Journalistiek en de nieuwe media

Eindwerk Journalistiek ...en de nieuwe media Michael Appeltans 3 journalistiek 1 Xios Hogeschool Limburg Academiejaar 20062007

Voorwoord // Michael Appeltans Beste lezer, van de weblogs zijn er ook oewel de journalistiek voortdurend in verander H heel wat burgers die zich op ing is, is ze de afgelopen jaren begonnen aan stellen als 'waakhond van de een opmerkelijke transformatie. Dat heeft voor pers', wat op zich niet zo namelijk te maken met de doorbraak van het sociale slecht is. De pers mag dan wel internet, de groeiende globalisatie en de concurren de democratie controleren, tiedrang die dat laatste met zich heeft meegebracht. toch bleef zij al die jaren zelf ongecontroleerd. Traditionele nieuwsmedia verliezen daardoor aan in vloed. Zij zijn niet langer een vaste waarde in het leven Kortom, heel wat veranderingen op erg korte tijd. Als van de mensen, zoals zij dat vroeger waren. De kran journalist in spé en erg geïnteresseerd in nieuwe tech ten de moeders van de journalistiek verloren hun nologieën had ik dan ook snel beslist dat mijn eindw politieke kopstukken en werden hoe langer hoe meer erk hierover zou handelen. Met dit dossier heb ik ge afhankelijk van commerciële adverteerders. Zoals bij tracht van dit alles een zo volledig mogelijk beeld te alles in onze kapitalistische, op geld gerichte wereld, schetsen. Toch bleek al snel dat dit niet zo eenvoudig bracht deze evolutie ook hier een sterke concentratie was, zoniet onmogelijk. Ik heb daarom de allerbelan met zich mee. Heel wat titels verdwenen en uitgevers grijkste aspecten naar voren gebracht. Om te begin klitten alsmaar meer samen, met als gevolg dat een nen een korte geschiedenis van de journalistiek, van handvol personen niet alleen heel wat macht verwor eliteprodukt tot massaprodukt. Dit heeft niet veel te ven heeft in de sector van de gedrukte media, maar maken met nieuwe media denkt u dan misschien, toch die via fusies en participaties ook hebben uitgebreid is deze evolutie belangrijk om te begrijpen wat er op naar de audiovisuele sector. Dat blijft natuurlijk niet dit moment allemaal aan het gebeuren is. Verder vindt zonder gevolgen voor onze 'vierde macht': de u artikels over nieuwe media, blogs, de persconcen waakhond van de democratie. tratie en hoe traditionele media hierop reageren. Om een beter beeld te krijgen van binnenuit, vindt u tevens Aan de andere kant groeit het succes van de 'nieuwe ook gesprekken met een freelance journaliste, een media'. Allerlei nieuwe technologieën zorgen er niet succesblogger en Trees Verleyen, auteur van het boek alleen voor dat de burger via heel wat kanalen op de 'Printmedia in Vlaanderen'. hoogte kan blijven van het laatste nieuws, maar ook dat hijzelf in plaats van informatieconsument meer en Ik hoop dat dit eindwerk voor u een gids mag zijn meer informatieproducent kan worden. Met digitale doorheen alle veranderingen in het perslandschap. camera's, hoogtechnologische gsmtoestellen en heel Alvast veel leesplezier! wat andere apparaten kan hij net zoals echte journal isten allerlei dingen vastleggen en via het internet Michael Appeltans gemakkelijk publiceren en verspreiden, al dan niet Journalistiek en de nieuwe media vergezeld van een woordje uitleg. Sinds de explosie Inhoud 3 Journalistiek bestaat zo lang als de mensheid 6 Het internet heeft het nieuws veranderd 9 Bloggers verruimen de publieke opinie 12 Vervlakking van het nieuws door persconcentratie Eindwerk 14 “Overal online, always connected!” 16 Traditionele media moeten mee evolueren 2

ANALYSE [ geschiedenis van de journalistiek ] Journalistiek bestaat zo lang als de mensheid Communicatiemiddelen veranderen voortdurend jour∙na∙lis∙tiek1 (de ~ (v.)) het verstrekken van informatie omtrent het dagelijks gebeuren via de media 1 dat wat in de dag en weekbladen geschreven wordt als genre 2 jour∙na∙lis∙tiek2 (bn.) betr. hebbend op de nieuwsgaring 1 WELLEN Je krant uit de brievenbus halen, de televisie of de radio aanzetten of even sur fen op het internet. Het zijn maar enkele van de vele mogelijkheden om op de hoogte te blijven van de actualiteit. Een mens staat er in deze moderne tijden haast niet meer bij stil. Het lijkt allemaal erg vanzelfsprekend. Vooral jongeren groeien op met de idee dat nieuws er gewoonweg is, dat ze er niet veel moeite voor moeten doen en dat ze er bovendien niets voor hoeven te betalen. Toch was dat niet altijd het geval. De journalistiek kent een rijk en tumultueus verleden en wordt gekenmerkt door een constante evolutie. en precieze datum plakken E op het ontstaan van de jour nalistiek is onmogelijk. Dat heeft voornamelijk te maken met de vergankelijkheid van nieuws en kranten. Wat wel vaststaat is dat de drang naar nieuws zo oud is als de mensheid zelf. Doorheen de eeuwen gebruikte de mens hier voor allerlei vormen van communi catie. Enkel de technische midde len waarover hij beschikte om aan nieuwsverspreiding te doen, hebben zich in de loop der tijden ontwikkeld. Rotstekeningen uit de oertijd, spijkerschrift, geschreven Journalistiek en de nieuwe media tekst of digitaal getypte tekst, het idee erachter is stuk voor stuk het zelfde, namelijk het vastleggen van nieuws. In dit overzicht ligt de nadruk op de geschreven pers, omdat deze zowel historisch als functioneel gezien kan worden als 'de moeder' van de journalistiek. reporters.be Rotstekening, spijkerschrift, tamtam, vluchschrift en geschreven krant De eerste kranten doorbraak van de typografie. Hij en werden publiek aangeboden, Vandaag lijkt een krant, tijdschrift verving de vastliggende gesneden wat hen onderscheidde van de of boek vrij evident. Toch was dat letters door losse, gegoten letters. handgeschreven 'kranten', die ooit minder vanzelfsprekend. Tot Hierdoor kon men eenzelfde enkel voor de elite bestemd waren. voor de uitvinding van de letter geschrift voortaan onder veel De bedoeling van deze schriftjes Eindwerk boekdrukkunst in 1440 moest men mensen tegelijkertijd verspreiden. was om de bevolking te voorzien voor elke pagina tekst en illus Dat deed men met de van nieuws, hen een opinie te laten traties inkerven in een blok hout 'vlugschriften' of 'pamfletten', de vormen en hen te onstpannen. om die vervolgens te kunnen voorlopers van de kranten zoals wij 'stempelen' op een vel papier. De die vandaag kennen. Deze ver Het valt hier op dat sensatie reeds verfijning van deze methode door 3 schenen naar aanleiding van een in de 17de eeuw erg goed in de Hans Gutenberg betekende de aan de actualiteit gebonden thema markt lag. Mensen waren zeer

ANALYSE [ geschiedenis van de journalistiek ] geïnteresseerd in grote catastrofen zoals een grote brand, een bloe dige veldslag of een sappige moord. De makers van de pamflet ten smeerden dit soort zaken zo breed mogelijk uit. Elk vlugschrift kwam nu eenmaal als vreemdeling en moest zich telkens opnieuw verkopen. In zekere zin kan je deze schriften vergelijken met de 'Acta Diurna' uit de Romeinse tijd, de met gips bestreken borden die op belangrijke plaatsen in Rome werden opgehangen, waarmee de keizers hun besluiten bekend maakten. Of de 'Tipao's' uit het Middeleeuwse China, handgeschreven rapporten met boodschappen en mededelingen voor de lokale machthebbers in alle uithoeken van het enorme rijk. De oudst teruggevonden kranten zijn de Duitse Aviso en Relation oder Zeitung, die beiden dateren uit het jaar 1609. Ze verschenen Reporters.be Karikatuur van Hans Gutenberg over de invloed van zijn drukpers één maal wekelijks. Het ontstaan van dit soort kranten valt samen continu, wat betekent dat ze er stroomversnelling, ware het niet met de bloei van de handel in de vormelijk altijd hetzelfde uitzagen dat de overheid en de 17de eeuw, zakenlieden die over en inhoudelijk aanleunden bij geestelijkheid hier snel verander heel de wereld handel dreven bepaalde politieke, ideologische ing in brachten. De clerus bezat in hadden behoefte aan recente infor groepen. Ze waren openbaar en feite een monopolie op kennisver matie. De eerste Nederlandstalige dus voor iedereen toegankelijk, spreiding via handschriftelijke com krant hebben we te danken aan de commercieel, actueel en municatie, en was niet van plan dat Antwerpenaar Abraham universeel. Ze mochten met an zomaar uit handen te geven. Verhoeven, een man die zijn Journalistiek en de nieuwe media dere woorden niet toegespitst zijn Doordat de overheid en de carrière als gazettier startte met op één bepaald specialisme, maar geestelijkheid zich bedreigd het uitgeven van vlugschriften. In voelden in hun machtsposities en om opinievorming tegen te gaan, Het passief informatierecht kon in Europa pas in voerden ze in zowat alle landen de 19de eeuw doorgevoerd worden. Het actief in een streng censuursysteem in voor formatierecht volgde niet veel later. Van dan af aan alle boeken en periodische druk sels. Krantenuitgevers moesten in kon iedereen een krant uitgeven en hadden jour het bezit zijn van een octrooi, een nalisten toegang tot alle informatiebronnen. toelatingsbrevet dat noodzakelijk was om een krant te mogen uit 1629 lanceerde hij de Wekelijcke moesten een zo ruim en actueel geven. Om dit te verkrijgen moest Tijdinghe, een 'echte' wekelijkse mogelijk aanbod brengen. De uit een attest van orthodoxie, een be krant die nadien onafgebroken zou breiding en centralisering van de wijs van goed gedrag en een be verschijnen tot 1631. Kranten ver postverbindingen vanuit Brussel wijs van beroepsbekwaamheid toonden een aantal specifieke ken zorgden ervoor dat nieuws steeds worden afgeleverd. Bovendien Eindwerk merken die bij vlugschriften ont gemakkelijker kon worden ingeza hing er een fikse borsom aan vast. braken. Ze kenden een vaste meld en verspreid. Indien de uitgever zich niet hield periodiciteit, ze verschenen aan aan zijn plichten of wanneer hij vankelijk één keer per week, later Censuur 'buiten de lijnen' ging, werd zijn oc twee tot drie keer per week en trooi onmiddellijk afgenomen en De drukkunst ontketende een cul 4 tegen het einde van de 18de eeuw verloor hij zijn som geld. turele revolutie. De verspreiding dagelijks. Verder waren kranten van kennis kende een enorme

