatiepunt waar verschillende van het Brussels Gewest sloot 2011 bijna-thuis-huis zijn voor alleenstaandede handen in elkaar zorginstellingen hun ervaring deelden. Herman Raus, directeur ad-interim af met een winst van 2,7 miljoen euro. Opnames in het ziekenhuis worden mensen met kanker tijdens en vlak na van VOSEC (Vlaams Overleg Sociale Dat is 200.000 euro meer dan in 2010, in toenemende mate tot een zo kort hun behandeling. Een plek dus waar de5 Het Jan Yperman Ziekenhuis (Ieper) en Economie), beseft dat de sociale blijkt uit het jaarverslag dat vandaag mogelijke tijdspanne herleid. Het aantal alleenstaande en herstellende patiëntKorte berichten Jobcentrum werken samen om personen economie haar troeven beter moet is gepubliceerd. Veel ziekenhuizen patiënten op de afdelingen oncologie tijdelijk maar tijdens de moeilijkste dagen met een beperking te integreren in de inzetten voor de zorg. “Een van de hebben het moeilijk om geen tekorten in de Gentse ziekenhuizen alleen al tot rust kan komen, waar een team van6 zorgsector, Wzc Huize St Anna en Agora sterke punten van de sociale economie te boeken maar bij het UZ Brussel bleef bedraagt per jaar immers ruim 32.000. betrokken vrijwilligers een warm onthaalHet ZORGdorp... over zorg, zorgen samen voor een collectieve is dat we zeer goed weten hoe we de financiële situatie vorig jaar stabiel, Mensen die hervallen, zitten in dit cijfer biedt en waar er tegemoet kan wordenveiligheid en zekerheid instroom voor lager gekwalificeerden kansengroepen tot de arbeidsmarkt net zoals in 2010. zelfs niet vervat. gekomen aan zijn / haar noden. De in Limburg. Slechts twee voorbeelden moeten begeleiden. Het wordt tijd gast wordt ontvangen door één van de8 die aantonen welke meerwaarde de dat we die kennis meer promoten. De totale opbrengsten stegen met Zorghuis Gent is ondergebracht in 2 vrijwilligers die 7/24 in ploegen aanwezigDossier: sociale economie kan bieden voor de Een must, want de overheid zal in de 4,7 procent tot 352,9 miljoen euro appartementen op de Coupure en zijn. Een vrijwilligersploeg zorgt voorRisicohoudend medisch afval zorgsector. “Zij doorprikken de vrees komende jaren niet blijvend extra geld ter tegenover de 337,1 miljoen euro van telt 4 individuele slaapkamers en 1 psychosociale opvang. Daarnaast van de zorgsector dat sociale economie beschikking kunnen stellen voor de zorg. 2010. In 2011 werd ook een cashflow tweepersoonsslaapkamer, een keuken, kunnen gasten bij hen terecht voor11 de kwaliteit van de dienstverlening naar Die tijd is gedaan. Maar er is wel geld bevestigd van 30,2 miljoen euro, leefruimte, 2 badkamers, 2 toiletten praktische en infrastructurele vragen:’No risk, maximale recovery en de beneden zou halen”, vertelt Lon Holtzer. in deze samenleving. Misschien moeten tegenover een investeringsuitgave van en enkele kleine terrasjes. Ze zijn vlot een boodschap, de maaltijden, de wasbeste prijs gaan hand in hand.’ “Juist het tegenovergestelde is waar. we lokaal aan mensen vragen of ze 25,2 miljoen euro. Het bedrijfsresultaat bereikbaar met het openbaar vervoer. en de strijk, ... Voor medische zorg Met dezelfde financiële middelen kunnen willen investeren in een maatschappelijk bedroeg 3,5 miljoen euro in 2011 of 1 Een aanvraag gebeurt altijd in overleg met blijven de gasten aangewezen op de14 ze zo meer mensen tewerkstellen en belangrijk project als zorg.” procent van de bedrijfsopbrengsten. Dit de behandelende huisarts of specialist, eigen huisarts of thuisverpleegkundige.MediPower® doorgelicht bouwen ze een betere dienstverlening is een achteruitgang tegenover vorig of met de diensten en hulpverleners Twee coördinatoren staan in voor de uit. In zorginstellingen zijn er immers tal “In zorginstellingen jaar, toen het resultaat nog 5,5 miljoen die met de arts samenwerken (sociale continuïteit van de werking.17 van jobs, binnen en buiten de directe zijn er immers tal euro bedroeg. dienst, (thuis)verpleegkundigen,…) HetZorgAndersTv: patiëntenzorg, waar de sociale economie document kan gedownload worden via Zorghuis Gentreportages & informatie een aanvullende rol kan spelen. van jobs, binnen en Omdat het financieel beleid voorzichtig de site van het Zorghuis Gent. Coupure Rechts 262-272 Samenwerken betekent natuurlijk dat je blijft, heeft het ziekenhuis zijn reserves 9000 Gent22 alle twee uit je kot moet komen. Het is nu buiten de directe kunnen uitbreiden met bijna 3 miljoen De gast betaalt een dagprijs van 30 EUR telefoon: 09/224 09 80Een grootschalige rampoefening aan de sociale economie om assertief te patiëntenzorg, waar euro, wat een totaal geeft van 174,4 per dag maar dankzij een overeenkomst gsm: 0468/13 54 43toont sterktes en zwaktes. reageren, want voor de zorg is het niet miljoen euro. met de mutualiteiten is de uiteindelijke mail: majin@zorghuisgent.be helemaal duidelijk welk aanbod er is. Als de sociale economie persoonlijke bijdrage slechts het www.zorghuisgent.be28 je op elkaar wacht, dan is het wachten een aanvullende rol Zorghuis Gent opent de deurenMededingingsrecht en het recht op Godot. Ook op enige regelgevingop kwaliteitsvolle zorg moet je niet wachten. De overheid leert kan spelen.” Zorghuis Gent is een nieuw initiatief dat vaak uit goede projecten om daarna in “Tenslotte zijn ze er langs alle kanten zelf openstaat voor alle mensen met kanker32 actie te schieten.” bij betrokken. We hopen dat iedereen in Oost-Vlaanderen, jong en oud. HetMeer tijd voor de patiënt dankzij gezond oud wordt, maar er kan van werd opgericht eind 2011 naar hetProductive Ward® De zorgsector staat niet weigerachtig alles gebeuren. Als je nieuwe financiële voorbeeld van Zorghuis Oostende dat tegenover dit idee. Zij geloven in een middelen wilt aanboren, dan denk ik sinds de lente van 2008 operationeel parcours dat van onderuit groeit. Toch is dat een goed actief lokaal netwerk is. Zorghuis Gent vzw is een niet- er ook een belangrijke rol weggelegd voor ook bekeken moet worden. Waarom gesubsidieerd initiatief dat werkt met Win 1 van de vijf gratis koepelorganisaties, vindt Lon Holtzer. niet? Zo creëer je maatschappelijke giften, sponsoring door serviceclubs exemplaren van dit boek! “We mogen de syndicale partners niet verantwoordelijkheid. Ook daar en bijdragen door de gasten die er Mail ‘mededinging’ met over het hoofd zien in dit verhaal. Het is staat de sociale economie sterk met verblijven. Ondertussen heeft het uw contactgegevens naar de rol van Innovatiepunt en de koepels een uitgebreid netwerk van lokale Zorghuis ook onderdak gevonden en redactie@ablecare.be. om dit verder aan te pakken. We diensteneconomie en decennialange dit in 2 aanpalende appartementen op moeten goed beseffen dat we voor een ervaring in maatwerk voor individuen, de Coupure Rechts, in Gent en gaat ze ongelooflijke opportuniteitsvenster zitten. ondernemingen en overheid.” begin van september van start.4 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 5
  • 4. Foto 1: Minister-president Kris Peeters luistert aandachtig naar de toelichtingHet ZORGdorp... om samen de handen in elkaar te slaan van initiatiefneemster Hilde Taillieu van ZorgAndersTv. en een heus ZorgDORP op te zetten. Kosten noch moeite werden gedaan om het paviljoen in een passend kleedje te steken. Dit jaar verwelkomde hetover zorg, veiligheid en ZORGdorp oa. de online-thuiszorgwinkel Comcasa, de Astma en Allergiekoepel, het AZ Maria Middelares Gent, het Belgisch Zeeinstituut voor Orthopedie,zekerheid het Rode Kruis Vlaanderen, de vzw Stop Darmkanker, thuisverplegingsorganisatie Mederi (at home), het Zorghuis GENT en het Zorghuis OOSTENDE. Zij bewoondenJong en oud, vroeg of laat, op tijd en stond hebben we wel allemaal vragen over onze allen een standplaats in het ZorgDORP. Verschillende andere organisatiesgezondheid, onze kwaaltjes, ons lichaam. Vragen waarvoor we niet direct tijd vrijmaken waren aanwezig via flyers en anderom een arts, een medisch centrum of andere organisaties te contacteren. Accenta, de promotiemateriaal.Jaarbeurs Gent, wil het nuttige aan het aangename koppelen. In een aangename sfeer Een opening in stijlkonden de 85000 bezoekers 9 dagen lang vragen stellen en antwoorden krijgen in het Vlaams minister-president Kris Peeters Foto 2 & 3: Op verschillende standen vinden bezoekers informatie, maar daarnaast kunnen ze ook interactief deelnemen aan verschillende kleine tests.ZORGdorp, een nieuw initiatief van ZorgAndersTv die naast zorgprofessionals, nu ook de kwam persoonlijk deze eerste editie van het ZORGdorp openen op Accenta.cliënten van zorgorganisaties rechtstreeks en persoonlijk wil bereiken. Een eerste editie Reeds in zijn openingstoespraak verweesdurft soms traag van start gaan maar ZorgAndersTv zette het ZORGdorp meteen op de hij naar het ZORDdorp. Op vrijdag 14 september zette ZorgAndersTvkaart. Dat bleek reeds op de openingsplechtigheid, waar verschillende hoge gasten in op haar stand de nocturne kracht bijhun toespraak verwezen naar het ZORGdorpt. met een receptie voor genodigden en standhouders.Meer dan 300 exposanten en meer dan op Accenta kan je het vinden, proberen publiekstrekkers, Accenten genaamd,85000 bezoekers, Accenta was ook en kopen. Bovendien heeft Accenta ieder zorgen voor een levendige en gezellige Rechtstreeks contact met cliënten éndit jaar weer een succes. Voor zij die jaar publiekstrekkers van formaat. Deze sfeer. Een aantal van deze Accenten zijn potentiële werknemersde jaarbeurs in Gent (nog) niet kennen, intussen al tradities geworden: zoals Rechtstreeks contact met zorgvragerszetten we even op een rij wat er te “Vlaams minister- oa. de Eregast, de Langste Toog, het staat centraal op de jaarbeurs. Maarbeleven was op deze 67e editie. president Kris Kooktheater, de Speelfabriek en nog vanzelfsprekend wandelen er op de vele andere. De Universiteit Gent en jaarbeurs ook een heel aantal potentiële300 exposanten, dat betekent heel veel Peeters kwam verschillende hogescholen participeren werknemers rond. Dat mochten we ookproducten binnen handbereik om te zien, persoonlijk de om enkele interactieve stands op te zelf ondervinden toen de beurs amperte proeven en te proberen. Huishoud -en zetten. De zorgsector was tot dit jaar de één uur geopend was en meteen eenverzorgingsproducten, een auto, een eerste editie van het grote afwezige op dit event. ZorgAndersTv eerste bezoeker ons aansprak of er bijopen haard en een nieuwe keukentafel,... ZORGdorp openen.” zocht en vond een heel aantal partners het AZ Maria Middelaresziekenhuis in Gent openstaande vacatures waren? Editie 2013? Wil uw bedrijf of zorgorganisatie ook deel uitmaken van het ZORGdorp op de 68e jaarbeurs te Gent? Deze zal ook nu weer doorgaan in september in Flanders Expo. Meer info en reservaties via ZorgAndersTv: Pieter De Blieck pieter@andersvzw.be 0468 120 2296 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 7
