Raport z debaty na temat zagospodarowania terenu zielonego między Nowohuckim Centrum Kultury a Centrum E w Nowej Hucie

> Autoportret, program Małopolskiego Instytutu Kultury, jest poświęcony szeroko rozumianej przestrzeni. Zajmujemy się zarówno analizą jej kondycji, jak i poszu- kiwaniem możliwości pozytywnego kształtowania naszego otoczenia. Oprócz kwartalnika „Autoportret. Pismo o dobrej przestrzeni” realizujemy dwa projekty praktyczne: „Autoportret. Warsztaty”, poświęcony edukacji przestrzennej, oraz „Autoportret. Debaty”, dotyczący wpływu mieszkańców Krakowa i Małopolski na kształt ich przestrzeni publicznych. Projekt „Autoportret. Debaty” wspiera partycypację społeczną w dziedzinie kształtowania przestrzeni publicznej. Debata „Co dalej?”, poświęcona terenowi między Nowohuckim Centrum Kultury a osiedlem Centrum E w Nowej Hucie, jest pilotażem tego projektu. Cele projektu: • przetestowanie metody otwartej debaty społecznej, • stworzenie raportu na temat oczekiwań lokalnej społeczności związanych z przy- szłością tego ważnego dla wizerunku Nowej Huty terenu. Prezentowany model debaty jest jednym z wielu narzędzi umożliwiających par- tycypację społeczną, która powinna przebiegać na różnych poziomach zaanga- żowania mieszkańców, organizacji społecznych i lokalnych samorządów. > SPIS TREŚCI I. odel debaty społecznej wypracowany w programie „Autoportret. Debaty” M II. ealizacja modelu debaty społecznej w projekcie „Co dalej?” R II. aport z debaty „Co dalej?” I R V. ybrane przykłady konsultacji społecznych I W V. ałączniki: Z 1) cenariusz warsztatów s 2) nkieta a 3) lansze z wystawy p 4) aleria zdjęć g 5) rojekt w mediach p

I. Model debaty społecznej wypracowany w programie „Autoportret. Debaty” > Zaproponowany przez nas model społecznej konsultacji uwzględnia przede wszystkim potrzeby i możliwości mieszkańców terenu, którego debata dotyczy. Opracowany na jej podstawie raport może być traktowany jako udział mieszkań- ców w procesie tworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Proponujemy różne sposoby zaangażowania – od pracy przy tworzeniu społecznej koncepcji zagospodarowania terenu, a następnie konkretnych projektów, po wypełnienie anonimowej ankiety. Udział w tak rozumianej debacie społecznej jest szansą dla osób, które z różnych przyczyn nie skorzystałyby z możliwości zgłoszenia swoich uwag w czasie, gdy realizowany jest począt- kowy etap tworzenia miejscowego planu zagospodarowania – analiza terenu i zbieranie wniosków od instytucji, organizacji i osób zainteresowanych planem. Dla realizatorów debaty nie mniej ważne od ostatecznego efektu debaty, czyli raportu, są edukacja architektoniczna mieszkańców oraz wypracowanie narzędzi komunikacji między mieszkańcami, architektami i władzami samorządowymi. > Metoda debat społecznych nad zagospodarowaniem przestrzeni publicznej pozwala: • mieszkańcom – współuczestniczyć w jej kreowaniu inaczej niż tylko poprzez krytykę projektów niespełniających oczekiwań zainteresowanych, • architektom – nawiązać dialog z bezpośrednimi odbiorcami ich pracy, • władzom samorządowym – otrzymać czytelny komunikat o oczekiwaniach mieszkańców wobec ich najbliższej przestrzeni, zanim podjęte zostaną szczegó- łowe decyzje o inwestycjach. 1. Wybór i rozpoznanie terenu, którego będzie dotyczyć debata, oraz stworzenie grupy partnerskiej > Wybierając miejsce, którego będzie dotyczyć debata, należy możliwie najdokład- niej poznać ten teren. Chodzi tu nie tylko o analizę przestrzenną i społeczną. Należy się dowiedzieć, kto zarządza danym terenem, do kogo należą działki są- siednie, czy jest dla tego obszaru tworzony plan zagospodarowania przestrzennego i na jakim etapie są prace nad jego przygotowaniem. Słowem, istotne jest ustalenie, jakie są zamierzenia lokalnych władz względem terenu naszego projektu. Proponowana tu debata najlepiej sprawdza się dla niewielkich przestrzeni dotychczas niezagospodarowanych. Nie zastąpi ona innych rozwiązań systemo- wych, takich jak negocjacje w wypadku konfliktu interesów czy planowanie dla obszarów o szczególnym charakterze. > Zaproszenie do współpracy architektów, lokalnych instytucji i organizacji spo- łecznych, a także Rady Dzielnicy pozwala wielostronnie przygotować się do realizacji pomysłu. W zespole projektowym cenne są osoby znające politykę miasta dotyczącą planowania przestrzennego, architekci oraz znawcy miejsco- wej historii i stosunków społecznych.