ANALYSE [ geschiedenis van de journalistiek ] In de daarop volgende, harde strijd gen. Zo daalde het analfabetisme, vandaag nog slechts drie. Door voor pers en meningsvrijheid was werd het stemrecht uitgebreid, de deze persconcentratie kwam de GrootBrittannië koploper. Met de schoolplicht ingevoerd en kende volledige pers in handen van een opheffing van de 'Licensing Act' de maatschappij een sterke verst handvol machtige uitgevers, wat werd hier in 1695 al een einde edelijking. Daarlangs zorgden ook een vervlakking van het gemaakt aan de traditionele over technologische vernieuwingen nieuwsaanbod met zich mee heidsbeperkingen. Vanaf de 17de zoals nieuwe en snellere druktech bracht. De monopolisering van in eeuw kon in feite elke Brit een nieken, de mechanisering van de formatie is vandaag nog steeds krant uitgeven. In Europa moest papierindustrie en de uitvinding een probleem en zorgt voor een men hier nog twee eeuwen op van de telegraaf, de telefoon en de aantasting van het pluralisme en wachten. Het zogenaamde passief fotografie voor een doorbraak van de diversiteit van de pers. informatierecht kon hier pas in de de krant als massaprodukt. 19de eeuw doorgevoerd worden. Het actief informatierecht volgde In een eerste fase was de pers erg niet veel later. Journalisten hadden verzuild. Tot Wereldoorlog II wer van dan af toegang tot alle infor den heel wat kranten uitgegeven matiebronnen. België was één van door politieke partijen en andere de eerste Europese landen waar ideologische groeperingen. De de persvrijheid grondwettelijk werd pers was voor hen het middel bij vastgelegd. Een vrije pers werd uitstek om politieke boodschappen beschouwd als een waarborg voor te verkondigen. Nieuwe krantenti het parlementaire regime. tels schoten in deze periode dan ook als paddenstoelen uit de Massaproduct grond. Partijen schrokken er niet voor terug om hun standpunten Het systeem van de censuur, de bekend te maken in hun eigen octrooien en de borgsommen was kranten en reageerden daarin ook nu afgeschaft, en officieel mocht er heftig op die van hun 'tegen dan al wel persvrijheid bestaan, standers'. De pluriforme opiniepers Enkele Vlaamse toch probeerden de rijken het priv was een feit. Van een neutrale ob kranten ilege van pers en politiek voor zich jectieve krant was nog totaal geen Reporter.be te houden. Ze maakten hiervoor sprake. De opkomst van weekbladen, radio gebruik van een aantal onrecht en later televisie gaven het nieuws streekse maatregelen, die ervoor Ontzuiling tussendoor een nieuwe dimensie. zorgden dat de participatie van het Er werd gevreesd dat de audiovi gewone volk erg beperkt bleef. Na de Tweede Wereldoorlog zag Journalistiek en de nieuwe media suele media kranten overbodig Door het systeem van het cijn het perslandschap er helemaal an zouden maken. Hun verkoopcijfers skiesrecht was het voornamelijk de ders uit. Verschillende kranten, daalden aanvankelijk, maar stag welgestelde bourgeoisie die aan waaronder diegenen die gecolla neerden al snel. Dat kwam omdat het politieke leven kon deelnemen. boreerd hadden, verdwenen en kranten een aantal sterke eigen Deze selecte groep mensen vrees nieuwe kranten werden in het schappen bezitten die radio en de dat ze haar bevoorrechte posi leven geroepen. Al bij al versch televisie missen. Zo zijn kranten tie zou verliezen als de lagere so enen op dit moment zesenzestig niet tijd of plaatsgebonden, bevat ciale klassen aan de politiek dagbladen. Opmerkelijk veel, als je ten ze meer informatie, meer duid zouden deelnemen. Een zegelbe weet dat er vandaag nog amper ing en besteden ze meer aandacht lasting op 'opiniebladen' zorgde er achttien van over blijven. De om aan lokale en regionale berichtgev vervolgens voor dat enkel zij zich mekeer in de maatschappelijke ing. informatie konden veroorloven. De verhoudingen zorgde voor een krant bleef bijgevolg een duur pro ontzuiling. Kranten maakten zich Wat we uit dit alles kunnen afleiden dukt. geleidelijk aan los van hun politieke is dat de journalistiek constant ve partijen en werden hoe langer hoe randert. Toch kunnen we de laatste Toen België in 1848 door de pub meer afhankelijk van hun adver Eindwerk jaren spreken van een complete lieke druk als eerste Europese land teerders. Om rendabel te blijven metamorfose, die zich sinds kort de zegelbelasting ophief, was één werden verschillende kleine bladen zeer plotseling en heftig aan het van de belangrijke stappen gezet opgekocht door grotere bedrijven voltrekken is. De oorzaak daarvan in de richting van een goedkope en gingen uitgevers samenwerken is zonder meer de doorbraak van massakrant. Bovendien volgden in om de concurrentie aan te kunnen. 5 het internet en de 'publiekgerichte de periode van 1850 tot 1950 nog Waar er in 1945 nog vijftien kran journalistiek'. MA een aantal belangrijke veranderin tengroepen bestonden, zijn er dat

ANALYSE [ Het World Wide Web ] Het internet heeft het nieuws veranderd Web 2.0 geeft alle internetgebruikers toegang tot een miljardenpubliek Tot 1995 had je drie verschillende WELLEN Journalistiek verandert voortdurend. sectoren. Informatica waren com Toch kunnen we de laatste jaren spreken van een puters, telecommunicatie waren ware revolutie. Oorzaken daarvan zijn zonder telefoon en fax, en media dat waren kranten, magazines, radio meer de doorbraak van het internet, de en televisie. Door het internet werd vernieuwde technologie en de globalisatie. Het dit allemaal aan elkaar gelinkt. De nieuwsaanbod is niet alleen sterk toegenomen, combinatie van telecomnetwerken, pc's en media maakte plots alles het bereikt ons ook op alle mogelijke manieren. mogelijk en opende nieuwe deuren Mensen willen alsmaar sneller op de hoogte zijn voor de journalistiek. Met laptops, van wat er rondom hen gebeurt. Bovendien veran gsmtoestellen, satelliettelefoons en een drastische verbetering van derde het passieve publiek in actieve informatiev de internetconnecties kon men erschaffers. Miljoenen mensen uiten zich via voortaan bij elke gelegenheid elk blogs, blijven op de hoogte via rss en tonen zich onderwerp onderzoeken, bronnen opzoeken en contacteren, kritische consumenten via vergelijkingssites. archieven raadplegen en artikels doorsturen van over heel de T oen de Amerikaanse defen terug uit het internet, en kwam het wereld. Door de technologie van sie in 1957 het ARPA in de handen van commerciële het draadloos internet zijn er zelfs (Advanced Research providers. Naarmate het aantal ge geen excuses meer om deadlines Projects Agency) ontwikkelde, had bruikers toenam, groeide ook de te missen. Hoofdredacteuren ze er geen idee van wat een im interesse vanuit de zakelijke weten dat er overal wel een of an pact het medium een halve eeuw wereld. Toen het na een digitalis dere gratis hotspot te vinden is, en later zou hebben op de samenlev ering van letters en cijfers ook mo verwachten van journalisten dat zij ing. Als reactie op de lancering van gelijk werd om geluid en beeld in hun artikels zo snel mogelijk doors de Spoetnik door de USSR en de bits om te zetten, was het hek hele turen. De tijd dat journalisten technologische overmacht van de maal van de dam. Plots kon men dagen of weken de tijd kregen om toenmalige vijand in het koude oor in één enkel medium tekst, beeld iets te onderzoeken is voorbij. logtijdperk ontwikkelde het en geluid combineren. Vandaag zitten ze zowat perma Amerikaanse ministerie een com nent achter hun computers. Journalistiek en de nieuwe media municatienetwerk dat sterk genoeg moest zijn om een mogelijke atoomaanval te overleven. Verschillende computers werden via een netwerk aan elkaar gekop peld als een soort spinnenweb. Door hierbij bewust een centraal schakel en communicatieknoop punt te vermijden, was het voor de vijand quasi onmogelijk om dit uit te schakelen. Aanvankelijk werd ARPANET enkel voor militaire doeleinden gebruikt, maar al snel breidde het zich uit naar de univer sitaire wereld. Door het netwerk verder uit te bouwen konden acad Eindwerk emici snel en gemakkelijk electro nisch gegevens met elkaar uitwisselen. Begin jaren negentig werd ARPANET ontbonden en was de geboorte van het 'World Wide 6 Web' (www) een feit. In 1995 trok Reporters.be Grafische illustratie de Amerikaanse overheid zich