  • 5. Dossier: substanties’ en ‘scherpe voorwerpen’, waarbij deze laatste vanzelfsprekend in een afzonderlijke container worden geworpen. Wanneer we in Vlaanderen spreken over ‘medisch afval’,Risicohoudend medisch afval dan bedoelen we alle bijzondere afvalstoffen die voortkomen uit: diagnosestelling, de behandeling van mens en dier, uit wetenschappelijk onderzoek, biologische productie,Zorggerelateerd afval verzamelen, verwijderen en verwerken is voor veel zorgvoorzieningen testen, etc. De bepaling ‘bijzonder’ betekent dat ze onderworpen zijn aaneen aanzienlijke kost. Vaak denken we in de eerste plaats aan het typische klinische afval: bijkomende wettelijke voorwaardenfarmaceutische producten, spuiten en naalden of andere scherpe voorwerpen, maar het inzake inzameling, verpakking enbetreft aanzienlijk meer. Per bed wordt tot 9,4 kg afval per dag geproduceerd en dat afval verwerking.moet ergens naartoe. Over de verwerking van medisch afval is er weinig consensus in “InternationaalEuropa. Een korte blik op wetenschappelijke literatuur over ‘medical waste’ leert ons dat wetenschappelijkde landen van de Europese unie op verschillende snelheden opereren én verschillende onderzoek wijst uitklemtonen leggen. Vlaanderen profileert zich echter als één van de betere, zoniet de en diensten materniteit. Onderzoek werd een Europese stuurgroep dat ziekenhuizenbeste leerling van de klas. In onze regio wordt namelijk een efficiënt ophaalsysteem en wijst uit dat huishoudelijk afval vaak opgericht die de problematiek moeststrikte regelgeving gekoppeld aan een hypermoderne verwerking waarbij medisch afval per bed tot 9,4kg meer bacteriën bevat dan klinisch onderzoeken. Deze commissie afval, maar ook deze vaststelling formuleerde een reeks voorstellen, diewordt omgezet in energie en risico’s tot een absoluut minimum worden beperkt. afval per dag moet sterk genuanceerd worden. Het aan de Europese Commissie werden produceren.” gamma bacteriën in medisch afval is bezorgd in 1997. Intussen zijn we Afval analyseren groter alsook het risico op besmetting in de 21e eeuw en nog steeds is er Ziekenhuizen produceren een Deze afvalstoffen zijn afkomstig (Blenkharn et al., 2011). Het Hepatitis op Europees niveau geen duidelijke aanzienlijke hoeveelheid afval. van activiteiten uit ziekenhuizen B virus treffen we bijvoorbeeld aan op richtlijn (Insa et al., 2010). Medisch Wetenschappelijk onderzoek wijst uit en woonzorgcentra, maar ook uit 2% van alle met bloed doordrenkte afval wordt in de verschillende dat per bed 0,6 tot 9,4kg afval per dag laboratoria, onderzoeksinstituten, items uit klinisch afval. lidstaten en deelstaten wel regelmatig wordt geproduceerd. Een gemiddelde de farmaceutische sector en in een algemeen wetgevend kader afvalzak in een ziekenhuis heeft een veterinaire klinieken. Daarnaast Het foutief of ongepast beheren en betreffende afvalbeheer opgenomen. gewicht van 2,65kg. Analyse van produceren ook huisartsen, verwijderen van medisch afval kan dit afval leert ons dat deze afvalberg tandartsen en tandheelkundige ernstige gevolgen hebben. In eerste “Het Hepatitis B vooral bestaat uit: papier (30-38% klinieken, thuisverpleegkundigen instantie kan er gedacht worden van het gewicht), plastics (20-28%), en zelfs begrafenisondernemers aan: milieuvervuiling, onaangename virus treffen we aan algemeen restafval (6-10%), scherpe dergelijk type afval (Tudor et al., 2007; geur, de groei en verspreiding van op 2% van alle met voorwerpen en naalden (1-2,5%) en Abdulla et al.., 2008). Heel wat van insecten, etc. Daarnaast kennen we afval van medicatiebedeling (0,4%) dit afval is onschadelijk, maar een gevaren voor de individuele mens bloed doordrenkte (Blenkharn, 2011). In Vlaanderen deel kan gevaarlijk zijn omdat het die rechtstreeks contact zou hebben items uit klinisch brengt de Openbare Vlaamse ziekteverwekkers bevat. Dergelijk afval met het afval. We denken dan aan Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) heeft een speciale behandeling nodig infectiegevaar, letsels, de overdracht afval.” de afvalstromen in kaart. Ook evenals een passende verwijdering van bloedoverdraagbare infecties Een specifieke uniforme Europese uit hun onderzoeken blijkt dat er (Patil en Pokhrel, 2005; Chiang et al., zoals tyfus en cholera (vooral in het regelgeving bestaat vandaag nog talloze afvalstromen in ziekenhuizen 2006). buitenland), aids en hepatitis B en C niet. Dit zorgt natuurlijk voor willekeur, worden gegenereerd. In Vlaanderen (Almuneef en Memish, 2003). de vele landen van de Europese unie produceren ziekenhuizen zo’n 0,3kg/ Veilig en aangepast afvalbeheer staan op het vlak van afvalverwerking bed/dag risicohoudend medisch afval Niet elke verpleegeenheid of Heel wat landen hebben de zeker niet op hetzelfde niveau. We en 1,6kg niet-risicohoudend medisch ziekenhuis produceert evenveel afval. afgelopen decennia de nodige wet- moeten voor good practices zelfs afval (Vito, 2003). De grotere volumes komen vooral en regelgeving opgesteld inzake helemaal niet naar het buitenland. voort uit (academische) ziekenhuizen het beheer van medisch afval, dit België en in het bijzonder Vlaanderen Foto: © Indaver Afval van zorgvoorzieningen wordt die een opleidingsfunctie hebben, mede door de sterke opkomst worden zowel op het vlak van het traditioneel opgedeeld in ‘zachte maar ook chirurgische afdelingen van ziekenhuisbacteriën. In 1991 beheer en de verwerking van medisch8 ZORGMAGAZINE Dossier RMA Dossier RMA ZORGMAGAZINE 9
  • 6. afval als op het vlak van wetgeving als Referenties “Ziekenhuisafval kan ‘No risk, maximaleeen heuse koploper beschouwd. • 1. Abdulla F, Qdais HA, Rabi A. Site gevaarlijk zijn omdat investigation on medical waste manage-Life Cycle Assessment ment practices in northern Jordan. WasteVandaag bestaat er een gamma het ziekteverwekkers Management 2008;28:450–8. bevat, dergelijk recovery en de besteaan verschillende technieken om • 2. Almuneef M, Memish Z. Effective‘risicohoudend medisch afval’ te medical waste management: it can beverwerken. Om een juiste techniek te afval vraagt om done. American Journal of Infection Controlkiezen, mag zeker niet alleen gekeken 2003;31:188–92. een speciale prijs gaan hand in hand.’worden naar de kostprijs op korte • 3. Blenkharn (2011) Clinical Waste Mana-termijn, ook verschillende andere behandeling evenals gement. Encyclopedia of Environmentalfactoren spelen een rol. Een wereldwijd Health, 2011, Pages 716-731gekende methode om de milieu- een passende • 4. Chiang CF, Sung FC, Chang FH, Tsai CT.impact van producten of systemen verwijdering.” Hospital waste generation during the SARS De verwerking van ziekenhuisafval heeft de laatste twintig jaar een grote evolutiein kaart te brengen is het ‘Life Cycle outbreak in Taiwan. Infection Control andAssessment’ of LCA. LCA houdt MediPower®-installatie van Indaver, Hospital Epidemiology doorgemaakt. Daar waar in sommige Europese landen het ziekenhuisafval in velebijvoorbeeld rekening met de impact de auto-claveringstechniek gekoppeld 2006;27:519–22.van een techniek op de opwarming met een noodzakelijke nabehandeling • 5. Insa E. et al.(2010) Critical review gevallen nog op een stortplaats belandt, creëren we van dat afval in Vlaanderenvan de aarde. Dr. Andres Van Brecht van de restfractie in een roosteroven of medical waste legislation in Spain, energie voor duizenden gezinnen en bedrijven. Ziekenhuizen, hun werknemers enzette voor het afvalverwerkend bedrijf en de autoclaaf gekoppeld aan een Resources, Conservation and Recycling 54Indaver de verschillende technieken cementoven. Echter, de laagste (2010) 1048–1059 patiënten worden stilaan lid van één grote nieuwe familie waar duurzaamheid centraalop een rij en paste op elke techniek impact op het milieu kan worden • 6. Patil G, Pokhrel K. Biomedical solid staat. Deel uitmaken van die ‘Recycling Society’ is voor elk ziekenhuis meer en meerhet Life Cycle assessment toe. bereikt met een draaitrommeloven waste management in an Indian hospital: een prioriteit geworden. Het gaat dan niet enkel meer over ‘hoe raak je van je afval af’, type MediPower®. De milieu-kost a case study. Waste ManagementMet behulp van deze methodiek werd van MediPower® is immers minimaal 2005;25:592–9. maar ook: ‘wat gebeurt er mee op het moment dat het afval het ziekenhuis verlaat’.ook de milieukost per ton in kaart 300% lager ten opzichte van andere • 7. Tudor TL. Towards the development of a ZORG Magazine sprak met Bart Goethals, Director Sales en Marketing Industrialgebracht. In de studie werden drie alternatieven. Meer informatie en een standardized measurement unit for healthcarecourante technieken naast elkaar schematische voorstelling van een waste generation. Resources, Conservation Waste Services Europe van Indaver.gezet: de draaitrommeloventechniek dergelijke installatie op de volgende and Recycling 2007;50:die werd toegepast op de pagina’s. 319–33. • 8. Van Brecht A. (2011) Best Practicable“Met een draaitrommeloven type MediPower®, Environmental Option (BPEO) Medical is de milieu-kost minimaal 300% lager ten Waste’, gevalideerd door de K.U. Leuven. opzichte van andere alternatieven.”10 ZORGMAGAZINE Dossier RMA ZORGMAGAZINE 11 Foto: © Indaver
  • 7. Bart Goethals: “Indaver werd teweeggebracht en dat was meteen problemen stelden, vooral op het een aangepast voedingssysteem, niet is ‘no risk’, welke techniek of oplossing wordt de hele problematiek terugeind de jaren tachtig opgericht. het startpunt van onze bedrijfsvoering. vlak van gevaarlijk medisch afval. vanzelfsprekend.” we kiezen, er mogen geen risico’s aan brandend actueel en stellen mensenIn de aandeelhoudersstructuur is In dezelfde periode ontstonden ook Vele ziekenhuizen verwerkten het verbonden zijn voor welke partij dan en organisaties zich terecht heel watzowel de scheikundige industrie twee gelijkaardige initiatieven, één op afval vaak ambachtelijk in een kleine ZORG Magazine: U geeft aan dat ook. Een tweede pijler is de ‘maximale vragen. Uiteindelijk zijn we er vandaagvertegenwoordigd als de Vlaamse kleinere schaal in Moeskroen en één in oven zonder rookgaszuivering op de een oplossing niet vanzelfsprekend recovery’ en een derde element is zeker van dat alle overbodige en vaakoverheid. Op dat ogenblik was er een het Leuvense. Beiden kozen ook voor campus. Een andere mogelijkheid was was, hoe kwam de huidige oplossing minstens zo belangrijk en dat is de ‘beste gevaarlijke tussenstappen geëlimineerdacuut probleem waarbij men terecht een gelijkaardige techniek, namelijk het afval afvoeren naar een stortplaats tot stand? prijs’. Alle technieken werden getoetst zijn of onder controle zijn. Ook wij zijn,de vraag stelde: wat moet er gebeuren een kleinschalige draaitrommeloven. of men had de eerste generatie “Indaver ging niet over één nacht ijs, aan deze drie bouwstenen, uit deze net zoals de ziekenhuizen, met lean enmet gevaarlijke afvalstoffen? Tot op Indaver koos ook voor een autoclaveringstechnieken in huis.” er werden markstudies uitgevoerd studies kwam duidelijk naar voor dat de six sigma bezig.”dat ogenblik hadden bedrijven vaak draaitrommeloven, maar één met een en de economische en technische nieuwe generatie draaitrommelovens dekleinschalige verbrandingsinstallaties veel grotere capaciteit. De bedrijven ZORG Magazine: Werd er ook afval haalbaarheid van alle mogelijke beste keuze is, maar wel gecombineerdop hun bedrijfsterrein. Vaak ging in Leuven en Moeskroen richtten zich naar het buitenland gestuurd? oplossingen