Antonella Agnoli, "Czuć się dobrze w bibliotece", Biblioteki

bardzo niesforne dzieciaki znajduj¹ dla siebie coœ fascynuj¹cego. G³ówn¹ zasad¹ kieruj¹c¹ dzia³aniami jej praco- wników jest to, ¿eby czytelnik czu³ siê w niej dobrze. Jak u siebie czuj¹ siê goœcie zwyk³ej moskiew- antonella agnoli czuæ siê dobrze w bibliotece biblioteka san giovanni w pesaro Budynek biblioteki sprostać musi różnorakim, czę- Jeśli reguły proporcjonalności są zachowane, odwie- wanym. Jednocześnie świat nie może być tu całko- sto wzajemnie się wykluczającym oczekiwaniom. dzającego przenika poczucie „bycia u siebie”; wicie nieobecny, przeciwnie – biblioteka w każdym Ten, kto korzysta z biblioteki może woleć muzykę w przeciwnym wypadku będzie się on zawsze czuł momencie powinna być otwarta na to, co aktualne.” od powieści, może poszukiwać samotności albo „nieswojo”, ogarnięty niepokojem wywołanym Wskazaliśmy więc cztery różne punkty związane towarzystwa innych, planować badania naukowe niezrozumieniem struktury. z architekturą budynku. To jednak nie wystarcza. lub też swobodną wędrówkę po literaturze... Biblio- Miejsca przyjazne muszą być zrozumiałe, Owo dobre samopoczucie wiąże się także z okre- teka musi odpowiedzieć na wszystkie te rzeczy- tj. przezroczyste. Cechę tę posiadają katedry gotyc- śloną jakością wyposażenia, które na czytelniku wiste żądania, a także sprostać problemom praw- kie (długie puste nawy pozwalają jednym rzutem oka powinno wywrzeć określone wrażenie. Nie potrze- dopodobnym, to znaczy temu, czego mogliby za- dojrzeć prawie całą wewnętrzną przestrzeń), nato- ba luksusów! Zalecana jest raczej skromna elegan- żądać ci, którzy do biblioteki zazwyczaj nie cho- miast budynki nowoczesne w dużo mniejszym stop- cja, co stwarza odpowiednią atmosferę miejsca. dzą, wówczas gdyby jednak przyszli. niu. Biblioteki, w których przy wejściu widzi się je- Wystrój biblioteki San Giovanni spełnia te wymaga- Wiemy z doświadczenia, że przestronne, funkcjo- dynie punkt administracyjny, wywołują u użytkowni- nia. Szklane wazy i eleganckie stojaki na parasole nalne i piękne budynki przyciągają nowych czytel- ka pewnego rodzaju niepokój, wynikający z instyn- nadają miejscu osobisty ton, co zapobiega ryzykow- ników. Może pójść dalej i spróbować wyjaśnić, ktownej potrzeby dowiedzenia się, gdzie się znalazł. nemu poczuciu zagubienia w wielkiej przestrzeni dlaczego tak się dzieje, dlaczego miejsca takie, Miejsca przyjazne muszą być w przemyślany z cementu, drewna i stali. Mimo wszystko, miejsca jak San Giovanni w Pesaro skutecznie zachęcają sposób oświetlone. Trzeba zrezygnować ze świateł urządzone w ten sposób nie gwarantują jeszcze ludzi do przyjścia. Oczywiście zakładając, że bu- bardzo mocnych albo niewystarczających, jak na pozytywnego samopoczucia, ponieważ znaczenie dynek jest częścią całościowej strategii komuni- przykład anonimowe i zimne oświetlenie. mają tutaj także inne czynniki, wśród nich najważ- kacyjnej biblioteki, w której nawet godziny otwar- Wreszcie, miejsca przyjazne muszą mieć swoją niejszy, czyli funkcjonalność. cia odgrywają swoją rolę. osobowość, tzn. powinny pozostawać w zgodzie Funkcjonalność przestrzeni mierzy się jej zdolnością Punktem wyjścia niech będzie być może banalne ze swoją funkcją, nie rezygnując jednak z odróż- do zagwarantowania