• Save
Lecture 5, 6
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
3,268
On Slideshare
2,191
From Embeds
1,077
Number of Embeds
3

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
1

Embeds 1,077

http://munhkjargal.blogspot.com 969
http://www.munhkjargal.blogspot.com 103
http://www.munhkjargal.blogspot.com.au 5

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. ¯éëäëèéí ñèñòåì Лекц 5, 6
  • 2. Àãóóëãà• ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Òîâ÷ ò¿¿õ• Ñèñòåìèéí àíãèëàë, òºðë¿¿ä• Øèíý ¿ãñ
  • 3. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Êîìïüþòåð ñèñòåì íü: • Õýðýãëýã÷èä • Ïðîãðàìóóä • ¯éëäëèéí ñèñòåì • Òåõíèê õàíãàìæ ãýñýí äýä õýñã¿¿äýýñ òîãòîíî.
  • 4. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• ¯éëäëèéí ñèñòåì íü êîìïüþòåðèéí òåõíèê áîëîí êîìïüþòåð äýýð àæèëëàõ õ¿í õî¸ðûã õîëáîã÷ ïðîãðàì þì.• ¯éëäëèéí ñèñòåì íü áóñàä ïðîãðàìóóäûí àæèëëàõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèöóóëàã÷ ¿íäñýí ïðîãðàì þì.• ¯éëäëèéí ñèñòåì íü êîìïüþòåð àñàõàä õàìãèéí ò¿ð¿¿íä à÷ààëàãäàæ, êîìïüþòåð àñààëòòàé õóãàöààíä ¿ðãýëæ àæèëëàñààð, êîìïüþòåð óíòðàõàä ë äóóñäàã ïðîãðàì þì.• Êîìïüþòåð äýýð àæèëëàõ áóñàä á¿õ ïðîãðàìóóä íü ¿éëäëèéí ñèñòåìèéí ôóíêö¿¿äýýð äàìæóóëæ êîìïüþòåðèéí òåõíèêèéã ýçýìøèíý.• ¯éëäëèéí ñèñòåì íü áóñàä á¿õ ïðîãðàìóóäûã õýðõýí àæèëëóóëàõ áîëîí òýäíèé íóóöëàë õàìãààëàëò, àëäààã øèéäýõ áîëîí áóñàä á¿õ àñóóäëûã øèéääýã.
  • 5. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• ¯éëäëèéí ñèñòåì íü ìàø îëîí ÿíç áàéäàã: • MS-DOS (Disk Operation System) • Windows • Unix • Linux • Macintosh
  • 6. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• 1950 îíû ¿åä àíõíû êîìïüþòåð ¿¿ññýí (mainframe).• Òîì çààë ä¿¿ðãýõýýð õýìæýýòýé ýíý ýõíèé ¿åèéí êîìïüþòåðóóäàä ¿éëäëèéí ñèñòåì ãýæ áàéõã¿é áàéñàí.• Èéì êîìïüþòåðòàé àæèëëàõûí òóëä ïåðôîêàðòûã õýðýãëýäýã áàéâ.• Ïåðôîêàðò íü îëîí í¿õ ãàðãàñàí óðò öààñ þì.• Êîìïüþòåð óã öààñíû í¿õí¿¿äèéã íü êîìàíä áîëãîí õ¿ëýýí àâ÷ çààñàí ¿éëäë¿¿äèéã (õàìãèéí ýíãèéí íýìýõ õàñàõ ã.ì) õèéäýã áàéâ.
  • 7. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Ýíý íü ìàø èõ öàã ¿ðñýí, öººí òîîíû õ¿í ë îéëãîõ àæèë áàéëàà. Ó÷èð íü á¿õ êîìàíä áîëîí ºãºãäë¿¿ä íü õî¸ðòûí òîîëëûí ñèñòåìýýð ºãºãääºã áàéâ. • 10101110101011101010101 (3+17)• Óäàëã¿é ïðîãðàì÷ëàëûí õýë ãàð÷ èðñíýýð êîìàíäûã õî¸ðòûí òîîëëûí ñèñòåìä áèø õàðèí õ¿í îéëãîõîîð àíãëè ¿ã õýðýãëýí ºãºõ áîëîìæòîé áîëñîí. • Add 25, 56 (25 + 56) • Sub 58, 5 (58 - 5)
  • 8. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Óäàëã¿é ºãºãäºë õàäãàëàõ òºõººðºìæ¿¿ä ãàð÷ èðëýý. (floppy disk, hard disk)• Ýíý íü áè÷èãäñýí ïðîãðàìóóäûã ïåðôîêàðò äýýð öààñàí õýëáýðýýð áèø õàðèí ñîðîíçîí äèñê äýýð õàäãàëàõ áîëîìæòîé áîëãîñîí.• Ñîðîíçîí äèñêíèé ºãºãäë¿¿äèéã äàõèí ººð÷ëºí øèíýýð áè÷èæ áîëäîã òóë òóí ¿ð àøèãòàé áàéâ.