werden nagegaan. Tijdens met een volledig geautomatiseerd “Ook ziekenhuizen,het over verouderde installaties voornamelijk op de ziekenhuissector Bart Goethals: “Eigenlijk was de uitvoer deze periode werden heel wat nieuwe voedingssysteem. hun personeel én dedie helemaal niet voldeden aan (70% ziekenhuissector, 30% andere van Belgisch risicohoudend medisch stappen gezet, mede door het feitemissienormen. In vele gevallen werd afvalstoffen). Die doelgroep werd afval erg beperkt, dit omdat ook in het dat ook het kostenplaatje steeds ZORG Magazine: Vandaag gaat er patiënten zijn eenhet afval nog gedumpt op stortplaatsen. bewust gekozen, omdat eind buitenland er weinig mogelijkheden belangrijker werd voor ziekenhuizen. zo’n 8000 ton medisch afval naar actief onderdeelDe milieubeweging heeft toen heel wat de jaren tachtig zich ook daar waren om iets met dat type afval te Het was toen duidelijk dat de kleinere MediPower®, gaat er ook ander doen. Alleen Duitsland en Nederland installaties op langere termijn de kosten afval naar de installatie? van de Recycling Bart Goethals: “De verwerking van RMA in hadden destijds een kleine voorsprong onmogelijk onder controle zouden Bart Goethals: “Door het feit dat Society.” van enkele jaren op Vlaanderen. Maar kunnen houden. Dat heeft ertoe geleid de site in Antwerpen gelegen is,Vlaanderen is op dit moment een voorbeeld voor we hebben in Vlaanderen een meer dan dat de toenmalige eigenaar van het kan ook buitenlands afval verwerkt “Daarnaast is er ook continu de rest van de wereld.” grote stap voorwaarts gezet. De eerste bedrijf in Leuven in 2007 de beslissing worden zoals afval uit Nederland overleg tussen de federaties (zowel fase bestond uit het weghalen van afval heeft genomen van te stoppen. of uit het Ruhrgebied in Duitsland. ziekenhuizen, zorgsector en de uit de stortplaatsen en uit de kleine Behalve een economische reden, had Het is bijvoorbeeld economisch en afvalverwerkers) en de overheid. Samen ‘ambachtelijke’ ovens op de sites van dat voornemen ook te maken met milieutechnisch aanvaardbaar om afval worden er oplossingen gezocht en best de zorgvoorzieningen. Daarna volgde het feit dat de eigenaar wist dat zijn te verwerken uit ziekenhuizen tot voorbij practices afgetoetst. Zo werden recent eind de jaren negentig een tweede vergunning begin 2012 zou verlopen en Amsterdam. Een niet oninteressante codes van goede praktijk ontwikkeld. fase, dit onder impuls van nieuwe wet- een verlenging onmogelijk was. Mocht regio, daar 70 à 80% van de ganse Duurzaamheid en het ‘groene en regelgeving. Het creëren van die niemand initiatief hebben genomen Nederlandse bevolking in die regio gedachtengoed’ is ook in ziekenhuizen strengere normen was zeker positief, dan zouden we vandaag met een woont en er vanzelfsprekend ook een onderdeel geworden van zowel de maar nefast voor één van de twee verwerkingsprobleem zitten, het gaat een grote densiteit van ziekenhuizen bedrijfsvoering als de marketing. kleinere installaties in Vlaanderen.” immers om 10000 ton afval per jaar. In aanwezig is. De oplossing die vandaag eerste instantie werd er op zoek gegaan in Nederland aanwezig is, is een “Risicohoudend medisch afval (RMA) “De installatie in Moeskroen moest naar alternatieven in het buitenland. Het kleinere en ietwat verouderde installatie. is een erg breed begrip. Je hebt afval sluiten en de installatie in Leuven kon antwoord was daar duidelijk negatief. “ Wij zijn van mening dat die installatie die uit de operatieruimtes komt, je hebt nog slechts voor een korte termijn open geen duurzame oplossing op lange cytostatica, je hebt afval voortkomend blijven. Dit betekende dat er een duidelijk “Indaver heeft beslist om het bedrijf termijn is. Daarnaast is onze installatie uit de verzorging van bepaalde groepen tekort aan verwerkingscapaciteit ging over te nemen om in eerste instantie ook niet ontworpen om alleen maar patiënten, er kan al dan niet kwik ontstaan. Indaver is daarop gestart continuïteit aan de zorgsector te kunnen ziekenhuisafval te verwerken, zo kan inzitten,… Kortom, je moet een techniek met een intern onderzoek over hoe garanderen. Op dat ogenblik zijn onze de installatie ook 10000 ton vloeistoffen kiezen die het volledige en brede gamma en onder welke condities wij dat ingenieurs met een open vizier op zoek verwerken en 20000 ton verpakt afval aankan. Als je opteert voor een andere type afval ook konden verwerken. gegaan naar best practices wereldwijd. dat geautomatiseerd gevoed kan meer beperkende techniek dan de Technisch gezien kon dat zonder Tijdens de onderzoeksperiode zijn worden. draaitrommeloven zoals MediPower®, problemen in onze installaties, de enige we tot de constatatie gekomen dat moet je ziekenhuizen verplichten problematiek die naar voor kwam, was afvalverwerking in vele landen zoals ZORG Magazine: Produceren om hun bestaande procedures en de ’voeding’ van ons systeem. Ons Engeland en de Verenigde Staten, ziekenhuizen vandaag meer RMA werkwijzen te wijzigen zodat er een meer voedingssysteem voor de bestaande nog in de kinderschoenen stond. Alle dan bijvoorbeeld tien jaar geleden? doorgedreven selectie van het afval op ovens was vooral ontworpen voor mogelijke technieken werden naast Bart Goethals: “Ja, er is een duidelijke de werkvloer kan uitgevoerd worden. zware vaten uit de industrie, dit terwijl elkaar gezet en getoetst aan onze evolutie waarbij we kunnen vaststellen Indaver wenst met deze installatie vaten voor risicohoudend medisch definitie van duurzaam afvalbeheer. dat men inderdaad meer produceert. een antwoord te geven op de actuele afval (RMA) vaak compact en licht Voor ons is een duurzame oplossing Er is ook niet zoveel nodig om de vragen uit de sector, een optimaal zijn. Technisch konden we dit type in afvalbeheer een oplossing die kan aandacht er terug op te vestigen. sluitstuk voor de afvalproblematiek. Foto: © Indaver afval ontvangen, maar economisch voldoen aan de drie fundamenten die Neem nu een aantal jaren geleden, de Dergelijk antwoord moet passend zijn was dat, gezien het ontbreken van steeds in evenwicht moeten zijn. Dat Mexicaanse griep. Op zo’n moment voor elke zorgorganisatie.”12 ZORGMAGAZINE Dossier RMA Dossier RMA ZORGMAGAZINE 13
  • 8. Met MediPower® biedt Indaver een state-of-the-art oplossing voor Risicohoudend Best Beschikbare Technologie Medisch Afval (RMA). MediPower® biedt een perfecte invulling van Indavers filosofie voldoen MediPowervan RMA (ziekenhuizen, medische labo’s en rust- op verzorgings- om producenten ® biedt Europese de aanwezige infrastructuur en site Met aan de strenge Indaver een state-of-the-art oplossing voor Risicohoudend Best Beschikbare Technologie regelgeving. Afvalwarmte die vrijkomt ® biedt een perfecte invulling van Indavers filosofie De meest duurzame oplossing te bieden, met het juiste evenwicht tussen tehuizen) de (RMA). MediPower Medisch Antwerpen kan Indaver internationaal bij het vermijden van risico’s enwordt competitieve recuperatie tegen de beste prijs. het verbrandingsproces het maximaliseren van verwerkingstarieven om producenten van RMA (ziekenhuizen, medische labo’s en rust- en verzorgings- herwonnen onder de vorm van stoom en aanbieden. Het gaat om gebruik van tehuizen) de meest duurzame oplossing te bieden, met het juiste evenwicht tussen elektriciteit. De stoom wordt gebruikt als personeel, QESH veilige verwerking van Gelegen op de site van Indaver Antwerpen, wordt de (wat staat voor het vermijden van risico’s en het maximaliseren van recuperatie tegen de beste prijs. processtoom en voor verwarming van gewaarborgd dankzij de expertise en ervaring gevaarlijke afvalstoffen volcontinu Quality, Environment, Safety en Health), Indaver gespecialiseerd buurtbedrijven integratie binnen dezeinterventieteam, een van gebouwen site van Indaver De onderhoud, bewaking, site garandeert en personeel. Gelegen op de Antwerpen, wordt de veilige verwerking van (zie foto n°4). De geproduceerde het laboratorium, de controlekamer en n°:1 one-stop-shop oplossing, met back-up on site. Dit dankzij de expertise en ervaring gevaarlijke afvalstoffen volcontinu gewaarborgd gebeurt zonder overbodige elektriciteit wordt gebruikt voor Indaver weegbrug. manipulaties of nabehandelingen off site, en zonder risico op contaminatie installaties of geleverd aan het net. Zo integratie binnen deze site garandeert een van gespecialiseerd personeel. De “Met Medipower® Meetportiek radioactiviteit is 1 kg RMA goedoplossing, met back-up vansite. Dit gebeurt zonder overbodige bij de manipulatie of energie voor one-stop-shop voor door hergebruik on verpakkingen. Foto: © Indaver 30 manipulaties of nabehandelingen off site, en zonder risico op contaminatie uur laptopgebruik. Niet minder dan valoriseert 14000 de manipulatie of door hergebruik van verpakkingen. bij gezinnen zal Indaver met haar Meetportiek radioactiviteit installaties op haar site van Antwerpen Indaver maximaal van elektriciteit kunnen voorzien. De BEST maximale recovery is eveneens één van materialen en PRICE de drie basisvoorwaarden van Indavers totale kost Laagste energie.” visie op afvalbeheer (zie ook volgende BEST MediPower®totale kost PRICE pagina bovenaan). Laagste verwerkt ALLE types RMA Het voedingssysteem werd speciaal Geen noodzaak totvoor uitsortering van RMA-fractie bij producent extra deze installatie ontwikkeld. (zie Geen meerkost voor organisatorische wijzigingen 4 automatische sorteerregels foto n°2) Het bestaat uit door invoeren extraMediPower doorgelicht Automatische voedingslijn MediPower® verwerkt ALLE types RMA Geen meerkost door noodzaak van extra ruimtevoorziening Indaver koos ervoor om op de tottoevoerlijnen. van RMA-fractie bij producent Geen noodzaak extra uitsortering Dit voedingssysteem Automatisch voedingssysteem en meerdere soorten verpakking n°:2 site Antwerpen, waar reeds meerkost voor het niet-autoclaveerbare RMA invoeren extra sorteerregels Geen twee Geen meerkost voor organisatorische wijzigingen extra handling laat toe om zonder door ® draaitrommelovens aanwezig meerkost door noodzaak van extrade lichte (gele) vaten Geen zijn, of manipulatie, ruimtevoorziening Automatisch voedingssysteem een statische oven om te meerdereverwerkingsgarantie Continue soorten verpakking en bouwen risicohoudend medische afval in deVan RMA tot energie zonder risico’s Geen meerkost voor het niet-autoclaveerbare RMA Foto: © Indaver tot een derde draaitrommeloven draaitrommeloven te brengen. Eén lijn is 100% beschikbaarheid (back-up on site) garandeert prijsstabiliteit Gekwalificeerd personeel met een automatische voedingslijn technisch defectvoor RMA, de 3 andere lijnenpersoneel Geen risico op specifiek of onbeschikbaarheid gekwalificeerd Continue verwerkingsgarantie voor risicohoudend medisch beschikbaarheid (back-up oneen garandeert prijsstabiliteit 100% afval zorgen voor continue toevoer van Beste prijsgarantie doorsite) schaalgrootteBegin april 2012 werd op de site Antwerpen van Indaver een installatie in gebruik (RMA). Door gebruik te maken van® vaten. Deofvaten worden automatischpersoneel Geen risico op technisch defect onbeschikbaarheid gekwalificeerd MediPower op site waar jaarlijks 