Schrijven voor het web

/aqtion maakt ‘t
Schrijven voor het web

Waar gaan we het over hebben
Schrijvenvoor het web
Doelgroepen
Toegankelijkheid, vindbaarheid en gebruiksvriendelijkheid
Schrijven op B1-taalniveau
Aan de slag!

Ken je doelgroep
Hoe komen bezoekers op de website terecht?
Google Analytics resultaten

Ken je doelgroep
Bezoekers komen in ruim 50% van de gevallen binnen via eenzoekmachine (meestal Google)
Bezoekers volgen niet altijd de hiërarchische structuur: komen in lang niet alle gevallen dan op de homepage uit
Dus: zie iedere pagina als een homepage! Iedere webpagina moet je los van een andere webpagina kunnen lezen

Je websitebezoekers
‘Gewone’ websitebezoekers. Bekijken de website met een browser zoals Internet Explorer, Firefox, Safari (Apple) of Chrome
Websitebezoekers met een handicap. Bekijken de website met een screenreader zoals Thunder, of met een braillelezer, of maken gebruik van de ‘lees voor’-functie
Zoekmachines. Spideren de website

Hoe bekijken bezoekers een website?
Heatmap
Eyetracking onderzoek: F-vorm

De websitebezoeker
Bekijkt de website in een F-vorm
Makkelijk en snel te scannen teksten: informatie overzichtelijk presenteren
Veel tussenkoppen
Veel witruimtes
Niet te lange alinea’s
Korte zinnen en duidelijke tekst
Opsommingen

De websitebezoeker met een handicap
Denk aan: blind, slechtziend, dyslexie, kleurenblind, doof of slechthorend (alternatief voor audio), mensen die de muis niet goed kunnen bedienen
Bekijkt de website (meestal) niet via een ‘bekende’ browser, maar via screenreader, brailleleesregels of bekijkt de website met grote letters / lees voor.
Bijvoorbeeld screenreader (voor slechtzienden en blinden): programma dat de website voorleest

Voorbeeld screenreader

Heeft veel behoefte aan structuur
Structuur zowel voor als achter de schermen: deel is techniek, deel is webredactie
Techniek: semantiek broncode, verborgen navigatie, ‘lees voor’-mogelijkheid, grote letters, etc
Webredactie: links, afbeeldingen, (tussen)koppen, etc

Er zijn richtlijnen opgesteld voor toegankelijke websites
Waarmerk Drempelvrij
Drie niveaus:Toegankelijkheid prioriteit 1Toegankelijkheid prioriteit 2Webrichtlijnen

Quickscan
Niveau 1 = voldoen aan 16 eisenNiveau 2 = voldoen aan 46 eisenNiveau 3 = voldoen aan 125 eisen
Zelf testen of een webpagina voldoet aan 47 van de 125 richtlijnen
www.webrichtlijnen.nl

Voorbeeld webrichtlijn voor webredacteur
IJkpunt 10.1: Zorg ervoor dat communicatieve
elementen hun betekenis niet alleen via kleur
overbrengen

Zoekmachine
Spidert websites ‘eens in de zoveel tijd’ Frequentie groter als er vaker nieuwe content is
Eigenlijk je grootste blinde bezoeker
Je kunt kijken door de ogen van een zoekmachineVia bijvoorbeeld: www.seo-browser.comwww.webconfs.com

Wat ‘ziet’ een zoekmachine?
De broncode van de pagina
Teksten op de pagina zelf
Links die naar de pagina toegaan en de linkteksten, zowel van de eigen site als van externe websites
Paginatitel en metagegevens
Structuur van de pagina (tussenkoppen (H2, H3), Opsommingen, Tabellen, vetgedrukt/schuin
Alternatieve teksten van afbeeldingen en video
Linkteksten naar documenten en andere pagina’s

Wat ‘ziet’ een zoekmachine niet?
Afbeeldingen
Animaties in bijvoorbeeld Flash
Kaarten
Video’s
De opmaak van de pagina

Hoe werkt de zoekmachineranking? (1)
Google kijkt naar:
Links vanaf (andere) websites naar de pagina‘Blijkbaar is een pagina belangrijk als er vaak naar wordt gelinkt’
Inhoud linkteksten. Vergelijk ‘Ondernemersagenda’ als linktekst met ‘klik hier voor meer informatie’
Trefwoorden die op de pagina voorkomen. Het is niet ‘hoe vaker, hoe beter’. Google is ook niet dom ;) Keyword density: circa 5 – 10 %

Hoe werkt de zoekmachineranking? (2)
Google kijkt naar:
Trefwoorden die worden weergegeven in de paginatitel, tussenkoppen, vetgedrukt/schuin, achter afbeeldingen, in tabellen, opsommingen, etc. ‘Dan is het kennelijk een belangrijk woord voor die pagina’
Techniek (W3C, laadtijd van de pagina, etc)

Hoe werkt de zoekmachineranking?

