Xenetica 4eso 1213

438 views
303 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
438
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Xenetica 4eso 1213

  1. 1. CONCEPTOS FUNDAMENTAIS DE XENÉTICA XENE: é a unidade básica de herdanza dos seres vivos. Dende o punto de vista molecular, un xene é unha secuencia lineal de nucleótidos na molécula de ADN, que contén a información necesaria para a síntese dunha macromolécula con función celular específica. Por exemplo: Proteínas. XENOTIPO: é o conxunto de xenes dun individuo. FENOTIPO: é a expresión do xenotipo en función dun determinado ambiente. Os trazos fenotípicos contan con trazos tanto físicos coma conductuais. ALELO: é calquera dunha serie de cadeas codificantes de ADN que ocupan un determinada posición nun cromosoma. Normalmente os alelos son secuencias de ADN que codifican para un xene. Un xene pode ter distintas variantes; cada unha destas variantes denomínase alelo XENÉTICA: é a ciencia da herencia e Variación xenética nos seres vivo EPIXENÉTICA: é o estudo da regulación herdable da expresión xénica ou fenotipo celular causada por factores que non provocan cambios na secuencia de nucleótidos do ADN.
  2. 2. CONCEPTOS FUNDAMENTAIS DE XENÉTICA Os Alelos poden ser de tres tipos: 1.- DOMINANTES : son aqueles que activan un determinado carácter. Represéntanse sempre cunha letra maiuscula. Por exemplo a producción de melanina, para pigmentar a pel, representase cun M. 2.- RECESIVOS : son aqueles que desactivan un determinado carácter. Represéntanse sempre cunha letra minuscula. Por exemplo a imposibilidade de producir de melanina representase cun m. 3.- CODOMINANTES: son aqueles que teñen a mesma capacidade de expresión no Fenotipo orixinando unha herdanza Intermedia. Un individuo posúe dous ALELOS para un Carácter: • HOMOCIGÓTICOS: aqueles que posuen dous Alelos iguais. Por exemplo: AA, aa. • HETEROCIGÓTICOS ou HÍBRIDOS: aqueles que posuen dous Alelos distintos. Por exemplo: Aa
  3. 3. O xene de ollos claros (ao cal chamaremos " o ") é un alelo recesivo. O xene de ollos escuros (ao cal chamaremos "O") é un alelo dominante. Poñeremos exemplos de persoas coas posibles combinacións: 1) Oo XENOTIPO: a persoa é heterocigota (ten dous alelos distintos) FENOTIPO: ollos escuros 2)OO XENOTIPO: homocigota (dous alelos iguais) dominante FENOTIPO: ollos escuros 3)oo XENOTIPO: homocigota recesivo FENOTIPO: ollos claros
  4. 4. 1º.- Onde se atopan os xenes? 2º.- En que molécula está contida a información xenética?. 3º.- Si no can o número diploide é de 78 cromosomas, cantos terá un espermatozoide?. 4º.- Si na mosca común o número haploide é de 6 cromosomas, cantos terá un óvulo?. 5º.- Como se chama a unidade hereditaria responsable dun determinado carácter?. 6º.- Como se chaman as diferentes variedades dun xen referidas a un mesmo carácter ?. 7º.- Que é o xenotipo ?. 8º.- Que é un individuo homocigótico ?. 9º.- Como clasificarias a un individuo que ten un xenotipo do tipo Aa?. 10º.- Como se chama a manifestación externa do xenotipo?.
  5. 5. 1º.- Onde se atopan os xenes?. Nos cromosomas 2º.- En que molécula está contida a información xenética?. No ADN 3º.- Si no can o número diploide é de 78 cromosomas, cantos terá un espermatozoide?. 39 cromosomas 4º.- Si na mosca común o número haploide é de 6 cromosomas, cantos terá un óvulo?. 6 cromosomas 5º.- Como se chama a unidade hereditaria responsable dun determinado carácter?. Xen 6º.- Como se chaman as diferentes variedades dun xen referidas a un mesmo carácter ?. Dominante e Recesivo 7º.- Que é o xenotipo ? O conxunto de xenes que posue un individuo para un carácter. 8º.- Que é un individuo homocigótico ? O que ten o xenotipo respecto a un carácter formado por xenes iguais 9º.- Como clasificarias a un individuo que ten un xenotipo do tipo Aa?. Heterocigótico 10º.- Como se chama a manifestación externa do xenotipo?. Fenotipo
  6. 6. EXERCICIOS DE XENÉTICA. LEIS DE MENDEL (1822 ).