ANALYSE [ Het World Wide Web ] Online kranten Maatschappelijke veranderingen zoals de ontzuiling, meer en veelz ijdigere scholing, meer gelegen heid tot individualisme, een toene mende globalisatie, meer onvoor spelbaarheid in de professionele situatie door de daarbij horende veranderende economie, meer contacten met andersdenkenden en vreemdelingen, enzovoort zorgden ervoor dat ook de burger veranderde. Het publiek werd gril liger, wispelturiger, mondiger, baziger, wijzer en eigenwijzer. Met het internet kregen alle lezers toe gang tot het wereldwijde web waar door zij dezelfde bronnen konden raadplegen als de journalisten. Professionele media verloren zo hun monopolie op nieuws. Zij moesten voortaan uitblinken in hun nieuwsselectie. websites van dagbladen De Standaard en De Morgen Maar daar hield het niet op. Iedereen journalist boden deze in het algemeen Technologieën en internet stonden weinig meerwaarde aan hun niet stil. Het internet was zowieso De term Web 2.0 omvat een aan geschreven versie. Artikels werden al een revolutie, maar had ook het tal ontwikkelingen die het internet gewoon overgenomen uit de pa grote nadeel dat pagina's erg sta een stuk socialer en interactiever pieren variant en online geplaatst. tisch waren. Websites bleven het maakte. Steeds meer infor Bovendien moest je in de meeste zelfde tot iemand ze handmatig ve matieconsumenten kunnen zich gevallen over een abonnement randerde. Dat vergde niet alleen hierdoor voortaan ook gedragen beschikken om de stukken online veel expertise, maar kostte ook als producent. Het is veel een te kunnen lezen. Het enige vo nog eens erg veel tijd. Bovendien voudiger geworden om informatie ordeel dat het internet hier met zich was er weinig tot geen interactie Journalistiek en de nieuwe media te publiceren en te verspreiden. meebracht was de mogelijkheid tot met de bezoekers. Kranten en Slimme computerprogramma's archivering. Hier kwam vorig jaar magazines die aanvankelijk een maken het mogelijk om op een verandering in met Web 2.0, de afwachtende houding hadden gemakkelijke manier, zonder al te tweede fase in de evolutie van het aangenomen hadden nu al wel veel technische kennis, websites internet. allemaal hun eigen website, toch Burgergerichte journalistiek Burgerjournalistiek mag niet verward worden met burgergerichte journalistiek, een trend die eind jaren tachtig ontstond. Amerikaanse journalisten kwamen toen tot de constatatie dat ze journalistiek te vaak bedreven vanuit een ivoren toren, en dat ze daardoor de band verloren met hun lezers. In een poging om de burger te betrekken gingen ze bijvoorbeeld meer berichten over lokale gebeurtenissen en meer luisteren naar wat de burger te vertellen had. Men spreekt Eindwerk hier ook wel van een 'bottomup'benadering in plaats van een 'topdown'benadering zoals voorheen. Burgerjournalistiek daarentegen, de evolutie die zich de laatste jaren aan het voltrekken is, wordt bedreven door de burgers zelf. 7

ANALYSE [ Het World Wide Web ] heeft volgens hem bijgedragen aan een min of meer uniforme journal istieke cultuur. Hij vindt het dan ook niet meer dan normaal dat de meest spannende journalistieke initiatieven voortkomen van buite naf de reguliere beroepscultuur. Daardoor heeft burgerjournalistiek zo'n succes. Voorbeelden hiervan zijn talrijk en haast niet meer op te sommen. Indymedia, Ohmynews, Wikinews, Nu.nl en Ted.nl, het zijn slechts enkele van de vele onafhankelijke nieuwssites die één ding gemeen hebben, namelijk dat de inhoud geleverd wordt door vrijwilligers. Op deze onafhankelijke nieuwszender Indymedia.be kan iedereen nieuws publiceren Het gaat hierbij om gepas vol te schrijven en later bij te isten toegang hadden tot de media sioneerde mensen, waardoor de werken. Het razendpopulaire is hiermee definitief voorbij. stukken vaak ook nog kwalititatief fenomeen bloggen is hiervan het Nieuws wordt niet langer alleen goed zijn. Maar ook, en vooral op beste voorbeeld. In minder dan vijf door hen gebracht. Om hierop in te lokaal niveau kent de burgerjour minuten tijd kunnen internetge spelen en om niet hopeloos achter nalistiek een ongekend succes. bruikers hun eigen blogpagina te blijven pasten krantenredacties Kijk bijvoorbeeld maar naar web aanmaken waarop ze vervolgens hun websites aan aan de be sites als Hasseltlokaal of Spaze. teksten kunnen publiceren en hoeftes van de consument. De Daarop berichten inwoners van de delen met de rest van de wereld. meest ingrijpende veranderingen stad Hasselt over de gebeurtenis Hetzelfde geldt voor sites als met Web 1.0 zijn de groeiende re sen die er plaatsvinden en de din YouTube en Google Video, hier actiemogelijkheid en de invoeging gen die ze dagelijks meemaken. mee kunnen gebruikers gratis van blogs. Het resultaat is een boeiende en zelfgemaakte filmpjes online unieke kijk op 'het leven zoals het zetten. Het gaat zelfs verder. Toch vinden professionele journal is', waarin surfers net geïnter Wikipedia bijvoorbeeld, een online isten zo'n 'usergenerated content' esseerd zijn. Bovendien is het alle encyclopedie die volledig gemaakt vaak van te onbeduidend niveau maal gratis. wordt door internetgebruikers. Steeds meer informatieconsumenten veranderen in Iedereen kan er informatie aan to Journalistiek en de nieuwe media informatieproducenten. Het is veel eenvoudiger evoegen of informatie bewerken. U kunt zich dan wel afvragen of dit geworden om informatie te publiceren en te allemaal zo betrouwbaar is, maar verspreiden. onderzoek heeft uitgewezen dat de informatie hierop zeker niet moet om iets toe te voegen aan het vak Het nieuwsaanbod is de afgelopen onderdoen voor beroemde, beta werk. Veel van hen beweren dat het jaren sterk toegenomen. Of dat een lende varianten. Voor de radio journaille zich ver van de blogosfeer positieve of een negatieve evolutie liefhebbers zijn er dan weer de moet houden, dat volzit met narcis is vaak het onderwerp van de dis podcasts, audiocompilaties van tische en verkokerde dagboekschri cussie. Het gevolg hiervan is dat we bijvoorbeeld radioshows die u kunt jvers. Volgens Mark Deuze, com hoe dan ook steeds meer zullen downloaden om onderweg te municatiewetenschapper en publi moeten filteren. Technologieën als beluisteren op uw mp3speler, nog cist, is het onvermogen van de RSS en nieuwsbrieven helpen ons zo'n nieuw en handig technolo huidige traditionele pers om cre daarbij. Via enkele instellingen kun gisch snufje. atief, innovatief en vrolijk te zijn dan nen we bepalen welk nieuws we te ook niet onbegrijpelijk. Hij werkte zien krijgen en wanneer we dat Eindwerk Kortom, de mogelijkheden zijn mee aan Popup, een boek over willen ontvangen. immens. Het is dan ook niet onbe oude en nieuwe media. Burgerjournalistiek kan daarbij een grijpelijk dat Time, het gere Onderzoeken hebben al meermaals mooie aanvulling vormen op de specteerde Amerikaanse nieuws aangetoond dat de gemiddelde klassieke media, al is het maar magazine, de internetgebruiker journalist mannelijk is en veertig alleen omdat die nieuws verslaat verkoos tot persoonlijkheid van het 8 jaar oud. De betrekkelijke ho waar de traditionele media geen jaar 2006. De tijd dat enkel journal mogeniteit in deze beroepsgroep oog voor hebben. MA

