Krzysztof Kwiatkowski "Mieszkać bezpiecznie po holendersku", Blokowiska

Holandia jest krajem otwartym na partycypację krzysztof kwiatkowski, kinga racoń-leja społeczną. Fakt ten stał się jedną z przyczyn sukcesu programu „Bezpiecznie Mieszkać”, zainspirowanego mieszkać bezpiecznie i prowadzonego przez lokalną policję. Spełniające kryteria programu, nowe zespoły mieszkaniowe oraz dostosowywane do jego wymagań starsze osiedla są rzeczywiście bezpieczne. Badania wykazują, że po holendersku gwałtownie maleje w nich procent włamań i innych aktów przemocy. Holenderskie podejście do problemu prze- ciwdziałania zagrożeniom jest alternatywą wobec modelu opartego na stałym monitoringu i patrolach agencji ochroniarskich. Jego podstawę stanowi po- społeczność wobec przestępczości pieranie konkretnych rozwiązań architektonicznych i zaangażowanie mieszkańców w społeczny nadzór nad miejscem zamieszkania. Inspiracją dla twórców programu stały się idee powstałe w latach 60. i 70. Analizująca przyczyny upadku i poszukująca możliwości odradzania się miast amerykańskich Jane Jacobs uznała powrót ludzi na ulice za istotny czynnik mogący wpływać na poprawę bezpieczeństwa. W swoich pracach Jacobs przypominała o roli wspólnoty sąsiedzkiej, podkreślając, że miejsca publiczne powinny być two- rzone dla lokalnej społeczności. Autorka pisała o tzw. oczach na ulicy – sugerując jednocześnie, że ludzie obserwujący innych ludzi z okien swoich domów to najlepsza ochrona dla mieszkańców. Teorie Jane Jacobs rozwinął Oscar Newman, pre- zentując swoją koncepcję tzw. defensible space. Ideą Newmana było uczynienie ludzi odpowiedzialnymi za środowisko, w którym żyją, poprzez tworzenie małych jednostek sąsiedzkich. Właśnie niewielkie wspólnoty, izolowane od ruchu kołowego, których skala sprawia, że mieszkańcy nie czują się zagubieni, motywują do większej społecznej kontroli i zaangażowania lokalnej ludności w sprawy jej dotyczące. Tworząc swój program Holendrzy adaptowali idee społeczne Jacobs i Newmana, przeprowadza- jąc jednocześnie odpowiednie badania. W efekcie za podstawowe założenie programu uznano tezę, iż niezauważana obecność potencjalnego sprawcy, jak również atrakcyjność i dostępność celu zwiększają ryzyko przestępstwa. Zaangażowanie mieszkańców (tzw. oczy społeczne) polegające na nadzorze i do- brym utrzymaniu osiedla mogą w tej sytuacji ustana- wiać barierę psychologiczną utrudniającą działanie potencjalnego przestępcy i w ten sposób przyczyniać się do wzrostu bezpieczeństwa. 24