2. Przebieg debaty Etap debaty Co jest do zrobienia Cel a) Prezentacja rozwią- 1. Opracowanie prezentacji: wskazane ciekawe ilustracje Zainteresowanie mieszkańców zań urbanistycznych i dobry komentarz. projektem, zaproszenie ich do podobnych terenów 2. Wybór miejsca prezentacji: możliwie bliskie terenu pro- następnych jego etapów, ale w miastach europej- jektowego; przygotowanie logistyczne. przede wszystkim – uruchomie- skich. 3. Zaanonsowanie prezentacji jako początku debaty. nie wyobraźni w myśleniu o otaczającej przestrzeni. b) Warsztaty dla 1. Ustalenie dogodnego terminu i miejsca warsztatów Ustalenie społecznych kryteriów mieszkańców po- (jedno lub więcej spotkań, wskazana praca w dłuższych zagospodarowania terenu, czyli święcone społecznej sesjach, np. sobotnich), miejsce: sala wygodna do pracy cech, które zgodnie z oczekiwa- koncepcji zagospoda- w grupach, niedaleko terenu projektowego. niami mieszkańców powinien on rowania terenu. Są 2. Stworzenie scenariusza warsztatów. Należy uwzględ- posiadać w przyszłości. propozycją dla osób, nić liczebność grup, relacje między uczestnikami, dobrać które chcą zaangażo- metody pracy (przykład scenariusza – w załączniku). Wypracowanie konkretnych wać się w tworzenie 3. Przygotowanie prezentacji zasobów miejsca, która propozycji zagospodarowania konkretnych pomy- będzie wstępem do pracy warsztatowej. terenu. słów. 4. Przygotowanie materiałów warsztatowych (wskazana makieta terenu, papier, plastelina, pisaki itp.). 5. Ustalenie ról prowadzących warsztaty: moderatorów i architektów. 6. Zaproszenie mieszkańców według klucza sąsiedztwa lub grup interesów (np. młodzież, osoby niepełnospraw- ne). Ważne są odpowiednie sposoby informowania o warsztatach, łatwy sposób rejestracji chętnych do udziału w warsztatach i dobór dogodnego terminu. 7. Realizacja warsztatów. c) Wystawa wypra- 1. Opracowanie koncepcji wizualnej wystawy: ustalenie Szeroka debata społeczna cowanych koncepcji z architektami sposobu wizualizacji, opracowanie graficz- umożliwiająca zbadanie opinii zagospodarowania te- ne, redakcja tekstów. mieszkańców za pomocą ankiet renu i debata otwarta. 2. Opracowanie wersji cyfrowej wystawy. tradycyjnych, elektronicznych 3. Wybór miejsca ekspozycji (uwzględnienie jego dostęp- oraz w czasie bezpośrednich roz- ności, oświetlenia itp.) mów, które będą podstawą dla 4. Opracowanie ankiety oraz innych sposobów pozyskiwa- opracowania raportu dla władz nia opinii respondentów. miasta. 5. Promocja wystawy jako debaty otwartej. 6. Dbanie o jakość ekspozycji w czasie jej trwania. 3. Opracowanie raportu dla władz samorządowych > Raport, w intencji autorów, powinien być traktowany jako opinia mieszkańców na temat przyszłości ich przestrzeni sąsiedzkiej i być uwzględniony w procesie tworzenia miejscowego planu zagospodarowania. Może, na przykład, posłużyć do sformułowania warunków konkursu na konkretny projekt dla tego miejsca. Ważne jest, aby dostęp do raportu mieli wszyscy zainteresowani projektem. Informacja o dostępności dokumentu, np. na stronie internetowej, powinna się znaleźć w lokalnych mediach. II. Realizacja modelu w debacie „Co dalej?” 1. Wybór i rozpoznanie terenu, którego będzie dotyczyć debata > Decydując się na wybór terenu zielonego w Nowej Hucie jako obszaru pilota- żowej debaty społecznej, organizatorzy zapoznali się planami, jakie Miasto ma wobec tego obszaru. Krakowski Zarząd Komunalny, Dział Dokumentacji Projek-