Dus wat is van belang?
Zoekmachine (en websitebezoeker met beperking) vormt zich een beeld van de pagina op basis van:structuuralternatieve gegevenscontent
Overigens goede structuur en content ook van belang voor ‘gewone’ websitebezoeker!

Wat zijn deze alternatieve gegevens?
Paginatitel (metatitle)
Paginaomschrijving (metadescription)
Zoekwoorden (keywords)
Tussenkoppen
Links
Alt-teksten bij afbeeldingen
Tabellen
Documenten
URL

Paginatitel (metatitle)
Geeft goede omschrijving van de pagina
Staat bovenaan de pagina, in menu, in overzicht
Wordt weergegeven in rangorde als ‘H1’
Idealiter 8 – 10 woorden (richtlijn, geen verplichting)
Wordt in Google weergegeven als titel
Trefwoorden in paginatitel belangrijk voor ranking zoekmachine
Titel ook aantrekkelijk genoeg om op door te klikken

Paginaomschrijving (metadescription)
Geeft goede omschrijving van de inhoud van de pagina
Trefwoorden in omschrijving belangrijk voor ranking
Maximaal 250 tekens
Wordt vaak in Google weergegeven als omschrijving
Wordt ook in ‘eigen’ zoekresultaten en in overzichten (vacatures, nieuws) weergegeven als omschrijving
Call to action (aantrekkelijk genoeg om door te klikken)

Zoekwoorden (keywords)
Geeft de belangrijkste trefwoorden van de pagina weer
Werd eerder veel door Google gebruikt, maar nu in mindere mate. Wordt wel (deels) gebruikt door interne zoekmachine.
Maximaal 200 tekens

Tussenkoppen
Zijn belangrijk voor structuur en leesbaarheid
Vullers: Worden weergegeven als H2, H3, etc (niet vet)
Maken het de websitebezoeker makkelijk om een website te scannen
Is voor de websitebezoeker met handicap en zoekmachine makkelijk om de structuur beter te doorgronden
Zoekmachine vindt trefwoorden als tussenkop (H2, H3, etc) belangrijker dan ‘platte tekst’

Voorbeelden:

Links
Belangrijk om goede, beschrijvende linktitel mee te geven
Dus niet: ‘Lees verder’ of ‘Klik hier voor meer informatie’
Wel: ‘Alles over de gemeente’ of ‘Overzicht woonzorgcentra in Noord-Holland’
Bezoeker wil graag vooraf weten wat er achter een link zit (geen verrassingen!), dus kondig het aan als de bezoeker naar een andere website gaat

Links
Bezoeker wil ook graag meteen het antwoord vindenop de beloofde inhoud in de link, dus zorg dat de linkomschrijving de lading goed dekt!
Inhoud linkteksten ook extra belangrijk voor websitebezoekers met een handicap (overzicht van alle links) en zoekmachines (trefwoorden in linktekst zeggen iets over inhoud pagina)
In CMS automatisch melding bij externe website (icoon)

Voorbeelden:

Alt-teksten bij afbeeldingen
Alternatieve tekst (alt-tekst) voor als afbeeldingenniet worden weergegeven
Tekst zie je als je met je muis over de afbeelding heengaat en je cursor stilhoudt
Belangrijk voor zoekmachine, bezoeker die afbeeldingen niet kan zien (screenreader, afbeelding kan niet worden geladen, etc)
Let ook op naamgeving afbeelding zelf (niet: DCX7865097.jpg, maar: Zorginstelling_Bloemenhof.jpg)

Tabellen
Hebben altijd een beschrijvende titel
Toegankelijkheid: altijd duiding rijen en kolommen
Duiding rijen en kolommen ook van belang voor zoekmachines en toegankelijkheid
Geen lege cellen, geen samengestelde cellen

Tabellen: voorbeeld
Screenreader bij verkeerde opbouw leest:
In CMS voorkomen we dit door techniek, daarnaast mogen
er geen lege cellen voorkomen