  7. 7. xeración P xeración P xeración F1 100% “A” Primeira Lei ou "lei da Uniformidade".- “Cando se cruzan dous individuos puros cada un para as formas alternativas dun carácter biolóxico como a cor da semente (amarelo ou verde), os híbridos obtidos dese cruzamento son todos iguais entre si". carácter cor semente: A=amarelo > a= verde sdfsd
  8. 8. A A a a Segunda Lei ou "lei da Separación dos Alelos" “Durante a formación dos grans de pole e óvulos débese producir nos híbridos unha separación ou disxunción ao azar de cada alelo dun carácter, indo cada un a un gameto distinto, non podendo conter un mesmo gameto as dúas partículas á vez". xeración F1 xeración F1 xeración F2 3 amarillos “A”: 1 verdes “a”
  9. 9. AA Aa Aa aa GRANSDEPOLEN ÓVULOS Xenotipos en F2: 1 AA: 2 Aa: 1 aa Fenotipos en F2: 3 “A” : 1 “a” A a A a EXPLICACIÓN DA 2ª LEI DE MENDEL
  10. 10. AABB AABB aabb AB ab OBTENCIÓN DE DIHIBRIDOS PARA EXPLICAR A 3ª LEI carácter cor semente: A=amarelo > a= verde carácter aspecto da semente: B=lisa > b=rugosa xeración P xeración P xeración F1 100% “AB” 100% AaBb
  11. 11. AaBb AaBb AB Ab aB ab AB Ab aB ab xeración F1 xeración F1 xeración F2: 9 amarelos-lisos 3 amarelos-rugosos 3 verdes-lisos 1 verdes-rugosos xeración F2: 9 “AB” 3”Ab” 3”aB” 1 “ab” Terceira Lei ou "lei da Independencia". “Durante a formación dos grans de pole e óvulos dun dihíbrido (híbrido para dous carácteres), a disxunción, separación ou segregación de partículas dun carácter é independente da disxunción, separación ou segregación de partículas doutro carácter, herdándose ambos os dous carácteres de forma independente"
  12. 12. AB (1/4) Ab (1/4) aB (1/4) ab (1/4) AB (1/4) AABB AABb AaBB AaBb Ab (1/4) AABb AAbb AaBb Aabb aB (1/4) AaBB AaBb aaBB aaBb ab (1/4) AaBb Aabb aaBb aabb GRANSDEPOLEN ÓVULOS FENOTIPOS: 9/16 “AB”, 3/16 ”Ab”, 3/16 ”aB”, 1/16 “ab” XENOTIPOS: 1/16 AABB, 2/16 AaBB , 2/16 AABb, 4 AaBb , 1 AAbb , 2 Aabb , 1aaBB , 2 aaBb , 1 aabb EXPLICACIÓN DA 3ª LEI DE MENDEL
  13. 13. 1. En certa especie de plantas a cor azul da flor, (A), domina sobre a cor branca (a) Como poderán ser os descendentes do cruzamento de plantas de flores azuis con plantas de flores brancas, ambas as dúas homocigóticas? Fai un esquema de cruzamento. 2. En certa especie de plantas as cores das flores poden ser vermellas, brancas ou rosas. Sábese que este carácter está determinado por dous alelos, vermello (CR) e branco (CB),codominantes. a) Como poderán ser os descendentes do cruzamento entre plantas de flores rosas? Fai un esquema de cruzamento. b) Como poderán ser os descendentes do cruzamento entre plantas de flores rosas con plantas de flores vermellas? Fai un esquema de cruzamento.
  14. 14. 3. Certos tipos de miopía na especie humana dependen dun xene dominante (A); o xene para a vista normal é recesivo (a). Como poderán ser os fillos dun varón normal e dunha muller miope heterocigótica? Fai un esquema de cruzamento. 4. Na especie humana o pelo en pico depende dun xene dominante (P); o xene que determina o pelo recto é recesivo. Como poderán ser os fillos dun varón de pelo en pico, homocigótico, e dunha muller de pelo recto, homocigótica? Fai un esquema de cruzamento. 5. Na especie humana poder pregar a lingua depende dun xene dominante (L); o xene que determina non o poder facer (lingua recta) é recesivo (l). Sabendo que Xoán pode pregar a lingua, Ana non pode facelo e o pai de Xoan tampouco. Que probabilidades teñen Xoan e Ana de ter un fillo que poida pregar a lingua? Fai un esquema de cruzamento
  15. 15. Dise que un xene ten alelismo multiple cando existen mais de dúas variantes deste (alelos) para un carácter. Por exemplo, o grupo sanguineo AB0 esta determinado por tres alelos.
