Andrzej Świech, "Konsensualna halucynacja", Przestrzenie wirtualne

Andrzej Świech konsensualna neuromancer williama Krąg wirował coraz szybciej, stał się sferą Oprogramowaniem służącym zatrzymaniu gibsona jaśniejszej szarości. Powiększał się... I płynął, niepowołanych osób jest LÓD (ang. ICE, rozkwitał przed nim jak origami z płynnego Intrusion Countermeasures Electronics – Wydana w 1982 roku powieść odbiła neonu, odkrywał dom nieznający odległości, Logiczne Oprogramowanie Defensywne) halucynacja się głośnym echem, inspirując nie jego ojczyznę, trójwymiarową, przezroczy- – bardzo często wyobrażane graficznie. tylko innych pisarzy, lecz również stą szachownicę sięgającą nieskończoności. W finałowej scenie powieści atakowany przez naukowców. Jej siła tkwiła w nieprawdo- Wewnętrzne oko otworzyło się na schodkową Case’a czarny LÓD ma postać monumentu podobnej jak na owe czasy wizji technolo- piramidę szkarłatu Agencji Energii Atomowej (przypominającego ten z Odysei kosmicznej przestrzenie cyberpunku gicznego świata przyszłości, gdzie wartością Wschodniego Wybrzeża, płonącą poza zielonymi 2001). Oczywiście również program, z którego człowieka jest liczba wszczepów poprawia- sześcianami amerykańskiej filii banku Mitsu- haker korzysta, ma wyobrażenie graficzne – jących działanie organizmu – sprzętów bishi. Wysoko i bardzo daleko widział spiralne rekina dosiadanego przez kowboja. umożliwiających C ramiona systemów wojskowych, na zawsze poza zytelnikowi nieobeznanemu z fan- zgodnie z wizją cyberpunku technika staje szybszą reakcję, jego zasięgiem. Cyberprzestrzeń jest tylko pozornie zorganizo- tastyką naukową kojarzy się ona się inwazyjna i zmienia człowieka również większą (W. Gibson, Neuromancer, Poznań 1999, wana według jej realnego odpowiednika. Choć najczęściej z kosmosem i smukłymi pod względem fizjologii. wytrzyma- s. 54) mamy tu kierunki – zostają one zachwiane statkami toczącymi gwiezdne woj- łość czy widzenie przez wewnętrzną złożoność struktury. Są od- ny. Rzeczywiście literatura science fiction prze- Z ogromnego zbioru prezentuję jedynie trzy w nocy. Miniaturyzacja jest tak zaawanso- Case swoją podróż sieciową rozpoczyna za- ległości, lecz przemieszczanie jest przesłaniem szła długą drogę eksplorowania przestrzeni: pozycje – ze względu na ich spektakularność, wana, że twarde dyski mają postać krysz- wsze od monumentalnego budynku Agencji impulsu elektrycznego, więc setki kilometrów od najmniej odległej (nieodkryte lądy), przez nowatorstwo i pomysłowość oraz zróżnicowa- tałowych drzazg wkładanych w gniazdo za Energii Atomowej Wschodniego Wybrzeża. pokonuje się w sekundy. Świat wyobrażony wnętrze Ziemi, po Księżyc i nowe obszary nie w przedstawieniu świata, ze szczególnym uchem, a najcenniejszym