Alina Drapella-Hermansdorfer, "Dao - droga między niebem a ziemią", Przestrzenie sakralne

alina drapella-hermansdorfer dao – droga o poszukiwaniu harmonii w chinach Dao oznacza drogę, ale też naukę, a także podstawową zasadę albo porządek, dzięki któremu każda rzecz ma swoje miejsce, a zdarzenia następują we właściwym czasie. Droga nie wiąże się z pielgrzy- mowaniem do określonego celu. Ona jest celem sama w sobie. Jest drogą harmonii między przeciwieństwa- mi yin i yang, drogą między niebem a ziemią. De oznacza cnotę, moc albo wewnętrzną właściwość każdej rzeczy. Pielęgnując cnotę rolnik pochyla się nad każdą sadzonką ryżu, aby pola 20

między niebem a ziemią zazieleniły się i wydały plon zgodny ze swoim prze- Sens drogi może się objawić przypadkiem, nie- nikach, jak w zatłoczonym Hongkongu. W wielu znaczeniem. Mistrz sztuki walki osiąga taką moc, oczekiwanie, w trakcie podejmowania codziennych rejonach Chin cmentarzyki, a właściwie groby że nie musi nawet dobywać miecza, aby wokół czynności, które są już tak utrwalone i perfekcyjnie umieszcza się przy drogach. Często tych, którymi panował porządek. wykonywane, że nie pochłaniają ani umysłu, ani zmarli chodzili za życia. Nagrobki stoją na skrajach serca. Oświecenia można doznać spoglądając pól, na zakrętach ścieżek, wciśnięte pomiędzy Cnotliwy władca daje przykład na kamień, na ziarnko ryżu, albo zanurzając dłoń zabudowania wioski; pojawiają się w polu widzenia swemu ludowi. w wodzie. Wizerunki świętych i święte inskrypcje w sposób nieprzewidywalny. wyłaniają się więc ze skał, pojawiają się w rozciętych Jeśli wszystko i wszędzie jest manifestacją Utrzymuje ład nie narzucając go, przewodzi nie zboczach lessowych albo w niewielkich kapliczkach dao, jeśli wszystko i wszędzie rozwija się poprzez podejmując w tym celu działań. ustawionych na podwórkach domów lub przy chod- cnotę de, to gdzie szukać sacrum? – może zapytać 21