płynnego, opartego na intuicji stwierdzenie, iż ludzie chodzą tylko tam, gdzie czują się niania się. Szczególnie ważne dla bibliotek jest to, i nie zakłócającego spokoju innym przepływu osób. dobrze. To „czucie się dobrze” jest emocją złożoną iż muszą one okazać się po prostu gościnne. Jak Płynnego, ponieważ nikt nie lubi stać w kolejce po z wielu czynników, które należy rozważyć z osobna. mówi Pierre Riboulet: „Biblioteka jest miejscem, które informację, Miejsca przyjazne, niezależnie od ich rozmiarów, musi być nieco wyróżnione, trochę odseparowane Na stronie po prawej: są harmonijne i proporcjonalne. Mogą być bar- od świata zewnętrznego. Kiedy się podejmuje pra- tkwiæ ramiê w ramiê Przez ca³y czas otwarta jest dzo duże, jak drapacze chmur, albo malutkie, cę intelektualną, naukowe poszukiwania, trzeba być sala fresków, przeznaczona na zewnątrz wobec przedmiotu badań, w przeciw- na ruchomych schodach lub oczekiwać na swoją dla doros³ych czytelników. jak wiejska kapliczka, nym bowiem wypadku nie będzie się w stanie go do- kolej do komputera obsługującego katalog bibliotecz- Równie¿ tutaj znajduj¹ strzec. Biblioteka musi być wyciszona, dobrze ny. Sprzętów stanowiących wyposażenie wnętrza skiej siê terminale katalogu lecz proporcje między wysokością, długością zdystansowana do „hałasów chwili”, w pewnym sen- musi więc być wystarczająca ilość, tak aby w każ- komputerowego. i szerokością budynku muszą być odpowiednie. sie chroniona. Musi więc być miejscem uprzywilejo- dym momencie uniknąć zatorów. 4

Jednak nie osza³amia zaawansowan¹ technologi¹. Jej ogrody zachêcaj¹ do mi³ego spêdzania czasu i nawet Opartego na intuicji, ponieważ czytelnik pragnie być w miejscu, w którym wygodnie jest przebywać. Na- – dziennikami i czasopismami, komiksami, wydaw- życzania książek. To również miejsce przepływu, samodzielny, tj. nie chce czuć się uzależniony od wet jeśli budynek będzie kusił najlepszymi rozwią- nictwami popularnonaukowymi, kasetami wideo węzeł logistyczny całej biblioteki. Znajdują się tu instrukcji i informacji udzielanych przez pracowni- zaniami architektonicznymi, eleganckimi materiała- oraz płytami CD, z których korzysta się na miejscu. podświetlone tablice informacyjne, tablica sygnaliza- ków biblioteki, jeżeli może znaleźć je samodzielnie. mi oraz przemyślanym i swobodnym przepływem Możemy więc powiedzieć, że dobre samopoczucie cyjna z mapą biblioteki, punkt, w którym zostawia się Przezroczystość spełnia częściowo ten wymóg, poza osób, lecz potem zaoferuje jedynie stół z sześcio- w bibliotece jest efektem działania różnych czynni- książki przeznaczone do zwrotu, gdy biblioteka jest tym wewnętrzne oznakowanie powinno gwaranto- ma miejscami, przypadkowy użytkownik z trudno- ków: odpowiedniej architektury, wyposażenia, zamknięta, część przeznaczona do samodzielnego wać całkowicie efektywny i oparty na intuicji prze- ścią znajdzie powód, by pozostać tutaj na dłużej. funkcjonalności, organizacji usług. Trzeba także wypożyczania. By zająć czytelnika, gdy czeka w kolej- pływ osób. Rozwiązanie polega na powiększeniu liczby miejsc, podkreślić, że czytelnik korzystający z biblioteki bę- ce, został tu zainstalowany holden, rodzaj odtwarza- Nie zakłócający spokoju innym oznacza, że proble- w których można się zatrzymać, czyniąc je bardziej dzie tu szczęśliwy