towej w stosownym piśmie przedstawił projekty, jakie dla tego terenu powstały oraz jak wygląda sprawa ich realizacji. > Współpracujący z „Debatami” architekci przygotowali analizę terenu, uwzględ- niającą także aspekt społeczny i historyczny. > Blisko dwuhektarowy teren, którego dotyczy debata, znajduje się na obszarze objętym Lokalnym Planem Rewitalizacji. Jest niezwykle ważny dla wizerunku Nowej Huty, ponieważ stanowi swoistą bramę między Miastem (unikatową zabudową placu Centralnego) a Naturą (użytkiem ekologicznym, jakim są Łąki Nowohuckie). Poprzednie projekty zagospodarowania tego miejsca nie zostały z różnych przyczyn zrealizowane. 2. Przebieg debaty • Prezentacja rozwiązań urbanistycznych podobnych terenów w miastach europejskich, spotkanie otwarte, 5 listopada 2007 > Prezentację multimedialną pokazującą przykłady zagospodarowania terenu przygotowali architekci współpracujący z projektem. Odbyła się ona w Nowohuckim Centrum Kultury, w bezpośrednim sąsiedztwie terenu projektowego. Uczestni- czyło w niej około 40 osób, które zaproszono za pośrednictwem rozdawanych wcześniej ulotek, plakatów rozwieszonych w lokalnych instytucjach kultury, siedzibie spółdzielni mieszkaniowej i pobliskich sklepach oraz ogłoszeń w lokalnej prasie. Prezentacja była też zaproszeniem do udziału w warsztatach. • Warsztaty poświęcone społecznej koncepcji zagospodarowania terenu dla mieszkańców Nowej Huty, 17 listopada 2007 > Warsztaty odbyły się w siedzibie Miejskiego Ośrodka Wspierania Inicjatyw Społecznych, w centrum Nowej Huty. Trwały 8 godzin. Wzięło w nich udział 15 mieszkańców oraz architekci i moderatorzy. Scenariusz warsztatów (za- łącznik nr 1) powstał w konsultacji z mediatorem społecznym i pracownikami Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Praca przebiegała w dwóch modułach poprzedzonych prezentacją analizy terenu (wraz z tłem społecznym i historycznym). > Pierwszy moduł to wspólne wypracowanie społecznych kryteriów zagospodarowania terenu. Uzgodniono, że po zagospodarowaniu teren powinien być: widokowy, wyrazisty, dostępny, panoramiczny, niebanalny, harmonijny. Drugi moduł polegał na stworzeniu konkretnych propozycji, które, zwizualizowane przez architektów, stały się punktem wyjścia do szerokiej debaty przy okazji wystawy tych projektów. > Mieszkańcy Nowej Huty zostali zaproszeni na warsztaty za pośrednictwem ulotek, prasy lokalnej oraz list mailingowych instytucji i organizacji współpracują- cych w projekcie. > W czasie warsztatów wykorzystano następujące materiały i pomoce: podkłady w skali 1:500, 1:1000, 1:2000 oraz wykonaną specjalnie makietę terenu z wyj- mowanym, wykonanym z pleksi, elementem przedstawiającym opracowywany skwer. Dzięki temu uczestnicy mogli tworzyć robocze makiety, używając koloro- wego papieru i plasteliny (patrz: galeria fotografii). • Wystawa wypracowanych koncepcji zagospodarowania terenu i debata otwarta, 25 stycznia–14 lutego 2008 > Wystawę zaprezentowano w holu Nowohuckiego Centrum Kultury. Wybór miejsca ekspozycji nie był przypadkowy: Centrum znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie omawianego terenu. > Na wystawie pokazano 5 plansz (110 × 200 cm): planszę ilustrującą przebieg projektu i 6 wypracowanych na warsztatach społecznych kryteriów zagospodarowania terenu oraz 4 konkretne propozycje zagospodarowania stworzone przez mieszkańców i architektów. Wystawie towarzyszyła makieta terenu. Zwie- dzający mogli wyrazić swoją opinię zarówno na temat kryteriów, jak i na temat proponowanych pomysłów, wypełniając ankiety lub w rozmowie z organizato-