Za podstawowe cele programu „Bezpiecznie tak by nie wywoływać w niej poczucia zagubienia. dziennych okolicznych mieszkań. Bardzo istotnym Mieszkać” przyjęto utrzymanie bezpieczeństwa W zasadzie projektuje się budynki mieszkalne tylko elementem programu jest oświetlenie przestrzeni poprzez ochronę społeczną oraz zapobieganie do wysokości pięciu kondygnacji. Wyższe obiekty publicznych, które ma umożliwiać rozpoznanie osoby włamaniom i aktom wandalizmu. Metodę oparto mają funkcjonować wyłącznie jako akcenty czy formy z odległości 4 m. Miejsca parkingowe na zewnątrz na szeregu szczegółowych wytycznych odnoszą- charakterystyczne dla danego otoczenia. powinny być lokalizowane w sposób gwarantujący cych się do rozwiązań architektonicznych w obrębie łatwe dojście do budynku (krótkie trasy piesze). mieszkania, budynku i całego osiedla. Określono przestrzeń publiczna W ramach programu „Bezpiecznie Mieszkać” również zasady ich utrzymania. Prezentowane określono również zasady umeblowania ulicy. poniżej kryteria skłaniają do refleksji nad tym, jak W odniesieniu do obszarów wspólnych pod- Podstawowym kryterium jest wymóg oszczędnego może wyglądać bezpieczny zespół mieszkaniowy. stawowym wymogiem jest przejrzystość umożli- lokalizowania obiektów małej architektury: umiesz- wiająca „społeczną obserwację”. Drugą zasadą czania ich tylko w tych miejscach, w których będą one otoczenie jest takie kształtowanie terenów publicznych, by nie rzeczywiście wykorzystywane. Ławki należy umiesz- sprzyjały one wandalizmowi. Dojścia prowadzące czać w odległości przynajmniej 15 m od domów, aby Bezpieczne środowisko zamieszkania powinno być do przestrzeni wspólnych powinny być widoczne ograniczyć uciążliwości powodowane przez przesia- zróżnicowane. Dzięki temu mieszkańcy mogą identyfiko- z otaczających budynków. Należy dążyć do dzielenia dujących, zwłaszcza młodych ludzi. Materiały użyte wać się z osiedlem. Dąży się do łączenia różnych typów terenu na niezależne części, wyznaczając odrębne do wykonania elementów małej architektury muszą zabudowy: wielorodzinnej z jednorodzinną, wysokiej obszary rekreacyjne wspólnej zieleni czy placów. być trwałe, odporne na wandalizm. z niską. Zasada integracji dotyczy również form włas- Przykładowo, są miejsca, w których wyznaczamy ności i cen budynków: w jednym zespole lokalizuje się ramy przestrzenne dla aktywności sportowej, jak budynek i mieszkanie budynki własnościowe i komunalne, a nawet socjalne. koszykówka czy piłka nożna. Obiekty te w pewnym sensie „upodabnia się” do siebie. Szczególnym nadzorem powinny być objęte pla- Lokalizacja obiektu mieszkalnego powinna Środowisko mieszkaniowe powinno być kształtowane ce zabaw dla dzieci, szczególnie młodszych. Ozna- umożliwiać dobry nadzór nad nim i zapewniać jego zgodnie ze skalą odpowiadającą potrzebom jednostki, cza to, że muszą one być widoczne z okien pokojów bezpieczeństwo. Wymóg ten może być spełniony po- 25

przez odpowiednie umieszczenie wejścia do budynku: ma ono być widoczne z drogi publicznej. Również drogi wjazdowe oraz dojścia do obiektu powinny być krótkie i widoczne z otaczających mieszkań. Zgodnie z założeniami programu holenderskiego mieszkanie powinno być zaprojektowane w sposób ułatwiający obserwację sąsiadującej przestrzeni publicznej. Dla lepszego wglądu preferuje się usytuowanie pokoju dziennego od strony terenów wspólnych. W przypadku domów jednorodzinnych powinno się dążyć do wykształcenia strefy pośred- niej, oddzielającej teren publiczny od prywatnego (dom). Rolę takiej strefy najlepiej spełnia ogród frontowy. Ogród może być utworzony wzdłuż bocz- nej ściany na szerokości 2 m. Użytkownik powinien również móc widzieć z mieszkania, kto stoi przed drzwiami wejściowymi. zabezpieczenia techniczne Mają one służyć opóźnieniu możliwości doko- nania włamania. Program nie wymusza na uczest- nikach konieczności wprowadzania monitoringu. Ilość zabezpieczeń przy drzwiach do mieszkania ma uniemożliwić włamanie w okresie krótszym niż 3 minuty. Program proponuje konkretne systemy zamków (dostępnych również na polskim rynku) i określa ich ilość. Ważny jest sposób umieszczenia zamka, np. zamek założony na wysokości kolan utrudni mechaniczne wyłamanie drzwi. Zwraca się również uwagę na ochronę najsłabiej zabezpieczo- nych miejsc w budynku, szczególnie jeśli są one położone na wysokości do 3,5 m. Najlepsze zamki w drzwiach wejściowych nie pomogą, jeśli włamy- wacz ma ułatwiony dostęp do wnętrza przez okno balkonowe, połaciowe czy piwniczne. Opieka nad mieszkaniem wymusza również na użytkownikach zamykanie wszystkich okien w przypadku nieobecności mieszkańców, jak też kontrolę kluczy i kodów dostępu. Niedopuszczalne są tak lekkomyślne zachowania, jak zostawianie kluczy pod doniczką czy wycieraczką albo wpuszczanie do budynku akwizytorów. Program „Bezpiecznie Mieszkać” działa w Ho- landii już od kilkunastu lat. Bezpieczne osiedla cieszą się dużym zainteresowaniem mieszkańców. W certyfikowanych znakiem „Bezpiecznie Mieszkać” zespołach mieszkaniowych zanotowano spadek włamań o 90%. Firmy ubezpieczeniowe oferują 26

