Presentatie zelfredza dec_20101
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Presentatie zelfredza dec_20101

on

  • 395 views

Presentatie Ira Helsloot over zelfdredzaamheid

Presentatie Ira Helsloot over zelfdredzaamheid

Statistics

Views

Total Views
395
Views on SlideShare
395
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
4
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Presentatie zelfredza dec_20101 Presentatie zelfredza dec_20101 Presentation Transcript

  • Narrig burgerschap als basis voor zelfredzaamheid Ira Helsloot Hoogleraar crisisbeheersing en fysieke veiligheid
  • Mijn centrale stelling
    • De overheid verzwakt de zelfredzaamheid van burgers door:
      • veel te veel verantwoordelijkheid voor veiligheid te nemen;
      • onjuiste aannamen te hanteren over wat burgers willen en wat overheden kunnen.
    • De belangrijkste strategie om de zelfredzaamheid te versterken is daarom een koerswijziging van de overheid.
  • Het drama van fysiek veiligheidsbeleid
    • Ooit waren ongevallen een ‘act of god’, daarna geloofden de liberalen dat het persoonlijke fouten waren, maar sinds de zestiger jaren zijn ongevallen het bewijs van het falen van preventie – we zijn van een schuldcultuur naar een risicocultuur gegaan.
    • Nu kijken we allemaal naar de overheid, die is zelfs verantwoordelijk voor de preventie van onzekere risico’s – het voorzorgsprincipe.
    • Een van de gevolgen is dat slachtoffers van grote incidenten meer ‘rechten’ hebben dan slachtoffers van ‘gewone’ ongevallen.
  • We hebben Frankenstijn’s monster gemaakt
    • Fysiek veiligheidsbeleid is nu
      • Ondoorzichtig – we kennen de kosten en baten van ons beleid niet.
      • Onevenwichtig – we zetten geld niet op de meest zinvolle plaats in
      • Onrechtvaardig – je kunt maar beter een rampslachtoffer zijn of door een industrieel risico worden bedreigd
      • Onuitvoerbaar – het beleid is papier en symboliek dus diegenen die echt mee moeten werken hebben niets in handen
  • En wiens schuld is dat?
    • Wetenschapper en politici wijzen allebei graag naar de moderne burger die niet met risico’s kan omgaan – we hebben immers honger voor angst ingeruild
    • En het meest wordt de moderne burger geacht bang te zijn voor onvrijwillige risico’s
    • Zeker als het risico technologisch is, onzichtbaar is, je bij de genen grijpt, etc
    • Dus het ligt aan de burger dat politici zich zo akelig irrationeel gedragen...
  • Multidisciplinary command Wetenschappelijk bewijs irrationaliteit
    • Klassieke bevindingen, die u alle kent, zijn dat:
      • Burgers houden 1000 keer meer van vrijwillige risico’s dan van onvrijwillige (Starr 1966)
      • Burgers kunnen het concept van ‘kans maal effect’ niet begrijpen (Wagenaar, Fischoff)
      • NIMBY is achternaam van elke burger (Kasperson, Renn)
      • Risico’s worden sociaal versterkt (Kasperson, Renn, Slovic)
      • Burgers bereiden zichzelf niet voor, maar verwachten dat wel van de overheid.
    • Burgers zijn dus net irrationele, egocentrische, gewone mensen
  • Maar dat is gek…
    • De geschiedenis leert dat gepercipieerd onpopulaire maatregelen een politicus populair kunnen maken
    • Een klein voorbeeld, de nogal extreme Pim Fortuyn werd populair ondanks zijn argumentatie voor een ‘generaal pardon’ voor asielzoekers in Nederland. Dit standpunt werd tot dan toe als extreem links beschouwd...
  • En een ev-sprookje
    • Na jarenlange burgerlijke strijd tegen Van der Anker in Son en Breugel ondanks beloften van veiligheid...
    • ...maakte de ‘belofte’ van onveiligheid aan de maatschappelijke onrust een einde
    • Nu ja, aan verreweg de meeste dan
  • Multidisciplinary command Kan de wetenschap helpen?
    • Kan zij de vervelende tegenvoorbeelden verklaren?
    • We hebben eigenlijk nog geen goede theorie.
    • Gebrek aan wetenschap wordt echter alleen opgelost met meer wetenschap (euhm)
  • Multidisciplinary command Een metro-experimentje
    • Interviews met 800 metro-gebruikers in Amsterdam
    • Klassieke vragen krijgen klassieke antwoorden....
    • Verrassende vragen krijgen verrassende antwoorden...
  • Een nieuw inzicht in narrig burgerschap
    • Centraal staat het volgende nieuwe inzicht in de omgang van burgers met risico’s: ‘als je ons vraagt wat we willen dan vertellen we wat we willen ... maar dat is niet wat we van jou bestuurder verwachten dat je doet. En als je dat lastig vindt dan had je maar een vak moet leren in plaats van bestuurder te worden.’
    • En: ‘wij burgers maken zelf wel de risico-afweging of we ons voorbereiden net zoals jullie overheid ... maar achteraf zullen we altijd kijken of er nog iets te halen valt bij jullie’
    • Iets wetenschappelijker geformuleerd: de burger heeft een narrig karakter
  • Een theorie met gevolgen
    • Traditionele enquetes vertellen je niets, klassieke risicocommunicatie is zinloos en draagvlak krijg je sowieso niet...
    • En dus is het tijd voor een nieuw risicobeleid gebaseerd op nieuwe uitgangspunten
    • Ga uit van transparant bestuur en accepteer kleine risico’s openlijk en democratisch
    • Beslis op basis van kosten-baten-analyse
    • Leg maximum vast aan kosten fysiek veiligheidsbeleid
    • Geef geïnformeerde burgers de mogelijkheid om vrijwillig extra risico te nemen
    • Slachtoffers rampen zijn gewone slachtoffers…en hebben dus op niets extra’s recht in vergelijk met slachtoffer dagelijkse ongevallen
    Voorstel voor herijkt risicobeleid
    • Preventief: besluit rationeel en communiceer het gevaar (niet het risico)
    • Preparatief: communiceer beperkingen overheid en eigen mogelijkheden/verantwoordelijkheden (maar het is niet erg als mensen niets doen)
    • Responsief: help burgers zelfredzaam te zijn en sta borg voor redzaamheid
    • Herstel: geef slachtoffers rampen niet meer zorg dan slachtoffers gewone ongevallen en redzame burgers niet minder dan hulpverleners.
    Concreet: omgang met de narrige burger
  • Dank voor uw aandacht! Contact: i.helsloot@crisislab.nl