rami. Wystawa miała też wersję internetową, co dawało możliwość wypełnie- nia i wysłania ankiety drogą elektroniczną. Arkusze ankiet (załącznik nr 2) były dostępne na terenie wystawy (czynnej codziennie, oprócz niedziel, od 10.00 do 18.00). Organizatorzy zaproponowali mieszkańcom dwa terminy spotkań w tygodniu (wtorek i czwartek od 17.00 do 18.00), które nie cieszyły się wiel- kim zainteresowaniem. Za pośrednictwem strony www.autoportret.pl można było zobaczyć większość materiałów dostępnych na wystawie w Nowohuckim Centrum Kultury. Papierową ankietę wypełniło 65 osób, za pośrednictwem Internetu opinię wyraziło 49 osób. > O wystawie mieszkańcy dowiedzieli się z plakatów, ulotek rozdawanych bezpośrednio mieszkańcom przez wolontariuszy i dostępnych w okolicznych sklepach, a także za pośrednictwem mailowych zaproszeń i artykułów w prasie dzielnicowej i w krakowskim dodatku „Gazety Wyborczej”. W promocji wystawy pomogli też radni Dzielnicy XVIII. Na podstawie ankiet powstał raport pokazujący oczekiwania mieszkańców wobec przyszłości tego terenu. 3. Ewaluacja projektu • Partnerstwo > Plusy: współpracujące z projektem liczne instytucje i organizacje pomogły wielostronnie opracować zasoby terenu i dotrzeć do licznej grupy odbiorców (każdy z partnerów wspomagał działania promocyjne). Nie bez znaczenia była pomoc logistyczna: pomieszczenia na prezentację, warsztaty i wystawę. > Minusy: podział obowiązków między licznych wykonawców utrudniał zarzą- dzanie projektem. Ponadto dla niektórych uczestników nie było jasne, kto jest autorem całego przedsięwzięcia (zbyt długa lista partnerów). • Promocja > Plusy: najskuteczniejszym narzędziem okazał się Internet – większość uczest- ników dowiedziała się o projekcie właśnie tą drogą. Plakaty i ulotki znalazły się w nowohuckich instytucjach kultury, okolicznych sklepach i spółdzielni mieszkaniowej. Dobrze przyjmowane były ulotki rozdawane na osiedlu przez wolontariuszy. Innym godnym polecenia kanałem promocyjnym była prezentacja projektu radnym dzielnicy. O kolejnych wydarzeniach informował mieszkańców lokalny tygodnik „Głos. Tygodnik nowohucki” oraz krakowski dodatek „Gazety Wybor- czej”. Nie wolno zapomnieć o komunikacji sąsiedzkiej – jest to ważne narzędzie w tego typu przedsięwzięciach. Dużo ankiet napłynęło po ukazaniu się na porta- lu www.terazhuta.pl informacji o projekcie i linku do www.autoportret.pl. > Minusy: nie wszyscy mieszkańcy rozumieli, co kryje się pod pojęciem warszta- tów, dało się zauważyć pewną nieufność wobec tak zorganizowanej akcji (podej- rzewano, że jest to inicjatywa władz miasta, które chcą zagospodarować teren w niekorzystny dla mieszkańców sposób). • Udział mieszkańców > Plusy: pierwszy etap debaty – prezentacja rozwiązań urbanistycznych podobnych terenów w miastach europejskich – zgromadził około 40 uczestników, co było zgodne z założeniami. Uczestnicy warsztatów (15 osób – o połowę mniej niż planowano) brali w nich udział do końca spotkania (trwało 8 godzin). Udało się stworzyć atmosferę współpracy, choć oczywiście zdarzały się spory (tu sprawdziła się rola moderatora w każdej grupie). Również odbiorcy wystawy dobrze ocenili przedsięwzięcie (patrz: ankiety). Szczególnie chwalono czytelne dla laików wizualizacje pokazane na wystawie. Z wypowiedzi uczestników projektu wynika, że ważny był aspekt integracyjny – zwłaszcza jeśli chodzi o najbliższych sąsiadów terenu. Liczba osób (114), które wzięły udział w ankiecie, była zbliżo- na do planowanej. > Minusy: w warsztatach wzięło udział o połowę mniej osób, niż się na nie zapisa- ło. Był to skutek błędu organizacyjnego – nie zanotowano telefonów chętnych, aby potwierdzić ich udział. Promocja nie dotarła do ważnej grupy odbiorców

– mieszkańców osiedla Lesisko. Można było zaobserwować pewną nieufność najbliższych sąsiadów skweru (bardzo przywiązanych do tego miejsca) wobec uczestników warsztatów, którzy nie mieszkali w najbliższym sąsiedztwie terenu projektowego. Pracujący na warsztatach architekci zwracali uwagę na zbyt mało elementów edukacyjnych w projekcie. Sugerowali w wypadku tego typu pro- jektów konieczność przeprowadzania kilku spotkań warsztatowych z tą samą grupą mieszkańców. Większą uwagę należy poświęcić opracowaniu ankiety: nie- które z punktów w niej zawartych nie były jasne dla osób, które po raz pierwszy spotkały się z projektem na wystawie. • W warsztatach wzięli udział: > Mieszkańcy: Bożena Barłowska, Teresa Chrapała, Renata Goryl, Katarzyna Iskrzycka, Jakub Jarzynka, Katarzyna Kobylarczyk, Marta Kurek, Anna Lepszy-Wierzchowska, Mikołaj Niementowski, Halina Ordys-Skibińska, Kinga Przedzimirska, Edward Wurst, Danuta Szymońska, Anna Zabdyrska > Architekci: Absolwenci Instytutu Projektowania Urbanistycznego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej: Jakub Jałocha, Magdalena Kaczor, Ilona Kocot, Karol Korycki, Katarzyna Tylman Studenci Instytutu Architektury Krajobrazu Politechniki Krakowskiej: Alicja Adamczyk, Jan Kocieniewski, Justyna Zaniewska, Miłosz Zieliński > Moderatorzy: Anna Miodyńska, Anna Komorowska, Elżbieta Urbańska-Kłapa, Katarzyna Wiecha > Konsultacja: dr Agata Kantarek, Instytut Projektowania Urbanistycznego Wydziału Architek- tury Politechniki Krakowskiej Paweł Wiecha, mediator, Polskie Centrum Mediacji > Wsparcie merytoryczne i organizacyjne projektu: Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida (pracownia Animacji Ekologicznej) Miejski Ośrodek Wspierania Inicjatyw Społecznych, Wydział Spraw Społecznych Urzędu Miasta Nowohuckie Centrum Kultury Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Nowej Huty > Koordynator projektu: Anna Miodyńska > Współpraca przy tworzeniu wystawy: Joanna Hajduk, Dorota Leśniak-Rychlak > Opracowanie graficzne wystawy: Anna Zabdyrska

