Marcin Klag, "Streetstyle", Ulice i place

fot.: scott usa bicycles marcin klag Obraz: para młodych ludzi biegnie przez posępne, w których „królowa sportów”, lekka atletyka, sięga zalane listopadowym deszczem miasto. Skuleni pod bruku. Obok nich istnieje cała gama lokalnych zja- parasolami przechodnie ze zdziwieniem i politowa- wisk o charakterze sportowym związanych z mniej streetstyle niem patrzą, jak biegnący rozbryzgują głębokie kałuże społecznie poważanymi dyscyplinami. i przebijają się przez ściany wody wznoszone kołami pędzącego autobusu. Roześmiana para zatrzymuje Ulica-plaża, się pod pękniętą rynną, a na ekranie pojawia się napis: „Korzystaj z pogody. Nike All Condition Gear”. Ta prze- ulica-górski stok, ulica-tor przeszkód, ulica-lodowi- czyli kowboje asfaltu wrotna reklama pokazuje, że współcześnie „świeżym sko. Te zestawienia mogą wydać się dziwne i rażące. powietrzem” może być również to miejskie. Jednak gdy przypomnimy sobie, że deskorolka zo- Przesiadywanie na ulicy nie musi być znakiem stała wymyślona w latach 50. przez surferów tęsknie beznadziejnego losu i staczania się na dno. Ulica wyczekujących wyjazdu w poszukiwaniu fali życia, żyje swoim życiem i staje się czasami areną nie- łyżworolki to letni przyrząd treningowy hokeistów, wiarygodnych wręcz sportowych wyczynów. Nie a BMX to skrót od Bicycle MotoCross, porównania chodzi jedynie o takie wydarzenia, jak wielkie za- te staną się zdecydowanie bardziej na miejscu. wody w chodzie sportowym czy masowe maratony, Dla wielu osób ulica stała się terenem sportowej 18

fot. dzięki: g-sport bmx, sheffield fot. dzięki: g-sport bmx, sheffield rywalizacji. Nie chodzi tylko o streetowy styl jazdy lizacja jest tu połączona ze wspólnym odkrywaniem na rolkach, desce czy BMX-ie, ale również o inne, poszczególnych stopni zaawansowania. Dyscypliny mniej znane dyscypliny. zwane freestylowymi, polegające na wykonywaniu Od wielu lat kurierzy rowerowi z wielkich miast wręcz cyrkowych sztuczek, w swoją naturę wpisane urządzają coroczne zawody. Mają nawet swoje mi- mają widowiskowość i indywidualizm, co powoduje, strzostwa świata, w których celem jest dostarczyć że zmniejsza się znaczenie bezpośredniej rywaliza- w autentycznym ruchu drogowym symboliczną cji. Wszyscy zawodnicy skateboardu, rolkarze czy przesyłkę. Często nazywają siebie alley cats, co BMX-owcy podkreślają, że najważniejszym aspek- po polsku znaczy „koty dachowce”, a w dosłownym tem ich dyscyplin jest styl, albo – jak sami mówią tłumaczeniu – „ekspresja”. Różnice charakteru najlepiej zaobserwować „koty (z) zaułków”. w breakdance. To styl tańca stworzony na ame- rykańskich chodnikach. Swoisty taniec wojenny. Streetball to odmiana koszykówki, którą zna Każdy z tancerzy wykonuje swoje popisowe figury większość chłopaków, choć często nawet nie wie, jak najlepiej, aby zawstydzić przeciwnika. Poje- że „to” się tak nazywa – jeden kosz i trzech na trzech. dynki taneczne to do dziś często wykorzystywany A „zośka”? To też rodzaj miejskiego sportu, jedne- w muzycznych wideoklipach element kultury. Kto go z tych, które nie wymagają wielkich, otwartych nie pamięta wrażenia, jakie robił teledysk „Bad” przestrzeni lub specjalnie przygotowanych obiektów. Michaela Jacksona? Wydaje się, że współczesny Bo właśnie dostępność jest jednym z atutów nowych taniec uliczny, który zaczerpnął wiele z brazylijskiej miejskich sportów. Dostępność i oczywiście ich nie- capoeiry, tańca jazzowego czy wręcz baletu nowo- fot.: expn.go.com zaprzeczalna widowiskowość, a także fakt, że rywa- czesnego (który z kolei przejął z break’a wiele ele- fot.: www.skatepile.com 19