tylko wówczas, gdy poczuje się cza ze słuchawkami, przy którym wysłuchać można my akustyczne muszą być mądrze rozwiązane, ale zacisznymi oraz zachęcającymi do rozmów i współ- jak u siebie i znajdzie to, czego szuka. krótkich audioprezentacji książek. także, że lektoria nie mogą być przechodnie, jak pracy. Gdzieś stoliczek z trzema krzesełkami, w in- Możemy zatem przejść w tej chwili do biblioteki San Kolejnym działem w części przeznaczonej dla do- również i to, że usługi najbardziej popularne muszą nym miejscu dwa fotele, Giovanni w Pesaro, żeby sprawdzić, czy rozwiąza- rosłych jest duży salon, gdzie znajdują się ogól- być łatwo dostępne poprzez ścieżki obwodowe (nie nia tutaj zastosowane spełniają wyżej wymienione ne zbiory biblioteczne. Zbiory specjalne: informa- przecinające się z innymi salami biblioteki). krzes³o pod drzewem lub na werandzie. zasady. Główne wejście do Biblioteki stanowi waż- tyczne, muzyczne i filmowe, dotyczące organizacji Powiedzieliśmy o przepływie osób, teraz należy ny punkt orientacyjny dla różnych działów. Można czasu wolnego, podróży i hobbistyki znajdują się rozpatrzyć sprawę miejsc do siedzenia. Oczywiście, Takie przeznaczone dla złapania oddechu punkty tu uzyskać wstępne informacje na temat usług biblio- w odpowiednich działach tematycznych. Tu że „dobre samopoczucie”, o którym wspominaliśmy w sposób naturalny wiążą się z odpowiednimi teki oraz informacje na temat wydarzeń lokalnych. także możliwe jest wypożyczanie, korzystanie na początku artykułu, może pojawić się tylko zbiorami, z których skorzystać mogą wszyscy Jest to punkt zapisu do biblioteki, prolongaty i wypo- na miejscu, 5

biblioteka jest bardzo nowoczesna, skomputeryzowana, z mo¿liwoœci¹ dostêpu do internetu, p³ytotek¹, wideotek¹. swobodne poszukiwania. jenia do korzystania z biblioteki, stymulować roz- wój wyobraźni, zdolności językowych i estetycznych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na relacje doro- przestrzeñ Czytelnik może tu także uzyskać specjalistyczne informacje bibliograficzne oraz konsultacje indywi- sły-dziecko. Sprzęty wykorzystane w aranżacji wnę- trza mają wesołe kolory, wykonane są z bezpiecz- we w³adaniu dzieci dualne do badań tematycznych. Można skorzystać z komputerowego katalogu i baz danych w sześciu nych materiałów i w bezpiecznych kształtach. Zrezygnowano tu ze standardowego wystroju na Dzieci brały czynny udział w życiu biblioteki w Pe- terminalach. rzecz oryginalnych rozwiązań, budując swoisty saro od chwili jej powstania w 1996 roku. Przeno- Idąc w lewo zbliżamy się do „zamkniętego portyku”, siny do nowej, oddalonej od centrum siedziby przeznaczonego dla dorosłych, do pracy z własny- charakter miejsca. Wszystkie sprzęty dają się łatwo wywołały obawy, że utrudni to dostęp do bibliote- mi książkami. Tu znajduje się wejście do części obej- dopasowywać do potrzeb, można je bez trudności ki dzieciom. Stąd wziął się pomysł na spotkania mującej księgozbiór podręczny (encyklopedie, słow- przestawić, by pod nazwą „Do biblioteki chodzę sam”. Celem spo- niki) do skorzystania przy komputerze. Jest tu też tkań było rozciągnięcie symbolicznych nici pomię- kącik ze stolikiem i trzema krzesłami, przy którym tworzyæ zaciszne k¹ciki, dzy starą a nową siedzibą biblioteki, która u dzie- można odpocząć i zrelaksować się czytając