  • 9. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Ñîðîíçîí äèñê äýýð ºãºãäëèéã ÿàæ õàäãàëàõ âý ãýñýí àñóóäàë ãàðëàà.• ¯¿íèé øèéäýëä “ôàéë” ãýñýí îéëãîëò ¿¿ñýâ.• Ýäãýýð ôàéëóóä áîëîí ñàíàõ îé, ïðîöåññîð õîîðîíä àæèëëàãààã çîõèöóóëàõ æèæèã æèæèã äýä ïðîãðàìóóäûã áè÷èâ.• Êîìïüþòåð äýýð õèéãääýã ºðãºí õýðýãëýãääýã åðºíõèé ¿éëäë¿¿äèéã íýãòãýí íýã ïðîãðàì áîëãîí á¿ëýãëýñíýýð àíõíû ¿éëäëèéí ñèñòåì ¿¿ñëýý. • Äèñêýí äýýð þó áàéãààã õàðàõ • Ôàéë ¿¿ñãýõ, ººð÷ëºõ, õóóëàõ, óñòãàõ • Ïðîãðàìûã àæèëëóóëàõ, çîãñîîõ, äóóñãàõ • Äýëãýöýíä ïðîãðàì áîëîí ôàéëóóäûã õàðóóëàõ ôóíêö¿¿ä ã.ì
  • 10. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Êîìïüþòåð äýýð àæèëëàõàä øààðäëàãàòàé õàìãèéí åðºíõèé ýäãýýð ôóíêö¿¿äèéã àãóóëñàí ïðîãðàì íü êîìïüþòåðèéã àñàõàä ë äèñêíýýñ êîìïüþòåðèéí ñàíàõ îéä à÷ààëàãäàí õýçýý áîë õýçýý õýðýãëýãäýõýä áýëýí õ¿ëýýæ áàéäàã áîëñîí.• Ýíý ïðîãðàìûã ¿éëäëèéí ñèñòåì (Operation System) ãýõ áîëñîí.
  • 11. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Èéì ¿éëäëèéí ñèñòåìèéí à÷ààð êîìïüþòåðèéí ïðîãðàì áè÷èæ ÷àääàãã¿é õ¿ì¿¿ñ ÷ êîìïüþòåð àøèãëàõ áîëîìæòîé áîëñîí.• ¯¿íèé òóëä ¿éëäëèéí ñèñòåìèéíõýý êîìàíäóóäûã ë õýðýãëýæ ìýääýã áàéõàä øààðäëàãàòàé. • Dir • Copy • Delete • Cd ã.ì
  • 12. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• UNIX áîë õàìãèéí ýðòíèé ¿éëäëèéí ñèñòåì¿¿äèéí íýã þì.• UNIX-èéã àíõ ãàð÷ èðýõýä äýëõèéä îäîî ºðãºí àøèãëàãäàæ áàéãàà ïåðñîíàë êîìïüþòåð (pc áóþó personal computer) ãàð÷ èðýýã¿é áàéâ.• Ýíý ¿åä îëîí çóóí ìÿíãàí äîëëàðûí ¿íýòýé òîì êîìïüþòåðóóä áàéñàí.• Ýäãýýð äýýð UNIX ¿éëäëèéí ñèñòåì áàéäàã áàéâ.
  • 13. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Óäàëã¿é àíõíû ïåðñîíàë êîìïüþòåðóóä ãàð÷ èðñýí (1970).• Òýä áîë îâîð õýìæýýãýýð ìàø æèæèãõýí, ¿íý ºðò㺺𺺠÷ õÿìäõàí áîëñîí áàéâ.• Ýíý êîìïüþòåð äýýðõ ¿éëäëèéí ñèñòåìèéã îäîîãèéí Microsoft êîìïàíèéí åðºíõèéëºã÷ Bill Gates áè÷èæ MS-DOS ãýæ íýðëýâ.• Ïåðñîíàë êîìïüþòåðóóä ìàø õóðäíààð íèéãýìä îðæ èðýõèéí õàìòààð MS-DOS ¿éëäëèéí ñèñòåì òàðæ áàéëàà.
  • 14. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• UNIX íü ïåðñîíàë êîìïüþòåðèéí òåõíèêò òààðäàãã¿é òóë ïåðñîíàë êîìïüþòåðóóäàä çîðèóëàí UNIX ìàÿãèéí ¿éëäëèéí ñèñòåì áè÷èãäñýí íü LINUX ¿éëäëèéí ñèñòåì þì.• UNIX áîëîí LINUX ¿éëäëèéí ñèñòåì¿¿äèéí êîìàíäóóä áîëîí çàð÷èì íü èæèëõýí áàéäàã.
