"Brak pieniędzy ocalił to miejsce", z Johannem Brosem rozmawia Dominika Buczak, Rewitalizacja

johann bros – w latach 70. wyjechał z Polski i zamiesz- kał w Hamburgu. Tam, aż do upadku muru berlińskiego, prowadził firmę handlowo-produkcyjną. Po powrocie do Polski zajął się skupowaniem i rewitalizacją poprzemy- słowych zabytków na Śląsku. W 1991 r. kupił Browar Mokrskich w Katowicach Szopienicach. Po kilkunastu latach remontu fabryczkę z 1880 r. zaadaptowano na biura, magazyny i sklepy. wszystkie fot. w artykule: łukasz baksik Dominika Buczak: W miejscu, w którym kilkadziesiąt lat temu górnicy dzielili się obo- wiązkami przed zjazdem pod ziemię, dzisiaj stoją rzeźby, wiszą obrazy i instalacje – stworzył Pan galerię sztuki. Johann Bros: Z takim pomysłem nosiłem się od dawna. Przez lata kolekcjonowałem obrazy i rzeźby współczesnych artystów. Razem z moją przyjaciółką, Moniką Pacą, tworzymy własne kolaże i instalacje. Więc pomysł na galerię nasunął się sam – z jednej strony chciałem mieć przestrzeń, aby móc wyekspo- nować twórczość moich ulubionych malarzy i rzeź- biarzy, z drugiej – pokazać własne dzieła. Dzisiaj powierzchnia galerii sięga 2500 m², podzielona jest na trzy sale wystawowe. W pasażach dookoła galerii mieszczą się biura mojej firmy. DB: Cechownia kopalni to dosyć nietypowe miejsce do prezentowania dzieł sztuki. 16

JB: Wiele lat życia spędziłem w Niemczech, JB: Nie chcemy pracować na bezludnej wyspie. gdzie przekonałem się, że na świecie istnieje coś Wiemy, że nasze poczynania były od początku bacz- w rodzaju mody na rewitalizowane, poprzemysłowe nie obserwowane przez okolicznych mieszkańców. budynki. Urządza się w nich luksusowe mieszkania, Aby przekonać ich do siebie, zorganizowaliśmy na biurowce lub centra rozrywki. Wystarczy wspomnieć przykład Targi Angelusa. Za pierwszym razem ludzie o londyńskich dokach czy fabrycznych fascynacjach byli trochę nieufni, ale przyszli. Jedni sprzedawali, Andy Warhola. Zaniedbanych, postindustrialnych bu- inni kupowali, jeszcze inni wymieniali się tym, co mieli dynków podobnych do szybu kopalni „Wieczorek” do zaoferowania. Była muzyka, tańce i śpiewy. Te- jest na Śląsku sporo. Są skarbem tej ziemi, o który raz Targi Angelusa zamieniamy w imprezę cykliczną musimy zadbać, bo stanowią część odchodzącej i marzy nam się, żeby wrosła w krajobraz tej części w przeszłość rzeczywistości. Katowic i stała się tradycją. Inne atrakcje przewidzieliśmy dla dzieci. Podczas DB: W dawnym szybie można się poczuć jak warsztatów artystycznych studentki pedagogiki w muzeum. Tymczasem podstawowym zada- rozmawiają z nimi o sztuce, malują, tworzą, a na- niem tego miejsca jest przynoszenie dochodów. wet gotują. Myśleliśmy, żeby zająć podczas wakacji Jak robi się interesy w takim otoczeniu? piętnaścioro dzieci, ale chętnych okazało się czter- dzieścioro. Oferta artystyczno-kulturalna spotyka JB: Nigdy nie określam siebie mianem biznesmena, się w środowisku ze sporym odzewem. Przycho- czuję się raczej przedsiębiorcą – oczywiście, zależy dzą do nas nawet czterolatki. Często zdarza się, mi na zarabianiu pieniędzy, ale mam do spełnienia że na warsztatach w Galerii pojawiają się wnukowie także inne zadania, choćby socjalne czy kulturalne. pracowników szybu „Wilson”. Kilkadziesiąt lat temu Zależy mi na dobrych kontaktach z miejscowymi dziadek rozpoczynał tu szychtę, a dzisiaj wnuczka ludźmi. Kiedy zatrudniałem do pracy w Galerii Wilson działalność artystyczną. W ten sposób miejsce pełni dziewczyny z pobliskich dzielnic – Giszowca czy Ni- funkcję łącznika między pokoleniami. kiszowca – nie mogły uwierzyć, że kiedykolwiek bę- dzie tu można pracować w przyzwoitych warunkach. DB: Dzieci muszą przejść przez galerię, żeby Trudno się dziwić, bo musieliśmy stąd przepłoszyć dotrzeć do sali, w której mają zajęcia... całe stada nietoperzy i szczurów. To było martwe miejsce, które powołaliśmy do życia. JB: Od początku obserwowaliśmy, jak dzieci re- agowały na rzeźby: najpierw były trochę speszone, DB: Miejsca pracy to jedna z wielu ofert dziś podchodzą do nich bez strachu, za to z szacun- skierowanych do mieszkańców okolicznych kiem. Długo się przyglądają, zastanawiają, a potem familoków. dotykają. Mogą mieć bardzo bliski kontakt z tymi 17