400 000 ton gevaarlijk afval wordt behandeld Gekwalificeerd personeelgenomen voor de verwerking van risicohoudend medisch afval. De MediPower®- Kosten infrastructuur, services en personeel (productie, labo, QESH, onderhoud, …) Beste prijsgarantie door schaalgrootte gedeeld met andere installatiesinstallatie biedt een risicoloze oplossing voor medisch en sensitief afval van Eigenschappen MediPower®op site waar jaarlijks 400 000 ton gevaarlijk afval wordt behandeld MediPower® Kosten infrastructuur, services en personeel (productie, labo, QESH, onderhoud, …)ziekenhuizen, medische labo’s en de zorgsector. MediPower® is geen alleenstaande gedeeld met andere installaties Capaciteitinstallatie, het werd ondergebracht in een bestaande site met de nodige faciliteiten, MAX. • 30 ECOVER/Yjaar (waarvan 15000 ton RMA) 000 ton RMA is energieop deze manier is er ook steeds een back-up oplossing aanwezig. De installatie R n°:3verwerkt niet allleen afval , het zet dat afval ook om in energie. Kortom een duurzame MAX. Y Techniek: Maximale risicoloze valorisatie tot stoom en elektriciteit RECOVER • Volautomatische voeding zonderenergie en voor verwarming van eigen gebouwen RMA is manipulatierisico Stoom gebruikt als processtoom Geavanceerde gaswassingen veilige oplossing voor medisch en sensitief afval. • en buurtbedrijven Totale destructie bij 1100°C in installatie met draaitrommel Maximale risicoloze valorisatie tot stoom en elektriciteit De geproduceerde elektriciteit wordt gebruikt voor eigen installaties Foto: © Indaver manipulaties of nabehandelingen off • Stoomketel / Denox of levering aan het processtoom en voor verwarming van eigen gebouwen Stoom gebruikt als net Geavanceerde gaswassingOne-stop oplossing Jaarlijks kan MediPower® 30000 en buurtbedrijvenMet MediPower® garandeert Indaver site, en zonder risico op contaminatie ton medisch en ander gevaarlijk en • Elektrofilter / gaswassing en dioxinefilter wordt gebruikt voor eigen installaties De geproduceerde elektriciteiteen state-of-the-art oplossing voor sensitief afval thermisch verwerken. • of levering aan het net Continue monitoring van wettelijke milieuparametersRisicohoudend Medisch Afval (RMA). “MediPower® zet Aangezien het om gevaarlijk medisch Locatie:MediPower® biedt een perfecte afval gaat, gebeurt de verwerkinginvulling van Indavers filosofie: de 1kg risicohoudend op zeer hoge temperatuur. Zo wordt • Indaver Antwerpen, geïntegreerde verwerkingssite voor gevaarlijk afvalmeest duurzame oplossing met het medisch afval om immers een volledige vernietiging • 2 extra draaitrommelovens on site als back-up 1 kg RMA = energie voor 30 uur laptopgebruikjuiste evenwicht tussen het vermijden van alle schadelijke componenten • Totale thermische verwerkingscapaciteit 130000 ton/jaarvan risico’s en het maximaliseren van in energie voor 30 gegarandeerd. Belangrijk hierbij is dat Elektriciteit en stoom Hoogwaardige valorisatie 1 kg RMA = energie voor 30 uur laptopgebruikrecuperatie tegen de beste prijs. Deintegratie van MediPower® op site uur laptopgebruik.” de wettelijke milieuparameters continu gemonitored worden. Een elektrofilter, • Turbine 2,5 Mw n°:4 naar buurtbedrijf Elektriciteit en stoomAntwerpen garandeert een one-stop- gaswassing en dioxinefilter ontstoffen • Warmterecuperatie via stoom voor intern en extern gebruik naar buurtbedrijfshop oplossing, met back-up on bij de manipulatie of door hergebruik en reinigen de rookgassen grondig • Indaver Antwerpen is elektriciteitsleverancier voor 14000 gezinnen Foto: © Indaversite. Dit gebeurt zonder overbodige van verpakkingen. (zie foto n°3), waardoor de emissies14 ZORGMAGAZINE Dossier RMA Dossier RMA ZORGMAGAZINE 15
  • 9. Een juist evenwicht tussen het vermijden van risico’s en maximaliseren van recuperatie tegen de beste prijs ZorgAndersTv, het productiehuis voor de zorg Anders vzw gelooft heel sterk in de kracht van beelden. Dat één beeld soms meer zegt dan duizend woorden is voor ons geen Illustratie: © Indaver cliché. Wij willen vooral zaken uit de zorgsector in beeld brengen die anders onopgemerkt voorbijgaan. Naast het beheren van ons online zorgplatform, is ZorgAndersTv ook een productiehuis voor gebracht naar een niveau van 9,5 de zorg. Schematische voorstelling werking MediPower® NO meter, het RMA naar 16 meter hoogte RISK transportbanden zonder manipulatie of Unieke voedingswijze via Geen enkel risico voor mens een tempo van 15 paletten per tegen en omgeving Communicatie via beelden, ook voor u een haalbare kaart 1 nabehandeling. uur (gemiddeld palletgewicht van Arbeidshygiëne maximaal gewaarborgdeen maximumhoogte van ZorgAndersTv is een sterke groeier op de audiovisuele markt. Vele 220kg en Gebruik van gesloten eenmalige verpakkingen* 230cm). Het RMA kan worden gevoed zorgorganisaties en bedrijven doen een beroep op ZorgAndersTv De cilindervormige oven draait langzaam om haar as waardoor elimineren voorshredding en dankzij volautomatisch Uitsluiten blootstellingsrisico’s door voor de aanmaak van reportages en bedrijfsfilms. Ons productiehuis het afval in de oven gelijkmatig wordt verbrand en verder wordt op europaletten, hierop staan de denkt met u mee en levert reportages op maat. 2 en uniek voedingssysteem voor RMA getransporteerd. Volledige vernietiging van alle pathogenen door zeer hoge verbrandingstemperatuur met een RMA-recipiënten omwikkeld Geavanceerde gaswassing vangt chemische polluenten (o.a. kwik) een pallet met RMA op folie. Wanneer Om deze uitdaging aan te gaan beschikt ZorgAndersTv over het hoogste platform aankomt, wordt Detectie van radioactieve stoffen dankzij een on site meetportiek en verwerking i.s.m. NIRAS videoreporters die uitgerust zijn met high definition opname- en Tijdens de naverbranding worden de schadelijke stoffen op hoge 3 montagemateriaal. temperatuur vernietigd. > Integrale ketenbewaking van bron tot eindverwerking folie verwijderd en het automatisch de pallet (in hout) gerecupereerd. Een Ons aanbodBest Beschikbare Technologie De hete verbrandingsgassen worden gebruikt om stoom te RMA Totaaloplossing voor ingenieus kiepsysteem zorgt ervoor dat 4 Geen liability voor de producent want MediPower® accepteert cytostatica, scherpe worden genereren die op haar beurt via een turbine elektriciteit produceert. de vaten RMA direct gevoed • (nieuws)reportages en bedrijfsfilms op maat Deze elektriciteit wordt geleverd aanvoorwerpen, anatomisch afval, prothesen, pathogenen en andere gevaarlijke afvalstoffen unieke het stroomnet of wordt ingezet in de draaitrommeloven. Dit • Introductiefilms nieuwe producten in de zorgsector Gekwalificeerd en getraind personeel bedient MediPower®-installatie • Informatiereportages voor patiënten: In beeld brengen van voor eigen gebruik. voedingssysteem sluit overbodige Geen reststoffen off site na te behandelen behandelingen en diagnostiek manipulatie of voorbehandeling en • Documentaires en vormings-dvd’s > MediPower® is een one-stop-shop oplossing voor RMA in tegenstelling tot aan risico’s uit en sluit dan ook naadloos 5 De verbrandingsgassen worden gezuiverd. • In beeld brengen en opvolgen van innovatieve projecten voorbehandelingstechnieken. Voorbehandelingstechnieken vernietigen bij Indavers ‘no risk’ basisvoorwaarde • Verwerken en aanpassen van reeds bestaand videomateriaal enkel pathogenen in het RMA, waarna een residu overblijft dat alsnog die door de opdrachtgever wordt aangeleverd thermisch verwerkt dient te worden. (zie driehoek bovenaan deze pagina). • Inzetten / verhuur van onze videoreporter(s) voor specifieke projecten in binnen –en buitenland Wettelijk vergunde oplossing Meer informatie over de activiteiten van • jobreportages die ondersteuning kunnen bieden bij MediPower® is wettelijk vergund én is de Best Beschikbareen MediPower® Indaver Technologie voor RMA-verwerking** recruteringscampagnes 5 Meetportiek radioactiviteit Laagste milieu-impact Indaver ZorgAndersTv zorgt voor meer zichtbaarheid. Behalve het Minimale logistiek (verwerking RMA en residu op 1 plaats) > laagste carbon footprint Ketenislaan 1 Blok D uitwerken van uw reportage, zorgt ZorgAndersTv ook voor de MediPower® heeft de laagste globale milieu-impact in vergelijking met alternatieve Haven 1548 versprediing van uw beeldmateriaal. Via Telenet Digital TV en via technieken (300% lager)** www.zorganderstv.be (met meer dan 10000 views per dag) bereikt 9130 Kallo 1 u dagelijks duizenden zorgprofessionals. Kortom, ZorgAndersTv www.indaver.be zorgt dat het algemeen bekend wordt. * Zie ook Code van Goede Praktijk ICURO, FEBEM, OVAM “Verpakking enwww.indaver.com Vlaanderen” transport van medisch afval in ** Bevestigd door Studie “Best Practicable Environmental Option (BPEO) Medical Waste” (ir. A. Van Brecht), gevalideerd door K.U. Leuven Enkele voorbeelden 2 3 Vormings-dvd ‘een stagiair moet je verdienen’, Vroegtijdige 4 zorgplanning in AZ Maria Middelares, Jobspot in wzc Brembloem te Evergem, Hoe word ik zorgkundige, Mantelluisteren, reportage in wzc Hortensia in Menen, Mobiele tandartsenpraktijk, GeriatrischAutomatisch voedingssysteem dagziekenhuis, Werkgelegenheid in de zorgsector, een interview Foto: © Indaver met Minister Jo Vandeurzen, Dag van de Verpleegkunde,… 16 ZORGMAGAZINE Dossier RMA ZORGMAGAZINE 17
  • 10. 24/24u Opvraagbaar Pluk de Dag ZorgAndersTv zendt vanaf begin september de docusoap “Pluk de Dag” uit overReportages leven met dementie. De reeks “Pluk de Dag” biedt de kijker een ideale kans om meer zicht te krijgen op wat dementie nu precies inhoudt. “Pluk de dag” is een docusoap over mensen die geconfronteerd zijn met dementie. In verschillende afleveringen wil het Dementienetwerk Provincie Antwerpen een zo ruim mogelijk publiek sensibiliseren. Vele mensen zien dementie als ’ondraaglijk lijden’, terug ‘kinds’ worden,Het ZORGdorp op Accenta 2012 of leven ‘als een plant’. De opeenvolgende afleveringen tonen echter dat naast de moeilijke gevolgenOp pagina 6 en 7 van dit nummer kon u reeds van de ziekte er ook ruimte is voor rustige en gelukkige momenten. Er zijn wel degelijk mooie enkennis maken het het ZORGdorp op Accenta, verrijkende contacten mogelijk met personen met dementie. Daarnaast leert de kijker ook veel overeen gloednieuw initiatief van zorgAndersTv om hoe om te gaan met personen met dementie. Kortom een boeiende reeks die niemand onbewogen laat.de zorgsector op een positief, relaistische wijzedichter bij mensen te brengen. Vlaams-minister Een aflevering gemist? Geen probleem, via www.zorganderstv.be of via Telenet digital Tv blijven allepresident Kris Peeters opende op zaterdag 9 afleveringen steeds opvraagbaar.september plechtig Accenta en het ZORGdorp endaar was de cameraploeg van ZorgAndersTv bij. Meer informatie via www.dementie.be of:Naast sfeerbeelden van de opening, geven tal van • Regionaal Expertisecentrum Dementie Orion, (St. Bavostraat 29, 2610 Wilrijk, 03 820 73 22, orion@bezoekers hun visie op wat voor hen een degelijke dementie.be)gezondheidszorg is. Tevens komt ook Pascale De • Psychogeriatrisch Netwerk arr. Mechelen - PGN, (Lispersteenweg 17, 2500 Lier, 03 490 01 89, pgn@Snijder aan het woord. Zij geeft toelichting bij dementie.be)haar boek: ‘Hart van Mama’. Een uniek