towarem jest in- Nieważne, gdzie fizycznie się znajduje, graficznie (otwierając dokument, bierze się do kosmosu, bliższe i dalsze, coraz bardziej uwzględnieniem aspektu sieciowego. formacja. Głównym bohaterem powieści jest zawsze punktem wyjścia jest centrum jego ręki książkę), srebrne kształty w nieskończo- egzotyczne galaktyki. Pewnym rozwiązaniem Case – komputerowy złodziej, okaleczony przestrzeni, wokół którego rozciągają się nych przestrzeniach dostarczają czytelnikowi dla tej, pożerającej już swój własny ogon, Warto spróbować poznać te światy, bo podróż neurologicznie na tyle, by nie być zdolnym nieskończone, srebrne pola z kopułami odczuć przestrzennych zupełnie innego rodza- eksploracji, okazał się cyberpunk i zaintere- po nich zostaje na długo pod powiekami, jak do wykonywania „zawodu”, uzależniony baz danych, wyobrażeniami osieciowa- ju. Szukając odwzorowania takiej przestrzeni, sowanie przestrzenią wirtualną. Internet, migotanie powidoków i neonowych bły- od narkotyków i alkoholu, otrzymuje od nych budynków i wizualizacjami innych trzeba by się odwołać do filmu Matrix braci czy lepiej: sieć komputerowa staje się coraz sków… życia jeszcze jedną szansę – dzięki specjal- podróżników. Ważne, że w tej przestrzeni Wachowskich. Obowiązują w nim zasady częściej budulcem fabuły lub scenografii. nej operacji znów może nawigować w sieci. układ – choć płaski – swoiście rozwija się z realnego świata, jednak mogą być modyfiko- W utworach, w których pojawia się na pierw- Mimo że autor nie posiadał żadnej wiedzy w górę. Im wyżej, tym bezpieczniej. Poru- wane w momencie poznania struktury – kodu szym planie, ludzie są uzależnionymi od niej technicznej (nie bez powodu komputer szanie się przypomina latanie, więc można widocznego w momencie „oświecenia” Neo. niewolnikami. To ważne, tym bardziej że przez niego opisany przypomina współcze- się przemieszczać nie tylko w płaszczyźnie Ta scena skądinąd chyba najlepiej odzwier- sną konsolę do gier), udało mu się stworzyć poziomej – każdy element staje się osobną ciedla to, co mógł widzieć Case. Jednocześnie wizję ogólnoświatowej sieci, która stała się przestrzenią. Przykładowo cyberprzestrzen- cyberprzestrzeń – patrząc na Neuromancera przełomem i inspiracją dla wielu twórców, ny kalkulator: z zewnątrz kwadracik na tle z dzisiejszego punktu widzenia – zachwyca czego przykładem jest choćby tron Stevena srebrzystych monumentów, jednak wejście techniczną nieporadnością swego twórcy Lisbergera. Stworzoną przez siebie sieć Gib- do środka otwiera osobny świat – otchłań zupełnie nieznającego się na komputerach son nazwał cyberprzestrzenią. układów i nieskończonych przestrzeni. i sieciach komputerowych. autoportret 2 [27] 2009 | 72 autoportret 2 [27] 2009 | 73