ANALYSE [ Bloggen ] Bloggers verruimen de publieke opinie Amateurpublicisten weten soms meer over het onderwerp dan journalisten Journalistiek en de nieuwe media D e term 'blog' is afkomstig video of audiofragment bijvoegen gelezen wordt komt het er dus op van het woord 'weblog', de en op een knop drukken is vol aan om op te vallen. Dat kan je engelstalige benaming voor doende om je ding te publiceren en door je pagina regelmatig up te iets wat wij zouden omschrijven als te delen met de rest van de digi daten, ervoor te zorgen dat je een 'internetdagboek'. In feite is tale wereld. nieuw nieuws brengt en simpelweg het niets meer dan een vereen anders te zijn dan alle andere voudigde website, waarop gebrui Interactief blogs. kers schrijven over allerlei dingen die ze hebben meegemaakt, al dan Wat het allemaal nog interessanter De forse populariteit heeft ervoor niet aangevuld met nieuwsbericht maakt is de mogelijkheid om op de gezorgd dat blogs niet langer en uit de media en commentaren stukken te reageren. Hierdoor kan beschouwd worden als spielerei, op gebeurtenissen in de wereld. een interactieve dialoog ontstaan maar uitgroeiden tot een vol Het verschil tussen zo'n digitaal tussen de blogger en zijn lezers. waardig dynamisch nieuwsmedi dagboek en een website zit in het Kan, want ongeveer de helft van um. Miljoenen mensen wisselen gebruiksgemak. In tegenstelling tot de bloggers houdt het na een tijdje via deze weg namelijk scherpe Eindwerk gewone websites heb je om te voor bekeken wegens geen re analyses en bevindingen met elka bloggen geen kennis nodig van spons. Met de wildgroei aan blogs ar, waardoor ze de publieke opinie HTML of andere ingewikkelde in de laatste jaren is dat ook niet alleen maar verruimen. Steeds ternettalen. Bovendien heb je er meer dan begrijpelijk. Als je het meer mensen bloggen, en lezen geen dure software voor nodig. woord 'blog' ingeeft in Google krijg ook de hersenspinsels van hun Gewoon inloggen, een stukje je al meer dan één miljard zoekre medebloggers. Dat zorgt voor een 9 schrijven, eventueel een foto, sultaten. Als je wilt dat je blog dominoeffect waardoor nieuws en

ANALYSE [ Bloggen ] ideeën zich erg snel verspreiden, de Amerikaanse presi ook naar de klassieke media. dentsverkiezingen van 2004 be Bloggers kunnen zo thema's op de weerde de nieuwszender CBS agenda plaatsen, iets wat vroeger over bewijzen te beschikken die alleen journalisten konden. Het aantoonden dat George W. Bush gaat zelfs verder dan dat. De inter zijn militaire dienst had ontweken. netdagboeken fungeren ook hoe De bestanden werden online gezet langer hoe meer als waakhonden en door internationale media blin van de journalistiek. Daarmee delings overgenomen, CBS had komt er een einde aan de lange tijd namelijk een uitstekende reputatie dat traditionele media ongecon als mediabedrijf. Een aantal blog troleerd waren. De pers wordt vaak gers stelden de authenticiteit van gezien als vierde macht, de de documenten echter meteen in waakhond van de democratie, vraag. Het ging om specialisten in maar bleef al die jaren zelf onge zake typmachines uit de jaren controleerd. Journalisten konden zeventig. Zij beweerden onder an hierdoor maatschappijkritisch zijn dere dat het gebruikte lettertype zonder dat ze zich daarvoor toen nog niet bestond. Het nieuws moesten verantwoorden. Zij waren over de vervalsingen verspreidde de filter tussen objectieve feiten en zich als een lopend vuurtje, de manier waarop de publieke sijpelde door tot de traditionele opinie gevormd werd. media en leidde zelfs tot een sterke daling van de kijkcijfers van Waakhonden van de pers het nieuws op CBS. De zender werd gedwongen toe te geven dat Tot voor kort kon je nieuws aldus de documenten vals waren. Door vergelijken met een lezing. een tekort aan personeel hadden Professionele journalisten hielden ze de feiten niet kunnen natrekken. burgers op de hoogte van wat er Dit spijtige voorbeeld was een zich in de wereld afspeelde. Dat keerpunt in de geschiedenis van kon je dan lezen in je krant of zien de nieuwsmedia. Het toont aan dat in één van de nieuwsuitzendingen. de tijd van de ongecontroleerde Die klassieke media boden vol 'vierde macht' voorbij is. Bloggers Journalistiek en de nieuwe media gens sommigen een garantie op profileren zich meer en meer als correcte berichtgeving, aangezien waakhonden van de journalistiek. het nieuws altijd eerst moest Journalisten moeten nu meer dan passeren langs een eind en ooit opletten voor wat ze schrijven, hoofdredactie. Met de opkomst van de kans is namelijk groot dat er wel het sociale internet, beter bekend eens bloggers zijn die meer weten als Web 2.0, kwam hier dus veran over het onderwerp dan zijzelf, dering in. Verschillende bloggers zoals in het voorbeeld hierboven. gingen de traditionele media als maar meer in de gaten houden. Zij Verbetering van de journalistiek veranderden van passieve nieuw sontvangers in actieve publicisten, De combinatie van professionele die zonder schroom al hun be en amateurberichtgeving kan de denkingen op het net gooien en nieuwsindustrie alleen maar ten hier open over discussiëren met goede komen. Kijk bijvoorbeeld andere bloggers. Dit had al enkele maar naar rampen als 9/11 in 2001 Eindwerk keren gevolgen voor de traditionele of de Tsunami in 2004. Daarbij pers. kwamen de beste en enige beelden van toeristen en omwo Het beste voorbeeld hiervan is een nenden voor wie de gebeurtenis zaak die men naar analogie met sen zich voor hun neus hadden 10 het Watergateschandaal afgespeeld. Nadien kwamen pro Het lijstje blogthema’s van Belgacom 'Rathergate' is gaan noemen. Bij fessionele nieuwsorganisaties ter Skynet groeit met de dag

ANALYSE [ Bloggen ] Shizzle Games: succesblog van een journalist Als student journalistiek startte Karsten Fouquaet uit nieuwsgierigheid een eigen blog. Al snel bleek zijn project een succes. Vijf jaar later groeide zijn project uit tot Shizzle Games: \" een ietwat eigenwijze blog over videogames\" , zoals Fouquaet zijn project omschrijft. Hij krijgt maandelijks meer dan zestigduizend bezoekers over de digitale vloer en levert artikels aan magazines als RifRaf. Fouquaet is fulltime bezig met zijn ciële persberichten en uitnodigingen man een aardig centje over aan het project. Als hij echt geen tijd heeft, voor events ontvang. Toch haalt hij vele werk, maar “voor een kleine doet hij wel eens beroep op een de meeste informatie van het inter site is dat toch niet voldoende om gastredacteur. Op dit moment net. “In de gameindustrie komt het van te leven.” Hij ziet het meer als schrijft er bijvoorbeeld iemand over meeste nieuws toch uit Amerika en ontspanning, en wil aantonen dat de Chinese gamecultuur. Japan, dus eer het vertaalde pers gamenieuws ook op een andere Na twee jaar zwoegen heeft hij zelf bericht binnenloopt, staat het meestal manier kan worden gebracht, want een volledig contactenbestand aan al twee dagen op mijn blog.” de kwaliteit van de Belgische game gelegd waardoor hij de meeste offi Door advertenties houdt de jonge sites is volgens hem ondermaats. plekke om de gevolgen vast te Hype kunt maken neemt alsmaar toe. De stellen. De samenwerking tussen populairste zijn Xanga.com, Niettegenstaande die positieve amateurs en professionals bracht Blogger.com, Wordpress.com en evolutie is de wildgroei van blogs de berichtgeving een niveau hoger. Typepad.com. In België is een feit. Het merendeel van deze De burger kreeg zowel de ver Belgacom Skynet de grootste internetdagboeken is verwaarloos woestende beelden te zien als de 'blogprovider'. Zo'n honderd baar. Zoals bij elke hype kunnen tragedie die erna kwam, gevolgd duizend Vlamingen hebben hier op dit moment veel mensen er niet door tal van analyses van journa een blog. Als reactie op het grote aan weerstaan om ook zo'n eigen listen en experts ter zake. In som succes van de blogs volgen ver pagina aan te maken. Omdat velen mige gevallen kunnen bloggers schillende traditionele media deze van hen vervolgens niet weten wat ons zelfs op de hoogte houden van trend. Vooral kranten bieden op te schrijven, vullen ze hun kers gebeurtenissen op plaatsen waar hun websites meer en meer blogs verse blog dan maar met allerlei het voor journalisten te gevaarlijk aan. Journalisten of gastbloggers dingen die ze op elk moment is of van dingen waar journalisten vullen deze pagina's dan dagelijks meemaken. Je kan het je zo gek zelfs geen weet van hebben. Zo of toch zeer regelmatig op. Ze niet bedenken of er wordt over kwam bijvoorbeeld via blogs aan hebben het meestal over één wel geblogd. Bij Skynet, de grootste het licht dat Amerikaanse soldaten bepaald thema, waarbij ze inspe blogdienst in België, wordt het lijst verboden chemische wapens ge len op de actualiteit. Doordat lez je met blogthema's dan ook regel Journalistiek en de nieuwe media bruikten in Irak. Dankzij de in ers hierop reageren ontstaat een matig uitgebreid. Er zijn serieuze tussen bekende blog 'riverbend' interactieve dialoog. en interessante thema's als 'actu kunnen we dan weer het dagelijkse aliteit', 'film', 'muziek' en 'politiek', leven volgen van in de Iraakse hoofdstad. Een jonge Iraakse in Doordat bloggers inpikken op de actualiteit en woonster beschrijft hierop regel elkaars blogs lezen en verbeteren, verruimen zij matig hoe het leven er in Baghdad de publieke opinie. Ze krijgen een ruimere blik op aan toegaat sinds de Amerikaanse inval in 2003. Op deze manier wor het nieuws. den we niet zoals steeds geïn formeerd door journalisten, maar maar het wordt steeds moeilijker Exacte cijfers bestaan er niet, maar kunnen we ook eens lezen hoe de deze terug te vinden tussen naar schatting leest zo'n elf pro mensen er daar zelf over denken. thema's als 'dagboeken', 'dagelijks cent van de Amerikanen regel In landen zoals China waar een leven', 'familie', 'gedachten', 'hob matig een blog. Dat is nog niet zo strenge censuur bestaat tegenover bies', enzovoort. Bij één van de denderend veel, toch groeit het de pers kunnen blogs zelfs een laatste schattingen waren er succes. Vooral jongeren Eindwerk sterk wapen zijn in de strijd voor wereldwijd om en bij de spenderen meer en meer van hun vrije meningsuiting. De traditionele tweeënzestigmiljoen blogs. Omdat tijd op het internet. Doordat blog media in bedwang houden is miss er dagelijkst tussen de vijftig en gers inpikken op de actualiteit en chien nog haalbaar, maar het inter honderduizend nieuwe bijkomen, elkaars blogs lezen en verbeteren, net volledig controleren is gewoon is het moeilijk hier een precies verruimen zij de publieke opinie. 11 weg onmogenlijk. cijfer op te plakken. Ook het aantal Ze krijgen een ruimere blik op het websites waar je een gratis blog nieuws. MA