interactief • Regionaal Expertisecentrum Dementie Turnhout – Tandem, (Graatakker 4, 2300 Turnhout, 014 47prentenboek dat moeders met kanker helpt om 83 71, tandem@dementie.be)hun kind voor te bereiden op een aangrijpendeervaring. Meer informatie over het boek via: www. Wachtlijsten in Vlaamse woonzorgcentrazorganderstv.be/boeken. Onderzoeksbureau Ablecare werkte samen met de vakgroep verpleegkunde en vroedkunde van de Universiteit Antwerpen een grootschalig onderzoek uit betreffende de hoedanigheid en het beheer van wachtlijsten in Vlaamse woonzorgcentra. Maar liefst 241 Vlaamse woonzorgcentra die dagelijks zorg bieden aan 28000 ouderen, werkten aan dit onderzoek mee. De resultaten en het boek over dit onderzoek Zorg voor stage: werden voorgesteld op een studiedag op 29 juni in het Belfius Auditorium te Antwerpen. ZorgAndersTv een stagiair moet je verdienen? draaide voor deze studiedag een reportage waarin het opnamebeleid van enkele voorzieningen uit dezelfde gemeente belicht worden. Zo volgt ZorgAndersTv een groepsrondleiding in woonzorgcentrum Het provinciebestuur West-Vlaanderen investeerde De Mick te Brasschaat en bezoeken we het Woonzorgcentrum Buitenhof en Salvé. samen met de zorgsector, het zorgonderwijs, Resoc en RTC in kwaliteitsvolle stages door een nieuw educatief pakket met dvd te lanceren op ZorgAndersTv agenda een KICK-OFF in september. Wenst u meer informatie over één van de events in deze agenda? surf dan naar www.zorganderstv.be. Het pakket ‘Zorg voor Stage’ biedt stof tot 4 okt Gratis seminarie: planningssoftware voor de zorg (Planexpert / EM group) nadenken voor directies van zorgonderwijs en 6 okt Symposium geriatrie: Het geriatrisch brein in een notendop (AZ Nikolaas) zorgvoorzieningen, TAC/TA’s, stagementoren en stagebegeleiders. De verschillende stagefasen 10-11-12 okt Healthcare 2012, Brussel (zie pagina 30 en 31) komen in woord en beeld aan bod in herkenbare situaties op de werkvloer. Het zorgonderwijs kan 6 en 23 okt Wegwijs in het betaald educatief verlof met het pakket aan de slag gaan om met stagiairs 23 okt: A’pen Workshop arbeidstijdreglementering: Deeltijdse arbeid met oefeningen (zie pagina 27) stil te staan bij de stage. Op een pedagogische studiedag zal het pakket de leidraad vormen 24 okt: Gent Workshop arbeidstijdreglementering: Deeltijdse arbeid met oefeningen (zie pagina 27) voor alle stagebegeleiders. Het doel is om de stagekwaliteit te optimaliseren en om de werkvloer 13 nov: Gent Crisisbeheersing bij calamiteiten en crisissituaties in zorginstellingen (zie pagina 25) en het zorgonderwijs dichter bij elkaar te brengen. 15 nov: A’pen Crisisbeheersing bij calamiteiten en crisissituaties in zorginstellingen (zie pagina 25) Meer info op: www.zorgvoorstage.be. 19 nov Gala-avond Zorgwerkgever 2012, KBC Brussel18 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 19
  • 11. Met de QR-code kan je meteenZorgAndersTv: Contact ZorgAndersTv online ZORG Magazine lezen Hilde Taillieu De Quick reponse barcode is een tweedimensionele datamatrix, die de “oude” streepjescode overtroeft. De QR-code linkt uw gsm of▪ Bouwt mee aan het positief imago van de Mail: hilde@andersvzw.be smartphone rechtstreeks met een internetlocatie. Hiervoor heeft u uwzorgsector.▪ Informeert iedereen over wat er leeft GSM: 0479 625 004 gsm camera en internet nodig.binnen de zorgwereld.▪ Bewijst via getuigenissen dat er een Enkel op gsm’s met Apple software, Android en Windows mobile isalternatief bestaat voor gestandaardiseerde deze applicatie te gebruiken.zorg; zorg op maat▪ Laat zowel zorgprofessionals, als Hoe gaat u te werk? Downloadmantelzorgers en vrijwilligers aan het woord. eerst de gratis applicatiesoftware▪ Sensibiliseert zowel jongeren alsvolwassenen om te kiezen voor de zorgsector. (zoekterm: QR-scan), na activering▪ Functioneert als “brug” tussen enerzijds de hiervan richt u uw camera op deverschillende zorginstanties onderling, maar QR-code (rechts) en uw gsmanderzijds ook tussen onderwijs, instellingen opent meteen de gekozen website,en overheid. namelijk de online versie van ZORG▪ Kaart pijnpunten binnen de sector aan en Magazine.zoekt mee naar een oplossing.▪ zet innovatieve ideeën of activiteiten extrain de kijker.▪ Is een aanspreekpunt voor iedereen die met“welzijn, gezondheid en zorg” te maken heeft.Wij kunnen voor u:▪ Uw organisatie, activiteiten, producten ofdiensten in de kijker zetten door middel van Hygiënische en flexibele schermsystemeneen reportage.▪ Vacatures plaatsen of een jobvideo latenmaken.▪ Nieuws van uw zorgorganisatie in onzezorgagenda opnemen.▪ Een reportage op dvd aanleveren zodat u zekan gebruiken als didactisch materiaal. Maximale hygiëne,▪ Uw team ondersteuning bieden door onzevorming en begeleiding. gecombineerd met een praktisch design.Volg ZorgAndersTv ook op Twitter: via @ZorgAndersTv Maximaal overzicht zonder verlies van privacy. Schrijf u nu in op onze nieuwsbriefen blijf op de hoogte van de activiteiten van ZorgAndersTv en nieuws uit de zorgsector. Meer flexibiliteit voor momenten van rust of bij bezoekuren.Andersvzw is een vereniging zonder winstoogmerk. Wij zijnsteeds op zoek naar partners om ons communicatieplatform EasyReturn EasyClick EasyCleanverder uit te bouwen. Makkelijk met één hand Mobiel of vast Makkelijk schoon te maken openen en dichtvouwen20 ZORGMAGAZINE SIlenTIA ZORGMAGAZINE 21 BelUx Contact: Dirk Baert • T. 0475 89 15 98 • info@silentia.be • www.silentia-belux.be
  • 12. Operationele situatieschets Op zaterdag 31 maart 2012 organiseerde het ziekenhuis van Malle in samenwerking met Rode Kruis Vlaanderen, Hulpdienst Provincie Antwerpen, een multidisciplinaire inzetoefening. Als locatie kon, door een samenloop van opportuniteiten, gebruik gemaakt worden van de vleugel F van het St.Jozef Ziekenhuis te Malle. Het muldisciplinaire karakter van de oefening liet elke partner, waaronder ook 2 gemeentebesturen, de mogelijkheid om eigen oefendoelen te formuleren. Voor het scenario werd gekozen voor een realistisch scenario “De unieke opportuniteit om in een reële dat nauw aansluit bij de dagelijkse ziekenhuissetting te oefenen heeft in deze realiteit van interventies voor alle aanwezige disciplines. Zoals reeds oefening voor een grote meerwaarde gezorgd.” aangegeven in de inleiding, werd een gefaseerde evacuatie uitgevoerd waarbij ook afdelingen voor intensieve zorg en neonatologie niet gemeden werden. Verder werden er een 10-talEen grootschalige rampoefening afdelingen geëvacueerd. De evacuatie gebeurde naar 1 reëel ziekenhuis waar de registratie effectief gebeurde op detoont sterktes en zwaktes. spoedgevallendienst. Het ging om het AZ KLINA-ziekenhuis in Brasschaat. Evacuaties naar alle andere ziekenhuizen werden verzameld op Multidisciplinaire inzetoefening Thunderstorm is een een pseudo-locatie, met name de brandweerkazerne van Westmalle, leermoment voor alle betrokken partijen. waar eveneens een korte registratie gebeurde. van het rampenplan af te kondigen. ging operationeel in het ziekenhuis.Malle, zaterdagmorgen 31 maart 2012 9.00 uur: Er ontstaat een kortsluiting in De grootschalige oefening stond Hierdoor was het mogelijk om, naast Ook de lokale crisiscel van AZ KLINAde laagspanningscabine met een korte maar zeer hevige brand in deze cabine onder de deskundige leiding van supra-regionaal te organiseren, ook ging voor de oefening operationeel. Erik Genbrugge, Verantwoordelijke andere middelen op te roepen en in Een TIC (telefooninformatiecentrum)tot gevolg. De cabine wordt totaal onbruikbaar. Ook de aanvoerende leidingen, Provinciale Hulpeenheid / Snel te zetten bij de evacuatie en transport , CIP (centraal informatiepunt) en eenwelke naar de verdeelkasten in het ziekenhuis lopen, zijn aangetast door het Interventieteam (PHE/SIT) bij het Rode van de patiënten. onthaalcentrum worden operationeel Kruis Vlaanderen. hij tekende samen gemaakt om verwanten en vraagstel-vuur dat zich een weg heeft gezocht doorheen de isolatie. Een ganse wijk valt met een werkgroep een draaiboek uit Omwille van de locatie van het zie- lers op te vangen en te woord te staan.zonder stroom en een gefaseerde evacuatie van het ziekenhuis dringt zich met opdrachten voor elke deelnemer. kenhuis op de rand van de gemeente- grens tussen Malle en Zoersel werden Deelnemende partijenop. Een eerste fase heeft betrekking op de acute diensten: intensieve zorgen Beleidsmatige situatieschets beide gemeenten aangesproken. De Erik Genbrugge nam de coördinatieen neonatologie. In een tweede fase moet het ganse ziekenhuis geëvacueerd Omwille van het grootschalig karakter impact was immers groter op het aan- op zich en loodste meer dan 600 van de evacuatie en de impact ervan grenzende grondgebied dan op het deelnemers doorheen de oefening. Hetworden. Het lijkt echt, maar in werkelijkheid betreft het een onderdeel van op de ganse hulpverleningsketen van grondgebied van Malle zelf. Beide cri- ging om: de brandweer, politie, civielehet scenario van een grootschalige multidisciplinaire rampoefening. ZORG discipline 2, werd door de federaal ge- siscellen werden samengebracht met bescherming, pers, provinciebestuur, zondheidsinspecteur aan de gouver- de Provinciale Crisiscel. De lokale cri- ongevalsimulanten, (zie overzichtMagazine keek het eindrapport in en sprak met coördinator Erik Genbrugge. neur gevraagd om een provinciale fase siscel van het ziekenhuis St Jozef Malle tabel 1). Onder de categorie D222 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 23
  • 13. Tabel 1. Overzicht deelnemende partijen (met aantal manschappen) D1 - Brandweer 51 ingeschakeld werden. Ze werden door de operationeel verantwoordelijke Studienamiddag: D1 - Waarnemer brandweer D2 - Medisch 8 25 van elke discipline bepaald en medegedeeld aan de deelnemers bij Crisisbeheersing bij Calamiteiten en Crisissituaties in zorginstellingen de aanvang van de oefening. Na afloop D2 - Waarnemer Medisch 20 kreeg elke discipline een rapport met ZH Malle & ZH Klina 82 daarin de positieve punten alsook De vraag is niet ‘als’, maar ‘wanneer’ zal iets gebeuren’? D3 - Politie 34 werk- en aandachtspunten. Het is een kwestie van tijd en een samenloop van D3 - Waarnemer politie 8 omstandigheden en factoren. De ervaring van de laatste Besluit jaren leert dat de schade die door een crisissituatie D4 - Civiele bescherming 8 Erik Genbrugge geeft aan dat: “het zelf wordt aangericht vaak minder ernstig is dan wat Defensie 3 organiseren van een dergelijke er door de wanorde wordt veroorzaakt, zowel tijdens D5 - Communicatie 14 multidisciplinaire rampoefeningen als na een incident (zoals brand, stormschade, D5 - Waarnemer Communicatie 3 heel wat kennis en kunde van de ontploffing,…). Door onvoldoende voorzorgen, organiserende ploeg vraagt.” Het voorbereiding en organisatie ontstaat chaos en paniek Fotograaf 14 gestructureerd opbouwen van de die vervolgens een nog grotere crisis veroorzaakt dan Pers 19 de oorspronkelijke situatie zelf. Zorginstellingen, van organisatie van een rampoefening Gemeente Malle 15 welke aard ook, vormen van nature uit al een hoog vergt heel wat tijd en overleg met alle Gemeente Zoersel 15 risico locatie. deelnemende disciplines en particuliere