Julia Kluzowicz, "'Skrót' w Krakowie", Ulice i place

julia kluzowicz „skrót” w krakowie mariaż teatru i przestrzeni miasta Artyści wciąż poszukują nowych obszarów krzywiźnie ulic, przestrzeni parków i placów. W ob- otoczeniem. Miasto zmienia się w zagadkę, z jaką dla tworzenia i prezentowania swojej sztuki. Coraz razie tym manifestuje się podświadomość społecz- nigdy wcześniej nie mieliśmy do czynienia. Miejsca, częstsze są też próby wychodzenia z nią w prze- nego organizmu. Dzięki przeistoczeniu przestrzeni wśród których dotychczas przebiegała trasa naszych strzeń publiczną. Tym tropem podąża również miejskiej w scenę teatralną widz, zamiast obcować codziennych wędrówek, nastawionych teatr. Doskonałym przykładem może być niezwykłe z symboliczną scenografią, ma przed oczyma real- przedsięwzięcie artystyczne, zainicjowane w mi- nie istniejące miejsca nasycone ich własną treścią. tylko na przemieszczenie się nionym roku w Krakowie. Cała struktura miasta I chociaż „Skrót, czyli Krakau Files” – bo tak nazywa – ulice, place, budynki – ożyły w umysłach widzów się projekt Stefana Kaegi – pokazuje nam tereny z punktu A do punktu B, nabierają nowej, nieznanej niecodziennego spektaklu, stworzonego przez doskonale znane z codziennego życia, to dzięki nam dotąd treści. W miarę trwania naszej niezwy- niemieckiego artystę Stefana Kaegi. Tego młodego pomysłowi artysty widzimy je z zupełnie nowej kłej podróży przenikamy w coraz to głębsze warstwy twórcę interesuje przede wszystkim zacieranie się perspektywy. miasta, aż w końcu w starych murach ulic zaczynamy granic pomiędzy rzeczywistością a teatrem, między Spektakl ten został zrealizowany według zasad dostrzegać to, na co zwykli, spieszący się gdzieś cią- prawdą a fikcją, aktorem a widzem, sceną a widow- gry w podchody, znanej nam wszystkim z dzieciń- gle przechodnie nie zwracają uwagi. Nagle okazuje nią. Zmusza on swoich odbiorców, aby wyrwali się stwa. Prolog ma miejsce w Instytucie Goethego, się, że dotychczas byliśmy jak niewidomi; dopiero z teatralnych foteli gdzie każdy widz otrzymuje kopertę z informacjami teraz zyskujemy pewność, że na miasto będziemy i pierwsze wskazówki. Każdy wyrusza sam. Rozpo- patrzeć zupełnie inaczej. Stefan Kaegi poprzez i sami stali się częścią sztuki, czyna poszukiwania idąc śladem tajemniczego boha- swoją sztukę rozbudza w nas nieznane dotąd tera i poznając jego smutną historię. Historię samot- pokłady wrażliwości. Wrażliwości na przestrzeń, aby weszli w interakcję z tym, co jest przed nimi nego człowieka, który przyjechał do wielkiego miasta w której żyjemy. Artysta sprawia, że nic nie jest już odgrywane. Stefan Kaegi wykorzystuje w swojej i nie potrafił odnaleźć się w obcej i nieprzychylnej mu oczywiste, a otaczająca nas rzeczywistość nabiera twórczości zjawisko tzw. teatralnego ready made, rzeczywistości. Bohater wiedzie nas szlakiem miejsc tysiąca nowych znaczeń. Kończymy naszą pieszą w którym pozornie zwyczajna rzeczywistość staje związanych ze swoim życiem. Tropiąc tę postać od- przygodę pełni zadumy nad ludzkim życiem i jego się sztuką dzięki obecności widza zaangażowanego najdujemy brakujące części układanki. Dzięki listom związkiem z przestrzenią, w której się toczy. Pytamy w działanie artystyczne. ukrytym w zakamarkach ulic i nagraniom na taśmach siebie: czy to życie kształtuje przestrzeń, czy też od- Wybór Krakowa na miejsce nowego spektaklu magnetofonowych pozostawionym w mieszkaniach wrotnie – przestrzeń nadaje kształt naszej życiowej był z całą pewnością nieprzypadkowy. Różnorod- prywatnych, sklepach i różnych instytucjach życia wędrówce? ność i niezwykła atmosfera obrzeży Starego Miasta publicznego, poszczególne elementy zaczynają ukła- Każda odsłona spektaklu „Skrót, czyli Krakau posłużyły za tło artystycznych działań – tło stanowiące dać się w harmonijną całość. Co więcej, po pewnym Files” różni się od poprzedniej. Każda jest inna, tak scenografię i scenę, ale również, a może nawet przede czasie sami już nie wiemy, co jest rzeczywistością, jak inni są jej uczestnicy i jak zmienia się miasto. wszystkim, źródło inspiracji dla niemieckiego twórcy. a co fikcją, gdzie leży granica pomiędzy tym, co zo- W tej nietypowej teatralnej instalacji mamy do czy- Fizyczny obraz miasta jest odwzorowaniem naj- stało zaplanowane przez twórcę spektaklu, a tym, nienia z trójką bohaterów. Jednym z nich jest owa bardziej praktycznych potrzeb ludzkich, stanowi kod co przypadkowe. Nie wiemy, na ile jesteśmy mani- tajemnicza postać, która prowadzi nas szlakiem emocji wyrażonych w kształcie i w formie budynków, pulowani, a na ile sami zaczynamy manipulować swoich doznań, będących osią fabuły przedstawie- 24