  • 15. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• 1980-ä îíû äóíäóóð Windows 3.1 ãàðñíààð ýíãèéí õ¿ì¿¿ñ êîìïüþòåðòàé àæèëëàõ áîëîìæ ýðñ ºíäºð áîëëîî.• Ýíý ¿éëäëèéí ñèñòåìä õóëãàíà àøèãëàõ áîëîìæòîé áîëñíîîð êîìàíä ºã÷ àæèëäàã ¿éëäëèéí ñèñòåì¿¿äèéã ýðñ äàâàìãàéëàí ãàð÷ èðñýí.• DOS áîëîí Windows íü Linux, Unix-èéã áîäâîë ñóóëãàõ áîëîí àøèãëàõàä ìàø õÿëáàð (¿¿íèé õàæóóãààð áîëîìæ íü ÷ áàãà) áàéäàã íü ºðãºí òàðõàõàä íºëººëñºí þì.
  • 16. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• 1995 îíä Windows 95 ãàð÷ èðýâ.• 1998 îíä Windows 98• 1999 îíä Windows ME (Millenium) • Windows NT• 2000 îíä Windows 2000• 2001 îíä Windows XP• 2002 îíä Windows 2003 ñåðâåð òóñ òóñ ãàð÷ èðñýí.
  • 17. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Ýíý õîîðîíä Linux ¿éëäëèéí ñèñòåìèéí îëîí àðâàí õóâèëáàðóóä ãàðàí àìæèëòòàé õºãæèæ áàéâ: • Red Hat • Suse • Mandarin ã.ì
  • 18. ¯éëäëèéí ñèñòåì ãýæ þó âý?• Õýäèéãýýð Linux ¿éëäëèéí ñèñòåì íü ñóóëãàæ àøèãëàõàä áýðõøýýëòýé áàéäàã áîëîâ÷ äàðààõ äàâóó òàëóóäòàé: • Íóóöëàë õàìãààëàëò ñàéí. • Íýýëòòýé ñèñòåì. (ººðèéíõ íü ïðîãðàìûí êîä íü íýýëòòýé èë áàéäàã.) • ¯íýã¿é.• Ýäãýýð øàëòãààíààñ áîëæ îäîî õ¿ðòýë ºðãºí õýðýãëýãäñýýð áàéíà.
  • 19. Êîìïüþòåðèéí á¿ðýëäýõ¿¿í õýñýã• Òºâ ïðîöåññîð (CPU-Central Processing Unit)• Ñàíàõ îé • Øóóðõàé ñàíàõ îé (RAM - Random Access Memory) • Êýø (cache) • Òîãòìîë ñàíàõ îé (ROM – Read Only Memory ìºí BIOS áóþó Basic Input Output System “Îðîëò ãàðàëòûí ¿íäñýí ñèñòåì” ãýäýã)• Ìýäýýëýë õàäãàëàõ òºõººðºìæ • Õàòóó äèñê (Hard disk) • Óÿí äèñê (floppy disk) • Flash disk• Îðîëò ãàðàëòûí ñèñòåì • Ãàð (keyboard) • Õóëãàíà (mouse) • Äýëãýö (monitor) • Ìèêðîôîí (microphone) • Âýá êàìåð (web camera)
  • 20. Êîìïüþòåðèéí á¿ðýëäýõ¿¿í õýñýã• Æèøýý:• Pentium IV 3.0 Ghz, 2Mb L2 cache, 1Gb DDR RAM, 120Gb HD, 17” Samsung Monitor • Òºâ ïðîöåññîð íü Pentium IV, õóðä íü 3.0Ghz, 2Mb êýøòýé. • Ñàíàõ îé íü 1Gb õýìæýýòýé • Õàòóó äèñê íü 120Gb õýìæýýòýé • 17 èí÷èéí Samsung äýëãýöòýé êîìïüþòåð ãýæ îéëãîíî.• Êîìïüþòåðèéí äîòîîä ¿éë àæèëëàãààã òîâ÷îîð àâ÷ ¿çüå:
  • 21. Êîìïüþòåðèéí ¿éë àæèëëàãàà• Êîìïüþòåð äîòîð õèéãääýã ãîë ç¿éë íü : 1. õàòóó äèñê äýýð áàéãàà ïðîãðàìûã ñàíàõ îéä à÷ààëæ 2. òýíäýýñýý òºâ ïðîöåññîðîîð óã ïðîãðàìûã àæèëëóóëààä 3. ãàðñàí ¿ð ä¿íã íü äýëãýöýíä ¿ç¿¿ëýõ ÿâäàë þì.