Spelleiding 15 partners. De organisatie van een Wie goede voorbereidingen treft, is vaak bij een crisissituatie minder kwetsbaar en schakelt direct over op DSI 30 multidisciplinaire rampoefening van accuraat en functioneel handelen. Welke calamiteit aanleiding geeft is nauwelijks relevant indien je over een een behoorlijke schaal vraagt ook goed calamiteitenplan beschikt. Rode Kruis Hulpverleners 125 een financiële inspanning van alle Ongevalsimulanten 98 Aan de hand van zeer praktijkgerichte voorbeelden proberen we gedurende deze voordracht een aanzet te geven partners. “Deze financiële middelen Medewerkers 30 tot inzichten in theorie en praktijk bij de preventie en beheersing van calamiteiten in zorginstellingen. Wat kan blijven niet enkel beperkt tot inzet van er mislopen? Waar trainen we nu al voor? Wat vergeten we al te vaak? Wat is het nut van oefenen? Wie moet ik Provinciebestuur 6 materialen, maar gezien de grote inzet oefenen? Laat ik mensen theoretisch of praktisch oefenen? Wat zijn de middelen van andere hulpdiensten die Totaal 623 van deelnemers dient ook hiervoor me helpen bij de beheersing van crisissen? Dit is een greep uit de vragen waar we gedurende de voordracht voldoende budget voorzien te worden. antwoorden op willen beginnen bieden. Expert Erik Genbrugge heeft jarenlange ervaring in crisisbeheersing in Bron: Rapport rampoefening “Thunderstorm” Malle, 2012 Catering en vervoersonkosten nemen zorgvoorzieningen. Recent zette hij een grootschalige rampoefening op in het ziekenhuis van Malle waaraan(Medisch) vallen niet enkel het Medisch Hulpdienst van Rode Kruis Vlaanderen een groot quotum van het budget in.” meer dan 600 hulpverleners deelnamen, hij is dan ook de referentie op dit terrein.en verpleegkundig personeel vanhet en DSI. Elke deelnemer kreeg een besluit Erik Genbrugge.‘getroffen’ ziekenhuis, maar ook reeks opdrachten, vooraf werden per OPLEIDING BESTEMD VOORMUG ploegen van het ziekenhuis St discipline de doelstellingen bepaald. De unieke gelegenheid om in een Directieleden, stafmedewerkers, preventieadviseurs en hoofdverpleegkundigen van zorgorganisatiesJozef Malle, AZ Klina Brasschaat, De opdrachten zijn afhankelijk van reële ziekenhuissetting te oefenen (ziekenhuizen, woonzorgcentra, serviceflats, dienstencentra, centra voor gehandicaptenzorg, psychiatrischeziekenhuis HH Lier en het Ziekenhuis de incidenten die zich voordoen en heeft in deze oefening voor een zorgvoorzieningen,…).UZA te Edegem. Verder ook de van het tijdstip dat de deelnemers grote meerwaarde gezorgd. Heel wat aan- en opmerkingen zijn enkel maar OPLEIDINGSDATA EN PLAATSFoto onder: Ziekenwagens wachten om geëvacueerden weg te brengen. aan het licht gekomen door de reële Donderdag 15 november te Antwerpen (Congrescentrum ALM te Antwerpen, Berchem - Filip Williotstraat oefensituatie. Kortom investeren in een 9, 2600 Berchem) soortgelijk project kan elk ziekenhuis en Dinsdag 13 november te Zwijnaarde, Gent (Huis Van de Bouw, Tramstraat 59, 9052 Zwijnaarde) elk interventieteam cruciale informatie opleveren. PROGRAMMA Ontvangst: 13u-13.30u met koffie • De rampoefening “Thunderstorm Inleiding: 13.30u-13.35u (Hilde Taillieu & Michael Van Buggenhout) Malle“ was een organisatie van Rode Sessie: 13.35u tot 16.30u (Erik Genbrugge) Kruis Vlaanderen hulpdienst provincie (tijdens de namiddagsessie wordt een pauze voorzien van 15 minuten) Antwerpen in samenwerking met INSCHRIJVINGSGELD AZ St. Jozef Malle onder leiding van Erik Genbrugge. Meer informatie 75€ per deelnemer (btw en syllabus inclusief) over Thunderstorm of grootschalige INSCHRIJVEN multidisciplinaire rampenoefeningen: Via www.zorganderstv.be Erik Genbrugge: egenbrugge@gmail.com Meer informatie en het online inschrijvingsformulier via: www.zorganderstv.be of 0474/26.55.1824 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 25
  • 14. Wachtlijsten in De wachtlijsten in Vlaamse woonzorgcentra zorgen reeds decennia voor verhitte discussies. Hoe lang zijn De weg naar D e we g n a a r m e e r t r a n s pa r a n t i e , Wachtlijsten in Vlaamse woonzorgcentra ze, hoe worden ze beheerd en wie staat er op deze lijsten. Elke voorziening beheert de wachtlijsten op zijn eigen, vaak historisch gegroeide wijze. Over het totaal aantal ouderen in Vlaanderen die wachten meer transparantie, op een plaats in het woonzorgcentrum naar hun keuze, kunnen we alleen maar schattingen maken. Regelmatig duiken er cijfers op in de media en tegelijkertijd start de discussie over het aantal ouderen die zich op verschillende lijsten tegelijkertijd inschrijven of er volgens anderen zelfs helemaal niet thuishoren. We kunnen de problematiek van wachtlijsten in de residentiële setting cijfermatig bekijken. Maar we kunnen dit ook bekijken vanuit het standpunt van de oudere die wachtende is op dat wat komen moet. Een oudere die definitief een groot hoofdstuk van zijn leven achter zich laat. Een oudere die voorgoed Wachtlijsten in Vlaamse woonzorgcentra de deur sluit van het huis of liever de ‘thuis’ waar hij vaak een leven lang heeft geleefd en gewoond. Nieuwe cyclus vormingen: Waar hij een gezin heeft gesticht en ’s avonds na het werk thuiskwam, waar hij verdriet heeft gekend alsook intens geluk. Een wetenschappelijke kijk op het ‘wachten’ dringt zich dan ook op. Dit rapport bevat de resultaten van Michael VAN BUGGENHOUT Vlaamse een groot Vlaams onderzoek naar wachtlijsten in Vlaamse woonzorgcentra. 246 woonzorgcentra die Prof. Dr. Bart VAN ROMPAEY dagelijks zorg dragen voor 28497 ouderen, gaven een unieke kijk op het beheer en de inhoud van hun Sofie DIERCKXSENS wachtlijsten. Dit cijfermateriaal werd aangevuld met de opinies van diverse specialisten zoals Kurt Stabel (Federatie Onafhankelijke Seniorenzorg), Tarsy Windey (Zorgnet Vlaanderen), Elke Vastiau (VVSG), prof. Dr. Jan De Lepeleire,… Dit boek wenst dan ook de aanzet te geven tot een heldere kijk op het beheer van wachtlijsten. Kortom de nodige transparantie voor beleidsmakers, zorgprofessionals, de ouderen en hun omgeving. Arbeidstijdreglementering in de zorg Michael VAN BUGGENHOUT is verpleegkundige en licentiaat in de gerontologie. Hij combineert Michael VAN BUGGENHOUT de functie van Managing partner bij ZorgAndersTv met die van zaakvoerder van Ablecare (www.ablecare.be), dat vanuit wetenschappelijke hoek diensten verschaft in de domeinen research, consultancy en scholing. Daarnaast is hij hoofdredacteur en uitgever van ZORG Magazine, een vakblad voor de zorgsector dat zich focust op evidence based beslissen en handelen. Professor Bart VAN ROMPAEY Professor Bart VAN ROMPAEY is doctor in de medische wetenschappen, licentiaat in de biomedische wetenschappen en bachelor verpleegkundige. Hij werkt aan de Universiteit Antwerpen, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen en is docent aan de Artesis Hogeschool Antwerpen. Hij stimuleert en organiseert onderzoek en onderwijs binnen verschillende aspecten van de verpleegkundige zorg. Woonzorgcentra Sofie DIERCKXSENS, studeerde verpleegkunde aan de Karel de Grote Hogeschool van Antwerpen. Michael VA N B U G G E N H O U T Sofie DIERCKXSENS Aansluitend startte ze een opleiding master in de verpleegkunde en vroedkunde aan de Universiteit Antwerpen om zich verder te bekwamen in management en onderzoek in de gezondheidszorg. Ze behaalde intussen haar diploma Master of Science in de verpleeg- en vroedkunde en werkte succesvol aan een masterproef over wachtlijsten in de ouderenzorg. Reeds meerdere malen organiseerden Anders vzw samen met Ablecare met succes studiedagen over het opmaken van een uurrooster in de zorgsector. Op vraag van deelnemers én zorgorganisaties wordt in het najaar van 2012 en het voorjaar van ISBN 978-90-8180-211-6 9 789081 802116 2013 een reeks vormingen georganiseerd over arbeidstijdreglementering en het opmaken van uurroosters. Elke sessie staat onder deskundige leiding van Franky Blomme (directiehoofd van de inspectie Toezicht op de Sociale wetten te Gent) en auteur van meerdere boeken over arbeidstijdreglementering.De wachtlijsten in Vlaamse woonzorgcentra zorgen reeds Doelgroep: Leidinggevenden die actief bezig zijn met het opmaken van een uurrooster in de zorgsector (ziekenhuizen, thuiszorg,decennia voor verhitte discussies. Hoe lang zijn ze, hoe worden gehandicaptenzorg, woonzorgcentra,...).ze beheerd en wie staat er op deze lijsten? Elke voorzieningbeheert de wachtlijst op zijn eigen, vaak historisch gegroeide Cyclus: Oost-Vlaanderenwijze. Over het totaal aantal ouderen in Vlaanderen die Locatie: Huis Van de Bouw, Zwijnaardewachten op een plaats in het woonzorgcentrum naar hun Uren: 13.30u-16.30ukeuze, kunnen we alleen maar raden. Een wetenschappelijke Data:kijk op het wachten dringt zich dan ook op. Dit rapport Woensdag 24/10/2012: Deeltijdse arbeid met oefeningen Donderdag 24/1/2013: Is mijn arbeidsreglement nog up to date?bevat de resultaten van een groot Vlaams onderzoek Donderdag 25/4/2013: Workshop overloon- en recuperatieberekeningnaar wachtlijsten in Vlaamse woonzorgcentra. 241 Donderdag 20/6/2013: De sociale inspectie op bezoekWoonzorgcentra die dagelijks zorg dragen voor meer dan28000 ouderen, gaven een unieke kijk op het beheer ende inhoud van hun wachtlijsten. Dit cijfermateriaal werdaangevuld met de opinie van diverse experten zoals: Kurt Cyclus: Antwerpen Locatie: Congrescentrum ALM, Berchem (Antwerpen)Stabel (Federatie Onafhankelijke Seniorenzorg), Tarsi Windey Uren: 13.30u-16.30u(Zorgnet Vlaanderen), Elke Vastiau (VVSG) en prof. Dr. Jan De Data:Lepeleire. Dinsdag 23/10/2012: Deeltijdse arbeid met oefeningen Donderdag 17/1/2013: Is mijn arbeidsreglement nog up to date?U kan dit boek bestellen via: Donderdag 18/4/2013: Workshop overloon- en recuperatieberekening www.zorganderstv.be/boeken Donderdag 13/6/2013: De sociale inspectie op bezoekDe weg naar meer transparantie, wachtlijsten inVlaamse woonzorgcentra Inschrijven voor telkens 1 workshop:Auteurs: Michael Van Buggenhout, prof.dr. Bart Van 105€ per deelnemer (voor 1 workshop inclusief de syllabus)Rompaey & Sofie Dierckxsens 95€ per deelnemer (bij elke 2e en volgende deelnemer van dezelfde organisatie) Inschrijven voor de 4 workshops:Jaar uitgave: 2012, Eerste druk. (p.: 96) Deze vormingen zijn een 395€ per deelnemer (voor de 4 workshops inclusief de syllabus)ISBN: 9789081802116 organisatie van Anders vzw 355€ per deelnemer (bij elke 2e en volgende deelnemer van en Ablecare bvba.Basisprijs: 25€ (btw & verzending in België inclusief) dezelfde organisatie) Met de steun van: Nieuwe Inschrijven en meer info via: www.zorganderstv.be uitgave26 ZORGMAGAZINE www.get.be ZORGMAGAZINE 27
