12 leiðir
til að lækka birgðir
og minnka fjárbindingu

5.11.2013

Thomas Möller

1
5.11.2013

Af hverju allar
þessar birgðir ?
Thomas Möller 2013

2
Birgðir eru allstaðar !

5.11.2013

Thomas Möller 2013

3
5.11.2013

Heimilin:
8 daga birgðir
Thomas Möller 2013

4
Matvöruverslunin:
25 daga birgðir
5.11.2013

Thomas Möller 2013

5
Heildsalan:
60 - 180 daga birgðir
5.11.2013

Thomas Möller 2013

6
Framleiðslan:
0 til 300 daga birgðir
5.11.2013

Thomas Möller 2013

7
“samkeppnisaðilinn er að velta birgðum sínum 6 sinnum
….við erum að velta okkar birgðum aðeins þrisvar.

Við verðum að auk...
Birgðir á Íslandi 2007
(verslun í sviga)

•
•
•
•
•

Heildarbirgðir fyrirtækja: 196.000 millj
Birgðir hlutfall af eigin fé...
Rót vandans….of miklar birgðir !
• Vörubirgðir eru 34% af veltufjármunum í USA
• Vörubirgðir eru um 90 % af “working capit...
Hvers vegna vörubirgðir ?
•

Sveiflur í eftirspurn

• Óvissa
•
•
•

Langur afhendingartími
Jafna bil milli framboðs og eft...
• Of miklar birgðir
–
–
–
–
–

5.11.2013

Útsölur
Afslættir
Úrelding
Geymslukostnaður
Fjármagnskostnaður

• Of litlar birg...
Birgðastýring - 3 megin ákvarðanir
1. Hversu mikið á að panta?
2. Hvenær á að panta?
3. Hvernig á að stýra kerfinu?

5.11....
“Worldwide logistics costs 2002”

Worldwide logistics expenditures represent about 10-15% of the total world GDP.
Source:
...
Vörustjórnunarkostnaður er
breytilegur milli landa

Logistics Costs and Economic Development
Logistics costs can amount to...
Af hverju að minnka birgðir?
• Þær koma fram á efnahagsreikningi
• Það þarf að fjármagna þær
• Það þarf að geyma þær
• Það...
Birgðir og arðsemi
Markaðsstarf - Þjónustugæði
SALA
Eftirlit með afhendingum
Val á birgjum
Fækkun birgja
Pantanastýrð fram...
12 leiðir
til að lækka birgðir

5.11.2013

18
5.11.2013

Thomas Möller 2013

19
12 leiðir til að lækka birgðir
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

Láttu aðra annast birgðirnar
Láttu Pareto skoða bir...
1. Láttu aðra annast birgðirnar !
• Fá greiðslufrest fram yfir greiðsludag frá kaupanda (“negative working capital”)
• Inn...
“vendor managed inventory”
• Birgðum til smásala er stýrt af birgjum
• Birgjar eiga vöruna þar til hún er seld
– Minni fjá...
Stýrð birgðaþjónusta
•
•
•
•

Birgjar stýra rekstrarvörum
Bjóða “geymslukerfi fyrir lykilvörur” í iðnaði
Innanbúðar “útibú...
2. Láttu Pareto skoða birgðirnar !
• Sumar vörur eru mikilvægari en aðrar ABC (80%, 15%, 5%) sýnir forgangsröðina
• ABC gr...
5.11.2013

Thomas Möller 2013

25
ABC greining á fjölda seldra eininga í Aðföngum

ABC-greining

A Vara
80% af magni 20% af
vörunúmerum

100%
90%

Hlutfall ...
Á hverju lifum við
Hagnaður

145 %

100 %

15 % 55 %

100 % Vörutegundir

Framlag vörutegunda til hagnaðar

5.11.2013

Tho...
3. Notaðu réttu mælikvarðana
• Mældu veltuhraðann og birgðadagana reglulega
• Reiknaðu líka birgðahaldskostnaðinn
• Notaðu...
Veltuhraði birgða – hvað segir hann?
• Hár veltuhraði getur leitt til:
•
•
•
•