  • 22. Êîìïüþòåðèéí ¿éë àæèëëàãàà Òºâ ïðîöåññîð Êîìïüþòåð äýýð àæèëëàæ áàéãàà õ¿í Êîìïüþòåð ýõëýõýä Ïðîãðàì À, ïðîãðàì B-ã Ïðîãðàì Ñ B À ¿éëäëèéí ñèñòåì õàòóó àæèëëóóëàâ. Ýíý 2 äèñêíýýñ ñàíàõ îéä ïðîãðàì ýõëýýä ñàíàõ à÷ààëàãäàíà. îéä îðæ òýíäýýñýý òºâ ïðîöåññîðò õýñýã Øóóðõàé ñàíàõ îé õýñãýýðýý îðæ àæèëäàã. ¿éëäëèéí ñèñòåì Ïðîãðàì Ñ B À Ïðîãðàì B Õàòóó äèñê ¿éëäëèéí ñèñòåì Ïðîãðàì B Ïðîãðàì Ñ Ïðîãðàì À
  • 23. Êîìïüþòåðèéí ñèñòåìèéí á¿òýö• Òåõíèê õàíãàìæ (hardware) • Òºâ ïðîöåññîð • Ñàíàõ îé • Îðîëò ãàðàëòûí ñèñòåì• ¯éëäëèéí ñèñòåì • Ïðîãðàìóóä áîëîí õýðýãëýã÷èä êîìïüþòåðèéí òåõíèêèéã õýðýãëýõ õýðýãëýýã çîõèöóóëàí õÿíàäàã á¿ëýã ïðîãðàì.• Ïðîãðàìóóä • Õýðýãëýã÷èä òóëãàðñàí àñóóäëóóäûã (âèäåî òîãëîîì, ºãºãäëèéí ñàí, áèçíåñèéí àñóóäàë, êîìïèëÿòîð) êîìïüþòåðèéí òåõíèêèéã àøèãëàí øèéäýõ áîëîìæèéã îëãîäîã.• Õýðýãëýã÷èä • Õ¿ì¿¿ñ, òºðºë á¿ðèéí ìàøèíóóä áîëîí áóñàä êîìïüþòåðóóä
  • 24. ¯éëäëèéí ñèñòåì• Íººö õóâààðèëàã÷ • ͺºöèéã (ïðîöåññîð, ñàíàõ îé…) óäèðäàí îëãîõ õýñýã.• Óäèðäàõ ïðîãðàì • Õýðýãëýã÷èéí ïðîãðàìûí àæèëëàãàà áîëîí îðîëò ãàðàëòûí òºõººðºìæ¿¿äèéã ¿éë àæèëëàãààã óäèðäàíà.• Êåðíåë • ¯éëäëèéí ñèñòåìèéí öºì. Êîìïüþòåðèéã àñàõààñ ýõëýýä óíòðàõ õ¿ðòýë öàã ¿ðãýëæ àæèëëàæ áàéäàã ïðîãðàì. Áóñàä á¿õ ïðîãðàìóóäûã application ïðîãðàì ãýäýã.
  • 25. Ìýéíôðýéì ñèñòåì• Ìýéíôðýéì íü ýõíèé ¿åèéí êîìïüþòåð þì.• ¯íý áîëîí îâîð õýìæýý èõòýé.• Òóñãàé îïåðàòîð÷ àæèëëóóëäàã. Õýðýãëýã÷èä íü àæèëëóóëàõ ïðîãðàìàà ýíý îïåðàòîð÷èä ºãäºã.• Îïåðàòîð÷ íü öàã õýìíýõèéí òóëä èæèë òºñòýé ïðîãðàìóóäûã á¿ëýãëýæ áàéãààä á¿ëýã á¿ëãýýð íü àæèëëóóëäàã. Ïðîãðàìûí ¿ð ä¿í íü õýäýí ºäðèéí äàðàà ÷ ãàð÷ ìàãàäã¿é áàéäàã.
  • 26. Îëîí áîäëîãûí ñèñòåì • Ñàíàõ îéä îëîí ïðîöåññ çýðýã à÷ààëàãäàí òºâ ïðîöåññîð íü ýäãýýðèéã ýýëæ ýýëæýýð àæèëëóóëäàã. • Àæèëëàæ äóóññàí ïðîöåññèéã ñàíàõ îéãîîñ çàéëóóëíà. • Õýðâýý àæèëëàõ ïðîöåññóóäûí õýìæýý íü ñàíàõ îéä áàãòàõã¿é áàéâàë çàðèì ïðîöåññèéã íü õàòóó äèñê äýýð òóñãàé ñàíàõ îéí õýñýãò áàéðëóóëäàã. ¯¿íèéã âèðòóàëü ñàíàõ îé ãýíý. (Virtual memory)
  • 27. Îëîí áîäëîãûí ñèñòåì(Multitasking system)• Ïðîöåññ á¿ð íü ººðèéí òºëºâòýé áàéäàã. Òºëºâ íü æèøýý íü “áýëýí”, “õ¿ëýýëò”, “àæèëëàæ áàéíà” ãýõ ìýò óòãóóä àâ÷ áîëíî.• Ïðîöåññîð íü ýäãýýð ïðîöåññóóäààñ (job) àëü “áýëíèéã” íü ýýëæëýí àæèëëóóëíà.• Áýëýí áèø áóþó õ¿ëýýëò òºëºâò áàéãàà ïðîöåññ íü æèøýý íü õýðýãëýã÷ýýñ îðóóëæ áóé ºãºãäëèéã (îðîëò) õ¿ëýýæ áàéæ áîëíî.• Îðîëò äóóñàíãóóò òºâ ïðîöåññîðîîð ¿éë÷ë¿¿ëýõýä áýëýí áîëíî.• Òºâ ïðîöåññîðîîð ÿã îäîî ¿éë÷ë¿¿ëæ áàéãàà ïðîöåññèéí òºëºâ íü “àæèëëàæ áàéíà” áîëíî.
