Your SlideShare is downloading. ×
0
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Meggie Williams, introductie ove Hegel voor lectoraat

524

Published on

Inleiding over de filosofie van Hegel. Gevolgd door een close reading over de meester knecht dialectiek in de Fenomenologie van de geest

Inleiding over de filosofie van Hegel. Gevolgd door een close reading over de meester knecht dialectiek in de Fenomenologie van de geest

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
524
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Georg Wilhelm Friedrich Hegel Ontwikkeling naar de absolute geest
  • 2. Vooraf: zelfbewustzijn  Zelfbewustzijn en erkenning door de ander  http://www.youtube.com/watch?v=H_Dtsx-VG
  • 3. Opzet college  Inleiding, achtergrond  Hegel’s leven en tijdperk, bibliografie  Dialectiek  Filosofie van de geschiedenis  Fenomenologie van de geest  Invloed op latere filosofen  Inleiding en vragen Close Reading
  • 4. Inleiding: Hegel en mijn eigen achtergrond  Human Technology: relatie tussen mens en techniek  Vorig jaar Marx: techniek en vervreemding  Hegel was “voorloper”  Raakt ook aan antropologie
  • 5. Leven en tijdperk Hegel  Geboren 1770 Stuttgart, overleden 1831 Berlijn  Carriere stap voor stap, huisleraar - docent zonder vast loon – docent met loon – professor - rector van de universiteit van Berlijn  Laatbloeier, overvleugelt zijn vriend Schelling  Bloeipeiode van Filosofie in Duitsland; 1781 Kant’s Kritiek van de zuivere Rede, reacties Fichte en Schiller, tijdgenoot Schopenhauer  Bloeiperiode Duitse Romantiek, Goethe, Schiller  Franse invloed; 1789 val Bastille, 1806-1814 Napoleon bezet Jena
  • 6. Bibliografie Hegel  1806 Fenomenologie van de geest  Manuscript opgestuurd op de dag dat Napoleon Jena innam  1812, 1813, 1816 Wetenschap van de logica  1817 Encyclopedie Filosofische Wetenschap  1820 Filosofie van het recht  Postuum: lezingen over de Filosofie van de geschiedenis
  • 7. Dialectiek  These-Antithese-Synthese aan Hegel toegeschreven  Hegel gebruikt deze termen echter zelden  Meer proces dan strak systeem  Aufheben: niet zozeer opheffen, vernietigen, meer naar hoger plan brengen
  • 8. Dialectiek Midden? These Antithese SyntheseThese Antithese SyntheseThese Antithese SyntheseThese Antithese Synthese
  • 9. Filosofie van de geschiedenis  “Geschiedenis van de wereld is niets anders dan de ontwikkeling van het vrijheidsbewustzijn”  Hegel’s onderwerpen zichtbaar in de filosofie van de geschiedenis  Geest, bewustzijn, ontwikkeling naar vrijheid  Recht, gebaseerd op logica en vrijheid van de geest  Logica, basis onder alles  Gebaseerd op verzamelde aantekeningen: voorzichtig interpreteren
  • 10. Filosofie van de geschiedenis  Orientaalse maatschappij valt erbuiten  Heerser is vrij, rest niet  Onvrijheid geinternaliseerd, natuurlijk  Perzie, “rule of light”  Algemene principes ipv “natuur”  Begin bewustzijn vrijheid  Griekenland, individuele vrijheid  Geweten onvrij, moraliteit sociaal voorgeschreven  Socrates: kritische zelfreflectie ipv sociale gewoonte
  • 11. Filosofie van de Geschiedenis  Romeinse Rijk  Staat machtig, vrijheid individu formeel  Geen vrije gewetensvorming  Stoicijnen, Sceptici etc. vrijheid door afkeren  Christendom  Religieus zelfbewustzijn, mens waardevol  Moraal niet gewoonte; principe spirituele liefde  Fout volgens Hegel: vangen in materiele, rituele
  • 12. Filosofie van de geschiedenis  Reformatie  Directe spirituele link naar Christus in ieders hart  ‘In zijn ware aard is de mens ertoe bestemd vrij te zijn’  Verlichting, Franse Revolutie  Rationele grondslag van de staat, zuivere principes  Revolutie doorgeschoten, erna wel vrijheid van persoon, vrijheid van eigendom en openstellen bureaucratie  Einde wel of niet bereikt?  Wanneer de objectieve wereld (sociale en politieke instituties) eenmaal rationeel zal zijn georganiseerd, zullen individuen die hun geweten volgen er vrijelijk voor kiezen om te handelen in overeenstemming met de wet en moraal van de objectieve wereld.
  • 13. Fenomenologie van de Geest Bewustzijn Zelfbewustzijn Rede De geest De godsdienst Het absolute weten  Indeling