Aukinnar sölu – stöðugt að koma nýjar vöru...
Birgðadagar er betri mælikvarði
•
•
•
•

Veltuhraði er fortíðarupplýsingar
Birgðadagar taka mið af stöðunni í dag
Segir hv...
GMROI – mælikvarði sem
vörustjórnun getur haft áhrif á
Framlegð 50%

x

Sala/meðalbirgðir. 4

= GMROI er 50 x4 = 200

5.11...
5.11.2013

Thomas Möller 2013

32
GMROI
Dæmi: Mjólk hefur 1,33 % framlegð og Sala/meðalbirgðir 150
Kaffi hefur 50% framlegð og Sala/meðalbirgðir= 4
Hvor var...
GMROI – mælikvarði sem
vörustjórnun getur haft áhrif á
Framlegð =

hagstæð innkaup + hagstæðir flutningar
vinsælar vörur +...
4. FRESTUN – “postponement”
Postponement is a business strategy that
maximizes possible benefit and minimizes risk
by dela...
5. Má lækka þjónustustigið ?
•
•
•
•
•
•
•

Er þörf á allri þessari þjónustu ?
Er þörf á svona stuttum afhendingartíma ?
S...
6. Fækkaðu vörunúmerum
•
•
•
•

Eru etv of margar tegundir af sömu vörutegund
Er hægt að fresta endanlegum frágangi (“post...
5.11.2013

Thomas Möller 2013

38
Lærðu af ALDI – “simple living”
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Fá vörunúmer (700-1300 SKU)– grunnþarfir fólks
Litlar verslanir – nálæg...
Hentu úreltum birgðum
•
•
•
•
•

Úreltar birgðir eru “sokkinn kostnaður”
Það kostar að geyma birgðir – úreltar birgðir tak...
Líftími vöru

5.11.2013

Thomas Möller 2013

42
7. Minnkaðu öryggisbirgðirnar
• Orsök hárra öryggisbirgða: –
–
–
–

Óvissa um flutningstíma
Óvissa um afhendingartíma
Óvis...
Afgreiðslutími birgja
60

30

50

25

40

20

30

15

20

10

10

5

0

0
1v

2v

3v

4v

5v

6v

1v

Góður birgi

5.11.20...
8. Styttu afhendingartímann
Pöntunartími + afgreiðslutími + flutningstími = afhendingartími
•
•
•
•
•
•

Pantaðu oftar – o...
5.11.2013

Thomas Möller 2013

46
9. Prófaðu smærri pantanir
• Smærri og tíðari pantanir = minni lager
• Þekktu áhrif af minnkun pantanamagns
• Minni pöntun...
5.11.2013

Thomas Möller 2013

48
Lágmörkun heildarkostnaðar

5.11.2013

Thomas Möller 2013

49
10. Giskaðu minna - gerðu betri spár
• “Kaupa inn það sem seldist í gær” - Fylltu lagerinn upp í x” dugar ekki lengur
• Sp...
Snjóboltinn “bullwhip effect”
Sala
10% aukning

Pöntun
til heildsala

25% aukning
Pöntun
til framl.
35% aukning

Framleitt...
Bullwhip effect - svipuáhrif
• Verða til þegar
– birgjar og kaupendur samræma ekki birgðaþörf og eftirspurnaráætlanir
– Hv...
Inventory in the supply chain

- the bullwhip effect !

Flow of demand information

P&G

Wholesalers

Kmart,
Safeway
Etc.
...
Hvernig er hægt að bregðast hratt við
óskum og þörfum neytenda
• Hafa gott upplýsingakerfi og koma upplýsingum upp
keðjuna...
Spá byggð á sölusögu

5.11.2013

Thomas Möller 2013

55
AGR kerfið

5.11.2013

Thomas Möller 2013

56
Innkaup byggð á raunsölu

5.11.2013

Thomas Möller 2013

57
push eða pull

5.11.2013

Thomas Möller 2013

58
5.11.2013

Thomas Möller 2013

59
11. Miðstýrðu meira !
• Færri lagerar – minni birgðir
– Öryggisbirgðum fækkar – og þær minnka
– Pöntunarmagn minnkar
– Pön...
Tvær leiðir vöru til smásölu