III. Raport z debaty „Co dalej?” > Wystawa w holu Nowohuckiego Centrum Kultury prezentowała efekty warszta- tów. Stanowią je: • pięć społecznych kryteriów zagospodarowania, definiujących teren jako: a) widokowy b) wyrazisty c) dostępny d) panoramiczny e) niebanalny f) harmonijny • cztery koncepcje zagospodarowania terenu wypracowane przez mieszkańców i architektów, zaprezentowane pod nazwami: a) „Brama” b) „Broszka Nowej Huty” c) „Widok na łąkę” d) „Zielona przystań” > Ilustracje przedstawiające plansze wystawowe (załącznik nr 3) > Prawie wszyscy respondenci opowiedzieli się za utrzymaniem parkowo-rekre- acyjnego charakteru omawianego terenu. Także w większości zgodzono się na zaproponowane społeczne kryteria zagospodarowania, szczególnie ceniąc walo- ry widokowe miejsca. Ankietowani doceniali teren jako obszar graniczny między naturalnym środowiskiem Łąk Nowohuckich a zabudową placu Centralnego. Szczególnie cenione przez ankietowanych przykłady małej architektury: tarasy i molo, jako sposoby łatwego dla spacerowiczów i bezpiecznego dla przyrody wejścia na dziki teren łąk, oraz fontanny, jako elementy parkowo-miejskie wiele mówią o tęsknocie zmęczonego miastem człowieka za bliskim i dobrze urządzo- nym ogrodem. Warte uwagi są pewne różnice oczekiwań pomiędzy najbliższymi sąsiadami skweru a osobami z innych części Nowej Huty i mieszkańcami pozo- stałych dzielnic miasta. Wielu najbliżej mieszkających proponuje zaledwie mini- malne zmiany obecnego stanu, zapewne w obawie przed kłopotliwym sąsiedz- twem nieznanego. Z drugiej strony, to właśnie najbliżsi sąsiedzi mają najwięcej pomysłów i najczęściej bardzo szczegółowo wypełniali ankietę. Osoby dalej mieszkające częściej proponowały bardziej celowe urządzenie tej przestrzeni: na przykład dla potrzeb konkretnej aktywności sportowej lub artystycznej. Wykresy ilustrujące najciekawsze wnioski z ankiet > Ponad 60% respondentów to osoby w wieku poniżej 35 lat. Ich liczny udział ma związek z możliwością wypełniania ankiety przez Internet. PŁEĆ WIEK MIEJSCE ZAMIESZKANIA (% RESPONDENTÓW) (% RESPONDENTÓW) powyżej 55 lat 8% poniżej poza 46-55 lat 25 lat Nową Hutą w sąsiedztwie mężczyźni kobiety 20% 39% pl. Centralnego 33% 50% 50% 42% 36-45 lat 11% w innej części 25-35 lat Nowej Huty 22% 25%

TEREN PO ZAGOSPODAROWANIU POWINIEN BYĆ TEREN PO JEGO ZAGOSPODAROWANIU POWINIEN BY (W SKALI OD 0 DO 5) (W SKALI OD 0 DO 5) 5 3,9 4 3,7 3,4 3,2 3,1 2,9 3 ŚREDNIA OCEN 2 1 0 y ty ny ny y y ow n ijn is ęp icz al on az an ok st m yr rm eb id do ra w w ha no ni pa TEREN PO ZAGOSPODAROWANIU POWINIEN BYĆ (W SKALI OD 0 DO 5) 5 PROCENT OCEN 4 3 2 1 0 y ty ny ny ny y ow ijn is ęp icz al on az an ok st m yr rm eb id do ra w w ha no ni pa TEREN PO ZAGOSPODAROWANIU POWINIEN BYĆ (W ZALEŻNOŚCI OD MIEJSCA ZAMIESZKANIA W SKALI OD 0 DO 5) ŚREDNIA OCEN w sąsiedztwie placu Centralnego w innej części Nowej Huty poza Nową Hutą y ty ny ny ny y w ijn is ęp icz l na o on az ok st am ba yr rm id do w e r w ha no ni pa > Żadna z proponowanych cech nie uzyskała średniej oceny wyższej niż 4 w 6-stop- niowej skali. Jednocześnie nieliczni respondenci proponowali własne kryteria. Na uwagę zasługuje wyróżnienie dwóch bardzo bliskoznacznych cech: widokowości i panoramiczności. Respondenci za najcenniejszy walor terenu uznali jego otwar- cie na panoramę Pogórza Wielickiego i, przy dobrej widoczności, Tatr.

