Web KullanılabilirliliğIi

1,428 views

Published on

Web KullanılabilirliliğIi

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,428
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Web KullanılabilirliliğIi

  1. 1. Web Kullanılabilirliği Aytaç MESTÇİ [email_address] Nedir – Neden İhtiyacımız Var ?
  2. 2. İçerik <ul><li>Kimim Ben </li></ul><ul><li>Kullanılabilirlik Nedir </li></ul><ul><li>Kullanılabilirliği Nasıl Yaratırsınız </li></ul><ul><li>Kullanılabilirliğin Kazançları Neler </li></ul><ul><li>Kullanılabilirliğin 3 Kuralı </li></ul><ul><li>Kullanılabilirlilikle Doğru Savaş </li></ul><ul><ul><li>Prototipler </li></ul></ul><ul><ul><li>Kullanıcı Testleri </li></ul></ul><ul><ul><li>Sezgisel Değerlendirme </li></ul></ul><ul><li>Kullanılabilirliğe Neden İhtiyacım Var </li></ul><ul><li>Kullanılabilirliliği Geliştirme </li></ul>
  3. 3. Ben Kimim? <ul><li>Sahili - denizi en performanslı kullanan kişi </li></ul><ul><li>Ayağı yanmadan güneşe karşı en rahat duran kişi </li></ul><ul><li>Kumların üstünde havlu değil çok daha rahat koltuklarda oturmayı akıl eden kişi </li></ul>
  4. 4. Kullanılabilirlik Nedir Sözlükteki basit açıklaması; “… ü rün /hizmet kullanımının - işlevin yerine getirilebilmesinin ötesinde daha verimli, etkin ve tatmin edici düzeyde gerçekleşmesidir ..”
  5. 5. Bir bakalım… <ul><li>B ilişim T eknolojisi açısından bakıldığında; </li></ul><ul><ul><li>BT projeleri doğrudan Teknoloji ile ilgili değildir. </li></ul></ul><ul><li>BT projeleri sorumluların hedeflerine en iyi şekilde ulaşmasını sağlayan çalışmalardır. </li></ul>
  6. 6. Hataların Reçetesi <ul><li>Eğer projeleriniz sadece; </li></ul><ul><li>Yazılımların uygulaması </li></ul><ul><li>Kodların yazılımını </li></ul><ul><li>Teknik ihtiyaçların karşılanmasını içeriyorsa </li></ul><ul><li>… bu sadece kullanıcı-seviyesinde hata ile karşılaşma ile sonuçlanır… </li></ul>
  7. 7. Hatalı Reçete Sonuçları
  8. 8. Hatalı Reçete Sonuçları
  9. 9. Hatalı Reçete Sonuçları
  10. 10. Hatalı Reçete Sonuçları
  11. 11. Hatalı Reçete Sonuçları
  12. 12. Hatalı Reçete Sonuçları
  13. 13. Hatalı Reçete Sonuçları
  14. 14. Hatalı Reçete Sonuçları
  15. 15. Hatalı Reçete Sonuçları
  16. 16. Hatalı Reçete Sonuçları
  17. 17. Hatalı Reçete Sonuçları
  18. 18. Hatalı Reçete Sonuçları
  19. 19. Hatalı Reçete Sonuçları
  20. 20. Kullanılabilirlik – Teknik Açıklaması <ul><li>Teknik Kaynakların Açıklamasına Göre Kullanılabilirlik : </li></ul><ul><li>“… tanımlı kullanım ortamı ve koşullarında, belirli bir kullanıcı kesimi tarafından, belirli kullanım hedeflerine ulaşmak üzere kullanılan ürünün ne ölçüde verimli, etkin ve tatmin edici bir kullanım sağlandığıdır… ” </li></ul>
  21. 21. İhtiyaç Analizi <ul><li>Belirli kullanıcılar için: Bu sistemi kim kullanacak? </li></ul><ul><li>Belirli hedefler: Hangi hedef görevin tamamlanması için yeterli? </li></ul><ul><li>Belirli İçerik: Sistem nerede kullanılacak? </li></ul>
  22. 22. Başarı Kriteri – Kullanıcı Deneyimi <ul><li>Etkinlik: Görev tamamlanabilecek mi? </li></ul><ul><li>Verimlilik: Hedef belirlenmiş zamanda bitebilecek mi? </li></ul><ul><li>Memnuniyet: Sonuçta mutlu mu olacaklar – yoksa mutsuz mu? </li></ul>
  23. 23. Başarı Nasıl Gelir <ul><li>Kullanıcı-merkezli bir çok tasarım süreci onları bekleyenlere uyumluluk için bekler </li></ul><ul><ul><li>Kullanılabilirlik merkezleşmesi </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Kullanılabilirlik Hayat Döngü Mühendisliği ” (Deborah Mayhew) </li></ul></ul><ul><ul><li>ISO 13407 “ İnteraktif sistemler için insan merkezli tasarım işlemleri” </li></ul></ul>
  24. 24. ANCAK …