Framleiðandi

Millilager

Smásölu-

Heildsali

smásölu

verslun

Innnes
Ölgerðin
Isam
Asbjör...
Dreifingarmiðstöðvar á Íslandi
Aðföng er birgða- og dreifingarstöð á matvælamarkaði á Íslandi.
Starfsemi fyrirtækisins fel...
Útvistun vörustjórnunar
• 3PL þjónusta: móttaka, geymsla, vinnsla
• Vöruhótel

5.11.2013

Thomas Möller 2013

63
Kostir miðlægs lagers:
• Nákvæmari innkaup
• sameinaðar spár fyrir allar verslanir í sömu keðju

• Minni birgðir í kerfinu...
Hvor leiðin er betri..fer eftir:
• Eðli vöru
• (verðmæti, umfang, ferskvara, fatnaður...)

• Eðli eftirspurnar
• Jöfn, ójö...
12 –Framkvæmdastjóri innkaupa
• Framkvæmdastjóri innkaupa ( procurement )
• Samningatækni, vöruþekking, vörustjórnun, “pro...
Innkaupastjórnun
helstu áherslur í dag
• Innkaupastjórnun – “strategist” svið í fyrirtækjum
• Innkaupaákvörðun: með stærst...
Mikilvægi innkaupa í USA – 1996 meðaltal
Wages, salaries, and
employee benefits
20.8%

Cost of materials
and equipment
pur...
Mismunandi markmið
Sölustjóri Verslunarstjóri

Lagerstjóri

Fjármálastjóri
Þjóna kröfum birgðahalds um
að halda birgðum í ...
12 leiðir til að lækka birgðir
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

Láttu aðra annast birgðirnar
Láttu Pareto skoða bir...
5.11.2013

Thomas Möller 2013

71
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Fjárbinding í birgðum - Inventory management in icelandic.

1,048 views

Published on

This lecture is covering the 12 most used approaches today in inventory management.

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,048
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Fjárbinding í birgðum - Inventory management in icelandic.