  • 28. Îëîí ïðîöåññîðòîé ñèñòåìáóþó Ïàðàëëåë ñèñòåì• Èõýíõ êîìïüþòåðóóä íýã ïðîöåññîðòîé áàéäàã.• Îëîí ïðîöåññîðòîé ñèñòåì íü ñèñòåìèéí bus, öàã çàðèìäàà ñàíàõ îéã õóâààí ýçýìøäýã á¿ëýã ïðîöåññîðóóäûã àãóóëäàã.• Multiprocessor system, parallel system, closely tighted system ãýõ çýðãýýð íýðëýãääýã.
  • 29. Îëîí ïðîöåññîðòîé ñèñòåìáóþó Ïàðàëëåë ñèñòåì• Äàâóó òàë: • ªíäºð õóðä: Îëîí ïðîöåññîðóóä íèéëæ àæèëëàñíààð èë¿¿ õóðäòàé áàéäàã. • ¯íèéí äàâóó áàéäàë: Íýã ïðîöåññîðòîé õî¸ð êîìïüþòåðèéã àâñíààñ õî¸ð ïðîöåññîðòîé íýã êîìïüþòåð èë¿¿ õÿìä. • Íàéäâàðòàé áàéäàë: Àëü íýã ïðîöåññîð íü àæèëëàãààã¿é áîëîõîä íºãººõ íü êîìïüþòåðèéí àæèëëàãààã öààø íü ¿ðãýëæë¿¿ëýí àâ÷ ÿâäàã òóë ñèñòåì íàéäâàðòàéãààð àæèëëàñààð áàéõ áîëîìæ á¿ðäýíý. Èéíõ¿¿ íýã ïðîöåññîð íü óíàõàä ñèñòåì öààøàà àæèëëàñààð áàéõûã graceful degradation ãýäýã. Graceful degradation àãóóëñàí ñèñòåìèéã fault tolerant (àëäààíä òýñâýðòýé) ñèñòåì ãýíý.
  • 30. Õóâààðèëàãäñàí ñèñòåì(Distributed system)• Ñ¿ëæýýãýýð õîëáîãäîí íýãäñýí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé êîìïüþòåðóóäûí öîãö ñèñòåìèéã õýëíý.• Loosely coupled system ãýíý. Ïðîöåññîð á¿ð íü òóñ òóñäàà ñàíàõ îéòîé (ýñðýãýýð ïàðàëåëë ñèñòåì íü íýã ñàíàõ îéã ïðîöåññîðóóä íü õóâààí ýçýìøäýã).• Äàâóó òàë: • ͺºöºº õóâààëöàõ áîëîìæ • Òîîöîîëîõ õóðä èõñýíý • Íàéäâàðòàé áàéäàë • Õîëáîîòîé áàéäàë.
  • 31. Õóâààðèëàãäñàí ñèñòåì(Distributed system)• Ñ¿ëæýý äîîðõèéí àëü íü ÷ áàéæ áîëíî: • Peer to peer: Ñ¿ëæýýíä “íýãäñýí óäèðäëàãã¿é”, ñ¿ëæýýíä áàéãàà êîìïüþòåð á¿ð íü èæèë ýðõòýé ñ¿ëæýý. Ýíý ñ¿ëæýýíèé àëü ÷ õîñò óíàñàí áóñàä íü ¿éë àæèëëàãààãàà ñ¿ëæýýíä õýâèéí ÿâóóëíà. • Client server: Ñåðâåð êîìïüþòåðààñ áóñàä client êîìïüþòåðóóäûí àæëûã òîäîðõîéëîí îíîîæ ºãíº. ªºðººð õýëáýë ñåðâåðýýñýý õàìààðñàí íýãäñýí óäèðäëàãàòàé ñ¿ëæýý.
