Odpowiedzi na (prawie) wszystkie pytania dotyczące

Odpowiedzi na (prawie) wszystkie pytania dotyczące kalendarza
Marcin Paweł Sadowski
Narodowe Centrum Badań Jądrowych

Czy można kupić czas?
Czym jest czas?
M. P. Sadowski „Odpowiedzi na (prawie) wszystkie pytania dotyczące kalendarza”
2
24.9.2011

Czas
wielkość fizyczna określająca
kolejność zdarzeń
odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu
24.9.2011
3

24.9.2011
4
…kolejność zdarzeń

24.9.2011
5
…odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu

Droga jednokierunkowa
Kilka słów o strzałce czasu
24.9.2011
6

Strzałka czasu
24.9.2011
7
przeszłość
przyszłość
teraźniejszość

24.9.2011
8

24.9.2011
9

Rok, miesiąc
od „dni ciepłych” do „dni ciepłych”
24.9.2011
10

Tu i teraz
Jak wyznaczyć „daną chwilę”, „teraz”, „jest właściwy moment”?
24.9.2011
11

24.9.2011
12

O rok za wcześnie
Dlaczego XXI wiek nie rozpoczął się 1 stycznia 2000 roku?
24.9.2011
13

BC, AC…
24.9.2011
14
„przed Chrystusem”
BC (BeforeChrist)
p.n.e.
„po Chrystusie”
AC (AfterChrist)
n.e.
narodziny
Chrystusa
teraz
2011 AC
140 BC
2 BC
4 AC
1 BC
3 AC
2 AC
1 AC

BC, AC…
24.9.2011
15
„przed Chrystusem”
BC (BeforeChrist)
p.n.e.
„po Chrystusie”
AC (AfterChrist)
n.e.
narodziny
Chrystusa
teraz
Roku „zero” nie było!
2011 AC
140 BC
2 BC
4 AC
1 BC
3 AC
2 AC
1 AC

Liczymy tysiąclecia
24.9.2011
16

„Podróżowali przez galaktykę przez eony lat…”
Co jest większe od wieku?
24.9.2011
17

Więcej niż rok
24.9.2011
18

„Za rok może dwa” tzn. kiedy?
Jak długi jest rok?
24.9.2011
19

Rok rokowi nie równy
24.9.2011
20

Juliusz miał swój, to i Grzegorz też chciał mieć swój
O kalendarzu juliańskim i gregoriańskim
24.9.2011
21

Kalendarz juliański
24.9.2011
22
Juliusz Cezar
od 709 AUC
tj. 45 p.n.e.

Kalendarz juliański
Martius(31) – poświęcony Marsowi
Aprilis (30) – poświęcony Wenus
Maius(31) – poświęcony wszystkim bogom
Iunius(30) – poświęcony Lucjuszowi Juniusowi Brutusowi, albo Junonie
Quintilis(31) = „piąty”
Sextilis(31) = „szósty” – później Augustusna cześć cesarza Augusta
September(31) = „siódmy” – cesarz Kaligula zamierzał zmienić nazwę miesiąca na „Germanicus”, jednak zmiany nie zostały oficjalnie przyjęte
October(30) = „ósmy”
November(31) = „dziewiąty”
December(30) = „dziesiąty”
Ianuarius(31) – poświęcony Janusowi
Februarius(28) – przeznaczony na odbywane przed początkiem nowego roku februa, czyli obrzędy oczyszczające.
24.9.2011
23

Kalendarz gregoriański
24.9.2011
24
Grzegorz XIII
od 1582 AC

Liściopad
Skąd pochodzą nazwy miesięcy?
24.9.2011
25

W języku polskim
styczeń – stykają się dwa roki
kwiecień – kwiecie, czyli kwiaty
czerwiec – czerwie, larwy pszczoły
lipiec – kwitnące lipy
sierpień – sierp stosowany do zbioru zbóż
wrzesień – wrzos
grudzień – gruda, czyli kawały śniegu
24.9.2011
26

W języku angielskim
(3) March – miesiąc boga Marsa
(5) May – miesiąc bogini Mai
(7) July – miesiąc Julisza Cezara (wcześniej Quantilis, czyli piąty miesiąc kalendarza romańskiego)
(8) August – miesiąc Oktawiana Augusta (wcześniej Sextilis)
(9) September – siódmy miesiąc w kalendarzu romańskim
24.9.2011
27