  1. 1. 12 leiðir til að lækka birgðir og minnka fjárbindingu 5.11.2013 Thomas Möller 1
  2. 2. 5.11.2013 Af hverju allar þessar birgðir ? Thomas Möller 2013 2
  3. 3. Birgðir eru allstaðar ! 5.11.2013 Thomas Möller 2013 3
  4. 4. 5.11.2013 Heimilin: 8 daga birgðir Thomas Möller 2013 4
  5. 5. Matvöruverslunin: 25 daga birgðir 5.11.2013 Thomas Möller 2013 5
  6. 6. Heildsalan: 60 - 180 daga birgðir 5.11.2013 Thomas Möller 2013 6
  7. 7. Framleiðslan: 0 til 300 daga birgðir 5.11.2013 Thomas Möller 2013 7
  8. 8. “samkeppnisaðilinn er að velta birgðum sínum 6 sinnum ….við erum að velta okkar birgðum aðeins þrisvar. Við verðum að auka veltuhraðinn í 6 …….og það strax á þessu ári!” 5.11.2013 Thomas Möller 2013 8
  9. 9. Birgðir á Íslandi 2007 (verslun í sviga) • • • • • Heildarbirgðir fyrirtækja: 196.000 millj Birgðir hlutfall af eigin fé: 36% Birgðahaldskostnaður: 49.000 millj Birgðahaldskostnaður í % af hagn:47,8% Veltuhraði birgða: 4 (93.600) (43 %) (23.400) (89,4%) ( 5.5) 5.11.2013Heimild: Fræði birgðanna, Ingjaldur Hannibalsson, prófessor – fyrirlestur hjá Hugur/Ax – 29 apríl 2010 í Reykjavík 9
  10. 10. Rót vandans….of miklar birgðir ! • Vörubirgðir eru 34% af veltufjármunum í USA • Vörubirgðir eru um 90 % af “working capital” • Fyrir hvern 1 $ af GNP er 0.40 $ af birgðum J.Van Mieghem, Kellogg Current Assets - Current Liabilities = Working Capital 5.11.2013 Thomas Möller 2013 10
  11. 11. Hvers vegna vörubirgðir ? • Sveiflur í eftirspurn • Óvissa • • • Langur afhendingartími Jafna bil milli framboðs og eftirspurnar Hagkvæmni stærðar • • Innkaupavenjur Flutningaleiðir • Þjónustustig • • Söluherferðir Hásölutími framundan • • Spákaupmennska Árstíðarsveiflur • Öryggisbirgðir • • Ónákvæmar spár um eftirspurn Ómarkviss innkaup 5.11.2013 Thomas Möller 2013 11
  12. 12. • Of miklar birgðir – – – – – 5.11.2013 Útsölur Afslættir Úrelding Geymslukostnaður Fjármagnskostnaður • Of litlar birgðir: – – – – – Thomas Möller 2013 Töpuð sala Lágt þjónustustig Töpuð framlegð Léleg þjónusta Óánægðir viðskiptavinir 12
  13. 13. Birgðastýring - 3 megin ákvarðanir 1. Hversu mikið á að panta? 2. Hvenær á að panta? 3. Hvernig á að stýra kerfinu? 5.11.2013 Thomas Möller 2013 13
  14. 14. “Worldwide logistics costs 2002” Worldwide logistics expenditures represent about 10-15% of the total world GDP. Source: Adapted from P.O Roberts, Supply Chain Management: New Directions for Developing Economies 5.11.2013 Thomas Möller 2013 14
  15. 15. Vörustjórnunarkostnaður er breytilegur milli landa Logistics Costs and Economic Development Logistics costs can amount to 30% of delivered costs in less advanced economies. Comparatively, in advanced economies it can be as low as 9.5%. The differences are attributed to the nature of the economy as well as to the efficiency of the distribution system. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 15
  16. 16. Af hverju að minnka birgðir? • Þær koma fram á efnahagsreikningi • Það þarf að fjármagna þær • Það þarf að geyma þær • Það er dýrt að halda birgðir 5.11.2013 Thomas Möller 2013 16