  25. 25. Kullanabilirliğin 3 Kuralı <ul><li>Kullanıcılarınızı tanıyın ve onları da proje işlemleri içinde bulundurun </li></ul><ul><li>Projeyi özyinelenebilir (rotasyonu olan) şekilde oluşturun </li></ul><ul><li>Her yinelemeyi mutlaka değerlendirin </li></ul>
  26. 26. Savaş İçin Gerekli Silahlarınız <ul><li>Prototipler </li></ul><ul><li>Kullanıcı Testleri </li></ul><ul><li>Sezgisel Değerlendirme </li></ul>
  27. 27. Savaş İçin Gerekli Silahlarınız <ul><li>İçerik Yapı Tablolarının oluşturulması </li></ul><ul><li>Mockup (ModelCheckUp) – Öğrenim için örnek modellerin oluşturulması </li></ul><ul><li>Basit prototiplerin yapılabilecek en erken zamanda yapılması </li></ul>
  28. 29. Prototipler <ul><li>Herkesin anlayabileceği ortak bir dil kullanın; </li></ul><ul><ul><li>Projenin çalışanlara göre değişiklik gösterebileceği farklı öğretimler sunmasını sağlayın </li></ul></ul><ul><ul><li>Bu çalışanların farklı şekillerde düşünmelerini ve birbirleri ile iletişim kurmalarını sağlayın </li></ul></ul><ul><ul><li>Doğru verimlilik/yaratıcılık ancak doğru şekilde anlaşan ekiplerden çıkar </li></ul></ul>
  29. 30. Prototipler <ul><li>Kullanıcılar tarafından test edilebilir olmalı; </li></ul><ul><ul><li>Oluşturulan prototip üstünde kendiniz kullanmayı deneyin </li></ul></ul><ul><ul><li>Bu projeyi hiç görmemiş kişilere test ettirin, sizin için sizin görmediğiniz pencereleri açsınlar </li></ul></ul>
  30. 31. Kullanıcı Testleri <ul><li>Kullanıcı testlerini tek bir gruba odaklamayın </li></ul><ul><li>Bire-bir kullanıcı testleri yapın </li></ul><ul><li>Kullanıcı Testleri, onların davranışlarını gözlemlemenize yardımcı olur </li></ul>
  31. 32. Kullanıcı Testleri <ul><li>Ana hedef ürünün en kolay kullanılmasını sağlamak </li></ul><ul><li>Testlere katılanlar mutlaka gerçek kullanıcıları temsil edebilecek nitelikte olmalı </li></ul><ul><li>Katılanlara mutlaka gerçekçi uygulamalarda testler uygulanmalı </li></ul><ul><li>Katılanların mutlaka ne dediği ve ne yaptığı kayıt edilmelidir </li></ul><ul><li>Katılanların belirttiği problemleri teşhis edip sorunları gidermek için yeni çözümler üretilmelidir </li></ul>
  32. 33. Kullanıcı Testleri Planlaması <ul><li>1. ADIM </li></ul><ul><li>Kullanıcı testlerinin görev ve hedef alanlarını belirlenmesi </li></ul><ul><ul><li>Anahtar görev ( Kritik hedefler) </li></ul></ul><ul><ul><li>Sunulan görevler ( Benzeri olanlar ) </li></ul></ul><ul><ul><li>İlgi alanları ( Şüpheli problemler) </li></ul></ul>
  33. 34. Kullanıcı Testleri Planlaması <ul><li>2 . ADIM </li></ul><ul><li>Test edenler için bir profil belirlenmesi </li></ul><ul><ul><li>Test edenler mutlaka ürünü/hizmeti kullanacaklardan olmalı </li></ul></ul><ul><ul><li>Kullanıcı grupların karakter özelliklerinin belirlenmesi </li></ul></ul><ul><ul><li>Alt gruplarında kategorileştirilmesi </li></ul></ul>
  34. 35. Kullanıcı Testleri Planlaması <ul><li>3 . ADIM </li></ul><ul><li>Test edilecek Görevlerin Seçilmesi – Görev Senaryolarının Oluşturulması </li></ul><ul><ul><li>İyi görev senaryoları; </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kısa </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ürün tabanlı değil kullanıcı tabanlı terimlerin kullanılması </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Anlaşılır olması </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Görevlerin yapılabilmesi için yeterli bilginin verilmesi </li></ul></ul></ul>
  35. 36. Kullanıcı Testleri Planlaması <ul><li>4 . ADIM </li></ul><ul><li>Kullanılabilirliliğin Nasıl Ölçülebileceğine Karar verin </li></ul><ul><ul><li>Performans Ölçümleri </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Görevlerin bitiş zamanlamasına uyması </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hataların belirlenmesi </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Başarıların ve başarısızlıkların gözlemlenmesi </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Gizli Ölçümler </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Şahsi ölçümler </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Algılamalar </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Seçenekler </li></ul></ul></ul>