Documenten
Kunnen als bijlage worden geplaatst bij een webpagina
Komen onderaan de pagina in een lijst (dus niet in tekst)
Binnen tekst zelf dus verwijzing
Bij voorkeur documenten in PDF A1/A (= open standaard) en dus niet in Word
Ook hier weer: goede, beschrijvende linknaam
In CMS automatisch bestandsgrootte + bestandsformaat achter link

URL
URL is bijvoorbeeld www.naam.nl/actie
Belangrijk dat de belangrijke trefwoorden in de URLstaan voor zoekmachines
In CMS automatisch paginatitel in URLBijvoorbeeld. www.naam.nl/categorie/actie in plaats van www.naam.nl/?pageid=876.html
Niet interessant voor schrijvers, wel voor webredacteur

Samenvatting Schrijven voor het web
Goede mix zien te vinden tussen:Gebruiksvriendelijkheid (overzichtelijke presentatie, gebruik afbeeldingen en video’s) Toegankelijkheid (rekening houden met een brede doelgroep) Vindbaarheid (in zoekmachines)

Even alles laten bezinken
Zijn er verder nog vragen?
Pauze
Na de pauze verder met Schrijven op B1-taalniveau

Verschillende taalniveaus vastgesteld door de Raad van Europa
TaalniveausA1 – A2 – B1 – B2 – C1 – C2
A1 = voorleesboek voor kinderen
C2 = wetenschappelijke tekst

Teksten van overheid en bedrijfsleven vaak te moeilijk
Meestal geschreven op C1-niveauLezers zijn beperkter taalvaardig dan de schrijvers van deze teksten
Oplossing? Verlaag het taalniveau van je teksten! Teksten op B1-taalniveau leesbaar voor circa 75% van je bezoekers

Structuur
Zinnen
Woorden

B1 Structuur (1)
Kernboodschap vooraan: direct in eerste alineaZodat bezoeker meteen antwoord vindtPas in rest van de alinea’s achtergrondinformatie
Maak veel gebruik van tussenkoppenZodat de tekst makkelijk te scannen isNiet creatief in tussenkoppen (op web)Ideale tussenkop: 4 a 5 woorden, gericht op inhoudVullers: tussenkoppen in H2, H3, etc (dus niet bold)

B1 Structuur (2)
Informatie die bij elkaar hoort, plaats je ook bij elkaarJe geeft duidelijke verbanden tussen informatieVerbindingswoorden en verwijzingen:‘deze’, ‘die’, ‘ook’, ‘daarna’
Je presenteert je tekst in hapklare brokkenIndeling in verschillende alinea’s (4 tot 6 regels) Maak gebruik van witruimtes, opsommingen, linksVullers: opsommingen niet zelf maken (met streepjes oid, maar via opmaak in CMS!

B1 Structuur (3)
Iedere pagina moet los van een andere pagina gelezen kunnen worden op het web! Dus zorg altijd voor kop en staart
Lengte van een webtekstNiet één format voor aan te gevenUit ene onderzoek blijkt dat gebruikers liever klikken, uit ander onderzoek blijkt dat er liever wordt gescrolld.....In ieder geval niet té lang: plaats alleen die informatie die de bezoeker nodig heeft

B1 Zinnen (1)
Niet te lange zinnen! Richtlijn: maximaal circa 15 woorden per zinAfwisselend wat langere en kortere zinnen, dat leest wel zo prettig
Schrijf actief en concreetGeen lijdende vormen: dit leest moeilijk en maakt een zin onnodig langHulpwerkwoorden zoveel mogelijk vermijden: zullen, kunnen, gaan

B1 Zinnen (2)
Per zin één kernboodschapKernboodschap vooraan
Zeg wat je bedoeltGeen tangconstructiesGeen omslachtig of ontwijkend taalgebruikGeen dubbele ontkenningen

B1 Woorden (2)
Gebruik alledaagse woordenDus woorden die vaak voorkomen
Geen: dure woorden, jargon, juridisch taalgebruik,ambtelijk taalgebruik, ouderwetse woorden, buitenlandse woorden

B1 Woorden (1)
Geen uitdrukkingenMaar zo concreet mogelijk
Woorden met een negatieve klank zoveel mogelijk vermijden (zoals hier ;))

Testen of je tekst voldoet!
Doe de B1-test!
Op de website van Accessibilitywww.accessibility.nl/internet/tools/leesniveau_tool

Aan de slag!
Zelf aan de slag:Checklist Schrijven voor het WebChecklist Schrijven op B1-niveauAanleverformat tekstenSchrijfwijzer
Na cursus aanspreekpunt voor vragen

Schrijven voor het web

by Aqtion

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 1

Statistics