  • 32. Õóâààðèëàãäñàí ñèñòåì(Distributed system)Ýíý ñ¿ëæýýíèé äóòàãäàëòàé òàë íü ñåðâåð êîìïüþòåð óíàõàä íèéòñ¿ëæýýíèé ¿éë àæèëëàãàà óíàäàã.
  • 33. Clustered ñèñòåì• Ñ¿ëæýýãýýð õîëáîãäñîí õîñòóóä õàòóó äèñê äýýðõ ìýäýýëë¿¿äýý õàìòðàí ýçýìøäýã ñèñòåì þì.• Ñ¿ëæýýí äýõ íýã õîñò íü ººðèéí ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëàõûí õàìòàà𠺺ð íýã áóþó îëîí õîñòóóäûã àæèãëàæ (ñ¿ëæýýíä) áàéäàã. Õýðâýý àæèãëàæ áàéñàí õîñò àæèëëàãààã¿é áîëáîë ò¿¿íèé ìýäýýëëèéí ýðõèéã íü ººðòºº àâààä ò¿¿í äýýð àæèëëàæ áàéñàí ïðîãðàìóóäûã äàõèí àæèëëóóëäàã. Èéìýýñ óã ïðîãðàì äýýð àæèëëàæ áàéñàí õýðýãëýã÷èä ò¿ð çóóðûí òàñàëäàëòààñ ººð îíö ç¿éë ìýäðýõã¿é ºíãºðäºã.
  • 34. Clustered ñèñòåì• Ýíý íü íàéäâàðòàé áàéäëûã ìàø ºíäºð òºâøèíä õ¿ðãýäýã îíöëîãòîé.• Ïàðàëåëë ñèñòåìýýñ ÿëãààòàé íü ïðîöåññîð òóñ á¿ð íü áèåýý äààñàí òóñäàà ñèñòåì þì.• Ñluster õèéñíýýð õîñòóóä õàäãàëàãäàæ áóé ìýäýýëë¿¿äýý õóâààëöàí àøèãëàõ áîëîìæòîé áîëäîã.
  • 35. Real-Time ñèñòåì• Ïðîãðàì íü òîäîðõîé çààæ ºãñºí õóãàöààíä ã¿éöýòãýãäýõ ¸ñòîé ñèñòåìèéã õýëäýã.• Õóãàöààíû õÿçãààðëàëòûã òàâüæ ºãäºã ñèñòåì þì.• ¯éëäëèéã òîäîðõîé õóãàöààíä àìæèæ õèéõ ¸ñòîé ñèñòåìèéã õýëíý.• Æèøýý íü ¿éëäâýðò àæèëëàæ áóé ðîáîòûí ãàð íü õèéæ áàéãàà ìàøèíäàà äàðàãäàí ýâäýð÷èõýýä áàéõàä íü “îäîî ãàðàà òàòàæ àâ” ãýäýã êîìàíä ºãºõ íü óòãàã¿é. Ç¿é íü áîë ìàøèíä äàðàãäàõààñ íü ºìíº íü àìæèæ “ãàðàà òàòàæ àâ“ ãýäýã êîìàíä ðîáîòîä ºãºãäºõ ¸ñòîé.
  • 36. Real-Time ñèñòåì• Real-Time ñèñòåì¿¿äýýñ: • ¯éëäâýðëýëòèéã óäèðäàõ ñèñòåì (ºìí¿¿ð íü óðñàí ãàðàõ òºõººðºìæ¿¿äèéã òîäîðõîé õóãàöàíä àìæèæ óãñðàõ…) • Øèíæëýõ óõààíû òóðøèëòûã õÿíàõ ñèñòåì (òóðøèëò íü íàðèéí äàðààëëûí äàãóó íàðèéí õóãàöààíû äîòîð ã¿éöýòãýãäýíý) • Ýì÷èëãýýíèé ñèñòåì (ºâ÷òºíèé áàéäàë õ¿íäýðâýë àìæèæ àðãà õýìæýý àâàõ ¸ñòîé) • Çýâñãèéí óäèðäëàãûí ñèñòåì (æø: õÿòàäààñ õàðâàñàí ïóóæèí àìåðèêò èðýõýýñ ºìíº àìåðèêèéí õÿíàëòûí ñèñòåì àìæèæ õàìãààëàõ ¿éëäýë õèéõ ¸ñòîé)
  • 37. Real-Time ñèñòåì• Real-Time ñèñòåìèéí òºðºë: • Õàòóó: “×óõàë ¿éëäýë¿¿äèéã” çààâàë öàãò íü àìæóóëæ ã¿éöýòãýõèéã áàòàëãààæóóëæ ºãíº. Ìýäýýëëèéã ROM äýýðýý õàäãàëäàã (ººðººð õýëáýë õàòóó äèñê àøèãëàõã¿é). Ó÷èð íü ROM äýýðõ ìýäýýëýë íü øóóä ñõåì äýýðýý øàðàãäàí áè÷èãäñýí áàéäàã òóë òîã òàñðàõ áîëîí èõýíõ íºõöºë áàéäàëä ìýäýýëëýý òîãòìîë õàäãàëàí ¿ëäýæ ÷àääàã íü èë¿¿ íàéäâàðòàé áàéäëûã íýìýãä¿¿ëäýã. • Ǻºëºí: “×óõàë ¿éëäë¿¿ä” íü áóñàä ¿éëäë¿¿äýý áîäâîë èë¿¿ ºíäºð ýðõòýé áàéíà. ªºðººð õýëáýë ÷óõàë ¿éëäë¿¿ä íü ò¿ð¿¿ëæ ã¿éöýòãýãäýíý ãýñýí ¿ã. ¯éëäëèéã ÿã öàãò íü àìæóóëàõûã áàòàëãààæóóëàõã¿é òóë èéì ñèñòåìèéã ¿éëäâýðëýë, ðîáîòèêò àøèãëàõ íü ýðñäýëòýé áàéäàã. Virtual reality (õèéìýë îð÷èí), ýðäýì øèíæèëãýýíèé òîì òºñë¿¿äýä (äàëàé øèíæëýë, ãàðèãñûí õºäºë㺺í) õýðýãëýõýä òîõèðîìæòîé.