ANALYSE [ persconcentratie en commercialisering ] Vervlakking van het nieuws door persconcentratie Een handvol mediagroepen bezit alle nieuwsmedia WELLEN Het nieuwsaanbod is de afgelopen jaren fors gestegen. Dat komt voornamelijk door de doorbraak van nieuwe onafhankelijke media, want bij officiële nieuwsmedia was de persconcentratie nog nooit zo groot. Krantentitels moeten vechten om te overleven, willen ze niet overgekocht worden of simpelweg verdwijnen. De media waren ook nog nooit in handen van zo weinig mensen, wat heel wat kritieken met zich meebrengt. Velen zien deze commercialisering van de media dan ook als een bedreiging van de diversiteit en het pluralisme. D e laatste jaren is het pers diagroepen, zijnde Mediaxis, afgelopen decennia voor dat landschap drastisch veran Roularta Mediagroep en De samensmelten vaak de enige kans derd. Hoewel er heel wat Persgroep. Kortom, deze commer was op overleven. nieuwe onafhankelijke ciële mediaondernemingen, die nieuwsprojecten zijn bijgekomen, vaak gestart zijn als kleine pers Die dalingen waren een gevolg van is er bij de officiële nieuwsmedia bedrijfjes, hebben de afgelopen de doorbraak van commerciële een sterke concentratie aan de jaren heel wat macht verworven. radio en televisie. In 1989 kreeg de gang. Die is vooral zichtbaar in de Nieuwe initiatieven maken geen Vlaamse Televisie Maatschappij sector van de dagbladen. Ruim schijn van kans. (VTM) de toestemming om te een eeuw geleden waren er in starten. De Vlaamse overheid kon België tweeënnegentig kranten. Na Oorzaken de druk vanuit commerciële sector de Tweede Wereldoorlog, in 1950, niet langer negeren. Via een de waren er dat nog negenenveertig. De concentratie begon in creet creëerde ze een soort mo Vandaag resten er slechts achttien. Vlaanderen na de Tweede nopolie voor VTM als commerciële Niet alleen zijn televisiezender. heel wat titels Eén van de verdwenen, ook v o o r w a a r d e n heel wat krante om te mogen nuitgevers zijn in uitzenden was de loop der jaren dat enkel fusies en partici Vlaamse uitgev paties aangegaan ers van dag en met concur weekbladen in Journalistiek en de nieuwe media rerende bedrijven. deze zender Na de recente konden par overname van 'De ticiperen. Zo Tijd' door De zouden zij de Mers.be en Evolutie van het aantal dagbladgroepen in Vlaanderen Persgroep winsten die ze Rossel blijven er in Vlaanderen Wereldoorlog en heeft heel wat hiermee verkregen kunnen ge slechts drie krantenuitgevers over. oorzaken, waarvan de allerbelan bruiken als compensatie voor het Dat is enorm weinig, als je weet dat grijkste reclame is. Door de ontzuil verlies uit eigen reclameinkom ze in 1950 nog met veertien waren. ing waren kranten niet langer sten. Toch kon niet verhinderd wor De Persgroep, De Vlaamse afhankelijk van politieke partijen den dat de jaren nadien nog ver Uitgeversmaatschappij (VUM) en maar van commerciële adver gunningen volgden. VT4, Canal+ Concentra bepalen vandaag wat teerders. De krant werd daardoor en TMF zijn maar enkelen van de alle Vlamingen dagelijks te lezen een produkt dat winstgevend moest vele nieuwe commerciële zenders. krijgen. Bovendien hebben ze via zijn. Bovendien waren ze niet Verschillende adverteerders crossmediale vervlechtingen ook gebonden aan één markt, maar aan besloten voortaan te adverteren op Eindwerk heel wat te brokken gekregen in de twee, namelijk de lezersmarkt en de televisie waardoor heel wat dag audiovisuele media. Op de peri advertentiemarkt. Door fusies aan en weekbladtitels verdwenen of odieke tijdschriftenmarkt versch te gaan kon de lezersmarkt worden gedwongen werden te fuseren. enen wel nog veel nieuwe maga vergroot, waardoor het ook interes Doordat deze hun aandelen in zines, maar op enkele uitzonderin santer werd voor adverteerders. Het VTM en andere audiovisuele gen na worden ook deze allemaal dalend aantal lezers en de dalende media verkochten aan resterende 12 uitgegeven door een handvol me reclameinkomsten zorgden er de mediagroepen verkregen deze

ANALYSE [ persconcentratie en commercialisering ] laatsten meer en meer invloed in het crossmediale landschap. Toen in 1999 de Nederlandse VNU haar aandelen verkocht bleven enkel De Persgroep en Roularta over als aandeelhouders van de Vlaamse Media Maatschappij (VMMa). Ook andere factoren spelen mee in de inkrimping van het aantal medi abedrijven. De productiekosten van een krant bijvoorbeeld waren zowieso al erg hoog. Om zich beter Trivialisering van de media te profileren op de lezers en reclamemarkt hebben grote uitge verlaging van de productiekosten. Op de website tenbyten.org kan je vers de laatste jaren zwaar geïn Zwakkere groepen, die normaal op elk moment van de dag zien vesteerd in nieuwe druktech geen schijn van kans zouden welke nieuwsberichten over heel nieken, informatisering, extra bij maken, krijgen door fusie of parti de wereld het meest aan bod lagen, enzovoort. Die investering cipatie wel een kans op overleven. komen. Het programma doorzoekt en bleken voor kleinere klanten Zo'n fusie brengt volgens hen ook elk uur de belangrijkste groepen al gauw onbetaalbaar, meer middelen en knowhow met nieuwsagentschappen en maakt waardoor het voor hen voordeliger zich mee, wat het eindprodukt vervolgens een opsomming van de was zich aan te sluiten bij een alleen maar ten goede komt. honderd meest voorkomende grote mediaonderneming. Bovendien heeft de concentratie woorden en afbeeldingen. Het re Daarbovenop kwamen er nog forse volgens deze laatsten de ontzui sultaat is vrij schokkend. Een verhogingen van de papierprijzen, ling gestimuleerd en zijn journalis handvol gebeurtenissen en nieuwe drastische milieumaatre ten onafhankelijker geworden ten thema's komen hierin ontzettend gelen en een minder gunstig opzichte van politieke partijen. veel voor. Zelfs foto's komen ver economisch klimaat. Met de digi schillende keren terug. Dit toont tale revolutie werd ook het internet Wat vaststaat is dat een verre aan hoe sterk nieuws gemonopo een belangrijke markt voor adver gaande commercialisering en een liseerd is door enkele machtige teerders, ten koste van dag en bikkelharde concurrentiestrijd wel mediabedrijven. Deze krijgen dan weekbladen, radio en televisie. degelijk nefast zijn voor het plural ook vaak het verwijt dat ze het Wat overblijft is een veel schraler isme en de diversiteit van de nieuws te veel door een westerse landschap waar aardag wat bomen media. Door de verdwijning van en blanke bril zien en grote delen zijn omgehakt. Een handvol pers een aantal kranten en hun auto van de wereld zelden onder de Journalistiek en de nieuwe media bedrijfjes van weleer zijn uitge nome redacties versmalt de loep nemen. groeid tot immens grote multime opiniewaaier en wordt informatie diabedrijven met overal invloeden alsmaar eenduidiger. Zo'n monop Meer spelers op de markt en meer en activiteiten. olisering houdt gevaren in voor de keuze brengen daarom niet meer democratische meningsuiting, meteen diversiteit met zich mee. Gevolgen want de toenemende concentratie Doordat de reclamemarkt beperkt zorgt ervoor dat de pers afhanke is zal de concurrentiestrijd in dit De persconcentratie heeft zowel lijk wordt van een handvol kapi geval harder zijn. De commercialis voor als nadelen met zich meege taalkrachtige personen of groepen. ering zou toenemen met een bracht. Het is moeilijk om te Die richten zich op een zo groot en verdere tabloidisering tot gevolg. zeggen of deze nu eerder negatief divers mogelijk publiek, waardoor Sommige critici vragen zich ook dan wel positief zijn. Volgens ze genoodzaakt zijn de informatie wel eens af of het niet normaal is tegenstanders van de inkrimping af te vlakken. Dat leidde tot meer dat de pers concentreert, hebben we nu minder spreek human intrest, meer sensatie en aangezien het aantal opinies sterk buizen, is er minder pluralisme en een grotere personifiëring, en dit afnam door de ontzuiling. Het is diversiteit en minder democratie. alles ten koste van politieke hoe dan ook belangrijk dat de auto Eindwerk De macht die de heersende pers berichtgeving en buitenlands nomie van journalisten gewaar groepen verkregen hebben zorgt nieuws. Doordat er ook op interna borgd blijft bij de uitoefening van er volgens hen voor dat het steeds tionaal gebied slechts enkele hun redactioneel werk. Zijzelf moeilijker wordt om nieuwe initia Westerse nieuwsagentschappen moeten de discipline en de verant tieven op poten te zetten. het merendeel van de nieuws woordelijkheid hebben om zich te 13 Voorstanders zeggen dan weer dat berichten bepalen, valt ook hier houden aan de regels van de de de schaalvergroting zorgt voor een ontologie. MA een vreemd fenomeen op.