komiksy. ci może budzić respekt i strach. Podczas spotkań Posuwając się dalej, znajdujemy „dział muzyczny” (od ale też miejsca wspólnej lektury. Są tu dwa foteliki- rozmawiano o starej bibliotece, o książkach i o no- strony ogrodu), w którym można wypożyczyć lub po- nosidła do postawienia na ziemi; oprócz łazienek wych budynkach oraz o bezpiecznej drodze do słuchać płyty CD. Preferowane jest raczej wypoży- przewidziano możliwość skorzystania z przebieralni nich. Najlepsza trasa została zaznaczona na pla- czanie niż korzystanie na miejscu: nie ma tu stałych dla najmłodszych. nie Pesaro z wyróżnionymi punktami orientacyj- stanowisk do słuchania, są tylko dwa miejsca stoją- Od strony dziedzińca znajduje się dział dla dzieci nymi (sklepy, zabytki, place itp.) i opatrzona ce. Natomiast istnieje możliwość wypożyczenia trochę starszych, od 5 do 8 lat, także bez półek. fotografiami. Chodziło o to, aby przekonać miesz- walkmana przeznaczonego do używania na terenie Zostały tu zebrane przede wszystkim książki ilustro- kańców Pesaro, że umiejscowienie nowej biblio- całej biblioteki. Dzięki fotelikom wnętrze ma bardzo wane i inne zbiory przeznaczone i dostosowane teki trochę dalej od ścisłego centrum nie musi nieformalny wygląd po to, żeby do korzystania z dzia- odpowiednio do wieku korzystających. Ten dział, tak oznaczać utraty możliwości samodzielnego łu zachęcić nie tylko młodzież, ale również wszystkich, jak poprzedni, ma służyć nieformalnej lekturze, a tak- i bezpiecznego wędrowania do niej najmłodszych którzy chcieliby wypożyczyć płyty z muzyką klasycz- że do kontaktu z materiałami multimedialnymi. użytkowników. ną, lub poczytać czasopisma specjalistyczne. Wszystkie sprzęty dostosowane są do wzrostu ma- Dzień otwarcia nowej biblioteki był także świętem Naprzeciw działu muzycznego, od strony dziedziń- łych użytkowników. dzieci z Pesaro, które same, w uroczystym pocho- ca, znajduje się „dział multimedialny”, gdzie można W następnej sali, ostatniej przed bramką elektro- dzie wędrowały przez miasto z pudełkami i taczka- korzystać ze zbiorów audiowizualnych, komputerów, magnetyczną, urządzony został usytuowany od stro- mi wypełnionymi książkami. Za dziećmi kroczyli internetu i programów służących do samodzielnego ny ogrodu dział dla rodziców. Jest przeznaczony dla pracownicy biblioteki, zespół folklorystyczny i tłu- uczenia się języków obcych. Dziesięć stanowisk opiekunów, przede wszystkim dla mam, które towarzy- my mieszkańców Pesaro. Po drodze nie mogły umożliwia tak pracę indywidualną, jak i w grupie. szą swoim pociechom. Zebrane tu pozycje to przede nie dołączyć nowe dzieci, wraz z rodzicami, dziad- Tu można też poszukiwać informacji, wypożyczyć wszystkim czasopisma, a także książki o dzieciach, kami i przyjaciółmi. Tak oto przy okazji uroczys- książki informatyczne. Wszystkie stanowiska są pod- podróżach, ułożone w sposób nieformalny. Funkcją tych symbolicznych przenosin do nowej biblioteki łączone do drukarki, a administrator jest zawsze tego miejsca jest umożliwienie spotkania, lektury ksią- okazało się, że gotowe jest do niej podążyć całe żek na temat dzieci, ale także odpoczynek i czytanie miasto! obecny i służy pomocą. materiałów z innych działów. Znajdują się tu książki Organizatorzy „przenosin” podkreślali, że do za- W następnej sali znajduje