Monika Szmyt, "Za wielkim murem przez kuchenne drzwi", Przestrzenie prywatne

Prywatne życie statystycznego Chińczyka autor – dokumentacja wieloaspektowego charakteru mieszkającego w mieście toczy się na ulicy. W Pe- życia ludzi wywodzących się ze skrajnie różnych kinie czy też Szanghaju, w kilkunastomilionowych grup społecznych, w zmieniającym się z dnia na metropoliach, przy głównych arteriach masażyści dzień Szanghaju – ekonomicznej mekce państwa rozkładają przenośne gabinety, fryzjerzy oferują w okresie przemian ustrojowych. Gościny udzielili zainteresowanym przechodniom strzyżenie i mode- artyście: finansowy establishment miasta, imigranci lunek. Uliczny krawężnik to również miejsce dość zarobkowi, emeryci, artyści, rzemieślnicy, bezrobotni, wygodne dla obowiązkowej, regenerującej drzemki rodziny wielonarodowościowe. Podobnie jak August w ciągu dnia. Fascynujące dla Europejczyków Sander na początku XX wieku, chiński artysta chciał spoza obszaru śródziemnomorskiego może okazać stworzyć katalog postaci swoich czasów. się obserwowanie, jak w godzinach południowych Proces, który poprzedzał te artystyczne „woje- najbliższa okolica zdaje się masowo dotknięta rystyczne” interwencje, łączył stopień inwazyjności mutacją błyskawicznie rozwijającej się, zaraźliwej w prywatność. Hu Yang w wywiadzie udzielonym dla śpiączki. Publiczna, otwarta przestrzeń to też lokum „Chinese Photography” wspomina nawet o „zdoby- dla prowizorycznych, wędrownych restauracyjek, waniu fortecy”, mając na myśli starania o uzyskanie a także scena dla pokazu umiejętności kucharza, zgody portretowanych osób na publikację foto- mieszcząca całkiem spory, niezbędny warsztat. grafii. Wskazując na „kuchenne drzwi” do swoich Przestrzeń prywatna w Chinach przenika się prywatnych wnętrz-fortec, bohaterowie Shanghai z publiczną, nie izoluje się zanadto od otaczają- living otwierali przed artystą także rozdziały historii cego świata za parawanem architektury ze szkła, swego życia. Odpowiadając na trzy pytania: „Jaka betonu lub drewna. Dlatego miejsca, do których jest Twoja obecna sytuacja życiowa?”, „Jakie jest poprowadzili bohaterowie fotografii Shanghai Twoje marzenie/nadzieja?” oraz „Jakie jest Twoje Living – projektu chińskiego artysty Hu Yanga – to największe zmartwienie/kłopot?”, z jednej strony nie tyle przestrzeń prywatna, co bardzo intymny tworzyli narrację towarzyszącą portretom, z drugiej obszar ich życia, zaś odpowiadali na „inwazję artystyczną” Hu Yanga pewnego rodzaju manifestacją postaw oraz zdefinio- centrum wewnętrznego świata. waniem wartości, poddanych następnie pod ocenę przyszłym odbiorcom projektu. Do końca 2005 roku pięćset szanghajskich ro- Codzienna aranżacja „domowości”, która, jak dzin wyraziło zgodę, aby Hu Yang sportretował ich we pisze Witold Rybczyński w Domu. Krótkiej historii idei, własnych mieszkaniach, w najbliższej i najbardziej nigdy nie oznacza nieskazitelności, została przyjęta charakterystycznej dla nich, zwyczajnej przestrzeni. przez Hu Yanga jako punkt wyjścia do utrwalania W historii chińskiej fotografii pierwszą znaną próbą historii metropolii w czasie transformacji poprzez zarejestrowania życia Chińczyków na taką skalę życie ludzi. Artysta docenił wartość zaproszenia oraz była praca Li Tianbinga, urodzonego w 1935 roku przychylność „zadomowionych” w swoich wnętrzach. – światowego rekordzisty, który jeżdząc od wsi do Jego obiektyw nie mógł musztrować mieszkańców. wsi, fotografował śluby, pogrzeby, wspólnoty oraz Na większości kolorowych zdjęć bohaterowie są indywidualnych mieszkańców. Porównywalnym i znanym w Polsce ostatnim projektem o takiej strate- uchwyceni w sytuacji naturalnej, gii artystycznej, choć w mniejszej skali, jest krakowski Blok z 2004 roku. Autorka, Monika Drożyńska, obojętnie czy oznacza ona rodzinną rozmowę, utrwaliła w nim codzienność mieszkańców „jedynie” relaks na kanapie, oglądanie telewizji czy czytanie. sześćdziesięciu mieszkań. W obu wypadkach istotę Należy przyjąć, że szanghajczycy osiągnęli z Hu pomysłu stanowiła potrzeba zatrzymania tego, co Yangiem taki stopień poczucia bezpieczeństwa, że pozornie powszednie. Dla autorki Bloku celem było bez obaw dzielili się z nim spontanicznymi reakcja- dociekanie ludzkiej osobowości w martwej betono- mi. „Rozgadane”, niektóre wręcz „rozplotkowane” wej płycie, dla Hu Yanga zaś – o czym mówi sam i „rozflirtowane” zdjęcia potwierdzają, że w trakcie 60 61