człowiek Zachodu. Może bardziej we wszystkim oświecenie, stan Buddy, wyzwolenie z koła wcieleń. i wszędzie niż pośród kadzidlanych dymów we wnę- Buddyjska koncepcja współczucia i poszanowania trzach świątyń. Przestrzeń w Chinach wydaje się życia we wszystkich jego najdrobniejszych prze- jawach znakomicie koresponduje z taoistycznym przestrzenią bez granic. duchem pokory, umiaru i doskonalenia zwykłych, rutynowych czynności. Drogi pną się po stokach odsłaniając rozległe Formy architektoniczne świątyń buddyjskich wnętrza dolin, na horyzoncie majaczą szczyty gór, i taoistycznych są często nie do odróżnienia, gdyż wielkie rzeki budzą grozę swą trudną do okiełznania podobnie jak pałace cesarskie, bazują na bardziej mocą. Zmieniają się krajobrazy. Są obszary pustyn- rozwiniętej formie domu mieszkalnego. Zgodnie ne i regiony, gdzie powietrze jest stale przesiąknięte z zasadami feng shui stronę północną powinny wilgocią, gdzie mgły to zasłaniają, to znów odsłaniają chronić góry, nasypy lub przynajmniej ściana ziele- kolejne fragmenty terenu. Materialna rzeczywistość ni. Główne budynki są ustawione w szeregu, jeden wydaje się zmienna i iluzoryczna. Skłania do reflek- za drugim, każdy zwrócony dłuższą, ważniejszą sji i pytań podstawowych. Tutaj musiał się narodzić stroną do południa. Dziedzińce między nimi mają kult przyrody, a właściwie kult tego, co jest jej ukrytą zazwyczaj zabudowane boki, choć ta reguła nie istotą – naturą wszechrzeczy, jej drogą. dotyczy większych, rozciągniętych w przestrzeni Synkretyzm Dalekiego Wschodu ma swe źró- założeń. Jak w każdym chińskim domu i mieście, dło w braku idei jedynego boga. Taoizm (według symboliczną rolę ochronną pełni tu zewnętrzny mur dawnej pisowni dao zapisywano jako tao), konfu- z bramą położoną zawsze od strony południowej. cjanizm, a nawet buddyzm należy łączyć bardziej Przed złymi mocami strzegą jej magiczne zwierzęta, z tradycjami filozoficznymi niż religiami w ujęciu które pojawiają się również na dachach oraz przy wej- wszystkie fot. w artykule: alina drapella-hermansdorfer zachodnim. Na wielu płaszczyznach przenikają się ściach do budynków. Zwierzętom towarzyszą drzewa, nawzajem, ich wyznawcy zaś w różnych sytuacjach rośliny doniczkowe, a czasem sadzawki, pojedyncze uczestniczą w uroczystościach i świętach różnych głazy lub sztuczne skały. obrządków. Dla ścisłości należy dodać, że istnieje też religijna, ludowa forma taoizmu, z rozbudowa- Ogród bowiem jest czymś pierwotnym, nym panteonem bóstw oraz hierarchiami wróżek i demonów. Jej wyznawcy stosują różne formy prak- co istniało przed powstaniem budynku. Dziedziniec tyk, np. medytację, dietę czy ćwiczenia oddechowe, utrwala więc przynajmniej ślad ogrodu, jeśli warunki aby zapewnić sobie nieśmiertelność lub przynajm- terenowe nie pozwalają na to, aby zieleń wnikała niej zdrowie i ochronę przed przeciwnościami losu. pomiędzy zabudowania, zacierając granice między W większości jednak czci się tych, którzy osiągnęli światem ludzi a światem przyrody. 22

Powszechne powielanie jednego wzorca może być odbierane przez ludzi Zachodu jako przejaw pew- nego braku wyobraźni. W Chinach jest to jednak świadomy wybór, wyraz pokory i podążania drogą rozwiązań prze- kazywanych z pokolenia na pokolenie. To wybór uniwersalnej, ukrytej zasady. Elementem różnicującym zespoły budowli sakralnych są zazwyczaj pagody, które towarzy- szą wyłącznie świątyniom buddyjskim. Te smukłe, wysokie wieże kryją w swych wnętrzach relikwie świętych albo ich grobowce. Poszczególne piętra i pierścienie na górnym maszcie symbolizują różne światy lub drogę oświecenia, której ostatni etap rozmywa się w bezkresnym błękicie nieba. Tylko z góry dochodzą ledwie słyszalne dźwięki dzwonków, głoszących światu naukę Buddy. Czasem w pobliżu pagód pojawiają się stawy. Gładkie lustra wód sym- bolizują czysty umysł, który odbija obraz bez żadnych poprawek i własnych interpretacji. Niezależnie od tego, czy budzi on grozę czy zachwyt, umysł pozostaje niezmącony. Iluzja obrazu, jego zniekształcenia pod wpływem najmniejszego podmuchu wiatru, mają po- budzać do refleksji nad złudną naturą rzeczywistości; kwiaty lotosu skłaniają do namysłu nad naturą oświe- cenia, nieuchwytną jak zapach kwiatu i wymykającą się wszelkiemu opisowi. 23

Alina Drapella-Hermansdorfer, "Dao - droga między niebem a ziemią", Przestrzenie sakralne

by Małopolski Instytut Kultury on Oct 22, 2009

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 84

Statistics

Alina Drapella-Hermansdorfer, "Dao - droga między niebem a ziemią", Przestrzenie sakralne — Document Transcript