Podstawowe założenia bezpiecznego osiedla: Budynek: • Jedna klatka (sąsiedztwo) obejmuje nie więcej niż 10 mieszkań. • Wejście na klatkę schodową i do holu budynku jest przejrzyste (oświetlone i widoczne), zamykane zamkiem samozatrzaskującym. Dobrze oświetlone są piwnice, hole i klatki schodowe. • Okna i otwory prowadzące do budynku, położone na wysokości poniżej 3,5 m wy- magają odpowiednich zabezpieczeń. • Techniczne zabezpieczenia stawiające opór opóźniają możliwość włamania do minimum 3 minut. • Naprawy uszkodzeń, awarii, zniszczonych ławek, elementów oświetlenia dokonuje się maksymalnie w przeciągu 5 dni. • Konieczne jest bezpieczne i rozsądne uży- wanie kluczy do mieszkania i klatki. mieszkańcom duże zniżki. Mieszkania zlokalizowa- ne na bezpiecznych osiedlach mają też powodzenie Osiedle i otoczenie: na rynku nieruchomości. Co jednak najważniejsze – ludzie czują się w nich bezpiecznie. Żyją w przy- • Wskazana jest mieszana struktura są- jaznym, dobrze rozplanowanym otoczeniu, w którym siedztwa, np. bloki, domy pogodnej jesie- sąsiedzi znają się przynajmniej z widzenia i troszczą ni, mieszkania własnościowe i komunalne, o własną, wspólną przestrzeń, szybko reagując na domy jednorodzinne. potencjalne zagrożenia. • Dobre sąsiedztwo – mieszkańcy znają się z widzenia, odróżniają sąsiadów Polecamy: od obcych. Jane Jacobs, The Death and Life of Great American • Dobrze widoczne (np. wykonane z pleksi) Cities, Waszyngton 1961. i oświetlone są przystanki komunikacji Oscar Newman, Crime Prevention through Urban miejskiej z bezpieczną drogą do klatki Design, Nowy Jork 1973. i oświetlonymi przejściami podziemnymi. • Wejście oraz drogi i ścieżki prowadzące do budynku są dobrze widoczne i oświetlone. • Tereny zielone i dla dzieci są przejrzyste, widoczne z okien mieszkań, bez „naturalnych wszystkie il. w artykule: kinga racoń-leja pułapek” (gęste zarośla, zakamarki). • Zapewniona jest dobra widoczność prze- chodniów (z odległości 4 m) – latarnie, brak przesłon, przedmiotów rzucających cień. • Parkingi widoczne są z okien (nie więcej niż 20 samochodów). 27

Krzysztof Kwiatkowski "Mieszkać bezpiecznie po holendersku", Blokowiska

by Małopolski Instytut Kultury on Sep 28, 2009

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

2 Embeds 52

Statistics

Krzysztof Kwiatkowski "Mieszkać bezpiecznie po holendersku", Blokowiska — Document Transcript

http://autoportret.pl	51
http://209.85.229.132	1