nia. Drugim bohaterem jest samo miasto, ze swoimi sywał smutne odczucia bohatera. Wiewiórski miał „To zadziwiające – mówi jedna z uczest- ulicami i zakamarkami, miasto zmieniające się z mi- czuć się niczym pyłek kurzu na wystawie tego sklepu. niczek projektu – że obcokrajowiec potrafił nuty na minutę, tętniące własnym życiem. Trzecim Sklepikarz musiał jednak znaleźć ową informację, dostrzec w mieście, w którym żyję od wielu zaś bohaterem jesteśmy my – widzowie. To od nas gdyż następnego dnia witryna lśniła czystością. Mu- lat, tyle rzeczy umykających mojej uwadze. tak naprawdę zależy ostateczny kształt dzieła Ste- sieliśmy wykluczyć ten fragment ze spektaklu. Innym To niezwykłe przedstawienie było dla mnie fana Kaegi. Nasze własne wspomnienia związane razem uczestnik naszej zabawy nie mógł odnaleźć bardzo pouczające. Dzięki niemu nie tylko z miejscami, które przemierzamy w trakcie trwania jednej z karteczek, która zniknęła z przypisanego jej odkryłam na nowo miejsca, które wydawały spektaklu, nakładają się niejako na wspomnienia miejsca. Podeszła do niego jakaś staruszka mówiąc, mi się znane, ale też obudziła się we mnie tajemniczego bohatera, tworząc za każdym razem że to, czego szuka, zostało przed chwilą wyrzucone wrażliwość na ludzi i życie toczące się wokół nową, odmienną od poprzedniej opowieść. do śmieci. Pechowy widz spędził w tamtym miejscu mnie. Każdy z nas na co dzień uczestniczy Warto zaznaczyć, że „Skrót, czyli Krakau dość dużo czasu, przegrzebując okoliczne śmietniki. w swego rodzaju spektaklu i każdy czasami Files” jest dziełem złożonym i wielowarstwowym. Był pewien, że czuje się wyobcowany i samotny, tak samo jak Pierwszą warstwę stanowi sentymentalny powrót główny bohater, którego losy miałam okazję do dziecięcych gier i zabaw w podchody. Dorośli staruszka jest elementem gry, poznać. Śledząc postać wykreowaną przez widzowie mogą „odmłodnieć” o kilkanaście lub Stefana Kaegi, czułam się trochę zawstydzo- kilkadziesiąt lat i znów poczuć smak przygody, którą dla niego zaplanowaliśmy. Tymczasem był na wrażeniem, że podglądam czyjeś życie, w której stają się śledczymi, tropiąc ślady i układa- to przypadek; ten fragment wymknął się nam spod ale z drugiej strony właśnie to jeszcze bardziej jąc je, niczym puzzle, w poszczególne wątki fabuły. kontroli i zaczął żyć własnym życiem. To tylko pogłębiało moją ciekawość. Cała historia ma Drugą warstwą jest turystyczny aspekt spektaklu. niektóre przykłady mieszania się w dziele Stefana w sobie dużo autentyzmu, przez co można Krakowianie na nowo odkrywają znajome miejsca, Kaegi teatralnej fikcji z prawdziwym światem. O wielu sobie łatwo wyobrazić, że ludzi takich jak turyści z kolei mogą zobaczyć taki Kraków, jakiego tego rodzaju sytuacjach wiedzą przecież tylko sami Marek Wiewiórski chodzi po Krakowie bardzo nie pokaże im żaden, nawet najbardziej wytrawny widzowie, a często nawet dla