Laura Nanni, "Dzieci zmieniają współczesne miasta", Przestrzenie dziecięce

Uczestnictwo dzieci w planifikacji i projekto- laura nanni waniu miejskim budzi na świecie coraz większe zainteresowanie ze strony polityków, projektantów dzieci zmieniają i badaczy. Ta działalność wiąże się z przeświad- czeniem, iż środowiska miejskie planuje się lepiej z bezpośrednim udziałem obywateli, użytkowników projektowanej przestrzeni. współczesne miasta Pierwszy ważny impuls aktywizujący projekty miejskie z bezpośrednim udziałem dzieci przyszedł z organizacji międzynarodowych, takich jak UNE- SCO, UNICEF i ONZ. Uznały one prawa dzieci oraz rozpoznały i nazwały niedogodności, które dzieci (jak i inne grupy wiekowe) napotykają w na- koncepcje, realizacje, możliwości szych miastach. Już w 1989 r., na Międzynarodowej Konwencji o Prawach Dzieci, UNICEF deklarował, iż dzieci posiadają prawa, a także umiejętności pozwalające im ulepszać zarówno własne życie, jak i życie wspólnoty, do której należą. Uznano, że nowatorska polityka na rzecz dzieci może sta- nowić niepowtarzalną okazję do szerszej mobiliza- cji społecznej, której celem byłoby stworzenie miast przyjaznych dla wszystkich. Zasady te zostały uznane w wielu krajach, m. in. we Włoszech, w USA i Wielkiej Brytanii. Liczne miasta włoskie, nie tylko największe, ale także te Domeny uczestnictwa dzieci w projektowaniu i planifikacji miasta średnie i mniejsze, dysponujące bardziej ograni- czonymi środkami, stały się ośrodkami rozwoju różnych inicjatyw czyniących dzieci i szkoły aktyw- 1.Domena romantyczna 2. Domena advocacy 3. Domena potrzeb nymi uczestnikami polityki urbanistycznej. Włoskie (dzieci jako projektanci) (projektanci dla dzieci) (socjologia dla dzieci) realizacje są dokumentowane przez centrum mające swą siedzibę przy Istituto degli Innocenti we Florencji Teoria: Koniec lat 60. – początek lat 70. Podejście Teoria: Podejście to rozwijało się równolegle z po- Teoria: Pod koniec lat 70. oraz przez całe lata 80. (strona internetowa: www.centriminori.it). Głównym to nazwano „romantycznym”, gdyż traktuje dzieci przednim: projektanci stają się „obrońcami” po- przeprowadzano liczne badania nad stosunkiem jego zadaniem jest popularyzacja efektów owej dzia- jako czynnych projektantów swojej przestrzeni. trzeb tych mieszkańców, którzy zwykle nie mają dzieci do środowiska miejskiego. Starano się łalności. Efekty te są siłą rzeczy bardzo różne, bo Ich idee i projekty uważa się za inne i lepsze wpływu na duże projekty urbanistyczne; w tym uwzględnić wyniki badań z dziedziny psycho- doświadczenia prowadzi się w bardzo odmiennych od idei i projektów dorosłych. Zaprasza się wypadku – adwokatami dzieci. logii środowiskowej w rozwijaniu poszukiwań warunkach i przy użyciu nowych, niesprawdzonych dzieci do wyobrażenia sobie własnej przyszło- Promotorzy: Paul Hogan, Karl Linn, Randy w zakresie przestrzeni przyjaznych dzieciom. często metodologii. Uczestnictwo w międzynarodo- ści, jednak bez udziału dorosłych. Hester. W projektach uwzględniono szczególne potrze- wym projekcie „Miasta przyjazne dzieciom” jest we Promotorzy: Mayer Spivak, Nanine Clay, Efekty: Rozwinęła złożone metody i teorie by dzieci – więź z przyrodą i potrzebę zabawy. Włoszech wspierane finansowo dwoma dekretami Simon Nicholson, Ray Lorenzo, Elise Boulding. uczestnictwa. Wiele inicjatyw doprowadziło Promotorzy: Kevin Lynch, Roger Hart, Clare państwowymi (L.285/97 i L.344/97). W Stanach Zjed- Organizacje: World’s Future Society, WWF, do wstrzymania takich projektów, jak autostra- Cooper Marcus, Florence Ladd, Robin Moore, noczonych i Wielkiej Brytanii inicjatywy włączania Childhood City Network. dy wewnątrz miast lub nieodpowiednie plany Louise Chawla. dzieci w proces projektowania i planifikacji miasta Efekty: Dostarczyła wiele nowych pomysłów na to, odnowy urbanistycznej. Tworzenie nowych Efekty: Przyczyniła się do odkrycia i ustalenia klu- mają za sobą 30 lat praktyki. W tym czasie udało się jak mogłyby wyglądać nasze miasta, gdyby były planów i pozytywnych propozycji nie odegrało czowych tez dotyczących tego, jak ma wyglądać wypracować wiele użytecznych teorii i metod. planowane w całości przez dzieci. Rozwinęła no- tu większej roli. dobra przestrzeń dla dzieci. Analizując przebieg tych prac – trwających od lat watorskie metody i po raz pierwszy wskazała Niedostatki: Jakkolwiek uznawano w niej prawa Niedostatki: Podejście to zakłada, iż tylko 60. – Ray Lorenzo wyróżnił 7 chronologicznie nastę- na uczestnictwo dzieci jako na zagadnienie dzieci jako obywateli, nie wciągnięto ich w pro- odpowiednio wypracowana nauka społeczna pujących po sobie etapów, które nazywa domenami. o globalnym znaczeniu. ces projektowania. jest w stanie zidentyfikować potrzeby prze- Być może ich charakterystyka zainspiruje Państwa Niedostatki: Powierzyła samym dzieciom za- strzenne dzieci, a wobec tego nie ma potrzeby do pojęcia tego rodzaju działań. danie wyobrażenia sobie i kreowania własnych wciągnięcia samych dzieci w proces badania wpólnot, przyszłych środowisk itd. Oprócz i projektowania. projektantów nie włączała dorosłych w proces projektowania. 8