  • 15. Mededingingsrecht belang wordt de WEM nageleefd voor zover de toepassing van de WEM de vervulling van de door of krachtens de wet toevertrouwde taak niet verhindert. In tegenstelling tot wat soms wordt gedacht staat de WEM of heten het recht op mededingingsrecht in het algemeen op zich niet gelijk met ‘meer marktwerking’ en ‘commercialisering’. Het vrij laten van erelonen van ziekenhuisartsen en tarieven voor ziekenhuisprestaties en het afschaffenkwaliteitsvolle zorg van bijvoorbeeld programmatienormen van (medisch-technische) diensten zijn eerder uitingen van meer marktwerking. Deze standpunten zijn evenwel niet eigen aan het gewoon toepassen van hetTot voor kort kreeg de impact van het mededingingsrecht in de Belgische gezondheids- mededingingsrecht maar zijn het gevolg van een politieke keuze. De keuze in eenzorg nauwelijks aandacht. Fuserende ziekenhuizen hebben tot op heden in België zeker gezondheidszorgsysteem voor meerniet de gewoonte om de voorgenomen fusie te melden aan de Raad voor Mededinging. marktwerking staat los van de vraag of het mededingsrecht geldt voor ziekenhuizen. Win 1 van de vijf gratisUit de Wet Economische Mededinging (WEM) volgt nochtans dat bij een fusie van twee exemplaren van dit boek!of meer onafhankelijke ondernemingen, die elk een omzet van 40 miljoen euro realiseren Concurrentie in de zorg Mail ‘mededinging’ met Ook in de markt met programmatienormen uw contactgegevens naaren samen een omzet van 100 miljoen euro hebben, een aanmelding noodzakelijk is. en (redelijk) vaste prijzen en tarieven redactie@ablecare.be.Ziekenhuizen zijn immers ondernemingen in de zin van het mededingingsrecht en is concurrentie in de zorg mogelijk. Ziekenhuizen kunnen volgens Stefaanmoeten zich dus aanmelden in geval van fusie. Stof tot nadenken… dr. Diego Fornaciari Callens, hoogleraar gezondheidsrechtbracht deze complexe materie samen in een lijvig boek. van de K.U. Leuven, concurreren op basis aangaan van fusies, het uitbouwen van een uitwisselen van vertrouwelijke informatie van prijs vermits ze al dan niet (ereloon) dominante positie, het afsluiten van de vele over ziekenhuizen, enz. worden gemaakt.Wanneer we spreken over fusies en Concentratieregels machtspositie, evenmin toegepast? Dr. supplementen kunnen vragen. Ze kunnen overeenkomsten in de ziekenhuissectormededinging, wordt er vaak spontaan Het is merkwaardig dat in België, in Diego Fornaciari geeft aan dat het foutief is ook kiezen om bepaalde zorgprogramma’s – bijvoorbeeld tussen een ziekenhuis en Besluitgedacht aan elektriciteitsleveranciers, tegenstelling tot in de buurlanden, om te denken dat de Wet op Economische en (medisch-technische) diensten al dan een ander ziekenhuis (in het kader van Dr. Fornaciari geeft in dit boek alvast eenbanken en verzekeraars die samensmelten. ziekenhuizen bij een fusie de Mededinging niet van toepassing zou zijn niet aan te bieden, enzovoort. een associatie of groepering), tussen nieuwe kijk op het gezondheidszorg-Nochtans kunnen we vaststellen dat de mededingingswet vaak niet toepassen. Dit op Belgische ziekenhuizen. Ziekenhuizen landschap en op gezondheidsrecht. Delaatste vijf jaar ook ziekenhuizen steeds doet verschillende vragen rijzen. Heeft het zijn wel degelijk ondernemingen. “Ze Met dit boek over mededinging in de “Het toepassen van auteur gaat op een transparante wijze metmeer samenwerken en uiteindelijk fuseren. niet-aanmelden van fusies in ziekenhuizen te streven immers op duurzame wijze een gezondheidszorg en kwaliteitsvolle zorg de lezer op zoek naar de toepassing enDenk maar aan het Jessaziekenhuis economische activiteit na; ze bieden toont Dr. Diego Fornaciari aan dat de het mededingingsrecht de gevolgen van het mededingingsrecht in- de fusie van het Hasseltse Virga “Het hebben van een op zelfstandige wijze producten en/of onwetendheid, de onzekerheid of de angst op ziekenhuizen staat de gezondheidszorg en kijkt na of dat rechtJesseziekenhuis, Salvator en het Herkse niet-winstgevend doel diensten aan op de ‘markt’.” Het hebben bij ziekenhuizen omtrent de toepassing en niet gelijk aan het rekening kan houden met de belangenSint-Ursula-ziekenhuis. Zij sloten twee jaar van een niet-winstgevend doel en/of het de gevolgen van de Wet Economische van de patiënt en meer in het bijzondergeleden een huwelijk. Recent, hebben ook en/of het krijgen van krijgen van subsidies verandert niets aan Mededinging onterecht is. De auteur introduceren van meer met zijn recht op kwaliteitsvolle zorg,Het Heilig Hartziekenhuis (HHRM) en het subsidies verandert het feit dat ziekenhuizen ondernemingen toont aan dat de doelstellingen van het marktwerking.” voorgeschreven in artikel 5 van de WetStedelijk Ziekenhuis (SZR) van Roeselare zijn. Het is ook niet omdat artikel 2 mededingingsrecht eigenlijk niet zo ver af Patiëntenrechten.een fusieprotocol afgesloten. Ten laatste niets aan het feit uit de Ziekenhuiswet voorschrijft dat liggen van wat ziekenhuizen nastreven. een ziekenhuis en een arts, tussen eenop 31 december 2014 moet dit protocol dat ziekenhuizen ziekenhuizen een opdracht van algemeen Het mededingingsrecht wil concurrentie ziekenhuis en een farmaceutische firma/ Het boek “De wisselwerking tussenuitmonden in een fusieakkoord. Het belang hebben dat ziekenhuizen geen beschermen als een middel om welvaart distributeur van medische hulpmiddelen het mededingingsrecht en het rechtfusieziekenhuis zal beschikken over 1.213 ondernemingen zijn.” economische activiteiten verrichten en van consumenten te verhogen en – en bij het toetreden als lid tot een op kwaliteitsvolle zorg van de patiënt.”erkende ziekenhuisbedden. Na de realisatie maken met een gebrek aan kennis omtrent niet als ondernemingen moeten worden een efficiënte allocatie van middelen beroepsorganisatie van ziekenhuizen. Bij (315 pagina’s) van dr. Diego Fornaciarivan de nieuwbouw in Oekene zal de de Wet economische Mededinging. Als de beschouwd. Het is wel een feit dat in te garanderen. Eigenlijk streeft al deze overeenkomsten en gedragingen werd uitgegeven bij:spreiding van de zorgprogramma’s over de concentratieregels uit de WEM niet worden geval van het verrichten van diensten van het mededingingsrecht ernaar om moet er worden op toegezien dat erverschillende campussen worden voltooid. toegepast, worden de andere bepalingen algemeen economisch belang, de regels ziekenhuiszorg tegen een zo laag mogelijke geen verboden afspraken, bijvoorbeeld Uitgeverij die KeureTijd om in tijden van fusies stil te staan bij van de WEM, zoals het verbod op van het mededingingsrecht niet altijd prijs en een zo hoog mogelijk niveau van afspraken omtrent supplementen, omtrent ISBN 978 90 4861 1713een topic dat hieraan rechtstreeks en nauw afspraken die de concurrentie verhinderen moeten worden toegepast. Bij het beheer kwaliteit aan patiënten aan te bieden. Doe het al dan niet toegankelijk maken van met bestelcode 202 118 605 viaverbonden is: het mededingsrecht. of beperken en het verbod op misbruik van van diensten van algemeen economisch doelstelling moet ook centraal staan bij het nieuwe technologie in de zorg, omtrent het www.diekeure.be 28 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 29
  • 16. 10-11-12 BRUSSELS EXPO /10/2012 !" #$% &$"() Welkom! Op 10, 11 en 12 oktober 2012 verwelkomen wij u graag in Brussels Expo voor de 7de editie van HEALTHCARE, hét vakevent voor de Belgische zorgprofessional. Ook dit jaar weer kunt u op HEALTHCARE terecht voor een boeiende mix van vernieuwende toeleveranciers, inspirerende producten en prikkelende innovaties. Daarbij zoals steeds een uitgekiend - grátis - seminarie- programma op niveau. U ontdekt het binnenkort allemaal op www.health-care.be. Be our guest! In 2012 leggen wij graag de focus op hospitality, met enkele boeiende sprekers en denkers over gastvrijheid en klantgerichtheid in en om de zorg. YOUR FOCUS ON CARE Houdt u alvast uw agenda vrij? Tot dan! Innovation 2 Care Awards Ook dit jaar weer kunnen exposanten en zorgorganisa- ties meedingen naar één van de felbegeerde Innovatie Awards: I2C Tools (innovaties uit het werkveld), Concept (innovatieve bouwconcepten) en Industry (vernieuwende producten en diensten van toeleveranciers). Hospitality Award FOCUS ON FOCUS ON FOCUS ON FOCUS ON FOCUS ON Daarnaast reikt HEALTHCARE i.s.m. HFDV dit jaar voor CARE FACILITY INTERIORS BUILDING IT de eerste maal de Hospitality Award uit. Zo willen wij PROJECTS gastvrijheid en klantgerichtheid in de zorg de aandacht geven die het verdient. Dingt u mee naar de titel van ‘meest gastvrije zorgorganisatie’? Meer weten? Wij bezorgen u graag de informatiefiche. Een e-mail naar healthcare@probis.be volstaat.VAKBEURS ZORGSECTORHEALTHCARE201230 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 31
  • 17. Meer tijd voor de grote voorraden. via opeenvolgende vraagstellingen door van toepassing in meerdere landen te dringen tot de kern van een probleem, waaronder ook België. Momenteel zijn 3. Hou de stroom in gang Kanban voor optimalisatie van voorraden er 3 ziekenhuizen in Vlaanderen die De stroom in gang houden doen we door en logistieke stromen, spaghetti- deze methodiek implementeren op hunpatiënt dankzij alle waardetoevoegende stappen achter diagrams om trajecten en loopafstanden verpleegafdelingen. elkaar te plaatsen, te zorgen voor een zo te visualiseren, …). evenwichtig mogelijke planning en voor Productive Ward® is een zo weinig mogelijk onderbrekingen. Een van de grote verdiensten van veranderingsaanpak gericht op het Lean is de grote toegankelijkheid, ook verbeteren van de kwaliteit van zorg, op deProductive Ward Het vermijden van storingen tijdens voor de basis. Voor Lean hoef je geen toename van de patiëntentevredenheid, de zorgverlening, een goede statisticus of ingenieur te zijn, heb je geen op de toename van de arbeidssatisfactie ® opnamespreiding, het anticiperen op gesofisticeerde software nodig of een van de medewerkers en op doelmatiger ontslagplanning, flexibele uurroosters dure opleiding. Lean heeft veeleer met werken door het terugdringen van aangepast aan de activiteiten, zijn maar ‘gezond verstand’ te maken. verspilling. Hierdoor ontstaat meer enkele voorbeelden ter illustratie van dit tijd en waarde voor de patiënt. HetLean denken en doen: modewoord 3e principe. 4. Ontwikkel wat de klant vraagt alleen “Productive Ward® is een veranderingsaanpak richt zich op de primaire processen binnen de verpleegafdeling en heeft als uitgangspunt om continu de zorg en deof ‘gezond boerenverstand’ wanneer de klant het vraagt (‘pull’- principe) De bedrijfsprocessen stroomlijnen en heeft als uitgangspunt om continu de zorg en de patiëntenbegeleiding te verbeteren. De aanpak is gericht op het stimuleren van teams op de verpleegafdeling, om zelf het heeft weinig zin als er niemand zit op te patiëntenbegeleiding te eigen werk te herstructureren, of het nuNa onder andere de VS, het Verenigd Koninkrijk en Nederland wachten. Enkel wanneer er vraag is van verbeteren.” gaat om de geneesmiddelendistributie, de patiënt heeft het zin de keten in gang te het multidisciplinair overleg, het hanterenraken ook de Vlaamse ziekenhuizen overtuigd van de meerwaarde zetten (‘pull’). Het op voorhand inschrijven Van Lean naar Productive Ward®, van richtlijnen of het organiseren vanvan de toepassing van Lean op de bedrijfsprocessen. De in de van patiënten die misschien niet opdagen procesverbetering voor verpleegkun- de voorraad op afdeling. De eigen is dus volgens Lean uit den boze. digen door verpleegkundigen... werkomgeving wordt efficiënter ingerichtautomobielindustrie ontstane methodologie blijkt immers verrassend Productive Ward® is een gepatenteerde en de zorg voor de patiënt verbetert. 