> Najwięcej wysokich ocen otrzymały dwa kryteria: widokowości i dostępności. W wypadku przymiotników „wyrazisty” i „niebanalny” widać wahanie respondentów: te określenia okazały się zbyt mało precyzyjne dla wypełniających ankietę, chociaż dla uczestników warsztatów – którzy te cechy zaproponowali – były w pełni zrozumiałe. > Najbliżsi sąsiedzi terenu najniżej ocenili zaproponowane im kryteria, poza kryterium widokowości. Zdecydowanymi entuzjastami wypracowanych na warsztatach cech okazali się mieszkańcy innych niż okolice placu Centralnego terenów Nowej Huty. WYBRANA KONCEPCJA PROCENT WSKAZAń WYBRANA KONCEPCJA W ZALEŻNOŚCI OD MIEJSCA ZAMIESZKANIA PROCENT WSKAZAń w sąsiedztwie placu Centralnego w innej części Nowej Huty poza Nową Hutą BRAK ODPOWIEDZI > Zdecydowanie najbardziej podobały się koncepcje: „Zielona przystań” i „Widok na łąkę”. Jedynie ta ostatnia zyskała zdecydowaną przychylność najbliższych sąsiadów. Tam, gdzie w proponowanych projektach pojawiały się elementy nie- typowe dla tradycyjnie rozumianego terenu zielonego, widać większe poparcie mieszkańców innych niż okolice placu Centralnego części Nowej Huty.

SZCZEGÓŁOWE ROZWIĄZANIA PROCENT WSKAZAń INNE (USŁUGI ITD.) INNE SUGESTIE ZAGOSPODAROWANIA TERENU PROCENT WSKAZAń INNE (ZABUDOWA ITD.) INNE SUGESTIE ZAGOSPODAROWANIA TERENU (W ZALEŻNOŚCI OD MIEJSCA ZAMIESZKANIA) PROCENT WSKAZAń w sąsiedztwie placu Centralnego w innej części Nowej Huty poza Nową Hutą INNE (ZABUDOWA ITD.) > Większość respondentów nie miała własnych sugestii, jeśli chodzi o zagospodarowanie terenu. Można to tłumaczyć brakiem przemyśleń na ten temat oraz nieobecnością edukacji architektonicznej w naszym życiu. Ciekawe jest, że wszystkie sugestie, aby niczego nie zmieniać na tym terenie, pochodziły od najbliższych sąsiadów. Czyli: jeśli zmiany, a zwłasz- cza eksperymenty, lepiej, żeby nie odbywały się w pobliżu. Skłonność do

niekonwencjonalnych rozwiązań wykazywali głównie mieszkańcy innych części Nowej Huty. Z rozwiązań konkretnych najczęściej proponowano dobre oświetlenie terenu i założenie tam ogrodu miejskiego. Spośród propozycji małej architektury najczęściej wybierano konstrukcje wodne (fontanna, kaskada) i molo wychodzące na Łąki Nowohuckie. IV. Inspiracje (wybrane przykłady partycypacji społecznej w kreowaniu przestrzeni publicznej) > Strona internetowa projektu Partycypacja Społeczna w Planowaniu Przestrzennym w Europie (Participatory Spatial Planning in Europe – PSPE) Na stronie dostępny poradnik (w formacie pdf) zawierający m.in. informacje o prawnych podstawach partycypacji w planowaniu przestrzennym. http://www.gridw.pl/pspe > Gdański Program Rewitalizacji. Konsultacje Raport z miejskich konsultacji społecznych. Jest to przykład systemowe- go potraktowania debat społecznych w procesie rewitalizacji. http://www.brg.gda.pl/rewitalizacja/konsultacje.htm > Participation Tools. Activating Environmental Consciousness Museum of Finnish Architecture, Helsinki 2002 Publikacja wydana w ramach projektu Futuropa, realizowanego jako jeden z modułów programu GAUDI (2002-2004). Pokazuje konkretne przykłady pracy z mieszkańcami Londynu, Brukseli, Glasgow i Helsinek nad polepszeniem jakości przestrzeni w ich sąsiedztwie. > Strona internetowa Royal Town Planning Institute Zawiera między innymi ciekawe case studies, scenariusze działań party- cypacyjnych oraz zasady planowania społecznego – do zastosowania we wszystkich debatach społecznych. http://www.communityplanning.net > Strona internetowa Commission for Architecture and the Built Szczególnie polecamy dostępną tam publikację: It’s our space. A guide for community groups working for improve public space. http://www.cabe.org.uk/AssetLibrary/9462.pdf > European Handbook for Citizens’ Participation – publikacja będąca jednym z produktów projektu „Partecipando Network” realizowanego w ramach programu URBACT 2002-2006. Dostępna na: http://urbact.eu/projects/partecipando/home.html > Strona internetowa Association of Community Organizations for Reform Now Amerykańskie doświadczenie w organizowaniu się wspólnot mieszkań- ców na rzecz rozwiązywania problemów, także związanych z zagospodarowaniem przestrzeni publicznej. http://www.acorn.org