się dział powieściowy dla dań biblioteki publicznej należy włączanie do dzieci od 9 do 12 lat i młodzieży starszej, gdzie przede wszystkim o majsterkowaniu, robótkach ręcz- projektów kulturalnych – jako współuczestników znajdują się zbiory powieści odpowiednich do wie- nych, planowaniu pracowni. Poprzez odpowiedni wy- – mieszkańców danej miejscowości. Zaś same ku. Także to wnętrze jest zaaranżowane w swobod- strój wnętrza, podobny jak w aranżacji kawiarenki (np. dzieci, które przez chwilę odgrywały w mieście Nawet pozornie tak oczywista ny sposób i zaprasza młodych czytelników do poprzez stoliki i foteliki tego samego typu), uzyskano pierwszoplanową rolę, przekonały się o ważnoś- zwiedzania i korzystania ze wszystkich dzia- tu klimat saloniku, z którego łatwo korzystają także ci, rzecz, jak umieszczanie ksi¹¿ek ci miejsca takiego jak biblioteka, nie czuły lęku łów i możliwości biblioteki, w szczególności działu którzy nie przebywają w bibliotece często. Z przodu na pó³kach, nie musi odbywaæ i bardzo szybko, bez zahamowań i z pasją objęły muzycznego, który znajduje się tuż obok. Istnieje od strony dziedzińca znajduje się drugi punkt wypo- siê w sposób tradycyjny. we władanie nowe pomieszczenia, nie przejmu- możliwość skorzystania z komputera Macintosh, życzania książek, zapisu, informacji ogólnej i dotyczą- jąc się wcale zmianą lokalizacji. telewizora i odtwarzacza wideo. cej poszczególnych działów. Następny dział jest przeznaczony dla dzieci od 0 do Tu znajduje się też główne wejście dla młodzieży, tłum. beata kalęba 4 lat. Znajduje się on od strony ogrodu. W tej części chociaż mogą z niego korzystać także pozostali budynku (w tej chwili najczęściej odwiedzanej) czytelnicy. Stoisko pełni w dziale młodzieżowym znajduje się przestrzeń przeznaczona dla małych funkcję miejsca pracy i magazynu-archiwum biblio- dzieci i ich rodziców. Nie ma tu półek, materiały i me- teki, jak również miejsca realizacji inicjatyw, w któ- ble są przystosowane, aby kształtować przyzwycza- rych biorą udział szkoły. Poza bramką jest tu też 6

ne s¹ dzia³ania biblioteki w ma³ym w³oskim miasteczku Pesaro, opisywane przez Antonellê Agnoli.Tamtejsza kawiarnia literacka, nie stanowiąca jedynie miejsca spożywania posiłków, ale będąca miejscem spotkań Salon otwiera sie na d³ugi, z przyjaciółmi, w którym można przeczytać najnow- zewnêtrzny balkon, wyposa¿ony szą powieść, spotkać się z ulubionym pisarzem, w stoliki i krzes³a, gdzie w ciep³ych porozmawiać o aktualnych sprawach w kontekście porach roku mo¿na czytaæ na zbliżających się imprez. Dwie szklane gablotki œwie¿ym powietrzu. wbudowane w łuk wejściowy do pozostałej części budynku mieszczą dzieła sztuki i przedmioty ufundo- wane przez sponsorów. Godziny otwarcia kawiarni odpowiadają godzinom pracy biblioteki. Czy San Giovanni w Pesaro ma domowy klimat? Po dwóch miesiącach pracy biblioteki można powie- dzieć, że tak. Użytkownicy czują się tu u siebie - nie zanotowaliśmy żadnych negatywnych komentarzy. Panująca tu nieformalna atmosfera pozwala wszystkim na swobodną pracę z materiałami, bez prze- pełnionych sal i tłoku. W bibliotece wiele działów jest zbyt głośnych, nie da się temu zaprzeczyć. Lecz w przeciwieństwie do wielu innych bibliotek, tutaj można uciec przed hałasem: jeśli korytarz fre- sków na pierwszym piętrze jest zbyt zatłoczony, można schronić się na werandzie lub przy stolikach fot. antonella agnolil na parterze. 