  17. 17. Birgðir og arðsemi Markaðsstarf - Þjónustugæði SALA Eftirlit með afhendingum Val á birgjum Fækkun birgja Pantanastýrð framleiðsla Framleiðsluskipulag (layout) Val á dreifileiðum Skipulag flutninga Staðlaðar flutningseiningar Kostnaður v. innkaupa Framleiðslukostnaður. KVSV ÷ Hagnaðarstig Sala Flutningskostn Dreifingarkostn. Annar kostn. Innkaupaáætlun Hagkv. innkaupamagn Sveigjanlegt framleiðslukerfi Uppröðun véla Miðlægar birgðastöðvar Framleiðsla stofna Ákvörðun þjónustustigs Vörugeymslur Flutningatæki Lagerhúsnæði ökutæki Tækjabúnaður x Vörur í vinnslu 5.11.2013 Hagnaður Sala Hráefnislager Fjárbinding SÖLUVÖRUR Arðsemi + ÷ Veltuhraði fjármagns Bundið fé Aðrir fjármunir Thomas Möller 2013 17
  18. 18. 12 leiðir til að lækka birgðir 5.11.2013 18
  19. 19. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 19
  20. 20. 12 leiðir til að lækka birgðir 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. Láttu aðra annast birgðirnar Láttu Pareto skoða birgðirnar Notaðu réttu mælikvarðana Frestaðu lokaútfærslu Lækkaðu þjónustustigið Fækkaðu vörunúmerum Minnkaðu öryggisbirgðirnar Styttu afgreiðslutímann Pantaðu minna í einu Spáðu betur – haltu fókus Miðstýrðu innkaupum Framkvæmdastjóri innkaupa 5.11.2013 Thomas Möller 2013 20
  21. 21. 1. Láttu aðra annast birgðirnar ! • Fá greiðslufrest fram yfir greiðsludag frá kaupanda (“negative working capital”) • Innheimta fyrst….og framleiða svo ( DELL) 5.11.2013 Thomas Möller 2013 21
  22. 22. “vendor managed inventory” • Birgðum til smásala er stýrt af birgjum • Birgjar eiga vöruna þar til hún er seld – Minni fjárþörf smásalans • Matvara • Rekstrarvörur í iðnaði – sjálfsalar afgreiða vörur • Bensín og dísil 5.11.2013 Thomas Möller 2013 22
  23. 23. Stýrð birgðaþjónusta • • • • Birgjar stýra rekstrarvörum Bjóða “geymslukerfi fyrir lykilvörur” í iðnaði Innanbúðar “útibú” í verksmiðjunni Smávörur í sjálfsala 5.11.2013 Thomas Möller 2013 23
  24. 24. 2. Láttu Pareto skoða birgðirnar ! • Sumar vörur eru mikilvægari en aðrar ABC (80%, 15%, 5%) sýnir forgangsröðina • ABC greining eftir – sölu, framlegð eða hagnaði • Fylgstu með A vörum í rauntíma • Eru birgðir A vöru undir 50% – Þá ertu með of lítið af A birgðum • Þekktu hinar 3 tegundir birgða: – Öryggisbirgðir – Áfyllingarbirgðir – Umframbirgðir 5.11.2013 Thomas Möller 2013 24
  25. 25. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 25
  26. 26. ABC greining á fjölda seldra eininga í Aðföngum ABC-greining A Vara 80% af magni 20% af vörunúmerum 100% 90% Hlutfall af seldum einingum 80% 70% B vara 15% af magni 30% af vörunúmerum 60% 50% C vörur B vörur 40% 30% C vara 5% af magni 50% vörunúmerum A vörur 20% 10% 0% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Hlutfall vörunúmera 5.11.2013 Thomas Möller 2013 26
  27. 27. Á hverju lifum við Hagnaður 145 % 100 % 15 % 55 % 100 % Vörutegundir Framlag vörutegunda til hagnaðar 5.11.2013 Thomas Möller 2013 27
  28. 28. 3. Notaðu réttu mælikvarðana • Mældu veltuhraðann og birgðadagana reglulega • Reiknaðu líka birgðahaldskostnaðinn • Notaðu GMROI til að bera saman vöruflokka (framlegð/meðalbirgðir) • Mældu þjónustustigið og afhendingaröryggið • Mældu árangur í sölu, birgðahaldi, framleiðslu og fjárbindingu • Berðu saman við aðra í þínum geira (benchmarking) • Hvaða vörur eru ekki að hreyfast • Þróun vörunúmerafjölda 5.11.2013 Thomas Möller 2013 28
  29. 29. Veltuhraði birgða – hvað segir hann? • Hár veltuhraði getur leitt til: • • • • Aukinnar sölu – stöðugt að koma nýjar vörur, Minnkar áhættu á að vörur verði úreldar Peningar losna til að kaupa nýjar vörur Skemmtilegra að selja nýjar vörur – betri mórall! • Að kaupa lítið í einu eykur veltuhraða – en getur hækkað pöntunar- og flutningskostnað (gámataxtar lægri en brettataxtar) • Of miklar birgðir kosta pening (allt að 35%!) 5.11.2013 Thomas Möller 2013 29