> Załącznik 1: scenariusz warsztatów Scenariusz warsztatów poświęconych opracowaniu społecznych kryte- riów zagospodarowania terenu i wypracowaniu konkretnych pomysłów na to zagospodarowanie. Nowa Huta, Miejski Ośrodek Wspierania Inicjatyw Lokalnych, 17 listopada 2007 9.00 sala plenarna • Rozpoczęcie. Przedstawiamy się, podajemy szczegóły organizacyjne, wyjaśniamy na czym polegają warsztaty i jaki mają cel. • Prezentacja architekta. Pomagając sobie materiałami wizualnymi prezentujemy zasoby miejsca, czyli wszystko, co musimy wiedzieć o terenie, zanim przestąpimy do pracy. 10.00 sale robocze • Podział na grupy robocze. Prowadzący dzieli obecnych na 3 grupy, po ok. 15 osób. Dla ułatwienia podział przemyślany jest już wcześniej, listy z na- zwiskami znajdują się na drzwiach sal, w których grupy będą pracowały. Chodzi o zróżnicowanie wiekowe i rozdzielenie rodzin i grup zaprzyjaźnio- nych. • Określenie oczekiwanych funkcji (cech) terenu. W grupach zapisujemy na flipczartach cechy, jakimi powinien charakteryzować się teren po jego zagospodarowaniu, w postaci przymiotników i przysłówków. Mode- ratorzy powinni podać przykłady. Zapisujemy wyłącznie cechy wyrażone nie przez zaprzeczenie, tzn.: „kolorowo”, „zielono”, ale nie: „nie szaro”. 10.30 sala plenarna • Spisanie funkcji zaproponowanych przez wszystkie grupy. Zbieramy się w sali plenarnej, tam z 3 list spisujemy proponowane funkcje na jedną listę (eliminując powtórzenia i określenia niejasne). Robi to jedna osoba. • Określenie funkcji popieranych, negowanych i obszarów niezgody. Każdy uczestnik dostaje do dyspozycji 3 zielone „cenki” (kolorowe nalepki używane w sklepach do zapisywania cen) zielone – na „tak” i 3 czerwone „cenki” na „nie”. Ma je według woli rozdysponować, doklejając do określeń, z którymi się zgadza lub nie. Może na przykład wszystkie czerwone umieś- cić przy jednym haśle, jeśli daną cechę uważa za szczególnie niewskazaną. W ten sposób pokażą nam się funkcje popierane, negowane i obszary niezgody – tam, gdzie będą najgęściej przylepione „cenki” obu kolorów. Negowane wykreślamy, popierane wykorzystamy. Jeśli jednak pojawią się obszary niezgody, czyli cechy terenu szczególnie gęsto i równomiernie oklejone na zielono i czerwono – wybieramy kilka (nie za wiele!) takich funkcji. • Obrona funkcji niezgody. Prezentujemy zebranym następne ćwiczenie (które odbędzie się po kawie) polegające na obronie przeciwnych do włas- nego punktów widzenia. Zapraszamy po 3 osoby, które były najbardziej „na tak” i 3 najbardziej „na nie” wobec każdej z tych funkcji. Prosimy je, żeby wczuli się w rolę przeciwną (np. nienawidzący psich kup ma bronić otwartości miejsca dla psów). To ćwiczenie pomaga wyjść poza swoje po- czucie komfortu i spojrzeć na przestrzeń jako rzeczywiście wspólną. Przy kawie osoby, które zgodziły się wystąpić jako „adwokaci diabła” mają czas przemyśleć argumenty. Może się też tak zdarzyć, że w ogóle nie będzie obszarów niezgody. Wtedy bezboleśnie przechodzimy do ustalania priorytetów w atmosferze ogólnej zgody. 11.00–11.15 kawa