dziełami, jak i z ich twórcą, krakowskim rzeźbiarzem Znikają także wielkie maszyny, narzędzia, metalowe Andrzejem Siekiem, który niedawno prowadził dla turbiny, czyli coś, co jeszcze niedawno było natural- nich warsztaty. Na zakończenie dzieci wspólnie nym śląskim krajobrazem. Naszym marzeniem jest, z artystą ulepiły z gliny własną rzeźbę. żeby choć część tych wielkich stalowych konstrukcji ocalić. Dlatego zaproponowaliśmy dwóm krakow- DB: Ile czasu dzieci spędzają w Galerii skim artystom, Andrzejowi Siekowi i Julianowi To- Wilson? maszukowi, by z tych ogromnych, postindustrialnych odpadów zechcieli stworzyć rzeźbę. Taką technikę JB: W czasie wakacji są z nami codziennie od godziny nazwaliśmy reinkarnacją industrialną; nasi rzeźbia- 9. do 14. Ale chcemy z nimi utrzymać kontakt również rze używają na nią określenia „wtór.art”. po ich zakończeniu. Współpracujemy ze studentami Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej, którzy po- DB: Ostatnim i najbardziej imponującym dzie- magają nam zorganizować przestrzeń wokół galerii łem jest „Inkarnacja”. w taki sposób, żeby dzieci dobrze się tutaj czuły. W tej chwili budujemy dla nich ogródek zabaw. Poza tym JB: Ta ogromna, mierząca pięć metrów i ważąca wspieramy konkretne przedsięwzięcia – na przykład kilka ton rzeźba stanęła pod jednym z naszych obiek- grupę taneczną „Jona”. Kilka dziewczynek zupełnie tów, dawnym Browarem Mokrskich w Katowicach samodzielnie stworzyło zespół, który zapraszamy na Szopienicach, który po kilkunastu latach remontu występy podczas wszystkich imprez i wernisaży. Nie stał się luksusowym biurowcem. chodzi o jakieś szczególnie wysokie walory artystycz- Chcemy, żeby postument przypominał pracownikom ne. Trzeba premiować to, że dzieciom, nawet tym idącym do swoich firm w Browarze o przeszłości żyjącym w naprawdę trudnym środowisku, chce się miejsca, w którym pracują, mamy również nadzie- działać, tworzyć, że są kreatywne, odważne i wytrwale ję, że uda nam się w ten sposób ocalić na następne dążą do celu. kilkaset lat kawałek Śląska. Cieszy nas, że i inni kra- kowscy artyści są zainteresowani tworzeniem rzeźb DB: „Wtór.art” to Pana najnowszy pomysł. i instalacji na bazie postindustrialnych odpadów. JB: Chcemy zachować cząstkę dawnego Śląska, DB: Czy nadal nie interesują Pana Kossaki? zmieniającego się na naszych oczach w miejsce zupełnie inne od tego, którym było jeszcze kilka lat JB: Specyfika Galerii Wilson narzuca tematykę temu. Przekształca się charakter regionu, ginie cała wystaw. Chcę prezentować sztukę, która pasuje przemysłowa cywilizacja, huty, kopalnie, fabryczki. do wnętrza i otoczenia szybu. Jestem przekonany, 18

że goście z większą przyjemnością oglądają nasze czas pozostajemy w kontakcie z konserwatorami projekty – fotografie Galerii Bezdomnej, obrazy zabytków i wykonujemy tylko niezbędne remonty malarzy naiwnych, dzieła Karola Wieczorka czy – ocieplamy budynek, wprawiamy brakujące okna. Andrzeja Urbanowicza. Sporym problemem i niemałym wydatkiem są rów- nież wymagające szybkiej naprawy ciągi kanalizacyj- DB: W końcu znajdujemy się w samym sercu ne. Ale staramy się, żeby ten kawałek Śląska, który Śląska... dostał się pod naszą opiekę, jak najdłużej zachował swoją pierwotną atmosferę. JB: Galeria Wilson mieści się pomiędzy trzema katowickimi dzielnicami: Nikiszowcem, Giszowcem oraz Szopienicami. Blisko stąd do trasy na Kraków oraz Warszawę. Jednocześnie to zaledwie kilka kilometrów od centrum miasta. DB: Świetne miejsce komunikacyjne. Aż dziw, że nie powstał tu jakiś supermarket. JB: Sam się zastanawiałem, dlaczego nie zrównano szybu „Wilson” z ziemią i nie przeznaczono tego grun- tu pod inwestycje. Odpowiedź jest prosta: w odpowied- nim momencie zabrakło inwestora. Brak pieniędzy okazał się zbawienny dla tego miejsca, dzięki niemu ocalał poprzemysłowy zabytek dużej klasy. DB: Z pewnością jednak trzeba było mocno ingerować w pierwotną tkankę szybu „Wilson”, żeby stworzyć miejsce, które spełnia tak wiele funkcji – mieszczą się w nim biura, galerie sztuki, sale zabawy i nauki dla dzieci. JB: Zmieniliśmy charakter użytkowy tego miejsca praktycznie nie ingerując w jego wygląd. Cały 19

"Brak pieniędzy ocalił to miejsce", z Johannem Brosem rozmawia Dominika Buczak, Rewitalizacja

by Małopolski Instytut Kultury on Sep 16, 2009

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 20

Statistics

"Brak pieniędzy ocalił to miejsce", z Johannem Brosem rozmawia Dominika Buczak, Rewitalizacja — Document Transcript