fot.: red bull crushed ice mentów) wznosi się na wyższy poziom. Odrodzony na fali mody na freestyle, breakdance pojawia się znów na ulicach miast. Sporty uliczne balansują na granicy przepisów, a czasem nawet wychylają się nieco poza nią. Nikt nie pozwala na zjazd na wyposażonych w koła sa- neczkach po publicznej drodze, ale zawsze znajdzie się kilku oszołomów, którzy to jednak robią. Kurierzy rowerowi często sporo ryzykują jeżdżąc na rowerach bez hamulców, z nogami przypiętymi do pedałów mocnymi paskami i na „ostrym kole” (koła się kręcą i nie można przestać pedałować), ale ich wypowiedzi sugerują, że mało co daje tak intensywne przeżycia. Czują się panami drogi, nieco na marginesie prawa, ale jednocześnie, paradoksalnie, mają duże poczucie misji. To prawda – w dużych miastach dostarczenie przesyłki na czas, wbrew korkom i zakazom ruchu sa- mochodów, jest dla klienta warte często duże pieniądze. Firmy prawnicze, architektoniczne i maklerskie w No- wym Jorku czy Londynie, które wysyłają setki dokumen- tów, lubią kurierów, taksówkarze znacznie mniej. Moda na naturalne dawki adrenaliny rozszerza swoje dziedziny schodząc z hal i turni w miejskie wąwozy, gdzie, niedaleko od domu, można do- świadczyć podniecającego dreszczyku emocji, ocierając się o niebezpieczeństwo. Oprócz sportów fot.: www.sessions.com typowo ulicznych, które można z łatwością uprawiać indywidualnie, do miasta docierają również dyscypliny niekoniecznie typowo miejskie i wymagające dużych nakładów finansowych i organizacyjnych. 20

fot.: red bull Red Bull promuje swój napój organizując niezwykłe wydarzenia sportowe, od skoków z trzydziestometro- wych klifów do morza po miejskie wyścigi zjazdowe na rowerach. Jednymi z bardziej spektakularnych wydarzeń były wyścig narciarski w Lozannie i wy- ścig „Crushed Ice” – zjazd na łyżwach po stromym, 375-metrowym torze skonstruowanym na ulicach Moskwy. Zwycięzca zawodów Jasper Felder określił je krótko: to jakby pędzić rakietą Cruise po krętych schodach. Takie porównania trafiają do spragnionej adrenaliny części społeczeństwa. Zwykle młodszej części. Miejskie sporty tworzą subkultury. Są one na ty- le popularne, że trafiają do zbiorowej świadomości, a ich atrybuty wykorzystywane są przez inne grupy młodych ludzi. Szerokie gacie rolkarzy zostały przy- jęte przez znaczną część młodzieży, niekoniecznie tę zbuntowaną. Popularne są buty przeznaczone do jazdy na deskorolce i inne atrybuty tego typu sportów. Wiele firm odzieżowych i sportowych wypuszcza serie ubiorów w stylu sportowym, a bu- dowa ich wizerunku na rynku opiera się na estetyce sportów ekstremalnych. Mówi się, że przyzwyczajenie jest drugą naturą człowieka. Współcześnie bywamy tak przyzwycza- jeni do miasta, że staje się ono naszym naturalnym środowiskiem. Spędzamy pomiędzy kamienicami i blokami coraz więcej czasu, tam też próbujemy znaleźć czas na relaks. Nie zawsze udaje się wy- jechać za miasto, a pozostaje potrzeba aktywności fizycznej. Czy tego chcemy, czy nie, w miejskiej dżungli pojawiają się więc, jeśli nie dzikie, to przy- marcin klag - projektant, absolwent Wydziału Form Prze- najmniej nieposkromione bestie wyładowujące swoją mysłowych krakowskiej ASP. Specjalizuje się w projekto- niespożytą energię w sportowej rywalizacji. Często waniu grafiki i identyfikacji wizualnej. Publikował artykuły jest to pasja, której poświęcają wszystkie siły. Więc o dizajnie w czasopismach: „Top Dom”, „Architektura i Biz- gdy idę ulicą, lubię czasem zatrzymać się i popa- fot.: trek bicycles nes” oraz w „Biuletynie sztuki projektowania – Zabawka”. trzeć, jakie triki czeszą ziomale na skejtach. Nawet, Prowadził dział testów w czasopiśmie „bikeBoard – maga- gdy dzieje się to na schodach Teatru Słowackiego. zyn rowerowy” – bo lubi rowery. 21

Marcin Klag, "Streetstyle", Ulice i place

by Małopolski Instytut Kultury on Oct 22, 2009

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 18

Statistics

Marcin Klag, "Streetstyle", Ulice i place — Document Transcript