Spóźnieni, ale na czasie
Kiedy kraje wprowadziły kalendarz gregoriański?
24.9.2011
28

Pierwsi i ostatni
24.9.2011
29

Dni, których nie było
Jakie konsekwencje miało korzystanie z kalendarza juliańskiego?
24.9.2011
30

Jutro, czyli za 10 dni
…
2.10.1582
3.10.1582
4.10.1582
⬇
15.10.1582
16.10.1582
17.10.1582
…
24.9.2011
31

Pytania
24.9.2011
32
Co to jest rok przestępny?
Ile dni ma rok przestępny?
Który rok jest rokiem przestępnym?

Ten to ma pecha,urodzić się 29 lutego…
Który rok jest rokiem przestępnym?
24.9.2011
33

Lata przestępne
kalendarz juliański
kalendarz gregoriański
24.9.2011
34
45BC…9BC co 3 lata
AD 8, AD 12
później każdy podzielny przez 4
podzielne przez 4,
i nie są podzielne przez 100,
za wyjątkiem tych lat, które są podzielne przez 400;

Cztery dni od końca…
Czy dniem przestępnym jest rzeczywiście 29 majai jak rzymianie numerowali dni?
24.9.2011
35

Rzymska numeracja dni miesiąca
pierwszy dzień miesiąca
drugi dzień miesiąca
trzeci dzień miesiąca
czwarty dzień miesiąca
…
24.9.2011
36

Trzy stałe dni w miesiącu
„Kalendae” – pierwszy dzień miesiąca
„Nonae” – 9-ty dzień przed Idus (licząc Idus jako pierwszy dzień przed samym sobą)
„Idus” – 13-ty dzień stycznia, lutego, kwietnia, czerwca, sierpnia, września, listopada i grudnia, 15-ty dzień marca, maja, lipca i października
Dni nazywano np. „5-ty dzień przed Nonae”, „4-ty dzień przed Nonae”, „3-ci dzień przed Nonae”, „dzień przed Nonae”, „Nonae”
24.9.2011
37

Zarządzenie Juliusza Cezara
w latach przestępnych „6 dzień przed marcowym Kalendae” ma być zdublowany
24.9.2011
38

24.9.2011
39

24.9.2011
40

Wyrzucać czy nie?
Czy kalendarz z 2011 roku przyda mi się jeszcze kiedyś?
24.9.2011
41

Nie uwzględniając świąt ruchomych
24.9.2011
42

Uwzględniając święta ruchome
24.9.2011
43
formuła staje się bardzo skomplikowana
„szybka powtórka” już po 6 latach
1981 i 1987
„długie oczekiwanie”
1940 i 5280

10000 BC
Co było przed kalendarzem juliańskim?
24.9.2011
44

- „Raabe, który to dzisiaj mamy rok”?- „Jak to który, Abdullahu?”
Który tak właściwie teraz mamy rok i kiedy był „początek czasu”?
24.9.2011
45

Jak liczymy kolejne lata?
w kalendarzu chińskim
nie ma roku początkowego
teraz jest tok królika (od 3 lutego 2011)
w kalendarzu hebrajskim
od dnia stworzenia świata
7 października 3761 r. p.n.e.
teraz jest rok 5771/5772 A.M.
w kalendarzu muzułmańskim
od dnia emigracja Mahometa z Mekki do Medyny
15 lub 16 lipca 622 r. n.e.
teraz jest 1431 A.H.
24.9.2011
46

Jak liczymy kolejne lata?
w kalendarzu juliańskim i gregoriańskim
od dnia narodzin Chrystusa
ok 3-4 r. n.e.
teraz jest tok 2011 A.D.
w kalendarzu rewolucji francuskiej
od dnia ustanowienia pierwszej republiki francuskiej
22 września 1792
obecnie zniesiony
24.9.2011
47

- „Świętujmy dzisiaj rok świni!” rzekł 托马斯*
Różne rodzaje kalendarzy
24.9.2011
48
* chińskie imię Tomek (czytaj TuōMǎsī)

Dzień i noc
gdy jest widno i gdy jest ciemno
24.9.2011
49

Pytania
24.9.2011
50
Dlaczego „wtorek” jest wtorkiem?
Skąd nazwa dnia tygodnia „niedziela”?