  • 38. Õàëààñíû ñèñòåì¿¿ä(Handheld systems)• PDA, ãàð óòàñ çýðýã æèæèã õýìæýýòýé òºõººðºìæ¿¿äýä õýðýãëýãääýã ¿éëäëèéí ñèñòåì þì.• Ýíý ñèñòåì íü • Áàãà ñàíàõ îé (512kb – 8Mb) • Æèæèã äýëãýö • Õóðä áàãàòàé ïðîöåññîð (ïðîöåññîðûí õóðä èõñýõ òóñàì èë¿¿ èõ ýð÷èì õ¿÷ øààðäàõ áà ýíý íü èë¿¿ òîì áàòòåðåéã øààðääàã.) çýðãèéã òîîöîí àæèëëäàã.
  • 39. Embedded ñèñòåì• Îð÷èí ¿åä çºâõºí êîìïüþòåðóóä áèø àõóéí õýðýãëýýíèé òºõººðºìæ¿¿ä òóñãàé çîðèóëàëòûí æèæèã õýìæýýíèé ¿éëäëèéí ñèñòåìòýé áîëñîí.• Ýíý ¿éëäëèéí ñèñòåì íü òóõàéí òºõººðºìæòýé õîëáîîòîé îéð çóóðûí ¿éëäë¿¿äèéí ã¿éöýòãýëèéã õÿíàæ áàéäàã.• Èéì ñèñòåìèéã embedded ñèñòåì ãýíý.• Æèøýý: • Ìàøèíû õºäºëã¿¿ð • Øàðàõ ø¿¿ãýý • ¯éëäâýðèéí ðîáîò• Óäàõã¿é ãýðèéí á¿õ õýðýãñë¿¿ä ººðèéí ñèñòåìèéã àøèãëàí íýãäñýí ñ¿ëæýýíä õîëáîãäîæ àæèëëàõ áîëîìæòîé áîëíî. Æèøýý íü õºðãºã÷ íü õýðýâ ñ¿¿ äóóñâàë ñ¿ëæýýãýýð äàìæóóëàí äýëã¿¿ðýýñ ñ¿¿ çàõèàëàõ ¿éëäëèéã àâòîìàòààð ã¿éöýòãýõ. Àæèë äýýðýýñýý ãýðýý öýâýðëýõ, õîîë õèéõ ãýõ ìýòýýð áîëîìæòîé áîëíî.
  • 40. ¯éëäëèéí ñèñòåìèéí òºðºë• Íýã áîäëîãûí (single-tasking): Ñàíàõ îéä íýã ë õýðýãëýã÷èéí áàéæ ÷àääàã. Íýã ïðîãðàìûã àæèëóóëæ äóóññàíû äàðàà íºãººã íü àæèëëóóëäàã (æø: MS-DOS).• Îëîí áîäëîãûí (multi-tasking): Íýã çýðýã îëîí ïðîöåññ ñàíàõ îéä áàéæ çýðýã àæèëëàæ ÷àääàã. Îð÷èí ¿åèéí èõýíõ ¿éëäëèéí ñèñòåì íü îëîí áîäëîãûí ñèñòåì þì. (Windows, UNIX, Linux)
  • 41. ¯éëäëèéí ñèñòåìèéí òºðºë• Íýã õýðýãëýã÷èéí (single-user): Òóõàéí àãøèíä çºâõºí íýã ë õýðýãëýã÷ ñèñòåìèéã ýçýìøäýã áîë íýã õýðýãëýã÷èéí ñèñòåì þì.• Îëîí õýðýãëýã÷èéí (multi-user): Íýã çýðýã îëîí õýðýãëýã÷ äýýð íü àæèëëàõ áîëîìæòîé, õýðýãëýã÷ òóñ á¿ðèéí ìýäýýëëèéã áèå áèåýýñ íü õàìãààëàõ ÷àäâàðòàé ñèñòåì. Îð÷èí ¿åèéí èõýíõ îëîí áîäëîãûí ñèñòåì íü ìºí îëîí õýðýãëýã÷èéí ñèñòåì áàéäàã.