  30. 30. Birgðadagar er betri mælikvarði • • • • Veltuhraði er fortíðarupplýsingar Birgðadagar taka mið af stöðunni í dag Segir hvað við eigum birgðir til margra daga Eðlilegt: – Mjólk, grænmeti, ávextir 2 dagar – Þurrvara frá innlendum birgjum 7-15 dagar – Annað …..allt að 60 dagar • Tæki til að fækka birgðadögum: – Semja við birgja um smáar afgreiðslur – Fylgjast vel með sölu, panta oft 5.11.2013 Thomas Möller 2013 30
  31. 31. GMROI – mælikvarði sem vörustjórnun getur haft áhrif á Framlegð 50% x Sala/meðalbirgðir. 4 = GMROI er 50 x4 = 200 5.11.2013 Thomas Möller 2013 31
  32. 32. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 32
  33. 33. GMROI Dæmi: Mjólk hefur 1,33 % framlegð og Sala/meðalbirgðir 150 Kaffi hefur 50% framlegð og Sala/meðalbirgðir= 4 Hvor varan er betri fyrir okkur? Ef við tökum framlegðar% - þá er það kaffið Ef við tökum Sala/meðalbirgðum - þá er það mjólkin Ef við tökum GMROI þá er Mjólk = 150 * 1,33 = 200 Kaffi = 4 * 50 = 200 5.11.2013 Thomas Möller 2013 33
  34. 34. GMROI – mælikvarði sem vörustjórnun getur haft áhrif á Framlegð = hagstæð innkaup + hagstæðir flutningar vinsælar vörur + hagstætt söluverð _______ Meðalbirgðir = góð birgðastýring, góðar söluspár, áreiðanleg aðföng, skipulagður miðlager ofl 5.11.2013 Thomas Möller 2013 34
  35. 35. 4. FRESTUN – “postponement” Postponement is a business strategy that maximizes possible benefit and minimizes risk by delaying further investment into a product or service until the last possible moment. An example of this strategy is Dell Computers' build-to-order online store. The postponement strategy dictates that the firms should postpone the creation or delivery of the final product as long as possible. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 35
  36. 36. 5. Má lækka þjónustustigið ? • • • • • • • Er þörf á allri þessari þjónustu ? Er þörf á svona stuttum afhendingartíma ? Spurðu viðskiptavinininn um raunverulegar þarfir Hvernig nota þeir vörurnar ? Þurfa viðskiptavinirnar allt strax…..eða hluta pöntunar síðar Hvað er samkeppnin að gera Leyfðu tískuvörum að klárast (ZARA) 5.11.2013 Thomas Möller 2013 36
  37. 37. 6. Fækkaðu vörunúmerum • • • • Eru etv of margar tegundir af sömu vörutegund Er hægt að fresta endanlegum frágangi (“postponement”) Geta 3PL fyrirtæki séð um að pakka í endanlegar umbúðir Þarf að bjóða sömu vöruna í 2-4-8-16 pakka • Haltu FÓKUS !! 5.11.2013 Thomas Möller 2013 37
  38. 38. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 38
  39. 39. Lærðu af ALDI – “simple living” • • • • • • • • • Fá vörunúmer (700-1300 SKU)– grunnþarfir fólks Litlar verslanir – nálægt heimilum Enginn lager í versluninni Vörur með stöðuga eftirspurn Vörur með langan líftíma Daglegar afhendingar Notkun á “cross docking” Mjög litlar öryggisbirgðir Hár veltuhraði birgða – (52?) 5.11.2013 Thomas Möller 2013 39
  40. 40. Hentu úreltum birgðum • • • • • Úreltar birgðir eru “sokkinn kostnaður” Það kostar að geyma birgðir – úreltar birgðir taka pláss Taktu á vandanum strax – annars vex hann ! Afskrifaðu og hentu úreltum birgðum! Lærðu af mistökunum! 5.11.2013 Thomas Möller 2013 41
  41. 41. Líftími vöru 5.11.2013 Thomas Möller 2013 42