nich granice między grą wielu. Odniosłam wrażenie, że na kilka godzin przewodnik. Trzecią warstwę stanowi wreszcie a rzeczywistością przestają być wyraźne. przeobraziłam się w detektywa, który nie tyle artystyczny wymiar przedsięwzięcia: teatralny Jeśli więc komuś z Was zdarzy się zaobserwo- bierze udział w spreparowanym z fikcyjnych eksperyment i jego przesłanie. wać na ulicach miasta człowieka idącego z nosem zdarzeń spektaklu, ile śledzi losy prawdziwego Stefana Kaegi fascynuje gra pomiędzy rzeczy- przy ziemi, zaglądającego w każdą szparę chodnika, człowieka z krwi i kości.” wistością a teatrem. „Skrót, czyli Krakau Files” daje przyglądającego się dziwnie witrynom sklepów czy niepowtarzalną okazję do obserwowania zjawiska pytającego (przy użyciu pozornie absurdalnej kom- wzajemnego przenikania się obu tych płaszczyzn. binacji słów) kioskarza o jakiś nietypowy przedmiot, Widziałam to wielokrotnie współpracując przy two- nie dziwcie się nadto ani nie wyciągajcie pochopnych rzeniu tej osobliwej instalacji scenicznej. Jednym wniosków, bo być może właśnie wkroczyliście w stre- z miejsc, w których pozostawiliśmy informację fę niepowtarzalnej akcji teatralnej. dla naszych widzów był warsztat lutniczy, gdzie należało zapytać o skrzypce Marka Wiewiórskiego – tajemniczego bohatera przedstawienia. Zdarzyło się kiedyś, że świadkiem tej części spektaklu stał Wznowienie spektaklu: się przypadkowy muzyk, oddający akurat swój 26 marca 2004; wyjścia w każdy piątek, pomiędzy instrument do naprawy. Widząc, że w niewielkich godz. 12.00 a 15.00; punkt spotkań: Instytut Goethe- odstępach czasu przychodzą tam ludzie i proszą go, Kraków, Rynek Główny 20. wszystkie fot. w artykule: archiwum stefana kaegi o pokazanie skrzypiec Marka Wiewiórskiego, po- Udział w spektaklu jest możliwy wyłącznie prosił poirytowany, aby i jemu te skrzypce pokazać po uprzednim zarezerwowaniu terminu: telefo- i opowiedzieć, kim jest ów popularny wirtuoz. Naj- nicznie pod numerem: (012) 422 69 02, osobiście wyraźniej był bardzo niezadowolony, że nie zna tak w Instytucie Goethego lub e-mailem: programm@go- słynnej osoby, co zważywszy na hermetyczny cha- ethe-krakau.pl rakter środowiska krakowskich instrumentalistów nie powinno mieć miejsca. Na jednej z ulic, którą biegnie julia kluzowicz – studentka animacji kultury na Uni- trasa „Skrótu, czyli Krakau Files”, znajduje się mały wersytecie Jagiellońskim. Obecnie związana z Instytutem sklepik z dość zaniedbaną witryną. Stefan Kaegi bez Goethego w Krakowie. Koordynator projektu teatralnego zgody właściciela umieścił w niej liścik, w którym opi- Stefana Kaegi pt. „Skrót, czyli Krakau Files”. 25

Julia Kluzowicz, "'Skrót' w Krakowie", Ulice i place

by Małopolski Instytut Kultury on Oct 22, 2009

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 30

Statistics

Julia Kluzowicz, "’Skrót’ w Krakowie", Ulice i place — Document Transcript