INTERVIEW [ Freelance journaliste Evi Maquoi ] \" Overal online, always connected!\" Freelance journaliste Evi Maquoi vindt dat journalisten mee moeten met hun tijd ALKEN Na haar studies journalistiek besloot Evi Maquoi aan de slag te gaan als freelance journaliste. Na haar stage bleef ze schrijven voor het computermagazine Netwerk, en gaan deweg groeide haar lijstje werkgevers. Vandaag voert ze opdrachten uit voor niet minder dan zeven verschillende media. Alsof ze daarmee nog geen werk genoeg heeft, beheert ze daarbuiten ook nog een blog. Of ik haar tussendoor enkele vragen mag stellen over jour nalistiek en nieuwe media? \" Natuurlijk, nieuwe media dat is mijn ding hé!\" De doorbraak van het internet heeft veel veranderd... MAQUOI: Absoluut! Leerlingen die bijvoorbeeld een spreekbeurt moeten maken, surfen naar Google, typen hun onderwerp in en drukken alle nodige informatie af. Ik moest daarvoor nog naar de bib liotheek gaan, veel lezen en onder lijnen. En dit is nog maar één voordeel uit de ellenlange lijst. Je vindt onmiddellijk wat je wilt hebben. Je zoekt een route via Mappy, haalt nieuws binnen via RSS Readers, koopt vliegtuig tickets in drie minuten en beheert je bankrekeningen alsof je zelf een bankbediende bent. Je bent maar enkele kliks van alles verwijderd. Google is volgens mij één van de Freelance journaliste Evi Maquoi beste uitvindingen van de voorbije het er alleen maar op vooruit gaan. lijkt wel of Big Brother altijd om het jaren. In de toekomst moeten we wellicht hoekje kijkt. Je kan het je zo gek Gebruik jij het internet vaak Journalistiek en de nieuwe media niet eens meer te typen. We niet bedenken of het is op YouTube voor je job? spreken de woorden uit en die ver te vinden. Maar het is ook allemaal Constant! Ik ben voortdurend on schijnen dan vanzelf op het zo eenvoudig. Iedereen kan filmp line. MSN Messenger staat altijd scherm. Toch brengen de nieuwe jes publiceren en bekijken. Mensen op, en dat is niet alleen voor de media ook nadelen met zich mee. kunnen er zelfs een quotering aan fun. Ik denk dat daar de toekomst Met de opkomst van de goedkope geven. Ik denk dat er echt heel ook nog wel in gaat liggen, in msn digitale fototoestellen is iedereen veel jongeren op kicken om een en skype, of communiceren over plots persfotograaf, en bloggers filmpje te maken dat heel veel het internet in het algemeen. Het is wanen zich al snel journalisten. We bekeken wordt. En waarom zou je niet alleen heel gemakkelijk, maar zijn blij als er iemand nietprofes het wel niet met de wereld delen? ook nog eens gratis. Als ik aan het sionele beelden maakt bij een Hoe onderscheid je je dan als werken ben staat MSN Messenger ramp als 9/11, maar aan de andere echte journalist? de hele tijd open, omdat het kant is er een overkill. En dat vind Ik denk dat je je kan onderschei gemakkelijk is als ik snel iets moet ik wel jammer... den door de manier van schrijven, vragen aan een collega. Ook mijn Websites als bijvoorbeeld het taalgebruik en de diepgang. mailbox staat open van 's morgens Eindwerk Indymedia, YouTube en tot 's avonds. Google is het middel Je bent freelance journalist in HasseltLokaal doen gouden bij uitstek om snel iets te vinden. heel wat verschillende media en zaken. Hoe komt het dat burger En met de ingebouwde woorden daarlangs blog je ook. Hoe kan journalistiek zo populair gewor boeken in tekstverwerkers moet je je dat allemaal combineren? den is? zelfs al je best doen om nog iets Ja, ik heb een tijdje geblogd over Iedereen is plots een journalist. fout te schrijven, want de compu 14 nieuwtjes in de game en show Alles wordt ook opgenomen, het ter verbetert alles. Bovendien zal bizzwereld maar door tijdgebrek

INTERVIEW [ Freelance journaliste Evi Maquoi ] ben ik daarvan afgestapt. Uit tel omdat het moet, een computer, Belang van Limburg heeft een ontspanning blog ik nu over ons een laptop waarmee ik draadloos oplage van net geen honderd toekomstig huis. op het internet duizend verkochte “ Vroeger kon je een dag exemplaren per Het leuke aan bloggen is dat je kan en een pda voor als die lap wachten om je verslag te dag. Ik denk niet alles heel snel met iedereen kan top te zwaar is. schrijven. Vandaag weten dat al die mensen delen. Ik maak foto's van onze werf, publiceer die online, schrijf er Als je bijvoor de werkgevers dat er overal hun abonnement een tekstje bij en mijn meter, die in beeld op een hotspots zijn. Ze verwacht opzeggen binnen Oostende woont, kan alles volgen festival bent om pakweg tien jaar. en dan ook dat je je artikels Ik merk ook geen zonder dat ze daarvoor naar korte ver zo snel mogelijk Hasselt moet rijden. Het is gewoon slaggeving te verandering op de doorstuurt... ” heel erg nuttig, ook naar vrienden brengen, dan ga redactie. Ik schrijf toe. je echt niet de niet in functie van hele tijd met een laptop sleuren, de verkoopcijfers, maar kan Met je gameblog 'Mission vier dagen aan een stuk. Ok, ik kan gelukkig objectief blijven. Completed' stond je maanden die dingen ook wel allemaal privé lang op nummer 1 in de lijstjes Heb je geen schrik dat amateur gebruiken, maar toch... van Skynet. Wat was je geheim, journalisten de jobs gaan in en waarom ben je er eigenlijk Is zo'n PDA wel handig om mee pikken van echte journalisten? mee gestopt? te werken? Ze hebben mij altijd gezegd: \"Voor Goh, ik probeerde de dingen waar Ja, maar je moet er dan wel een journalistiek heb je geen diploma ik mee bezig was in mijn profes toetsenbordje bij hebben. Ik heb zo nodig. Je moet gewoon kunnen sionele leven op een zo leuke en een klein oprolbaar toetsenbordje schrijven.\" Maar ja, ik heb ook ge origineel mogelijke manier samen waardoor het goed meevalt. Je studeerd omdat ik dat fabeltje nooit te vatten. Waarom dat er zoveel steekt het gewoon in je handtas en geloofde. Ik denk dat een hoofd bezoekers de blog bezocht hebben je kan je artikels typen en door redacteur niet meteen de eerste de weet ik eigenlijk niet. Ik heb er sturen wanneer je maar wilt. Je beste blogger in dienst gaat nemen nooit promotie voor gemaakt. Ik moet als journalist meegaan met die even goed schrijft als iemand denk dat bloggers elkaar gewoon de technologie. Zeker als free die bijvoorbeeld journalistiek ge vinden. Wat er waarschijnlijk ook lancer wordt er door je werkgever studeerd heeft. Met een diploma veel mee te maken heeft is dat alsmaar meer van je verwacht. Als maak je toch nog altijd meer kans. Skynetblogs gratis zijn en dat je vroeger een verslag moest Ik ben er zeker van dat er mensen Skynet zijn eigen rankings maakt. schrijven van een evenement dat zijn zonder diploma die net zo Als je veel post over iets wat veel 's avonds plaats had dan kon je goed schrijven, of misschien nog mensen interesseert, dan kom je gemakkelijk een dag wachten om beter, maar ik denk niet dat alle vanzelf wel in die lijstjes terecht. Ik het artikel te schrijven. Vandaag bloggers alle journalisten gaan wou gewoon eens kijken hoe het heeft zowat elk benzinestation een overtreffen. Journalistiek en de nieuwe media er allemaal aan toe ging. Maar internethotspot. Werkgevers Tot slot, hoe zie je journalistiek omdat het ontzettend tijdrovend is weten dat uiteraard ook en evolueren? om op geregelde tijdstippen verwachten dat je het artikel zo Ik denk dat het altijd vluchtiger en berichten te posten, heb ik uitein snel mogelijk doorstuurt. Dat is ook vluchtiger gaat worden. Vroeger delijk besloten er een punt achter noodzakelijk, anders zijn de con kwam het nieuws enkel via kran te zetten. currenten, of de bloggers, je voor. ten, radio en televisie. Vandaag Voor onze generatie en de gener Er wordt wel eens gezegd dat komt het via alle mogelijke media: aties die volgen is het geen prob journalisten moeten leren computer, gsm, pda,... Binnenkort leem om met die digitale wereld bloggen willen ze hun job niet gaan we zelfs surfen in het vliegtu mee te gaan, maar ik kan me in verliezen. Wat denk jij daarvan? ig. Overal online, always connect beelden dat het voor oudere gene Ik vind dat journalisten moeten ed. Die trend brengt ook met zich raties heel wat moeilijker is. meegaan met het digitale tijdperk, mee dat we meer en meer zullen maar ik vind niet dat je moet kun Het gaat niet zo goed met de moeten filteren. Er gaat gewoon te nen bloggen om een journalist te traditionele media. Merk je daar veel informatie binnenkomen langs zijn. Je moet wel meekunnen met iets van op de krantenredactie? alle kanten. Het versnelt allemaal, Eindwerk de hele ITwereld. Als ik gewoon al Bwa, eigenlijk niet. Ok, de verkoop maar dat is ook net wat mensen kijk naar wat ik allemaal in huis heb cijfers dalen wel een beetje, maar willen. Om te overleven zal de qua multimedia, dat is een fortuin ik denk niet dat dat een trend is die krant van morgen meer toekomstig waard. Ik heb al die toestellen niet zich gaat blijven verderzetten. Ik nieuws moeten brengen in plaats voor het plezier, maar omdat het denk ook niet dat de vluchtige van huidige berichtgeving. MA 15 moet. Ik heb een gsm omdat het media de traditionele media ooit moet, ik heb een digitaal fototoes volledig zullen vervangen. Het