  42. 42. 7. Minnkaðu öryggisbirgðirnar • Orsök hárra öryggisbirgða: – – – – Óvissa um flutningstíma Óvissa um afhendingartíma Óvissa um eftirspurn Of hátt þjónustustig 5.11.2013 hvað er til bragðs ? áreiðanlegri flutningsaðili skiptast á uppl við birgja gerðu betri söluspár ! 95% dugar yfirleitt! Thomas Möller 2013 43
  43. 43. Afgreiðslutími birgja 60 30 50 25 40 20 30 15 20 10 10 5 0 0 1v 2v 3v 4v 5v 6v 1v Góður birgi 5.11.2013 2v 3v 4v 5v 6v 8v 9v Slæmur birgi Thomas Möller 2013 44
  44. 44. 8. Styttu afhendingartímann Pöntunartími + afgreiðslutími + flutningstími = afhendingartími • • • • • • Pantaðu oftar – og minna í einu Fáðu birgjana til að eiga mikilvægar vörur á lager Láttu birgjana vita af söluspám þínum Notaðu hraðari flutningsleiðir Minnkaðu sveiflur í afhendingartímum 25% stytting í afhendingartíma = 13% minnkun birgða 5.11.2013 Thomas Möller 2013 45
  45. 45. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 46
  46. 46. 9. Prófaðu smærri pantanir • Smærri og tíðari pantanir = minni lager • Þekktu áhrif af minnkun pantanamagns • Minni pöntun – dýrari flutningar 5.11.2013 Thomas Möller 2013 47
  47. 47. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 48
  48. 48. Lágmörkun heildarkostnaðar 5.11.2013 Thomas Möller 2013 49
  49. 49. 10. Giskaðu minna - gerðu betri spár • “Kaupa inn það sem seldist í gær” - Fylltu lagerinn upp í x” dugar ekki lengur • Spár eru aldrei réttar – reyndu að lágmarka mistökin • Þekktu “sigurvegarana” og sinntu þeim vel • Sölusagan segir ekki allt • Forðastu svipuáhrif “bullwhip effect” • Hvað ræður eftirspurn næstu mánaða ? • Hvaða markaðsaðgerðir eru í farvatninu. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 50
  50. 50. Snjóboltinn “bullwhip effect” Sala 10% aukning Pöntun til heildsala 25% aukning Pöntun til framl. 35% aukning Framleitt magn 50% aukning 5.11.2013 Thomas Möller 2013 51
  51. 51. Bullwhip effect - svipuáhrif • Verða til þegar – birgjar og kaupendur samræma ekki birgðaþörf og eftirspurnaráætlanir – Hver hlekkur í keðjunni kaupir meira en þörf er á ef litlar eftirspurnarupplýsingar liggja fyrir • Helstu orsakir: – – – – 5.11.2013 Tafir og óvissa um afhendingartíma Leiðir til stærri pantana + hærri öryggisbirgða „the shortage game“ – pantað meira en þörf krefur Útsölur og söluátök, gjafadagar og „kringluköst“ Thomas Möller 2013 52
  52. 52. Inventory in the supply chain - the bullwhip effect ! Flow of demand information P&G Wholesalers Kmart, Safeway Etc. Babies Information about customer demands becomes increasingly distorted as it moves upward the supply chain 5.11.2013 Thomas Möller 2013 53
  53. 53. Hvernig er hægt að bregðast hratt við óskum og þörfum neytenda • Hafa gott upplýsingakerfi og koma upplýsingum upp keðjuna til framleiðenda • Sjálfvirk aðvörun þegar öryggisbirgðum er náð • Fylgjast með hegðun viðskiptavinarins • Nota EDI, UPC (www.gs1.is), Rfid, ECR ofl. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 54
  54. 54. Spá byggð á sölusögu 5.11.2013 Thomas Möller 2013 55
  55. 55. AGR kerfið 5.11.2013 Thomas Möller 2013 56
  56. 56. Innkaup byggð á raunsölu 5.11.2013 Thomas Möller 2013 57
  57. 57. push eða pull 5.11.2013 Thomas Möller 2013 58
  58. 58. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 59
  59. 59. 11. Miðstýrðu meira ! • Færri lagerar – minni birgðir – Öryggisbirgðum fækkar – og þær minnka – Pöntunarmagn minnkar – Pöntunartíðni eykst – birgðir minnka • Takmarkaðu heimildir innkaupafólks 5.11.2013 Thomas Möller 2013 60