Nic nie-dziala
Skąd pochodzą nazwy dni tygodnia
24.9.2011
51

A tobie na imię dam…
24.9.2011
52

Urodziłem się w poniedziałek,a ty…?
Czym jest kalendarz wieczny?
24.9.2011
53

24.9.2011
54
po prawej: koniec | 00 01 02 03 [04] 05
numeru roku (xx95) | 06 07 [08] 09 10 11
| [12] 13 14 15 [16]
^ | 17 18 19 [20] 21 22
| | 23 [24] 25 26 27
| | [28] 29 30 31 [32] 33
| | 34 35 [36] 37 38 39
| | [40] 41 42 43 [44]
/ | 45 46 47 [48] 49 50
rok 1795 | 51 [52] 53 54 55
/ | [56] 57 58 59 [60] 61
| | 62 63 [64] 65 66 67
| | [68] 69 70 71 [73]
| | 73 74 75 [76] 77 78
V | 79 [80] 81 82 83
| [84] 85 86 87 [88] 89
poniżej: początek | 90 91 [92] 93 94 95
numeru roku (17xx) | [96] 97 98 99
--------------------+----------------------------
00 07 14 [17][21] | 6 0 1 2 3 4 5
01 08 15 | 5 6 0 1 2 3 4
02 09 [18][22] | 4 5 6 0 1 2 3
03 10 | 3 4 5 6 0 1 2
04 11 [15][19][23] | 2 3 4 5 6 0 1
05 12 [16][20][24] | 1 2 3 4 5 6 0
06 13 | 0 1 2 3 4 5 6

24.9.2011
55
po prawej: koniec | 00 01 02 03 [04] 05
numeru roku (xx95) | 06 07 [08] 09 10 11
| [12] 13 14 15 [16]
^ | 17 18 19 [20] 21 22
| | 23 [24] 25 26 27
| | [28] 29 30 31 [32] 33
| | 34 35 [36] 37 38 39
| | [40] 41 42 43 [44]
/ | 45 46 47 [48] 49 50
rok 1795 | 51 [52] 53 54 55
/ | [56] 57 58 59 [60] 61
| | 62 63 [64] 65 66 67
| | [68] 69 70 71 [73]
| | 73 74 75 [76] 77 78
V | 79 [80] 81 82 83
| [84] 85 86 87 [88] 89
poniżej: początek | 90 91 [92] 93 94 95
numeru roku (17xx) | [96] 97 98 99
--------------------+----------------------------
00 07 14 [17][21] | 6 0 1 2 3 4 5
01 08 15 | 5 6 0 1 2 3 4
02 09 [18][22] | 4 5 6 0 1 2 3
03 10 | 3 4 5 6 0 1 2
04 11 [15][19][23] | 2 3 4 5 6 0 1
05 12 [16][20][24] | 1 2 3 4 5 6 0
06 13 | 0 1 2 3 4 5 6
2 0 1 1

pamiętamy „0”
24.9.2011
56
m-c | maj sie lut czewrzkwi sty
| [lut] mar gru lip paź
| lis [sty]
----+-----------------------------------------
1 | 2 3 4 5 6 0 1
2 | 3 4 5 6 0 1 2
3 | 4 5 6 0 1 2 3
4 | 5 6 0 1 2 3 4
5 | 6 0 1 2 3 4 5
6 | 0 1 2 3 4 5 6
0 | 1 2 3 4 5 6 0

pamiętamy „0”
24.9.2011
57
m-c | maj sie lut czewrzkwi sty
| [lut] mar gru lip paź
| lis [sty]
----+-----------------------------------------
1 | 2 3 4 5 6 0 1
2 | 3 4 5 6 0 1 2
3 | 4 5 6 0 1 2 3
4 | 5 6 0 1 2 3 4
5 | 6 0 1 2 3 4 5
6 | 0 1 2 3 4 5 6
0 | 1 2 3 4 5 6 0

A jak to robią komputery?
24.9.2011
60
𝑎=14−𝑚𝑜𝑛𝑡h12

𝑦=𝑦𝑒𝑎𝑟−𝑎

𝑚=𝑚𝑜𝑛𝑡h+12𝑎−2

𝑑𝐽=5+𝑑𝑎𝑦+𝑦+𝑦4+31𝑚12𝑚𝑜𝑑 7

𝑑𝐺=𝑑𝑎𝑦+𝑦+𝑦4−𝑦100+𝑦400+31𝑚12𝑚𝑜𝑑 7

0 = niedziela, 1 = poniedziałek, etc.