pieprzony los kataryniarza żujących” wewnątrz niej specjalistów. Jeśli poczty to otwieranie irrehaare jacka dukaja dratowe hali [...]. Wyszliśmy prosto na oś rozety. grania, realizację gry, przebywanie w jej rafała a. ziemkiewicza możliwe byłoby tu odwołanie do rzeczywi- skrzynki), duża część Wznosi się tam, niknący po kilkuset metrach przestrzeni, poznawanie świata wykre- stości – poruszanie się w tej sieci przypomi- aktywności Tamtego Niejako o pełnej rzeczywistości może- w mgielnym wirze, najgrubszy z siedmiu filarów owanego przez autora. Ten świat zachwyca Wydana w 1995 roku powieść nawiązuje do na nurkowanie, tym bardziej że wychodzi Świata odbywa się na my mówić w odniesieniu do Irrehaare kryjących w swych wnętrzach zespoły wind i szy- wizją, bogactwem rozwiązań i możliwości Neuromancera, choć trudno ją nazwać konty- się dokładnie tą drogą, którą się weszło. wszechobecnych Jacka Dukaja. Autor przedstawia świat bów transportowych. [...] Na podłodze, pokrytej interpretacyjnych i przestrzennych. Jest nuacją wizji Gibsona, raczej należałoby mó- Co ciekawe, wyobrażenie tejże drogi – jak ekranach w całości rozgrywający się wewnątrz szorstką uginającą się lekko materią, zaznaczono zaplanowany z mechaniczną precyzją, a in- wić o zaprzeczeniu – bardzo często wprost. czytamy w przywołanym powyżej cytacie i gdyby znów komputera. Precyzyjniej – wszystko odby- białymi liniami miejsca styku z nią progów Bram; formacje o nim (o jego budowie i organi- Bohaterem książki jest haker, ściśle mówiąc: – może być różne dla tego samego frag- chcieć się od- wa się w umysłach graczy, podłączonych do niektóre nie miały i dziesięciu metrów, niektórym zacji) są podawane czytelnikowi w bardzo specjalista do spraw zabezpieczeń sieciowych mentu, mijanego w różnych kierunkach. wołać do obra- serwera przez wślepkę, długość można było liczyć w setkach. oszczędnych porcjach. Przestrzeń jest tutaj w Shellu (lub Skorupie – tak tutaj nazywa się Nawigowanie w tej przestrzeni odbywa zu filmowego, która blokuje (J. Dukaj, Irrehaare, www.dukaj.pl, s. 16) zgromadzona według tematycznych pio- cyberprzestrzeń), zwany kataryniarzem. się przez specjalne gogle, które wizualizują przykładem byłby zewnętrzną nów, zorganizowana historycznie, z czasem napotykane kształty. Jednocześnie katary- Raport mniejszości Ste- aktywność, cał- Przestrzeń jest tutaj zorganizowana na różnie płynącym w poszczególnych świa- Tamten Świat nie był pozbawioną ograniczeń niarz (od ruchu „enter” przypominającego vena Spielberga. Wszystko kowicie zatapiając człowieka w wirtualnej wzór planszy znanej każdemu graczowi tak- tach. Zmieniając heks, zmienia się świat – przestrzenią. Był siecią, nawarstwioną lata- zakręcenie korbką katarynki) widzi swoje to jest jednak bardziej dopracowane rzeczywistości. Organizatorem przestrzeni tycznemu i składającej się z przestrzennych organizacja przestrzeni pozostaje jednak ta mi chaotyczną plątaniną, co i raz gęstniejącą dłonie w odpowiednich rękawicach, który- technicznie i ugruntowane naukowo jest serwer Allah, który – wskutek awarii heksów. Wyglądałoby to zatem z zewnątrz sama: w bramie na wprost jest inny temat, w lokalnych systemach o przeróżnych architek- mi za pomocą określonych gestów wydaje – mamy do czynienia raczej z ekstra- owocującej pętlą logiczną – na długi czas jak wiele kostek wielościennych, ułożonych w bramie u góry (co może znaczyć równie turach [...]. W owej gęstwinie zakorzeniały się polecenia sieciowe i wybiera ikony, które polacją, wyprowadzeniem wniosków zamyka graczy w swoich kolejnych, tworzo- w swego rodzaju kokon. Przejścia między dobrze wyjazd windą lub wyjście na szczyt) niezliczone, drzewiaste struktury katalogów [...]