ANALYSE [ Reactie van de traditionele media ] Traditionele media moeten mee evolueren WELLEN Dat er een aardverschuiving bezig is in de massamedia is een feit. De vraag is alleen hoe dat medialandschap er zal uitzien na deze verschuiving. Aangezien er geen glazen bol bestaat die ons dat met zekerheid kan voorspellen, blijft het gissen. Het aantal opinies en voorspellingen is dan ook zeer uiteenlopend. Wat vaststaat is dat de traditionele media, zijnde kranten, magazines, radio en televisie, sterke wijzigingen zullen moeten on dergaan om te kunnen opboksen tegen het succes en de voordelen van de nieuwe media. Stuk voor stuk zijn zij hier nu al erg mee bezig... Kwaliteitskranten worden begeerde luxeartikelen Dagbladen moeten meer duiding geven en minder 'breaking news' WELLEN Uitgevers van kranten en ma gazines zijn de eersten die moeilijkheden ondervinden door de komst van de nieuwe media. Hoewel zij tegen alle verwachting en in de doorbraak van radio en televisie in de vorige eeuw overleefden, zien zij hun verkoopcijfers de afgelopen jaren alsmaar dalen. Verschillende titels moesten daar door ophouden te bestaan of fuseren met andere grote mediagroepen. Reporters.be De krant als luxeprodukt T ot die conclusie kwam ook nologische revoluties van de voor Gates kondigden al vaak de dood Trees Verleyen, lector van di bije jaren die daarbij gepaard gaan. van de kranten aan. Toch ziet verse journalistieke vakken, Vooral jonge mensen verwachten Verleyen de toekomst niet zo in haar boek 'Printmedia in dat het nieuws hen alsmaar sneller zwart. \"Ik denk dat de geschreven Vlaanderen'. Twee jaar lang dom bereikt, via allerlei nieuwe commu of gedrukte pers nooit helemaal zal Journalistiek en de nieuwe media pelde zij zich onder in de nicatiemiddelen. De berichten verdwijnen, ze zal de nieuwe geschiedenis, het heden en de waar kranten mee uitpakken, media zeker overleven. Het fictio toekomst van de gedrukte pers in hebben zij de dag voordien al nele boek is namelijk ook niet ver Vlaanderen. Het resultaat is een gehoord op de radio, gezien op dwenen met de komst van de film. bijzonder overzichtelijk naslagwerk televisie en gelezen op het inter De vraag is alleen of ze even fre waarin zij het reilen en zeilen van net. Bovendien hebben ze er vaak quent zal blijven verschijnen als de Vlaamse kranten en magazines geen cent voor moeten neertellen. een dagblad of een algemene en diens mediagroepen uit de Als zij dan al een krant kopen, krant vandaag.\" Als er iemand is doeken doet. \"Essentieel voor alle willen ze daarin vooral achter die een goed beeld heeft op de studenten journalistiek\", \"Handig grondinformatie en duiding geschreven media en er vervol voor alle mediaprofessionals\" en terugvinden. De persconcentratie gens een realistische voorspelling \"Interessant voor iedereen die al en de commercialisering zorgen er van kan maken, is het deze dame eens een krant of een tijdschrift echter voor dat ook die steeds wel. Ze doorgrondde niet alleen de leest\" staat in grote letters op de meer plaats moeten maken voor volledige Vlaamse printmedia, cover. Het boek komt op een mo infotainment en human interest. Je maar doceert ook al jaren 'Inleiding ment dat het helemaal niet zo goed kan je dan wel afvragen hoe lang tot de journalistiek' en Eindwerk gaat met de gedrukte pers, de de gedrukte media het nog zullen 'Redactietechnieken' aan journalis 'moeder' van de journalistiek. kunnen trekken. ten in spé. Bovendien komt Sinds de tweede helft van de jaren Verleyen uit een thuis van journa negentig waren de verkoopcijfers Is er nog wel een toekomst? listieke talenten. Haar betreurde nog nooit zo laag. Dat heeft natu broer Frank Verleyen kennen we 16 urlijk alles te maken met de door Verschillende Amerikaanse media als voormalige hoofdredacteur en braak van het internet en alle tech experts als Philip Meyer en Bill directeur van het weekblad Knack.

ANALYSE [ Reactie van de traditionele media ] Verschillende mogelijkheden met flexibel papier, dat het pieren variant te kopen, bedelven leescomfort benadert en misschien ze hem met tal van extra's. Er zijn volgens Verleyen verschil ook evenaart van zijn papieren ver lende mogelijkheden. \"Eén daar sie. Wanneer dat elektronische pa Als kranten nog lang willen blijven van is dat er een krant komt die pier er komt zal dat een ernstige bestaan, moeten ze ofwel gratis alleen maar achtergrond en dui concurrent zijn voor de gedrukte ofwel duurder worden. Het aantal ding geeft en niet langer 'breaking varianten. Maar dat is geen pro gratis kranten zit in de lift. Het is news', want daar is ze toch altijd te bleem, integendeel, waarschijnlijk een trend die zeker nog zal toe laat mee. Misschien verschijnt is het ecologisch veel verantwoor nemen. Deze kranten leven puur deze ook niet langer met een der\", aldus Verleyen. op inkomsten uit advertenties, dagelijkse frequentie. De meesten wanneer de redacties erin slagen mensen willen graag een préselec Tot dat moment kunnen kranten om hun redactionele vrijheid te be tie uit het enorme aanbod van fei echter niet meer wachten. Zij wor waren, zal de kwaliteit ervan zelfs ten en commentaar daarop. Ik den geconfronteerd met alsmaar stijgen. Toch vindt Verleyen dat niet denk dat er meer nood zal zijn aan lagere verkoopcijfers, en ook ad zo'n goede evolutie. Verleyen: degelijke journalistiek, al dan nie in verteerders investeren liever en \"Betaalde kranten en nieuws een mixed media vorm. Denk maar liever in het internet, wat een ver magazines staan enorm onder aan 'An Inconvenient Truth' van Al lies voor de dagbladen betekent. druk. Veel mensen ervaren intel Gore: een documentaire die door Om hierop in te spelen hebben de lectuele en creatieve arbeid als iets beelden des te overtuigender is. verschillende redacties de waarvoor ze niet hoeven te betal De journalist moet het medium afgelopen jaren, in tegenstelling tot en: muziek, films, informatie,... De kiezen dat voor dat feit het meest de jaren daarvoor, meer aandacht persbedrijven moeten zich daarom geschikt is: bijvoorbeeld een korte besteed aan hun online variant. net als de muziekindustrie verw videofilm of audioextract voor een Waar ze vroeger enkel artikels eren tegen de downloaddiefstal en concert of een operavoorstelling. kopieerden naar de website, die naar creatieve oplossingen zoeken Voor een grondige analyse van dan nog enkel toegankelijk waren om de lezers toch te laten betalen\". een nieuwsfeit kan een essay op voor abonnees, brengen ze nu Dat kunnen ze volgens de papier dan weer de beste vorm gratis 'breaking news' en updates Amerikaanse journalist en media zijn. Een andere mogelijkheid is op hun portaalsites. Hiermee willen deskundige Philip Meyer door zich dat er een soort 'on demand' krant ze inspelen op de drang naar snel een uitstekend imago aan te komt, waarbij de lezer online aank nieuws en op deze manier kunnen meten. Door het overaanbod aan likt welke artikelen uit mogelijk ze ervoor zorgen dat het nieuws infotainment en human interest meerdere zelfs buitenlandse kran dat ze brengen niet meer alleen zullen mensen in de toekomst ten hij de volgende dag uitgeprint 'oud' nieuws is. Door de integratie bereid zijn meer geld te betalen in zijn bus vindt om die nog eens van blogs en diensten als YouTube voor objectiviteit en kwaliteit. Het al dan niet met de nodige achter kunnen ze de burger maximaal be zijn volgens hem deze kranten die Journalistiek en de nieuwe media grond te lezen. Het rustige papier trekken bij het nieuws en onstaat het langst stand zullen houden. is voor veel lezers van vandaag er een interactieve dialoog waar de Voorwaarde is wel dat ze een fikse nog altijd te belangrijk om te verla journalistiek alleen maar beter van meerwaarde bezitten om de an ten. Een aantal Vlaamse pers kan worden. En om hun lezers dere varianten. MA bedrijven voeren experimenten ertoe aan te zetten toch die pa Ook televisie en radio moeten vernieuwen Crossmedialiteit is de toekomst WELLEN Net zoals de radio en de televisie een invloed hadden op de gedrukte pers, zo verandert het internet nu ook de radio en de televisie. Behalve de vele ontspanningsmo gelijkheden die de digitale televisie met zich meebrengt betekent het ook een sterke vooruit gang voor de nieuwsberichtgeving. Informatieconsumenten willen hier net als bij de gedrukte media meer bij betrokken worden. Nieuwsmakers spelen daar gretig op in. Eindwerk D oor diensten als YouTube en reageren en doorklikken op de logisch gevolg. De tijd dat media diegene waarmee iedere in links voor meer informatie. Een bedrijven bepaalden wat je als kijk ternetgebruiker in een wip soortgelijke trend bij radio is pod er of luisteraar te zien en te horen zijn eigen radiozender kan op casting, een radiocompilatie die je kreeg is daarbij definitief gedaan. 17 starten kunnen de traditionele kan downloaden om vervolgens te De kijker kiest wat hij te zien krijgt radio en televisie niet achterblijven. herbeluisteren op je mp3speler. en op welk moment. Via de af De digitale televisie is daarom een standsbediening kan hij bovendien