Doba
od wschodu do wschodu słońca
24.9.2011
61

Godziny dnia
24.9.2011
62
kiedy cień gnomonu ma określoną długość i określony kierunek

Pytania
24.9.2011
63
Od jak dawna mamy 7-dniowy tydzień oraz 60-minutową godzinę?

Jutro czyli za ile godzin?
Kto wymyślił, że doba ma 24 godziny?
24.9.2011
64

Kalendarz babiloński
24.9.2011
65
oparty początkowo na obserwacji Księżyca, potem też i Słońca
obszar stosowania
Babilończycy
Asyryjczycy
Persowie
cechy
12+1 miesięcy
30 dni w miesiącu
7-dniowy tydzień
12-godzinną dobę(1 godzina babilońska to dwie godziny współczesne)
60-minutową godzinę

Godziny, minuty, sekundy
24.9.2011
66

„Najlepsze kasztany są na placu Pigalle” – czy zdążę przed północą?
Która godzina jest w Paryżu jeżeli w Warszawie jest 19:00i co to są strefy czasowe?
24.9.2011
67

„Umówiłem się z nią na dziewiątą…” ale czasu letniego czy zimowego?
Po co zmieniamy czas na lato i na zimę?
24.9.2011
68

24 strefy czasowe– ale czy na pewno?
Czy wszystkie strefy czasowe różnią się o pełną liczbę godzin od siebie?
24.9.2011
69

Najważniejszy czas?
Co to jest „czas Greenwich” (GMT)?
24.9.2011
70

Mój komputer wskazuje 17:15:45 a zegar na ścianie 17:15:46…
Jak mieć zawsze aktualny czas (przynajmniej) na komputerze?
71
24.9.2011

Poproszę porcję czasu
Serwowanie czasu przez serwery czasu
24.9.2011
72

Serwery czasu
komputerowe protokoły: NTP i SNTP
tempus1.gum.gov.pl [212.244.36.227](źródło: atomowy zegar cezowy 5071A GUM)
tempus2.gum.gov.pl [212.244.36.228](źródło: atomowy zegar cezowy 5071A GUM)
Dokładność rzędu 1-10 ms
24.9.2011
73

A mój zegarek sam wie,która jest godzina!
O zegarach sterowanych radiowo
24.9.2011
74

DCF 77
24.9.2011
75
Mainflingen k.
Frankfurtu nad Menem

Upsss,pomyliłem się o 1 sekundę!
Co to to jest sekunda przestępna?
24.9.2011
76

Sekunda przestępna
dodawana
czasem w czerwcu lub w grudniu
na podstawie obserwacji astronomicznych
w celu zsynchronizowania doby z opóźniającym się ruchem obrotowym Ziemi
dodawana równocześnie na całym świecie
24.9.2011
77

Jest godzina 0:59:60
24.9.2011
78
30 czerwca 1972
31 grudnia 1972
31 grudnia 1973
31 grudnia 1974
31 grudnia 1975
31 grudnia 1976
31 grudnia 1977
31 grudnia 1978
31 grudnia 1979
30 czerwca 1981
30 czerwca 1982
30 czerwca 1983
30 czerwca 1985
31 grudnia 1987
31 grudnia 1989
31 grudnia 1990
30 czerwca 1992
30 czerwca 1993
30 czerwca 1994
31 grudnia 1995
30 czerwca 1997
31 grudnia 1998
31 grudnia 2005
31 grudnia 2008

Ułamki sekund
24.9.2011
79

Zegary atomowe
dokładność 1/10 nanosekundy na dzień
gdzie są?
Francja (2)
Wielka Brytania
USA
Niemcy
Japonia
24.9.2011
80

Jest godzina 14:13:45,9823452…
Po co nam tak dokładne zegary?
24.9.2011
81

Tutaj liczą z dużą dokładnością
GPS
komputerowe symulacje zjawisk przyrody
Centrum Informatyczne w Świerku
Park Naukowo Technologiczny Świerk
kontrola systemów finansowych
systemy bezpieczeństwa
…
24.9.2011
82