  36. 37. Sezgisel Değerlendirme <ul><li>Zorlu değerlendirmeler kullanıcı testleri için uygulanabilen alternatifler arasında olmalı </li></ul><ul><li>“ Sezgisel Değerlendirme 1-5 arasında ufak değerlendirme kümelerini içerir. Bu kümeler, kullanılabilirlilik ve uyumluluk açısından prensiplerin belirlenmesine yardımcı olur.” </li></ul>
  37. 38. 10 Temel Sezgisel Değerlendirme <ul><li>Sistemin durumunun kontrolü </li></ul><ul><li>Sistemle gerçek dünya arasında karşılaştırma </li></ul><ul><li>Kullanıcı kontrolü ve özgürlük </li></ul><ul><li>Tutarlılık ve standartlar </li></ul><ul><li>Hataların engellenmesi </li></ul><ul><li>Hatırlamanın yerine tanımlama </li></ul><ul><li>Esnek ve etkili kullanım </li></ul><ul><li>Esnek ve basit/göze iyi hitap eden tasarım </li></ul><ul><li>Hataların çözülmesi, tanınması ve hatırlanması için kullanıcı yardımı </li></ul><ul><li>Dokümantasyon ve doğru yardım </li></ul>
  38. 39. Sezgisel Değerlendirme <ul><li>Sezgi açıklama gerektirir </li></ul><ul><li>5’e yakın yapılan değerlendirme, daha açık bilgi sunar </li></ul><ul><li>Unutmayın, Yaşamda 1, hiçten her zaman daha iyidir. </li></ul>
  39. 40. Özetle <ul><li>Kullanılabilirlilik göreceli olarak basit bir konsepttir </li></ul><ul><li>Mutlaka kullanıcı üstüne yoğunlaşılması gerekmektedir </li></ul><ul><li>Araçlar – Prototipler – Kullanıcı Testleri – Sezgisel Değerlendirme önemli </li></ul>
  40. 41. Kullanılabilirliğe Neden İhtiyaç Var <ul><li>1998 Yapılan ilk çalışmada; Web kullanıcılarının; </li></ul><ul><ul><li>% 42 ’si aradıklarını bulmuş </li></ul></ul><ul><ul><li>% 58’i aradıklarını bulamamış </li></ul></ul><ul><li>Forrester R esearch yaptığı güncel araştırmalara göre; </li></ul><ul><ul><li>Olumsuz etki yaratan sitelerin 40% ’ı kullanıcılar tarafından bir daha ziyaret edilmemekte </li></ul></ul><ul><ul><li>Bilişim Teknolojilerinin % 50–70 ’i arasında beklenmeyen sebeplerden olumsuz sonuçlanmakta </li></ul></ul>
  41. 42. Kullanılabilirliğe Neden İhtiyaç Var <ul><li>BT projelerinin olumsuz sonuçlanmasına neden olan en önemli 10 sebepten 4’ü zayıf/kullanım dışı arabirimlerden kaynaklanmakta </li></ul><ul><ul><li>Tamamlanmayan İhtiyaçlar – 13.1% </li></ul></ul><ul><ul><li>Kullanıcı ile eksik iletişim kurma – 12.4% </li></ul></ul><ul><ul><li>Gerçek dışı beklentiler – 9.9% </li></ul></ul><ul><ul><li>İhtiyaçların Değişmesi – 8.7% </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>TOTAL = 44.1% </li></ul></ul></ul>
  42. 43. Kullanılabilirliği Neden Geliştirmeli <ul><li>Geliştirilemeyen bir projeye kaynak bulamazsınız </li></ul><ul><li>Projenizi hedefi, kullanıcılara sunmuş olduğunuz değerlendirmelere bağlı belirlenen görevleri bitirmektir </li></ul><ul><li>Projeniz yine bu hedefin başarılıp-başarılamadığıyla değerlendirilecektir </li></ul>
  43. 44. Kullanılabilirliği Neden Geliştirmeli <ul><li>Sonuçta; </li></ul><ul><li>Kullanıcı tabanlı değişimler web sitenize en doğru yüzü kazandırır. </li></ul><ul><li>Buna bağlı olarak; </li></ul><ul><ul><li>Satış Iranı ( Dönüşüm Oranı ) – 100% </li></ul></ul><ul><ul><li>Trafi k ( Ziyaretçi Oranı ) – 150% </li></ul></ul><ul><ul><li>Kullanıcı Performansı (Üretkenlik) – 161% </li></ul></ul><ul><ul><li>Belirli hedeflerin tutturulması – 202% </li></ul></ul>
  44. 45. Kullanılabilirliği Neden Geliştirmeli
  45. 46. Teşekkürler Aytaç MESTÇİ [email_address]

×