. chce włączyć. Co równie ciekawe, mamy tu z dostępnych danych, niż z wizją pisarza. nych na bieżąco wizjach. Ludzie – czy raczej kostkami są możliwe przez specjalne bramy epoka będzie późniejsza, przez bramę Eksploracja Tamtego Świata nie przypominała do czynienia ze swego rodzaju przestrzenią Inaczej rzecz ujmując – jest to możliwa sieć, ich reprezentacje, bo jedną z zabaw jest tu w każdym kierunku, gdzie „niżej” znaczy u dołu (co znaczyć może zanurkowanie lub w niczym żeglugi po bezkresnym oceanie. Była sacrum – nie każdy może wejść do Tamtego realizowana przez rzeczywistość wirtualną, zgadywanie, kto jest kim w realu – nie wyjdą „dawniej”, a po bokach „inaczej”. Istnieje zjazd na nartach) cofniemy się w czasie. raczej penetrowaniem schodzących coraz głębiej Świata, choć każdy ma dostęp do samej sieci, a właściwie namiastka tejże, dostępna dzięki poza symulację. Mogą „umrzeć” wewnątrz zatem swoista mapa tego świata. Przechodząc Trudno więc szukać tu prawidłowości sztolni, zawiłego systemu lochów o tysiącach w rozumieniu dzisiejszego Internetu. Tam- specjalnym goglom. niej, niemniej „odrodzą się” w miejscu do innego scenariusza, gracz zmienia po- orientacyjnych, raczej trzeba mówić o in- ukrytych zapadni [...]. Nie było w budowie tego ten Świat pozostaje domeną kataryniarzy wejścia do gry, która nie polega na reali- wierzchowność, otrzymując nową tożsamość. terpretacjach. Wnętrze Irrehaare urzeka świata ani geometrii, ani logiki. Korytarz wiodący – specjalistów przygotowanych do przeciążeń zacji pewnego scenariusza, lecz jest raczej bogactwem kształtów, pomysłów i jest cie- w górę w jedną stronę mógł wieść pod górę także neuronowych, nauczonych rozpoznawania szeroko pojętą symulacją, którą dziś można Przez bramę nie może przedostać się żaden człowiek, kawe jak zagadka kryminalna. Takie jest z powrotem. węzłów, wyszukiwania drogi w pozornie by odnieść do skomplikowanych sieciowych czy zwierzę, o ile nie jest postacią kierowaną przez zresztą założenie utworu – informacje są (R. A. Ziemkiewicz, Pieprzony los kataryniarza, chaotycznej przestrzeni. gier typu role-playing. Patrząc na to w katego- gracza. Każda taka postać, wkraczając do nowego podawane strzępkami, choć powtarza się Warszawa 1995, s. 56) riach przestrzennych, trzeba by powiedzieć, świata, jest automatycznie doń przystosowywana wśród nich jedna: Adrian (główny bohater) Tamten Świat to plątanina wyobrażonych że osobista przestrzeń gracza nie ma – jak […] – o ile jest przytomna, posiada odpowiednio jest wyjątkowy. Został stworzony przez Przestrzeń sieciowa jest tutaj zorganizowa- kabli, tworzących na skrzyżowaniach węzły to było u Gibsona – punktu centralnego, wysokie współczynniki i umiejętność koncentracji samego Allaha, by – ulegając zniszczeniu na nieco inaczej – od strony technicznej przedziwnego, wyobrażonego labiryntu będą- a raczej początkowy, do którego wraca się w danej chwili. […] Brzmi to jak zbiór przepisów gry – zniszczyć również przestrzeń Irrehaare, przypomina drzewa katalogowe, zatopione cego jednak raczej oazą. Jeśli ktoś się w nim co jakiś czas. Myliłby się jednak każdy, kto – bo też tym właśnie jest. którą uosabia. w wyobrażeniach połączeń. Oczywiście wi- pojawia, jest to bratnia dusza kataryniarska. sądziłby, że nie ma tu centrum: (Tamże, s. 28) zualizacja jest jak najbardziej obecna – sieć Nawigowanie bierze pod uwagę odległości, ilustracje: anna zabdyrska publiczna nie przypadkiem jest nazywana jak również miejsce, gdzie fizycznie znajduje Ten heksagon heksagonów, nieproporcjonalna Jest to zatem przestrzeń-gra, Studnią. Technicznie podchodzący do sprawy się podróżnik. Mimo wyobrażenia tego, co rozeta trzydziestu sześciu Bram o różnych roz- choć celem nie jest wygrana. autor znów uzasadnia to komfortem „podró- spotyka się na swojej drodze (zaglądanie do miarach, zajmuje ponad trzy kilometry kwa- Chodzi tu raczej o sam akt autoportret 2 [27] 2009 | 74 autoportret 2 [27] 2009 | 75

http://autoportret.pl	72
http://www.slideshare.net	1
http://webcache.googleusercontent.com	1

Andrzej Świech, "Konsensualna halucynacja", Przestrzenie wirtualne

by Małopolski Instytut Kultury on Nov 27, 2009

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

3 Embeds 74

Statistics

Andrzej Świech, "Konsensualna halucynacja", Przestrzenie wirtualne — Presentation Transcript