Źródło danych: M. Francis, R. Lorenzo, „L’ipotesi dei sette reami”, Paesaggio Urbano, Rimini, 1/2003. fot.: anna lisa pecoriello 4. Domena poznawania 5. Domena praw 6. Domena instytucjonalna 7. Domena proaktywna (poznawać miasto) (dzieci jako obywatele) (dzieci jak dorośli) (uczestnictwo z wizją) Teoria: W latach 90. za główny efekt uczestnictwa Teoria: Ten nowy prąd postanowił zdefiniować Teoria: Ostatnio uczestnictwo dzieci wchodzi Teoria: Najnowszą domenę nazywa się „uczest- w projektowaniu miejskiej przestrzeni uważa się i zagwarantować prawa dzieci w środowiskach w okres większej instytucjonalizacji: dzieci nictwem proaktywnym”. Łączy ona badanie, poznanie środowiska w całości; architekci uczą miejskich. Wśród praw dzieci zawartych w Kon- traktuje się często jak dorosłych, przyznając uczestnictwo i działanie, by wciągnąć dzieci dzieci architektury. wencji o Prawach Dzieci (1989) ONZ znalzło się im takie same kompetencje oraz takie same i dorosłych w planifikację i projektowanie. Promotorzy: Doreen Nelson, Elaine Adams, prawo dzieci do zabawy. Dzieci były tu traktowa- prawa w procesie projektowania. Planifikacja Dzieci są czynnymi uczestnikami w projekcie, Sharon Stine, Wendy Titman, Susan ne jako pełnoprawni uczestnicy. odbywa się z ich bezpośrednim udziałem, ale ale dorośli – m.in. projektanci i urbaniści – także Goltsman. Promotorzy: Roger Hart, David Sattertwaite, w ramach instytucjonalnych, ustalonych przez odgrywają doniosłą rolę. Celem jest realizacja Efekty: Przyczyniła się do znacznego rozpo- Sheri Bartlett, Robin Moore. Organizacje: dorosłych, władze i klientów. z dziećmi takich projektów, które ucieleśniałyby wszechnienia idei naturalnych środowisk dla UNICEF, IPA, Childwatch International, Save Promotorzy: Organizacje: UNICEF, Childwatch ich idee i potrzeby. Plany skupiają się w zamie- dzieci. the Children. International, inne organizacje obrony praw rzeniu na mocnej wizji zarówno w przyznawaniu Niedostatki: Projektanci i władze nie uwzględnia- Efekty: W ramach tej domeny dzieci stworzyły kilka dziecięcych. władzy dzieciom, jak i we wprowadzaniu istot- ją w swojej działalności wiadomości zdobytych projektów dzielnic i miast. Efekty: Stworzyła liczne efekty laboratoryjne, ale nych zmian w miejskim środowisku. w doświadczeniach współpracy z dziećmi, reali- Niedostatki: Większa koncentracja uwagi nie zawsze satysfakcjonujące rezultaty. Promotorzy: Randy Hester, Mark Francis, Ray zacja projektów nie jest głównym celem. Kieru- na prawach dzieci w ogóle, niżeli na ich po- Niedostatki: Podejście to jest bardzo popular- Lorenzo, Jeff Bishop. nek ten zmienił wprawdzie sposób myślenia, ale trzebach względem miejskiego środowiska. ne, ale rezultaty – dosyć ograniczone lub wręcz Efekty: Przyczyniła się do rozwoju efektywniejszej nie zmienił fizycznie analizowanej przestrzeni. przeciwne temu, czego dzieci naprawdę chcą. metodologii i stała się najbardziej popularną for- Inicjatywy te prowadzą do poznania środowiska Najczęściej kończy się na niezbyt efektownych mą uczestnictwa dzieci w projektach. oraz do pozytywnych zmian społecznych, ale nie zmianach środowiskowych. Niedostatki: Nie każdy projekt nadaje się do re- do ulepszenia konkretnych miejsc. alizacji, bo wymaga uczestnictwa projektantów i urbanistów ze szczególnym wykształceniem i kompetencjami. tłum. emiliano ranocchi 9

Laura Nanni, "Dzieci zmieniają współczesne miasta", Przestrzenie dziecięce

by Małopolski Instytut Kultury on Sep 16, 2009

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 18

Statistics

Laura Nanni, "Dzieci zmieniają współczesne miasta", Przestrzenie dziecięce — Document Transcript