11.15 sala plenarna • Obrona w rolach. Jej celem jest zobaczenie różnych punktów widzenia, uświadomienie sobie konieczności szukania kompromisu. Nie jest celem przekonanie oponenta, choć może się zdarzyć, że ktoś zadeklaruje, że został przekonany. Po wysłuchaniu argumentów uczestnicy decydują, czy obszar niezgody jest na tyle ważny, by wpisać go na listę priorytetów (np. teren dostępny dla psów i nie dostępny). • Podsumowanie tego ćwiczenia. Na podstawie cech „ocenkowanych” na zielono oraz obronionych lub postrzeganych jako ważne (czyli obficie „ocenkowynch” oboma kolorami), lecz co do których nie osiągnięto poro- zumienia – spisujemy listę priorytetów. Powinno ich być 4 do 7. Propozy- cje tych priorytetów zapisuje prowadzący ćwiczenie i poddaje ostateczne- mu zatwierdzeniu przez uczestników. 12.00 sale robocze > Uzgodniwszy priorytety, uczestnicy rozchodzą się do 5 pomieszczeń, aby pracować w grupach. Listy uczestników wywieszone są na drzwiach poszczególnych sal. • Burza mózgów. W grupach 5-, 6-osobowych prowadzimy burze mózgów na temat tego, jak zgodnie z priorytetami zagospodarować ten teren. Powinny to być hasłowe propozycje, bez szczegółowych rozwinięć, np. dziki park z sadzawką. > Z tych pomysłów, z pomocą architekta, każda grupa musi wybrać jeden. Być może jakaś osoba z grupy zdecydowanie się na ten pomysł nie zgodzi. Pomysły, które po lunchu będą zamieniane na szkic projektu, zostaną wywieszone w widocznym miejscu w czasie lunchu, będzie to szansa dla tych, którzy z werdyktem swojej grupy się nie zgadzają – mogą dołączyć do innej grupy lub iść do domu. 13.00–13.30 lunch 13.30–14.45 sale robocze • Dopracowywanie pomysłu. W 5 grupach precyzujemy, jak konkretnie miałby być zrealizowany nasz pomysł. Tu ważna jest osoba architekta – poza szkicowaniem, ma rolę nawigatora pomysłów. Cały czas pamięta- my o priorytetach i zasobach terenu. Praca polega na moderowanej przez architekta dyskusji na temat szczegółów. 14.45–15.30 sala plenarna • Prezentacja pomysłów przez grupy robocze i profesjonalny komentarz architektów.

> Załącznik 2: ankieta PROSIMY O WYPEŁNIENIE ANKIETY 1. Płeć 2. Wiek 3. Miejsce zamieszkania K poniżej 25 lat w najbliższym sąsiedztwie M 25-35 lat placu Centralnego 35-45 lat w innej części Nowej Huty 45-55 lat poza Nową Hutą powyżej 55 lat 4. Czy zaproponowane w czasie debaty określenia powinny charakteryzować ten teren po jego zagospodarowaniu? (Prosimy o zaproponowanie oceny w skali od 0 do 5) Teren pomiędzy Centrum E a NCK powinien być: widokowy wyrazisty dostępny panoramiczny niebanalny harmonijnie zorganizowany Czy ma Pan/Pani własną propozycję? ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... 5. Która z przedstawionych koncepcji zagospodarowania terenu jest najbardziej zgodna z Pana/Pani oczekiwaniami? „Brama” „Broszka Nowej Huty” „Widok na łąkę” „Zielona przystań” żadna 6. Które ze szczegółowych rozwiązań (np. fontanna, taras widokowy itp.) zaproponowanych przez autorów koncepcji jest szczególnie, Pana/Pani zdaniem, najciekawsze? ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ 7. Inne sugestie: ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ Dziękujemy za czas poświęcony na wypełnienie ankiety. Jej wyniki zostaną opracowane i dołączone do raportu z debaty, który przekażemy Władzom Miasta.

> Załącznik 3: plansze z wystawy

> Załącznik 4: galeria zdjęć

> Załącznik 5: projekt w mediach http://forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=410&w=71512345&v=2&s=0 http://miasta.gazeta.pl/krakow/1,57820,4641642.html http://www.budowlany.pl/pl//przeglad_prasy_i_informacje_ma.php?artid=12224& > „Głos Nowej Huty”, nr 51, 21.12.2007 > Głos Nowej Huty, nr 4, 25. 01.2008 > „Gazeta Wyborcza” Kraków, 26.01.2008 > Głos Nowej Huty, nr 6, 08. 02.2008

> „Gazeta Wyborcza” Kraków, 05.11.2007 > „Gazeta Wyborcza” Kraków, 20.11.2007

http://autoportret.pl	36
http://www.mik.krakow.pl	35
http://autoportret.mik.krakow.pl	1

Raport z debaty na temat zagospodarowania terenu zielonego między Nowohuckim Centrum Kultury a Centrum E w Nowej Hucie

by Małopolski Instytut Kultury on May 20, 2009

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

3 Embeds 72

Statistics

Raport z debaty na temat zagospodarowania terenu zielonego między Nowohuckim Centrum Kultury a Centrum E w Nowej Hucie — Document Transcript