  • 14. Fenomenologie van de Geest  Dialectisch An und für sich, concreet - algemeen Für Sich, bijzonderheid An Sich, algemeenheid Subjectieve Geest Absolute Geest Objectieve Geest
  • 15. Bewustzijn  Betrekking tussen geest (subject) en voorwerp (object)  Zintuiglijke zekerheid; ik voel  De Waarneming krijgt een label; ik voel geribbeld of glad oppervlak  Kracht en Verstand, verbanden leggen tussen eigenschappen; geribbeld oppervlak heeft meer weerstand
  • 16. Zelfbewustzijn  De waarheid van de zekerheid van zichzelf  Zelfstandigheid en onzelfstandigheid van het zelfbewustzijn.  Proces binnenin de persoon/geest; bewustzijn van het bewustzijn.  Proces is samenspel met andere persoon, bewustzijn door erkenning van een ander bewustzijn  Vrijheid van het zelfbewustzijn
  • 17. Zelfbewustzijn: Meester & Knecht  Zelfbewustzijn van het zelfbewustzijn is een abstractie  Zelfbewustijn kan “tastbaar” worden door erkenning door de ander  Erkenning van aanwezigheid is niet genoeg => strijd (moet dat?)  Stijd tot dood levert niets op, blijft over Meester – Knecht  Blijft wederzijds: Meester is nog steeds niet ultiem vrij
  • 18. Rede, Geest  Zekerheid en waarheid van de rede  Observerende rede  De verwerkelijking van het redelijke zelfbewustzijn door zichzelf  De individualiteit, die zich op en voor zichzelf reeel is  De geest  De ware geest  De zich vervreemde geest  De van zichzelf zekere geest
  • 19. De godsdient, Het absolute weten  De godsdienst  De natuurlijke godsdienst  De kunst godsdienst  De openbarings godsdienst  Het absolute weten (van Hegel zelf)
  • 20. Invloed op latere filosofen  Links- en Rechts Hegelianen  Dialectiek “ Door hem kreeg ik mijn zelf- en wereldbewustzijn. Hem noemde ik mijn tweede vader, zoals ik Berlijn destijds mijn geestelijke geboortestad noemde. Hij was de enige man die je liet voelen en ervaren wat een leraar is; de enige die inhoud gaf aan dit anders zo lege woord en aan wie ik daarom innige dankbaarheid ben verschuldigd.” - Ludwig Feuerbach -
  • 21. Invloed “ Als je moedeloos dreigt te worden, denk er dan altijd aan, dat we in Duitsland zijn, waar men heeft klaargespeeld wat nergens anders mogelijk zou zijn geweest, namelijk een onbeduidende, onwetende onzin neerkalkende filosofaster, die de geesten door zijn weergaloos holle frasen tot op de bodem en voor eeuwig desorganiseerde, ik bedoel onze dierbare Hegel, voor een grote geest en diepe denker uit te maken: en niet alleen ongestraft en zonder gehoond te worden kon men dat doen; maar waarachtig, ze geloven het nog ook, geloven het sinds dertig jaar tot op de dag van vandaag” - Arthur Schopenhauer -
  • 22. Invloed “Wat Hegels wijze van denken deed uitsteken boven die van alle andere filosofen, was zijn enorme zin voor historie die eraan ten grondslag lag. ….. Hij was de eerste die probeerde in de geschiedenis een ontwikkeling, een innerlijke samenhang aan te tonen en hoe merkwaardig sommige punten in zijn geschiedenisfilosofie ons tegenwoordig ook mogen toeschijnen, toch is de grootsheid van zijn grondbeginsel zelfs tegenwoordig nog bewonderenswaardig…” - Friedrich Engels -
  • 23. Invloed  “Want wat ons bij een dergelijk man in gedrukte mededelingen onduidelijk en verward aandoet, omdat we het ons niet direct eigen kunnen maken zoals we wel zouden willen, dat kunnen we ons in een levendig gesprek al vlug eigen maken, omdat we ontdekken dat we in grondgedachten en denkwijzen overeenstemmen en dat men dus door wederzijdse verklaringen en uiteenzettingen nader tot elkaar zou kunnen komen en het met elkaar eens zou kunnen worden.” - Goethe -
  • 24. Vragen close reading  Is het nu uiteindelijk wenselijker om meester te zijn of knecht?  Hegel gebruikt de meester-knecht dialectiek om de ontwikkeling van de geest uit te leggen. Kunnen we hierin ook iets lezen over Hegel’s opvattingen over meesters en knechten in zijn tijd?  Doel van de ontwikkeling van de geest is vrijheid. Is, enzo ja op welke manier, de geest in de meester-knecht fase al vrij?  Is de strijd nodig of is er ook vreedzame wederzijdse erkenning mogelijk?

×