  60. 60. Tvær leiðir vöru til smásölu Framleiðandi Millilager Smásölu- Heildsali smásölu verslun Innnes Ölgerðin Isam Asbjörn Ora MS Vífilfell OJK 5.11.2013 Aðföng Bakkinn Vöruhótel Eimskips Vörumiðstöð Samskipa Vörudreifing N1 Thomas Möller 2013 Hagar Norvik Samkaup FK Melabúðin Kostur Olís N1 Skeljungur 61
  61. 61. Dreifingarmiðstöðvar á Íslandi Aðföng er birgða- og dreifingarstöð á matvælamarkaði á Íslandi. Starfsemi fyrirtækisins felst í innkaupum, birgðahaldi og dreifingu fyrir matvöruverslanir Haga. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 62
  62. 62. Útvistun vörustjórnunar • 3PL þjónusta: móttaka, geymsla, vinnsla • Vöruhótel 5.11.2013 Thomas Möller 2013 63
  63. 63. Kostir miðlægs lagers: • Nákvæmari innkaup • sameinaðar spár fyrir allar verslanir í sömu keðju • Minni birgðir í kerfinu • Birgðir vöru x á einum stað, dagleg dreifing skv eftirspurn, minni lagerþörf í hverri verslun. • Minni hætta á vöruþurrð eða yfirbirgðum • Lagerfermetri er ódýrari en búðarfermetri • Söluundirbúningur auðveldari og ódýrari 5.11.2013 Thomas Möller 2013 64
  64. 64. Hvor leiðin er betri..fer eftir: • Eðli vöru • (verðmæti, umfang, ferskvara, fatnaður...) • Eðli eftirspurnar • Jöfn, ójöfn, árstíðarvara • Lágmörkun heildarkostnaðar • Flutningur, geymsla, pöntunarkostnaður • Þjónustukröfum • Tíð afhending á ferskvöru, grunnvara, þjónustuvara Varan skal vera í búðinni þegar kúnninn vill fá hana! 5.11.2013 Thomas Möller 2013 65
  65. 65. 12 –Framkvæmdastjóri innkaupa • Framkvæmdastjóri innkaupa ( procurement ) • Samningatækni, vöruþekking, vörustjórnun, “procurement” • Miðstöð fjárbindingar ! 5.11.2013 Thomas Möller 2013 66
  66. 66. Innkaupastjórnun helstu áherslur í dag • Innkaupastjórnun – “strategist” svið í fyrirtækjum • Innkaupaákvörðun: með stærstu ákvörðunum • Betri innkaupastjórnun: – Hefur áhrif á kostnað um allt fyrirtækið – Getur bætt þjónustu og samkeppnishæfni – Getur bætt nýtingu fjármagns og minnkað fjárþörf • Langtímasamband við birgja – “partnership” 5.11.2013 Thomas Möller 2013 67
  67. 67. Mikilvægi innkaupa í USA – 1996 meðaltal Wages, salaries, and employee benefits 20.8% Cost of materials and equipment purchased Other Expenses 18.9% Matl. Eqpt. = 53.2 % = 3.5% Total = 56.7% Profit before Taxes 3.6% 5.11.2013 Thomas Möller 2013 Source: Dobler and Burt, 1996 68
  68. 68. Mismunandi markmið Sölustjóri Verslunarstjóri Lagerstjóri Fjármálastjóri Þjóna kröfum birgðahalds um að halda birgðum í lágmarki með litlum innkaupalotum og réttum vörunúmerum. Arðsemi eiginfjár Lágmörkun heildarkostnaðar Lítil fjárbinding Innkaupastjóri Lítil rýrnun 5.11.2013 Þjóna þörfum og kröfum neytenda um margbreytileika vöruvals og stuttan afgreiðslutíma. Þjóna þörfum og kröfum sölufólks um lágt kostnaðarverð Thomas Möller hverju Tryggja nægar birgðir 2013 sinni af sem flestum vörutegundum 69
  69. 69. 12 leiðir til að lækka birgðir 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. Láttu aðra annast birgðirnar Láttu Pareto skoða birgðirnar Notaðu réttu mælikvarðana Frestaðu lokaútfærslu Lækkaðu þjónustustigið Fækkaðu vörunúmerum Minnkaðu öryggisbirgðirnar Styttu afgreiðslutímann Pantaðu minna í einu Spáðu betur – haltu fókus Miðstýrðu innkaupum Framkvæmdastjóri innkaupa Thomas Möller 2013 70
  70. 70. 5.11.2013 Thomas Möller 2013 71

×