2 050 metrów kwadratowych biblioteki służy także do tego. Mówi się wiele o bibliotece jako o miejscu socjali- zacji. W przypadku San Giovanni, mieszanina publi- czności stała się natychmiast elementem charakte- ryzującym: głównymi użytkownikami działu czaso- pism są emeryci, ale nie brak też turystów i praco- zapraszamy w niedzielne popo³udnie wników spoza Unii Europejskiej (mogą to być na przykład Brazylijczycy, którzy docenili wystawę Od struktury biblioteki oczekuje się życzliwości, pogodnej atmosfery, krótko mówiąc – stawania się fotografii im dedykowaną i obecność komputera, user-friendly. Tę samą zasadę winno się stosować ustalając godziny otwarcia: powinny być one dosto- który pozwala na lekturę prasy obcojęzycznej sowane do wymagań tych czytelników, którzy mogą przyjść do biblioteki tylko wieczorem albo w dzień i obejrzenie ostatnich wiadomości z całego świata). wolny od pracy. Organizując sektor usług publicznych rzadko bierze się pod uwagę, że współczesny Są też mamy, który odkryły, że przebywanie tu nie tryb życia w zatrważający sposób redukuje czas wolny – przeciętny człowiek spędza długie godziny jest ryzykowne; są szczęśliwe, mogąc spędzić parę w pracy, a do tego dochodzi jeszcze kwestia dojazdów i obowiązki rodzinne. chwil ze swoimi przyjaciółkami. Młodzież, zdumio- Oznacza to, że instytucje użyteczności publicznej, w tym biblioteki, mogą mieć nadzieję na sukces na brakiem ograniczeń i reguł zachowania porząd- tylko pod warunkiem, że – w pewnym sensie – będą stale otwarte. Należało by też zauważyć, że ku i ciszy, zaczyna zachowywać się kulturalnie – le- wydatki związane z administracją ważnych budynków użyteczności publicznej znajdowałyby większe piej niż w szkole. uzasadnienie, jeśli przestrzeń byłaby w ciągłym użytkowaniu – wydawanie dziesiątków milionów na Rodzi to pewien rodzaj „spontanicznego porządku” utrzymanie budynków, które są otwarte bardzo krótko, jest doprawdy marnotrawieniem publicznych potwierdzony przez wielu socjologów: miejsca pięk- pieniędzy. Trzeba mocno podkreślić, że choć nie dziwi nikogo wydanie 1 miliona euro na konkretny projekt, to deklaracja konieczności spożytkowania takiej sumy na godziny pracy spotyka się niestety ne, postrzegane jako wspólne dziedzictwo, same często ze sceptycyzmem, jeśli nie z niedowierzaniem. z siebie wymagają szacunku i stają się odporne na Biblioteka San Giovanni jest otwarta we wtorki i środy od 15.00 do 20.00, w czwartki od 10.00 do akty wandalizmu w większym stopniu, niż miejsca 20.00, w soboty od 10.00 do 13.00 i od 15.00 do 20.00, a w niedziele od 15.00 do 19.00. Od czerwca strzeżone z ogromną pieczołowitością. obowiązuje letni harmonogram: biblioteka od wtorku do soboty jest otwarta dłużej, bo aż do 23.00. Podane godziny otwarcia mogą ulegać zmianom, o czym będą decydować wymagania korzystają- tłum. katarzyna bocian cych z biblioteki, poza tym – z czasem powinny być one dalej przedłużane. tłum. beata kalęba 7

Antonella Agnoli, "Czuć się dobrze w bibliotece", Biblioteki

by Małopolski Instytut Kultury on Sep 16, 2009

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 32

Statistics

Antonella Agnoli, "Czuć się dobrze w bibliotece", Biblioteki — Document Transcript