  16. 16. Tipo de interacción entre xenes situados en distintos puntos (LOCUS) nun mesmo cromosoma que consiste en que cada xene pode enmascarar ou suprimir a expresión do outro.
  17. 17. Un xene letal é un xene cuxa expresión produce a morte do individuo antes de que este chegue á idade reprodutora.
  18. 18. A herdanza cuantitativa mostra un rango continuo de fenotipos que non poden clasificarse doadamente.
  19. 19. - Na época na que Mendel realizou as súas investigacións non se coñecían os xenes nin o papel de a meiose na herdanza dos carácteres. - En 1902, W.S. Sutton en Estados Unidos e T. Boveri en Alemaña, propuxeron a hipótese de que os factores hereditarios de Mendel localizábanse nos cromosomas, xa que crían que a separación dos cromosomas durante a meiose era a base para explicar as leis de Mendel. - En 1911, T.H. Morgan, despois de realizar numerosos experimentos coa mosca da froita ou do vinagre (Drosophila melanogaster) concluíu que moitos carácteres se herdan xuntos debido a que os xenes (termo proposto por W. Johannsen en 1909) que os codifican encóntranse xuntos en un mesmo cromosoma, é dicir, áchanse ligados.
  20. 20. -Nace así a teoría cromosómica da herdanza, a cal tivo achegas posteriores, e hoxe día pode resumirse nos seguintes postulados: a) Os factores que determinan os carácteres hereditarios do fenotipo localízanse nos cromosomas. Son os xenes. b) Cada xene ocupa un lugar específico ou locus (en plural, loci) dentro dun cromosoma concreto. c) Os xenes encóntranse dispostos linealmente ao longo de cada cromosoma. d) Os xenes alelos encóntranse no mesmo locus da parella de crom.homólogos, polo que nos organismos diploides cada carácter está rexido por un par de xenes alelos. En resumo, a teoría cromosómica da herdanza define os xenes como fragmentos de cromosoma situados de forma lineal e en posicións fixas (chamadas "loci", plural de locus) capaces de duplicarse, recombinarse e transmitirse de xeración en xeración.
  21. 21. Un mapa cromosómico é o diagrama descritivo dos xenes en cada cromosoma ou dun fragmento cromosónico determinado. A construcción destes mapas permite • Identificar marcadores moleculares (fragmentos de ADN) asociados a un xene de interese. • Analizar as rexións cromosómicas onde poidan situarse xenes responsables dunha determinada característica e no seu caso identificalos para previr certas enfermidades. • Interpretar inmediatamente calquera novidade ou avance na investigación xenética.
  22. 22. a) Sistema XX/XY 1) Determinación cromosómica do sexo
  23. 23. b) Sistema ZZ/ZW 1) Determinación cromosómica do sexo
  24. 24. c) Sistema XX/XO 1) Determinación cromosómica do sexo
  25. 25. 2) Determinación por relación entre cromosomas X e autosomas Autosoma
  26. 26. 3) Determinación por halipliodia / diploidia
  27. 27. Solución
  28. 28. Certos carácteres, como o daltonismo, están determinados por un xene recesivo (d) ligado ao cromosoma X. Como poderán ser os descendentes dun home daltónico e unha muller normal non portadora? Fai un esquema de cruzamento ben feito.
  29. 29. Son a base da variabilidade xenética das especies e polo tanto un factor determinante na evolución das especies.
  30. 30. Estudaremos as mutacións segundo a alteración xénica orixinada. Poden ser de tres tipos: 1.- Mutacións XÉNICAS: aquelas que afectan á estrutura química dos xenes. Por exemplo: o albinismo
  31. 31. 2.- Mutacións CROMOSÓMICAS: aquelas que afectan á estrutura dos cromosomas. Síndrome de cromosoma 15 en anel, que resulta da deleción da parte do brazo curto do cromosoma 15, caracterízase por crecemento retartado, estatura curta e anomalías faciais distintivas parecidas ás da síndrome de Russell-Silver.
  32. 32. 3.- Mutacións XENÓMICAS: aquelas que afectan ao número de cromosomas. A síndrome de Down (SD) é un trastorno xenético causado pola presenza dunha copia extra do cromosoma 21, en vez dos dous habituais, por iso denomínase tamén trisomía do par 21.
  33. 33. As mutacións na natureza adoitan producirse ao chou, pero hai unha serie de axentes que fan que éstas se produzan máis a miúdo do normal. • RAIOS X • RADIACTIVIDADE • RADIACIÓN SOLAR • COLORANTES • INSECTICIDAS • VIRUS • TRANSPOSÓNS (fragmentos de ARN móbil)

×