5. Verbeter voortdurend en streef naar methode, ontwikkeld in het Verenigdgoed te werken in tal van andere sectoren. De 5 grote uitgangspunten perfectie Koninkrijk door het Institute for Innovation In het Verenigd Koninkrijk slaagt men er De perfectie bestaat niet maar het and Improvement van de NHS samen in gemiddeld 30% meer tijd bij de patiëntvan Lean zijn dermate universeel, dat ook ziekenhuizen ze met Lean-gedachtegoed streeft ernaar met McKinsey. Deze methode, te spenderen, o.a. door de tijd voor desucces integreren in hun klinische en ondersteunende processen. via voortdurend leren en verbeteren. Werkstandaarden worden dus aangepast gebaseerd op Lean-management, Kaizen en projectmanagement is intussen medicatieronde met 50% te verminderen en die voor de dagelijkse overdrachtenWelke zijn die uitgangspunten en hoe De klant (patiënt) staat altijd centraal. zal willen en wat de prioriteiten zijn in met nieuwe inzichten of op basis vankunnen we ze integreren in de zorg? Hij is de ontvanger van je product of de patiëntverwachtingen. Vanuit de gemaakte fouten. ‘Alles kan beter’, steeds Figuur 1: kerndimensies van Productive Ward® dienst. Alleen hij bepaalt de waarde lean-principes doe je alleen dat wat van opnieuw.1. Plaats de klant centraal – specifieer ervan. Het is dus belangrijk te weten wat waarde is voor je patiënt.waarde voor de klant de patiënt vandaag wil, wat hij morgen Kenmerkend voor de aanpak van Lean 2. Verbeter de waardestroom en is onder andere de deelname van alle elimineer verspilling medewerkers. Door de dienstverlening te AUTEURS Om een onderscheid te maken tussen bekijken door de ogen van de patiënt werk Marc Segers1, Krista Vandenborre 1, Ellen Decamps2 waarde voor de patiënt en verspilling je per definitie dienstoverschrijdend. Lean is het nuttig een waardestroom op te heeft daarenboven een zeer uitgesproken Ann Socquet2 stellen. Daarbij brengen we de diverse bottom-up benadering, waarbij de stappen in de zorgverlening in kaart werkvloer een cruciale rol speelt in het 1 Alfa Management Consulting (www.alfamc.be, marc.segers@alfamc.be) en bepalen we voor elke activiteit of proces van veranderen/verbeteren. 2 Regionaal Ziekenhuis Sint-Maria Halle (www.regzhsintmaria.be) ze waarde toevoegt voor de patiënt. Daarnaast is er de sterke visuele insteek, Vervolgens komen we tot verbetering waarbij prestatie- en verbeterborden door de niet-waardetoevoegende de onderlinge communicatie faciliteren. stappen te minimaliseren. Voorbeelden Verder is er de beschikking over een hele van niet-waardetoevoegende stappen zijn reeks tools, vaak eenvoudige en efficiënte ‘wachten’, onnodig over en weer lopen, technieken (bvb. 5S-methode voor zoeken naar materiaal en gegevens, (te) organisatie van de werkplek, 5 Why’s om32 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 33
  • 18. met 30%. Bovendien is er een gevoelige Figuur 2: Productive Ward® Het project beperkt zich immers niet tot Foto’s 2 & 3: ‘Voor’ en ‘Na’: de module “goed georganiseerde afdeling”stijging van de kwaliteit en de veiligheid optimalisatie op de verpleegeenheden,van de zorg. maar heeft vertakkingen naar VOOR NA andere klinische diensten, apotheek,Productive Ward® (vertaald in het administratie, logistiek, technische dienst,Nederlands als ‘het productieve …verpleegteam’) bestaat uit modules diegefaseerd moeten doorlopen worden De aanpak op de verpleegafdelingendoor de afdeling. Hierdoor ontstaat ook is zeer hands-on. Geen oeverlozeecht een cultuurverandering: men gaat de vergaderingen, geen uitgebreideverbetercyclus meerdere malen doorlopen presentaties. Daarentegen zeer veelen zo leert men als team verspilling inspraak vanuit de werkvloer, het zelf aanherkennen, een aanpak formuleren, de slag gaan om de werkprocessen opverbeteren en borgen. Per afdeling Productive Ward® - van de theorie worden illustreren we aan de hand van de afdeling onder de loep te nemen, zelfwordt een voortgangsrapportagebord naar de praktijk de opstart van Productive Ward® in het activiteitsmetingen uitvoeren, bestaandegeïnstalleerd waarbij op een visuele Met Productive Ward® kan je als Sint-Maria Ziekenhuis in Halle. situaties in kaart brengen via video enmanier de voortgang op regelmatige ziekenhuis niet in je eentje aan de slag. De foto’s, indicatoren opstellen, …basis wordt weergegeven. implementatie vergt een ziekenhuisbrede Begin 2012 nam het ziekenhuis de licentie en begeleiding door een door de beslissing te kiezen voor Productive Ward® Dit zorgt voor een nieuwe dynamiekDe 3 basismodules zijn verplicht en NHS erkende instantie. als methodologie voor optimalisering van op de afdelingen, waarbij sommigein die volgorde te doorlopen door alle de processen op de verpleegafdelingen. medewerkers verrassend creatief uit deafdelingen. Ze vormen immers de basis “Men doorloopt de Ze ging voor de begeleiding ervan in zee hoek komen (bvb. voor de reorganisatievan waaruit de rest van de modules verder verbetercyclus meerdere met Marc Segers en Krista Vandenborre van de lokalen op de verpleegafdelingen)werken. Na de 3 basismodules worden van Alfamanagementconsulting. Er is en waarbij de multidisciplinairede themamodules aangevat, waarbij de malen en zo leert men voor geopteerd om 2 verpleegafdelingen samenwerking nieuwe vormen aanneemtafdeling achtereenvolgens keuzes kan als team verspilling parallel op te starten, een gemengde (bvb. schoonmaakmedewerkers die inmaken uit de 8 mogelijke topics, in functie afdeling chirurgie-interne geneeskunde dialoog treden met verpleegkundigenvan de specifieke problematiek op de herkennen, een aanpak en een afdeling SP-cardio-pulmonaal. over orde in de patiëntenkamers,afdeling. Het doorlopen van alle modules formuleren, verbeteren Belangrijk is om te kiezen voor afdelingen verpleegkundigen en kinesitherapeutenop een afdeling vergt ongeveer 2 tot 3 jaar. met een stabiele leiding, met voldoende die betere afspraken maken overMeerdere afdelingen kunnen simultaan en borgen.” bestaffing en met een duidelijke het tijdstip voor therapie, artsen enhet programma doorlopen. Naast Voor de Belgische ziekenhuizen veranderbereidheid. De ervaringen van de verpleegkundigen die samen brainstormen “We dachten dat we goed bezig waren, maar weProductive Ward® voor de klassieke gebeurt deze begeleiding door pilootafdelingen hebben immers een grote over efficiëntere zaalrondes). Ook de kunnen nog heel wat verbeteren.”verpleegafdelingen zijn momenteel Alfamanagementconsulting, een invloed op de perceptie en promotie van sterke focus op visueel management, Uitspraak van een verpleegkundige van de afdeling Spvarianten in voorbereiding voor o.a. het kleinschalig adviesbureau voor dit project in de rest van het ziekenhuis. met het voortgangsrapportagebord alsoperatiekwartier, de poliklinische zorg en de gezondheidssector. Hoe deze blikvanger in de centrale gang op degeestelijke gezondheidszorg. samenwerking kan geconcretiseerd Naast de 2 externe projectbegeleiders afdeling zorgt voor een nieuwe vorm van inzake kwaliteit, veiligheid en efficiëntie die de magneetziekenhuizen in praktijkFoto 1: De wekelijkse bordbespreking heeft het ziekenhuis gekozen voor 2 groepsdynamica, al was het in het begin op een eenvoudige en weinig tijdrovende toegepast. verpleegkundig leidinggevenden als wennen aan de wekelijkse bordbespreking manier worden geregistreerd. Naast Na 6 maanden zijn 2 van de 3 interne projectleiders. Samen spenderen (foto 1). ziekenhuisbrede indicatoren kan iedere basismodules geïmplementeerd en is de Ann en Ellen ongeveer het equivalent afdeling kiezen voor eigen specifieke 3e in uitvoering. van 1 VTE aan deze opdracht. Het is de De cultuurverandering is ontegensprekelijk indicatoren. De afdeling Sp werkt zo In de loop van de maand september bedoeling dat de interne projectleiders de ingezet: er wordt gediscussieerd over aan orde op de patiëntenkamer, aan worden 2 nieuwe (chirurgische) diensten implementatie autonoom verder zetten kwaliteit en veiligheid, efficiëntie en samenwerking met kinesitherapeuten geïnitieerd. na de afwerking van de 3 basismodules efficiënt werken en de afdeling heeft een en aan valincidenten. De afdeling op de 2 pilootafdelingen, die worden gedaanteverandering ondergaan. Lokalen CD koos o.a. voor het ontstaan van Zowel de hoofdverpleegkundigen als de begeleid door de externe consultants. Via kregen een nieuwe bestemming, stocks decubitus op de afdeling, voor medewerkers zijn enthousiast. “Waarom het principe van ‘train the trainer’ worden zijn tot een minimum gereduceerd, niet- patiëntenidentificatie en voor correcte hebben we hier zelf niet eerder aan de nodige kennis en vaardigheden gebruikte materialen en uitrusting zijn verbandwisseling bij centrale katheters. gedacht en werk van gemaakt”, “het is overgedragen van de consultants op de verwijderd. D.m.v. visuele markeringen is Op deze manier stijgt de professionaliteit nu toch veel gemakkelijker”, “we verliezen interne projectleiders. het bovendien een koud kunstje om alles van de verpleegkundigen, verbetert de veel minder tijd” zijn vaak gehoorde Vooraleer van start te gaan op de netjes en op de juiste plaats te houden. multidisciplinaire samenwerking, verhoogt uitspraken op de 2 afdelingen. Het beste afdelingen zelf is geopteerd voor een Het voortgangsrapportagebord laat ook de autonomie van de medewerkers en bewijs dus dat Lean inderdaad ‘gezond ziekenhuisbrede informatiecampagne. de resultaten zien van de indicatoren worden dus ook enkele principes van boerenverstand’ is.34 ZORGMAGAZINE ZORGMAGAZINE 35
  • 19.   ZORGTALENT  GEZOCHT?    SNELHEID  Met  spoed  een  oplossing  nodig?    Reflex  is  er  altijd  voor  u,  7  dagen  per  week  van  7  tot  22  u.  Een  acuut  of  structureel  personeelstekort,  i achts  of  overdag?  Reflex  stelt  u  snel  de  juiste  mensen  voor.    PROFESSIONALITEIT  Onze  zorgmedewerkers  versterken  uw  afdelingen.    Ze  maken  het  werk  lichter  voor  uw  vaste  equipe.  Ze  zijn  snel  inzetbaar  en  bieden  uw  patiënten  de  kwaliteit  waar  uw  instelling  voor  staat.  Ze  worden  hiervoor  speciaal  gescreend  en  geselecteerd  door  een  team  dat  de  sector  door  en  door  kent.  Heel  wat  van  onze  consulentes  werkten  zelf  als  verpleegster.  Zij  weten  hoe  belangrijk  teamwork,  zin  voor  detail,  enthousiasme,  inzet  en  vakkennis  zijn.  Zo  bent  u  altijd  zeker  van  de  juiste  m/v  op  de  juiste  plaats.  Regelmatige  evaluaties  helpen  u  en  onze  mensen  nóg  beter  samen  te  werken.                                                                                                              DE  JUISTE  VERHOUDING  Met  flexibel  zorgpersoneel  stemt  u  uw  interne  vraag  perfect  af  op  het  externe  talentaanbod.      U  hoeft  zelf  geen  arbeidsintensieve  (en  dus  dure)    selectieprocedures  uit  te  voeren.  U  beslist  op  basis  van  duidelijke  offertes  en  correcte  voorstellen.  Reflex  beperkt    uw  administratieve  rompslomp  tot  een  minimum,  onder  meer  met  een  eenvoudig    maar  gedetailleerd    facturatiesysteem.         Reflex  Interim  nv,  Frankrijklei  128-­130,  2000  Antwerpen,  T.  03/213.91.91,  F.  03/213.91.99     antwerpen@reflexinterim.be