  • 42. Øèíý ¿ãñ• Operating System: ¯éëäëèéí ñèñòåì.• Hardware: Òåõíèê õàíãàìæ. Êîìïüþòåðèéã á¿ðä¿¿ëýã÷ áîëîí ò¿¿íòýé õàìòðàí àæèëëàã÷ òåõíèê õýðýãñë¿¿äèéã õýëíý.• Software: Ïðîãðàì õàíãàìæ.• Application : Ïðîãðàì ãýñýí ¿ã. Èõýâ÷ëýí ¿éëäëèéí ñèñòåì äýýð àæèëäàã õýðýãëýã÷èéí ïðîãðàìóóäûã õýëäýã. Ñèñòåìèéí ïðîãðàì ãýâýë ¿éëäëèéí ñèñòåìèéí á¿ðýëäýõ¿¿í äýä ïðîãðàìóóäûã õýëíý.• Resource: ͺºö. Òºâ ïðîöåññîð, ñàíàõ îé, õàðä äèñê çýðãèéã õýëíý. Resource èõ øààðääàã ïðîãðàì ãýäýã íü ñàíàõ îé, ïðîöåññîð, õàòóó äèñê çýðãýýñ àëü íýãèéã íü ýñâýë á¿ãäèéã íü èõýýð øààðäàæ àæèëäàã ïðîãðàìûã õýëíý. Æèøýý íü ñ¿¿ëèéí ¿åèéí òîãëîîìóóä resource èõ øààðääàã.
  • 43. Øèíý ¿ãñ• CPU: Òºâ ïðîöåññîð. Central Processing Unit.• Execute: Ïðîãðàìûã àæèëëóóëàõ.• allocate: Õóâààðèëàõ.• Memory: Ñàíàõ îé.• Users: Õýðýãëýã÷èä.• Kernel: ¯éëäëèéí ñèñòåìèéí öºì. Êîìïüþòåðèéã àñàõààñ ýõëýýä óíòðàõ õ¿ðòýë öàã ¿ðãýëæ àæèëëàæ áàéäàã ïðîãðàì. Áóñàä á¿õ ïðîãðàìóóäûã application ïðîãðàì ãýäýã.• Virtual memory: Õàòóó äèñê äýýðõ ñàíàõ îéã õýëíý.
  • 44. Øèíý ¿ãñ• Graceful degradation: Àëü íýã ïðîöåññîð íü àæèëëàãààã¿é áîëîõîä íºãººõ íü êîìïüþòåðèéí àæèëëàãààã öààø íü ¿ðãýëæë¿¿ëýí àâ÷ ÿâäàã òóë ñèñòåì íàéäâàðòàéãààð àæèëëàñààð áàéõ áîëîìæ á¿ðäýíý. Èéíõ¿¿ íýã ïðîöåññîð íü óíàõàä ñèñòåì öààøàà àæèëëàñààð áàéõûã graceful degradation ãýäýã.• Fault tolerant: Àëäààíä òýñâýðòýé. Graceful degradation áîëîìæòîé ñèñòåìèéã fault tolerant ñèñòåì ãýíý.• Virtual reality: Õèéñâýð îð÷èí. Òóñãàé òºõººðºìæ àøèãëàí ººðèéí ýðãýí òîéðîíä õèéñâýð îð÷èíã ¿¿ñãýõ áîëîìæ. Í¿äýíäýý ç¿¿õ òºõººðºìæ áîëîí òóñãàé ïðîãðàì õàíãàìæààñ òîãòîíî.• Embedded system: Òóñãàé òºõººðºìæ¿¿ä äýýð ñóóëãàãäñàí óã òºõººðºìæèéí ¿éë àæèëëàãààãà àâòîìàòæóóëàõ ñèñòåì.
  • 45. Øèíý ¿ãñ• Single-tasking: Íýã áîäëîãûí ¿éëäëèéí ñèñòåì. Ïðîöåññóóäûã íýã íýãýýð íü äàðààëëóóëàí àæèëëóóëäàã.• Multi-tasking: Îëîí áîäëîãûí ¿éëäëèéí ñèñòåì. Ïðîöåññóóäûã îëíîîð íü çýðýã àæèëëóóëàõ ÷àäâàðòàé.