Wyjątkową fotografią pod względem kompozycji jest portret Li You, pracownika dużej firmy. Wszyst- kie przedmioty (wymienione w opisie pod zdjęciem) znajdujące się w pokoju i związane ze sposobem, w jaki odpoczywa, są częścią struktury kompozycyj- nej: wanna, olbrzymi płaski ekran telewizyjny, mięk- ka sofa, na której siedzi, oraz fotele. Na pierwszym planie zdjęcia, ukazana wzdłużnie, znajduje się biała wanna, która kontrastuje z kolorami wnętrza: czerwieniami oraz brązami. Przedmiotem, który sku- pia uwagę widza, owym Barthesowskim punctum, przymusem fotograficznej sytuacji, jaki wywiera na fotografa rzeczywistość, jest czerwony zagłówek na krawędzi wanny o wykroju przypominającym kształt górnej części ust – najsilniejszy akcent na płaszczyźnie pola obrazowego. Wykrój zagłówka, przywołujący usta złożone do pocałunku, oraz jego funkcja – przynoszenie ulgi głowie należącej do zanurzonego w wodzie i odpoczywającego ciała konotują „rozkoszowanie się”. Czerwone niby-usta stają się tutaj metonimią czułości, jaką okazuje sobie Li You. Hu Yang po raz kolejny wyławia tę „wrażliwość” przestrzeni prywatnej, unikając reporterskiej dosłowności projektu dokumentacyjnego. Artysta potrafi sportretować Li You i Hu Zhihong, postaci o skrajnym statusie materialnym, potwier- fotografowania Hu Yang nieustannie rozmawiał z za- najważniejsza jest możliwość w finansowym zawieszeniu, a ona sama w tym po- dzając niepokojące rozwarstwienie społeczeństwa przyjaźnionymi rodzinami. Widać to na przykładzie zaprezentowania się en face łożeniu, jak wynika z relacji, stara się wypełnić wolny w transformujących się Chinach. Z tym samym za- portretu pary Li Baili i Chen Hangfenga – redaktorów czas. W centrum fotografii widzimy kobietę, która interesowaniem zatrzymuje w obrazie bezrobotnej siedzących przy stole i rozprawiających najpewniej z portretem „dawnego lidera partyjnego, z dawnych w dość swobodnej pozie śpi na pościelonym łóżku, i pracownika korporacji urok i czułość. Bez zbytniej wszystkie fot. w art. Hu Yang, dzięki uprzejmości ShanghART Gallery i Hu Yanga z artystą i Xiao Rui oraz Huang Honga – grafika oraz czasów”, za którym tęskni. Z kolei dentysta Wu ustawionym pod oknem, na całej długości ściany. szczegółowości ukazuje świat intymny, przedstawia szefa firmy, którzy z frajdą dyskutują nad noteboo- Couixi rozpiera się wygodnie w fotelu w sypialni- Sypialniany pokój ma formę pudełkową, ściany, łącz- subiektywne przeżycia i twarze, które mają z jego kiem. Czułość wizerunku przestrzeni prywatnej ma -gabinecie, który przed chwilą zajmował jeden nie z sufitem, wyklejone różnokolorowymi reklamów- intencją wnieść wkład w historię Chin. Czy tak się źródło w rozmowie, wspomaganej wypowiedziami z jego pacjentów. Huang Dou, tancerz opowiadający kami ze sklepów i plakatami, tworzą barwną oprawę stanie? Historia bywa niewrażliwa na subiektywną wszystkich uczestników sesji fotograficznej Shang- w didaskaliach o braku regularnego życia, przegląda dla łoża. Sposób ułożenia ciała zbliża portret do wrażliwość jednostek. hai Living. z pasją artystyczne albumy i jednocześnie wykonuje europejskiej tradycji ikonograficznej aktów z okresu Postaci na fotografiach prezentują się dwojako: ćwiczenia rozciągające. Bezdomny Shan Lianqing pali renesansu i późniejszych. Dodatkowym elementem albo frontalnie, pozując do portretu jako modele, albo papierosa nad talerzem zupy, bez specjalnych wzru- wiążącym portret z malarstwem w próbie interpre- zastygają w trakcie oddawania się jakieś charakte- szeń opowiadając o swoim niezbyt udanym życiu. tacji fotografii jako obrazu i figur na płaszczyźnie rystycznej czynności, ukazani na tle mieszkania. Oprócz interesujących scenograficznych jest sposób wydobycia głównej postaci za pomocą W portretach autorstwa Hu Yanga istotne jest zajęcie układów charakteryzujących postaci oraz relacje światła. Śpiąca bohaterka oraz znajdujące się za – zgodnie z myślą Augusta Sandera: „Wiemy, że bohaterów sesji fotograficznych na wyjątkową nią okno, ujęci przez górną ramę złożoną z koloro- ludzie są ukształtowani przez światło i powietrze, uwagę zasługuje kompozycja zdjęć Hu Yanga. wych wyklejek, zajmują centrum pola obrazowego, cechy odziedziczone i przez swoje d z i a ł a n i e” Szczególnie frapująca jest fotografia Li You oraz wizualne sedno fotografii. Życie i postać bezrobotnej [podkr. red.]. Hu Zhihong. Hu Zhihong w czułym obiektywie Hu Yanga, dzięki W galerii postaci znajdziemy Sun Bingchanga, Portret kobiety to teoretycznie zapis sceny kompozycji, nabiera niezwykłości aktu i uroku emeryta, zapraszającego do swojego domu zaad- z życia osoby bezrobotnej, pozostającej w bezczyn- malarstwa, wbrew codziennej rutynie i trudnościom aptowanego na domowy hostel. Dla niego ności. Hu Zhihong potwierdza, że jej rodzina żyje finansowym, o jakich wspomina kobieta. 62 63

Monika Szmyt, "Za wielkim murem przez kuchenne drzwi", Przestrzenie prywatne

by Małopolski Instytut Kultury on Oct 07, 2009

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

2 Embeds 219

Statistics

Monika Szmyt, "Za wielkim murem przez kuchenne drzwi", Przestrzenie prywatne — Presentation Transcript

http://autoportret.pl	218
http://www.slideshare.net	1