Bronnen Geraadpleegde bronnen Journalistiek bestaat zo lang als de mensheid Biltereyst D & Van Gompel R, 1998, Pers op zoek naar burger en consument: Bedenkingen bij de nieuwe civieke journalistiek in Vlaanderen, Samenleving en politiek 5(4): 413 De Vuyst J, 2004, Module Communicatie en Maatschappij 1: Medialeer, Hasselt: Xios Hogeschool Limburg, 82 p. Kussendrager N; Van der Lugt D; Rogmans B, 1992, Basisboek journalistiek, Groningen: WoltersNoordhoff, 334 p. Permentier L, 2003, De Standaard Stijlboek: Onmisbaar voor wie helder wil schrijven, Roeselare: Roularta Books, 534 p. Rogiers F, 2002, De journalistiek heruitvinden, Samenleving en politiek 9(5): 1018 Stephens M, 1989, Geschiedenis van het nieuws: Van de tamtam tot de satelliet, Utrecht: Het Spectrum BV, 428 p. Verdickt M, 2004, Inleiding op de journalistiek, Hasselt: Xios Hogeschool Limburg, 168 p. Verleyen T, 2005, Printmedia in Vlaanderen, Mechelen: Wolters Plantyn, 154 p. Het internet heeft het nieuws veranderd Verleyen T, 2005, Printmedia in Vlaanderen, Mechelen: Wolters Plantyn, 154 p. Meijer J, 2006, \"Proficiat, ú bent de Persoonlijkheid van het jaar\", De Morgen: 18/12, 3 Knack, Journalistiek en de nieuwe media 20/01/07, \"Dossier: Internet\", www.knack.be Falter R, 2006, \"Revolutie in medialand\", De Tijd: 30/12, 18 Van Goethem H, 2007, \"Mijnstek.be\", Focus Knack: 03/01, 93 Leyts M, 2007, \"Trendwatchers signaleren: iCatching\", Weekend Knack: 03/01, 18 Wittebolle A, 2007, \"Dit jaar wordt iedereen een nerd\", De Morgen: 05/01, 23 Dasselaar A, 2006, \"De macht aan het publiek\", Elsevier: 09/12, 61 De Ruyter K, 2003, \"Reeksmediawereld in volle turbulentie\", De Standaard: 07/10, 18 Deckmyn D, 2006, \"Geld verdienen aan Web 2.0\", De Standaard: 09/08, 45 Eindwerk Het Laatste Nieuws, 08/11/06, \"YouTube is 'beste uitvinding van 2006\", www.hln.be Glocer T, 2006, \"Vanaf nu bent ook u journalist\", De Standaard: 20/03, 40 Maas M, 18 2006, \"Aardbeving verlamt internet in Azië\", De Morgen: 29/12, 3

Bronnen Belga, 2006, \"Nederlandse Wikipedia bereikt mijlpaal van 250.000 artikels\", De Morgen: 29/12, 22 Dupont P, 2006, \"Opgepast, daar zijn de besmettelijke cyberziektes\", De Morgen: 28/12, 14 De Vuyst J, 2004, Module Communicatie en Maatschappij 1: Medialeer, Hasselt: Xios Hogeschool Limburg, 82 p. Vandormael B, 2006, \"Het web is meer dan Google\", Knack: 06/09, 79 Rogiers F, 2002, De journalistiek heruitvinden, Samenleving en politiek 9(5): 1018 Ook artikels van: www.denieuwereporter.nl www.sargasso.nl www.internetjournalist.nl De mediablog van Henk Blanken: www.henkblanken.nl www.internetjournalistiek.be Bloggers verruimen de publieke opinie Meeus R, 2006, \"ExMicrosoftbaas Bruno Segers over de bloghype van 2006\", De Morgen: 21/12, 6 Dewulf B, 2006, \"Blogs\", De Morgen: 22/12, 1 Debusschere B, 2006, \"Amerikaanse seksblogster voor de rechter\", De Morgen: 28/12, 14 Van Daele I, 2006, \"Bloggers moeten ons wakker houden\", Knack: 20/12, 47 Journalistiek en de nieuwe media Thompson B, 24/01/07, \"Blogs reflect power of the pen\", www.bbc.co.uk Knack, 20/01/07, \"Dossier: Internet\", www.knack.be Luysterman P, 2004, \"Internetdagboeken bewaken media\", De Tijd: 12/10, 2 Glocer T, 2006, \"Vanaf nu bent ook u journalist\", De Standaard: 20/03, 40 Wittebolle A, 2007, \"Dit jaar wordt iedereen een nerd\", De Morgen: 05/01, 23 Meijer J, 2006, \"Proficiat, ú bent de Persoonlijkheid van het jaar\", De Morgen: 18/12, 3 Dasselaar A, 2006, \"De macht aan het publiek\", Elsevier: 09/12, 61 Eindwerk Interview met Karsten Fouquaet, eigenaar van de blog 'Shizzle Games' Interview met Evi Maquoi, Freelance journaliste bij o.a. Het Belang van Limburg 19

Vervlakking van de media door persconcentratie Verleyen T, 2005, Printmedia in Vlaanderen, Mechelen: Wolters Plantyn, 154 p. De Vuyst J, 2004, Module Communicatie en Maatschappij 1: Medialeer, Hasselt: Xios Hogeschool Limburg, 82 p. De Bens E, 2001, Advies Vlaamse Mediaraad: Concentratie en pluralisme in de media, Brussel: Vlaamse Mediaraad, 41 p. De Bens E, 2002, Advies Vlaamse Mediaraad: Mediaconcentratie en pluralisme / diversiteit, Brussel: Vlaamse Mediaraad, 53 p. Harris J, 15/02/07, \"10x10: 100 words and pictures that Define the Time\", www.tenbyten.org CIM, 15/02/07, \"Lijst van de dagbladen\", www.cim.be Tessens L, 15/02/07, \"Persconcentratie in Vlaanderen\", www.mers.be Traditionele media moeten mee evolueren Van Daele I, 2006, \"De krant als luxeartikel\", Knack: 15/01, 88 Kuisle P, 2006, \"Mooie perspectieven voor drukwerk\", Grafisch nieuws: 07/11, 30 Falter R, 2006, \"Revolutie in medialand\", De Tijd: 30/12, 18 Journalistiek en de nieuwe media Dasselaar A, 2006, \"De macht aan het publiek\", Elsevier: 09/12, 61 Moolenaar L, 2005, \"Kranten zijn beter dan ooit\", Gazet van Antwerpen: 04/11, 15 Knack, 20/01/07, \"Dossier: Internet\", www.knack.be Dhoorl M & Luyten D, 2006, Het eeuwige leven voor de krant?, Bibliotheek & archiefgids 82(4): 812 Interview met Trees Verleyen, auteur van het boek 'Printmedia in Vlaanderen' Eindwerk 20

Journalistiek en de nieuwe media

0 comments

Notes on slide 1

Favorites, Groups & Events