Centrum Informatyczne w Świerku
24.9.2011
83

GPS
24.9.2011
84

Spotkajmy się jutro o @345
Co jest „Swatch Internet Time”
24.9.2011
85

Swatch Internet Time
24.9.2011
86
@1000
@750
@250
@500

Swatch Internet Time
24.9.2011
87
@1000
@248
= 0,248 doby
= 4:57:07.2
@750
@250
@500

Jaki dzień będzie po 31.12.1999?
Dlaczego rok 2000 miał być problematyczny dla informatyków?
24.9.2011
88

99 + 1 = 70
24.9.2011
89
1999
1999
2000
1970
1970
Układy scalone w starych urządzeniach „nie pamiętały” dwóch pierwszych cyfr i zakładały, że to „19”. Ponadto układy te „znały” tylko daty z przedziału 1970-1999.

- „Komputer, jaką mamy dzisiaj datę?- „40810”
Jak daty liczy komputerowy arkusz kalkulacyjny Excel?
24.9.2011
90

Data jako liczba dni od dnia…
24.9.2011
91

„Do końca świata i o jeden dzień dłużej”
Czy w 2012 roku będzie koniec świata?
24.9.2011
92

Notacja długa
24.9.2011
93
12 . 18 . 16 . 2 . 6

Notacja długa
24.9.2011
94
12 . 18 . 16 . 2 . 6
kin
dzień
0…19

Notacja długa
24.9.2011
95
12 . 18 . 16 . 2 . 6
kin
dzień
0…19
uinal= 20 kin
20 dni (miesiąc)
0…17

Notacja długa
24.9.2011
96
12 . 18 . 16 . 2 . 6
kin
dzień
0…19
uinal= 20 kin
20 dni (miesiąc)
0…17
tun= 18 uinal
= 360 dni = ok. 1 rok
0…19

Notacja długa
24.9.2011
97
12 . 18 . 16 . 2 . 6
kin
dzień
0…19
uinal= 20 kin
20 dni (miesiąc)
0…17
tun= 18 uinal
= 360 dni = ok. 1 rok
0…19
katun= 20 tun
= 7200 dni = ok. 20 lat
0…19

Notacja długa
24.9.2011
98
12 . 18 . 16 . 2 . 6
kin
dzień
0…19
uinal= 20 kin
20 dni (miesiąc)
0…17
baktun= 20 katun
= 144000 dni = ok. 394 lat
1..13
tun= 18 uinal
= 360 dni = ok. 1 rok
0…19
katun= 20 tun
= 7200 dni = ok. 20 lat
0…19

Notacja długa
24.9.2011
99
13 . 0 . 0 . 0 . 0
13 . 0 . 0 . 0 . 1
…
13 . 0 . 0 . 0 . 20
13 . 0 . 0 . 1 . 0
13 . 0 . 0 . 1 . 1
…
13 . 0 . 0 . 1 . 20
13 . 0 . 0 . 2. 0
…

Zaczynamy od początku
Wartość daty 13.0.0.0.0 powtarza się cook. 5125 lat
Ostatnio była (wg. różnych autorytetów)
13 sierpnia 3114 r. p.n.e.
11 sierpnia 3114 r. p.n.e.
15 września 3374 r. p.n.e.
Teraz będzie
21 grudnia 2012 r. n.e.
23 grudnia 2012 r. n.e.
w 2272 r. n.e.
24.9.2011
100
To mogła być idea
daty stworzenia świata
To jest pomysł
końca tego świata i
przeobrażenia się na nowy

Pożyjemy, zobaczymy…
Czyli kiedy była era Wodnika?
24.9.2011
101

Era Wodnika
jedna z dwunastu epok astrologicznych
24.9.2011
102
Era Wodnika
Era Koziorożca
Era Ryb

Dziękuję za uwagę
24.9.2011
103
Salvador Dalí„Trwałość pamięci” (1931)

Dla zainteresowanych
Claus Tøndering„Frequently Asked Questions about Calendars”http://www.tondering.dk/claus/
Kalendarz wiecznyhttp://www.sadowski.edu.pl/2007/12/kalendarz-wieczny/
24.9.2011
104

Odpowiedzi na (prawie) wszystkie pytania dotyczące

by Marcin Sadowski on Sep 25, 2011

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 10

Statistics

Odpowiedzi na (prawie) wszystkie pytania dotyczące — Presentation Transcript